ĐỀ CƯƠNG TỔNG QUÁT DÙNG TRONG LỚP TẬP HUẤN
TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC CHO GIẢNG VIÊN ĐHSP
VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
CÁC MÔN HỌC LỚP 12 PHÂN BAN
PHẦN THỨ HAI
CHƯƠNG TRÌNH VÀ SÁCH GIÁO KHOA
MÔN HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP LỚP 12
I. Mục tiêu chung:
- Giúp nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên trườn ĐHSP phụ trách môn Hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp, lớp 12 về các vấn đề cụ thể như sau:
1. Về kiến thức:
- Hiểu được những vấn đề chung về đổi mới giáo dục phổ thông nói chung và ở cấp
THPT nói riêng.
- Hiểu được các nội dung cơ bản của chương trình và sách giáo viên Hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp, lớp 12.
- Nắm được các nội dung phương pháp tổ chức Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
ở trường THPT theo định hướng đổi mới.
- Nắm được các nội dung đổi mới trong việc đánh giá kết quả Hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp ở trường THPT.
- Nắm được các phương tiện thiết bị tối thiểu của Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp, lớp 12.
2. Về kỹ năng:
Có khả năng thiết kế và biết cách hướng dẫn giáo viên THPT cách thức thiết kế một
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT theo đúng quy trình và phương pháp
đổi mới. Biết cách vận dụng các phương pháp đổi mới để tổ chức HĐGDNGLL cho phù hợp
với thực tiển GD của trường THPT, phù hợp với tình hình cụ thể của địa phương.
Có khả năng hướng dẫn các giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường THPT biết cách thực
hiện và vận dụng các hình thức, phương pháp đánh giá kết quả HĐGDNGLL một cách hợp
lý và hiệu quả.
Biết vận dụng kết quả học tập vào công tác bồi dưỡng, tập huấn cho giáo viên chủ
nhiệm, cố vấn Đoàn và các cán bộ quản lý trong nhà trường về việc thực hiện chương trình
dung cụ thể.
- Nội dung của từng mô-đun được thiết kế theo cấu trúc như sau:
1/ Tên mô-đun.
2/ Mục tiêu của mô-đun.
3/ Giới thiệu chung về mô-đun.
4/ Tài liệu và thiết bị để thực hiện mô-đun.
5/ Hoạt động:
- Hoạt đông 1: Khởi động.
- Hoạt đông 2: Tổ chức cho học viên thảo luận những nội dung trọng tâm của mô-đun.
- Hoạt động 3: Tổ chức cho học viên trình bày, thảo luận, tranh luận
- Hoạt động n: Tổng kết bài học.
6/ Đánh giá: Sử dụng các kỹ thuật đánh giá khác nhau như:
- Câu hỏi tự luận.
- Bảng kiểm
- Câu hỏi trắc nghiệm
7/ Phần phụ lục.
V. Phương pháp học tập, nghiên cứu:
- Trong mỗi mô-đun hoặc trong từng hoạt động của mô-đun, hoạt động của học viên
và báo cáo viên diễn ra theo các giai đoạn kế tiếp nhau một cách linh hoạt.
• Phần của báo cáo viên:
Sử dụng các phương pháp dạy học đề cao vai trò chủ thể nhận thức của học viên như:
Thuyết trình có sự tham gia của người học; thảo luận; tranh luận; giải quyết vấn đề; hướng
dẫn tự học
- Tập trung vào những vấn đề trọng tâm, cơ bản.
- Diễn ra trong thời gian phù hợp.
• Phần học viên tự học, tự nghiên cứu theo nhóm hoặc cá nhân:
2
- Báo cáo viên giao nhiệm vụ cụ thể cho các học viên với những yêu cầu cụ thể và
thời gian hoàn thành.
- Đảm bảo tất cả các học viên đều tham gia tích cực và có trách nhiệm.
3. Máy vi tính, máy chiếu đa năng
4. Giấy khổ to + bút dạ.
IV. Hoạt động:
- Hoạt động khởi động:
- Báo cáo viên giới thiệu về mục đích, ý nghĩa của chuyên đề, mô-đun, chia nhóm
thảo luận, nêu các yêu cầu nghiên cứu chuyên đề. Cho cả lớp hát một bài hát tập thể tạo
hứng thú cho người học.
Hoạt động 1: Học viên nghiên cứu và thảo luận vấn đề: Mục tiêu của Hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp lớp 12.
Mục tiêu của hoạt động 1: Sau khi tham gia hoạt động này, học viên cần phải đạt
được các mục tiêu cụ thể sau:
- Nêu được mục tiêu cụ thể của HĐGDNGLL lớp 12.
- Có kỹ năng phân tích các mục tiêu của HĐGDNGLL lớp 12.
- Tự tin và nghiêm túc khi trình bày nội dung của hoạt động này.
Cách thức thực hiện:
- Báo cáo viên cho lớp điểm danh theo thứ tự từ 1 đến 3. Theo sự phân công của báo
cáo viên, những người có cùng một số sẽ ngồi cùng một vị trí và thực hiện cùng một bài tập
trong 5 phút.
- Báo cáo viên phát cho mỗi người một mảnh giấy nhỏ, yêu cầu họ ghi ý kiến của
mình vào mảnh giấy đó theo câu hỏi được giao, cụ thể là:
4
+ Những người số 1 làm bài tập: Hãy nêu mục tiêu về kiến thức của HĐGDNGLL lớp
12.
+ Những người số 2 làm bài tập: Hãy nêu mục tiêu về kỹ năng cần đạt sau các
HĐGDNGLL lớp 12.
+ Những người số 3 làm bài tập: Mục tiêu về thái độ của HĐGDNGLL lớp 12 là gì?
- Bảng được chia làm 3 cột, tương ứng với 3 mục tiêu của HĐGDNGLL. Sau khi làm
xong bài tập, từng người sẽ gắn câu trả lời của mình vào đúng vị trí trên bảng.
- Với mỗi bài tập, báo cáo viên mời một đại diện lên bảng để tự tìm ra nội dung trả lời
tập trung nhất. Hỏi ý kiến cả lớp để bổ sung cho hoàn chỉnh, sau đó báo cáo viên sẽ chốt lại
Hoạt động 2: Học viên tự nghiên cứu tài liệu và trao đổi về nội dung: Cấu trúc
chương trình HĐGD NGLL
Mục tiêu của hoạt động 2:
Sau hoạt động học viên có khả năng:
5
- Hiểu được cấu trúc của chương trình HĐGD NGLL lớp 12.
- Biết cách phân tích chương trình.
- Hỗ trợ và giúp đỡ lẫn nhau để cùng nắm được chương trình.
Cách thực hiện:
- Báo cáo viên đề nghị học viên tự nghiên cứu tài liệu và lưư ý các học viên tập trung
suy nghĩ mấy vấn đề sau:
- Chương trình bao gồm 6 vấn đề lớn, làm cơ sở để xây dựng các nội dung hoạt động.
Vậy 6 vấn đề đó là gì?
- Chương trình được cấu thành mấy chủ đề hoạt động? Đó là những vấn đề nào? Nêu
tên chủ đề của các hoạt động đó.
- HĐGD NGLL hiện nay có điểm gì khác so với trước khi có chương trình?
Sau khi học viên phát biểu, báo cáo viên ghi nhận các ý kiến đóng góp của học viên
và đưa ra kết luận của mình.
* Thông tin hỗ trợ cho hoạt động 2:
Nội dung HĐGDNGLL bao gồm có 6 vấn đề sau:
- Lý tưởng sống của thanh niên trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH,
HĐH) của đất nước.
- Tình bạn, tình yêu, hôn nhân và gia đình.
- Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc.
- Truyền thống dân tộc và truyền thống Cách mạng, bảo vệ di sản văn hoá của dân
tộc.
- Thanh niên với vấn đề lập thân, lập nghiệp.
- Những vấn đề có tính toàn cầu như: Bảo vệ môi trường, dân số và phát triển bền
vững, sức khoẻ sinh sản vị thành niên, phòng ngừa và đẩy lùi các tệ nạn xã hội, các bệnh tật
hiểm nghèo.
những hoạt động cụ thể nào? Cho ví dụ minh hoạ
3. Yêu cầu các nhóm tiến hành thảo luận, ghi kết quả vào tờ giấy khổ to, sau đó yêu
cầu đại diện lần lượt từng nhóm lên báo cáo kết quả thảo luận. Các nhóm đóng góp ý kiến bổ
sung cho nhau. Cuối cùng giáo viên chốt lại những nội dung chính.
* Thông tin hỗ trợ cho hoạt động 3:
- Nội dung chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp lớp 12.
- Chương trình HĐGDNGLL lớp 12 được thể hiện ở bảng sau:
Tháng Chủ đề các hoạt động Gợi ý nội dung và hình thức hoạt động
9 Thanh niên học tập, rèn
luyện vì sự nghiệp CNH,
HĐH đất nước.
- Thảo luận về kế hoạch học tập và rèn luyện
của năm hoc cuối cùng ở trường phổ thông.
- Diễn đàn “Vai trò của thanh niên trong sự
nghiệp CNH, HĐH đất nước”.
10 Thanh niên với tình bạn,
tình yêu, hôn nhân và gia
đình.
- Thi tìm hiểu luật Hôn nhân và gia đình.
- Tiểu phẩm về tình bạn tình yêu.
11 Thanh niên với truyền thống
hiếu học và tôn sư trọng
đạo.
- Thi sáng tác về thầy, cô giáo và mái trường.
- Kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11.
12 Thanh niên với sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc.
- Thi hùng biện “ Thanh niên với đất nước
đầu thế kỉ XXI”.
- Văn nghệ ca ngợi tình đoàn kết hữu nghị
giữa các dân tộc.
- Tìm hiểu về một vài hoạt động của Việt
Nam trong khối ASEAN.
5 Thanh niên với Bác Hồ. - Thảo luận về tình bạn của Bác Hồ dành cho
tuổi trẻ và lòng kính yêu của tuổi trẻ đối với
Bác Hồ.
- Văn nghệ “ Tháng 5 nhớ Bác Hồ”.
6+7+8 Mùa hè tình nguyện vì cuộc
sống cộng đồng.
- Hoạt động câu lạc bộ sức khỏe sinh sản vi
thành niên.
- Hoạt động tham quan dã ngoại.
- Hoạt động phòng chống HIV/ AIDS.
Hoạt động 4: Nghiên cứu và thảo luận về cấu trúc và nội dung của sách giáo viên
HĐGDNGLL lớp 12.
Mục tiêu của hoạt động 4: Học xong phần này học viên cần:
- Nắm được cấu trúc của sách, cách thiết kế một hoạt động cụ thể, hiểu được những
nội dung cơ bản, những nội dung mới cần chú ý trong sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12.
- Có kỹ năng sử dụng linh họat và sáng tạo sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12.
- Có thái độ nghiêm túc thực hiện các yêu cầu và nội dung sách giáo viên
HĐGDNGLL lớp 12.
- Cách thực hiện: Báo cáo viên nêu mục tiêu của hoạt động, nêu cách thức làm việc
theo nhóm, làm việc chung cả lớp và yêu cầu học viên tự nghiên cứu sách giáo viên
HĐGDNGLL lớp 12 theo các câu hỏi định hướng sau:
- Anh (chị) hãy nêu nhận xét chung về sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12.
- Hãy trình bày cấu trúc của sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12.
- Hãy nêu các chủ đề của sách giáo viên HĐGDNGLL lớp 12.
- Hãy nêu cấu trúc của các chủ đề hoạt động và của các hoạt động cụ thể.
- Nghiên cứu phần hướng dẫn thực hiện các chủ đề hoạt động. Từ đó nhận xét về
chức HĐGDNGLL cho học sinh lớp 12 mà còn nắm bắt được các phương pháp cụ thể, cách
vận dụng từng phương pháp trong quá trình tổ chức hoạt động cho học sinh.
- Các nội dung chính trong mô-đun:
1. Những vấn đề chung về đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường
THPT.
1.1 Quan điểm cơ bản về đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT
1.2 Những căn cứ đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL.
1.3 Phương hướng đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT.
1.4 Vận dụng các phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT theo định
hướng đổi mới.
1.5 Qui trình thiết kế một HĐGDNGLL theo định hướng đổi mới phương pháp ở
trường THPT.
2. Hướng dẫn bồi dưỡng các nội dung cụ thể.
2.1 Một số vấn đề về phương pháp tổ chức HĐGDNGLL.
2.2 Hướng dẫn thiết kế HĐGDNGLL ở lớp 12
- Thời gian để học mô đun: 5 tiết
9
III. Tài liệu và thiết bị thực hiện mô-đun.
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, lớp 12, Sách giáo
viên, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2007 .
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hướng dẫn thực hiện chương trình, Sách giáo khoa lớp 12
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2008.
3. Trần VănHiếu - Thiều Thị Hường - Đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp 11 trường THPT- Đại Học Sư Phạm Huế 2007.
4. Trần Văn Hiếu - Thiều Thị Hường – Thiết kế bài dạy học và kiểm tra đánh giá kết
quả hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT- ĐHSP Huế 2005
5. Máy chiếu đa năng + máy tính.
6. Giấy khổ to + Bút dạ
IV. Hoạt động
- Hoạt động khởi động: Báo cáo viên đề nghị môt nhóm lên tổ chức trò chơi, hát tập
pháp nhằm phát huy tính tích cực của người học, thuộc hệ thống giáo dục tích cực, lấy người
học làm trung tâm.
Vì mục tiêu đào tạo con người khi vào đời là người lao động tự chủ, năng động, sáng
tạo, do vậy việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo, tự
học, tự làm chủ, tức là phải thường xuyên khơi dậy, rèn luyện năng lực tự học, năng lực dám
nghĩ, dám làm
Theo quan điểm trên ngưòi học không phải được đặt trước bài giảng, những kiến thức
có sẵn để thụ động tiếp thu mà là được đặt trước những câu hỏi, những vấn đề bắt buộc
người học phải suy nghĩ một cách năng động, sáng tạo, tìm ra giải pháp của vấn đề, khám
phá, phát hiện và nhận thức, nắm chắc bài học. Như vậy, người học phải tự mình chiếm lĩnh
tri thức, rèn luyện được kỹ năng, xây dựng được thái độ, nắm vững được chân lý bằng hoạt
động của chính mình, đồng thời tự lập được cho mình năng lực tự học tích cực, năng lực tư
duy sáng tạo, biết hợp tác, chủ động cùng tham gia vào bài học để đạt được hiệu quả tốt nhất.
Theo quan điểm trên người thầy từ chỗ chủ yếu truyền đạt tri thức trở thành người
chủ yếu dạy cách tìm ra tri thức, người hướng dẫn cho học sinh biết tự học, tự làm, hợp tác
với các bạn và thầy để tự mình tìm ra chân lý. Người biết chuyển quá trình giáo dục thành
quá trình tự giáo dục thông qua hoạt động của cá nhân ngưòi học và của tập thể lớp, người
trọng tài đánh giá kết quả học tập, người cố vấn giúp đỡ người học tự điều chỉnh, tự đánh giá
theo yêu cầu của mục tiêu đào tạo.
Rõ ràng là đổi mới PPDH – giáo dục phù hợp với yêu cầu phát triển của sự nghiệp
giáo dục, phát triển đất nước hiện nay là một việc làm tất yếu. Đổi mới PPDH – giáo dục cần
định hướng vào việc phát triển tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh, khả năng hoạt
động độc lập, khả năng tự đề xuất và giải quyết vấn để trong quá trình học tập và nhận thức
cũng như khả năng tham gia vào các hoạt động giáo dục mang tính tích cực.
2. Các yêu cầu đổi mới của HĐGDNGLL ở trường THPT.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một bộ phận của quá trình giáo dục ở nhà
trường phổ thông nói chung và trường THPT nói riêng. Đó là những hoạt động được tổ chức
ngoài giờ học các môn học văn hóa trên lớp. HĐGDNGLL là sự tiếp nối của hoạt động dạy
học trên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức
với hành động, góp phần hình thành tình cảm, niềm tin đúng đắn ở học sinh, HĐGDNGLL
với điều kiện thực tế của mình.
Hoạt động 2: Thảo luận theo các nội dung sau:
* Những căn cứ đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ?
* Phương hướng đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT?
* Tình hình tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT hiện nay?
Mục tiêu của hoạt động 2:
- Giúp học viên nắm được những căn cứ đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL
cũng như phương hướng đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT.
- Có khả năng phân tích, đánh giá những thuận và khó khăn của giáo viên , học sinh
trong quá trình tổ chức các HĐGDNGLL cho HS lớp 12.
- Có thái độ thẳng thắn, trung thực, tích cực thảo luận, tranh luận trong nhóm, lớp.
Cách thực hiện: Báo cáo viên giao nhiệm vụ cho từng nhóm.
Nhóm 1+ Nhóm 2: Thảo luận nội dung: Những căn cứ đổi mới phương pháp tổ chức
HĐGDNGLL ?
1. Căn cứ vào mục tiêu của HĐGDNGLL .
2. Căn cứ vào đặc điểm của HS THPT.
3. Căn cứ vào tình hình tổ chức HĐGDNGLL ở trường THPT hiện nay.
Nhóm 3: Thảo luận nội dung: Những thuận lợi và khó khăn của nhà trường THPT
trong việc tổ chức các HĐGDNGLL cho HS lớp 12.
Nhóm 4: Thảo luận vấn đề: Phương hướng đổi mới phương pháp tổ chức
HĐGDNGLL ở trường THPT.
Sau khi các nhóm thảo luận xong, đại diện của từng nhóm sẽ lên trình bày, các nhóm
khác đóng góp ý kiến bổ sung.
* Thông tin hỗ trợ cho hoạt động 2:
1. Các căn cứ đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL.
a/ Căn cứ vào mục tiêu của HĐGDNGLL:
12
- Góp phần củng cố, mở rộng và khắc sâu kiến thức đã được học của các môn văn
hóa, nâng cao hiểu biết về các lĩnh vực của đời sống xã hội, về những giá trị truyền thống
của dân tộc, tiếp thu những giá trị tốt đẹp của nhân loại và thời đại.
đó việc nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động cho HS và tiến hành
đổi mới thực sự là một yêu cầu quan trọng trong quá trình đổi mới giáo dục phổ thông .
2. Những thuận lợi và khó khăn của giáo viên , học sinh trong quá trình tổ chức
HĐGDNGLL cho học sinh lớp 12.
* Thuận lợi:
- Đã tổ chức thực hiện cho học sinh từ lớp 10, 11 nên đã có kinh nghiệm. HS đã quen
với việc tổ chức hoạt động.
- Có tài liệu tham khảo với những gợi ý cụ thể về nội dung và hình thức tổ chức hoạt
động.
- HS tích cực ủng hộ
13
- BGH nhà trường quan tâm, tạo điều kiện, các cố vấn đoàn nhiệt tình phối hợp
* Khó khăn:
- Thời gian chuẩn bị cho hoạt động hầu như không có. HS lớp 12 quá bận với các
môn học thêm để thi tốt nghiệp, thi đại học.
- Rất ít học sinh có năng lực tổ chức hoạt động hoặc dẫn chương trình.
- Một bộ phận HS và phụ huynh HS không nhiệt tình hưởng ứng vì cho rằng các hoạt
động này chiếm mất nhiều thời gian của HS.
- Giáo viên không phải ai cũng có năng lực tổ chức hoạt động và nhiệt tình với công
việc.
- Không có kinh phí hoạt động.
- Không có các điều kịên về cơ sở vật chất như: phòng ốc, máy móc, loa đài
Hoạt động 3: Thảo luận nội dung: Vận dụng các phương pháp tổ chức hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT theo định hướng đổi mới.
Mục tiêu của hoạt động 3:
- Giúp học viên nắm được các lý luận về phương pháp tổ chức HĐGDNGLL cũng
như cách vận dụng các phương pháp trong việc tổ chức các hoạt động.
- Có kĩ năng sử dụng các phương pháp để tổ chức hoạt động cho HS. Có khả năng tập
huấn các giáo viên chủ nhiệm cách vận dụng các phương pháp để tổ chức các HĐGDNGLL.
- Có thái độ tích cực, tự giác trong việc nghiên cứu tài liệu và thảo luận, tranh luận
dạy học thì đó là cần đặt HS vào tình huống có vấn đề. Trong HĐGDNGLL thì đó là sự việc
nảy sinh ra trong tình huống có vấn đề, đòi hỏi HS phải giai quyết vấn đề đó để đạt được
yêu cầu, mục đích đặt ra. Do đó, vấn đề ở đây cần được trình bày rõ ràng, còn gọi là phát
biểu vấn đề.
Bứơc 2: Tìm các phương án giải quýêt.
Nhiệm vụ của bước này là tìm các phương án khác nhau để giải quyết vấn đề. Để tìm
các phương án giải quyết vấn đề, cần so sánh, liên hệ với những cách giải quyết vấn đề
tương tự, những kinh nghiệm đã có cũng như tìm phương án giải quyết mới. Các phương án
giải quyết đã tìm ra cần được sắp xếp lại, hệ thống hóa để xử lý ở giai đoạn tiếp theo. Khi có
khó khăn hoặc không tìm được phương án giải quyết thì cần phải trở lại việc nhận biết vấn
đề kiểm tra lại việc nhận biết và hiểu vấn đề.
2. Quyết định phương án giải quyết.
Trong bước này cần quyết định phương án giải quyết vấn đề, tức là cấn giải quyết vấn
đề. Các phương án đã tìm ra cần phân tích, đánh giá và xem xét có thực hiện được việc giải
quyết hay không. Nếu có nhiều phương án có thể giải quyết thì cần xác định phương án tối
ưu. Nếu việc kiểm tra các phương án đã đề xuất đưa đến kết quả là không giải quyết được
vấn đề thì cần trở lại giai đọan tìm kiếm phương án giải quyết. Khi đã quyết định phương án
thích hợp, giải quyết được vấn đề tức là đã kết thúc việc giải quyết vấn đề.
Thực tế có những tài liệu khác nhau về phương pháp giải quyết vấn đề, người ta cũng
đưa ra nhiều bước khác nhau, nhưng nhìn chung, đều có những định hướng thống nhất. Ví
dụ quy trình 4 bước sau:
- Tạo tình huống có vấn đề ( nhận biết vấn đề).
- Lập kế hoạch giải quyết (tìm phương án giải quyết).
- Thực hịên kế hoạch (giải quyết vấn đề).
- Vận dụng (vận dụng cách giải quyết vấn đề trong những tình huống khác nhau).
c. Ưu điểm:
Phương pháp giải quyết vấn đề là con đường quan trọng để phát huy tính tích cực
và phát triển tư duy sáng tạo của HS.
- Giải quyết vấn đề giúp HS có cách nhìn toàn diện hơn trước các hiện tương, sự
việv nảy sinh trong hoạt động, trong cuộc sông hằng ngày.
- Thời gian thảo luận được điều chỉnh phù hợp.
- Mỗi HS đều tích cực làm việc.
- Trong quá trình các nhóm làm việc, người điều khiển quan sát thường xuyên diễn
biến làm viêc của các nhóm để có những tác động phù hợp.
b. Quy trình thưc hiện.
Phương pháp thảo luận được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị.
- Xác định các nội dung cần thảo luận. Chuẩn bị các câu hỏi hay vấn đề cần thảo
luận .
- Chọn hình thức thảo luận( Theo lớp hay theo nhóm).
- Quy định thời gian thảo luận.
- Giao nhiệm vụ chuẩn bị các việc cần thiết cho các nhóm hoặc lớp.
Bước 2. Tiến hành thảo luận.
- Người điều khiển thảo luận nêu câu hỏi hoặc vấn đề cần thảo luận.
- Các thành viên (trong nhóm hoặc lớp) đưa ra các ý kiến của mình.
- Có thể tranh luận để đưa ra ý kiến thống nhất về vấn đề cần giải quyết.
Bước 3. Kết thúc thảo luận.
- Báo các kết quả thảo luận có thể bằng nhiều hình thức khác nhau.
Một số cách báo cáo kết quả thảo luận:
16
+ Một nhóm báo cáo, các nhóm khác bổ sung: yêu cầu một nhóm báo cáo lại toàn bộ kết quả
thảo luận của nhóm mình. Những nhóm còn lại bổ sung những điểm khác biệt của nhóm
mình với nhóm vừa báo cáo.
+ Tất cả các nhóm cùng báo cáo: Từng nhóm một cử người báo cáo lại kết quả làm
việc của nhóm mình. Sau đó người điều khiển tổng kết lại ý kiến chung của các nhóm hoặc
điều hành để HS tổng kết.
+ Trưng bày: Các nhóm dán kết quả làm việc của nhóm mình lên tường và cử một
người đứng ở đó để thuyết minh khi cần. Những người còn lại đi vòng quanh và đọc kết quả
của mỗi nhóm, đưa ra câu hỏi nếu có vấn đề cần làm rõ.
+ Luân chuyển: các nhóm thảo luận và ghi kết quả xuống giấy rồi luân chuyển kết quả
- Nên tăng cường thảo luận theo nhóm nhỏ từ 4 – 6 HS.
3. Phương pháp diễn đàn
a. Bản chất:
17
Diễn đàn là một trong những phương pháp tổ chức HĐGDNGLL mang lại hiệu quả
giáo dục thiết thực. Thông qua diễn đàn, HS có cơ hội bày tỏ suy nghĩ, quan niệm của mình
về một vấn đề nào đó có liên quan đến nhu cầu, hứng thú, nguyện vọng của các em; đồng
thời cũng là dịp để các em lắng nghe ý kiến, học tập lẫn nhau. Vì vậy, diễn đàn như là một
sân chơi tạo điều kiện để HS được biểu đạt ý kiến của mình một cách trực tiếp vơi đông đảo
bạn bè, với những người khác. Diễn đàn thường được tổ chức rất linh hoạt, phong phú và đa
dạng với những hình thức hoạt động cụ thể, phù hợp lứa tuổi THPT .
b. Quy trình thực hiện:
Bước1: Chuẩn bị diễn đàn.
- Giáo viên định hướng chủ đề và gợi ý cho HS những nội dung cần trình bày, trao đổi
trong diễn đàn. Chủ đề có thể xây dựng dựa vào nội dung HĐGDNGLL hoặc căn cứ vào
thực tiễn xã hội.
- HS phân công nhau chuẩn bị diễn đàn. Có thể giao cho một vài cá nhân nòng cốt
hoặc giao cho nhóm HS chuẩn bị. Trong quá trình HS chuẩn bị nội dung diễn đàn, giáo viên
cần quan tâm, giúp đỡ nhằm giúp các em điều chỉnh hoàn thiện hơn.
Bước 2: Tổ chức diễn đàn.
Vì là sân chơi của HS nên cần linh hoạt trong việc tổ chức diễn đàn. Cần khuyến
khích, động viên toàn thể HS mạnh dạn tham gia ý kiến trong diễn đàn.
Kết thúc diễn đàn bằng một thông điệp đã được thống nhất bởi đa số HS.
Bước 3: đánh giá kết quả diễn đàn.
Có thể đánh giá qua phát biểu cảm tưởng của đại diện HS hoặc bằng nhận xét của
ngưòi chủ trì diễn đàn.
C. Ưu điểm.
- HS được tự do biểu đạt ý kiến của riêng mình.
Rèn luyện kĩ năng phát biểu trước tập thể.
d. Hạn chế.
đa dạng, phong phú.
- Khuyến khích HS phát triển năng lực cá nhân, tạo điều kiện giúp các em định hướng
thái độ, hành vi đúng đắn.
d. Hạn chế.
- Thời gian dành cho sinh hoạt câu lạc bộ thường ít vì HS phải tham gia các hoạt động
khác theo yêu cầu giáo dục của nhà trường.
- Đòi hỏi phải có cơ sở vật chất, trang thiết bị nhất định.
e. Một số lưu ý.
- Nên chọn những chủ đề sinh hoạt câu lạc bộ gắn với nhu cầu, hứng thú học tập và
hoạt động xã hội của HS .
- Thời gian cho sinh hoạt câu lạc bộ nên cân đối với các hoạt động giáo dục khác.
5. Phương pháp trò chơi
a. Bản chất.
Phương pháp trò chơi có thể sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau của
HĐGDNGLL như làm quen, cung cấp và tiếp nhận tri thức, đánh giá kết quả rèn luyện các kĩ
năng và củng cố những tri thức đã tiếp nhận. Phương pháp trò chơi có những thuận lợi như:
Phát huy tính sáng tạo; hấp dẫn và gây hứng thú cho HS; giúp cho HS dễ tiếp thu kiến thức
mới; giúp chuyển tải nhiều tri thức của nhiều lĩnh vực khác nhau; tạo được bầu không khí
thân thiện; tạo cho HS tác phong nhanh nhẹn
Trò chơi sắm vai cũng thường sử dụng nhiều để đạt mục tiêu thay đổi thái độ của HS
đối với một vấn đề hay đối tượng nào đó. Sắm vai cũng rất có tác dụng trong việc rèn luyện
về kĩ năng giao tiếp ứng xử của HS, giúp HS thực hành những cách ứng xử, bày tỏ thái độ
trong những tình huống giả định, hoặc trên cơ sở óc tưởng tượng và ý nghĩ sáng tạo của các
em. Đóng vai thường không có kịch bản cho trước, mà HS xây dựng trong quá trình hoạt
động.
b. Các chức năng của trò chơi
Trò chơi thực hiện rất nhiều chức năng xã hội: Chức năng giáo dục, chức năng văn
hóa, chức năng giao tiếp, chức năng giải trí
- Chức năng giáo dục:
Trò chơi là phương tiện giáo dục hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu thiết thực của HS , tác
bắp, tạo niềm vui hứng khởi, sự hồn nhiên yêu đời để HS tiếp tục học tập và rèn luyện tốt
hơn. Những trò chơi vui nhộn và hào hứng không chỉ thỏa mãn nhu cầu của các em mà nó
còn mang lại những giá trị tinh thần hết sức to lớn, hữu ích.
Với những chức năng ấy, trò chơi trở thành một hình thức tổ chức HĐGDNGLL đặc
trưng, có tác dụng hết sức tích cực và toàn diện. Trò chơi là một hình thức, một phương pháp
giáo dục được dễ dàng thực hiện trong mọi hoàn cảnh của mỗi lớp, của nhà trường và có khả
năng mang lại những hiệu quả giáo dục cao.
Vì vậy tổ chức trò chơi cho HS là một phương pháp tổ chức HĐGDNGLL có tính phổ
biến và có ý nghĩa tích cực.
c. Quy trình thực hiện
Quy trình tiến hành tổ chức trò chơi gồm các bước cơ bản sau:
- Bước 1 : Bố trí đội hình trò chơi
Bố trí đội hình phù hợp với trò chơi theo địa điểm tổ chức và số lượng người tham
gia(đội hình hàng dọc, chữ U, vòng tròn ).
20
Bước 2: Giới thiệu tên của trò chơi, chủ đề chơi, mục đích và các yêu cầu của trò
chơi.
- Bước 3: Tiến hành và diễn biến của trò chơi
- Trò chơi kết thúc, người điều khiển nên công bố kết quả ngay. Đánh giá kết quả phải
vô tư, công bằng và khách quan.
d. Ưu điểm.
- Có tác dụng giáo dục cao, hấp dẫn HS “chơi mà học, học mà chơi”.
- Thu hút được nhiều HS tham gia.
e. Hạn chế
Lựa chọn được các trò chơi phù hợp với nội dung giáo dục, phù hợp với đối tượng
không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Nếu sử dụng một trò chơi nhiều lần, HS sẽ thấy nhàm chám.
g. Một số lưu ý.
- Khi sử dụng phương pháp trò chơi cần, cần chú ý mặt thời gian cho phù hợp. Trò
chơi không nên kéo dài gây mệt mỏi cho HS và ảnh hưởng đến hoạt động khác.
b. Quy trình thực hiện:
Bước 1: Lựa chọn chủ đề, nội dung, đối tượng giao lưu và xác định kế hoạch, thời
gian tổ chức giao lưu.
Bước 2: chuẩn bị giao lưu.
Giáo viên: Liên hệ mời những người tham gia giao lưu với lớp, trao đổi mục đích, yêu
cầu, nội dung, đối tượng giao lưu để người được mời chuẩn bị trước. Ngoài ra, GV còn phải
xây dựng yêu cầu, nội dung, những gợi ý về cách thức giao lưu để HS chuẩn bị.
Học sinh: Cán bộ lớp bàn bạc để xây dựng chương trình giao lưư, thông báo chương
trình, kế hoạch giao lưu cho cả lớp. Phân công chuẩn bị cho buổi giao lưu, cử người dẫn
chương trình, chuẩn bị các tiết mục văn nghê v.v
Bước 3: Tiến hành giao lưu.
Mời lần lượt các khách mời giao lưu lên tham gia giao lưu, kết hợp xen kẽ các tiết
mục văn nghệ
Bước 4: Kết thúc hoạt động giao lưu.
8. Phương pháp xử lí tình huống:
Tình huống là một hoàn cảnh thực tế, trong đó chứa đựng những mâu thuẫn buộc mọi
người phải đua ra một quyết định đúng đắn nhất trên cơ sở cân nhắc các phương án khác
nhau.
Phương pháp xử lí tình huống là phương pháp điển hình của phương pháp giải quyết
vấn đề, phương pháp sắm vai và phương pháp trò chơi.HS được đặt mình vào các tình huống
có vấn đề gắn với thực tiễn đòi hỏi phải có những hành động cụ theer để đưa ra phương án
giải quyết.Vì vậy, trong các HĐGD NGLL có thể có các tình huống thực tế nẩy sinh cần
được xử lí kịp thời hoặc có những tình huống có vấn đề được tạo ra nhằm giúp HS có cơ hội
rèn luyện các kĩ naăg tìm phương án giải quyết các tình huống.
Vận dụng phương pháp xử lí tình huống trong các HĐGD NGLL là rất caanf thiết và
quan trọng làm phong phú thêm tính hấp dẫn của các hoạt động và mang lại hiệu quả cao cho
các hoạt động.
9. Phương pháp giao nhiệm vụ :
Đây là phương pháp thường được sử dụng trong nhóm các phương pháp giáo dục.
Giao nhiệm vụ là đặt HS vào vị trí nhất định buộc các em phải thực hiện trách nhiệm cá
Học xong phần này học viên cần phải:
- Hiểu được ý nghĩa của việc đổi mới phương pháp đánh giá kết quả hoạt động. Nắm
được một số hình thức, phương pháp đánh giá kết quả hoạt động của HS.
- Có kĩ năng sử dụng các hình thức, phương pháp đánh giá kết quả hoạt động của HS.
- Có thái độ nghiêm túc, tích cực, chủ đông, sáng tạo trong quá trình nghiên cứu, thảo
luận.
II. Giới thiệu chung về mô-đun:
Đánh giá kết quả hoạt động là nhằm xác định những giá trị về mặt tri thức, kĩ năng,
thái độ mà HS tiếp nhận được trong quá trình tham gia hoạt động. Đánh giá khách quan kết
quả hoạt động không những có tác dụng khuyến khích tính tích cực hoạt động của HS mà
còn có thể rút kinh nghiệm cho những lần sau.Vì vậy mô-đun này có ý nghĩa rất quant rọng
trong quá trình nghiên cứu, giúp học viên nắm được những vấn đề trọng tâm, cơ bản trong
quá trình đổi mới phương pháp, cách thức đánh giá kết quả HĐGD NGLL.
- Các nội dung chính của mô-đun:
1. Nội dung đánh giá .
2. Các hình thức, phương pháp đánh giá.
3. Quy trình đánh giá.
- Thời gian để học mô-đun: 5 tiết
III. Tài liệu và thiết bị để thực hiện mô-đun:
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, lớp 12, Sách giáo
viên, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2007 .
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hướng dẫn thực hiện chương trình, Sách giáo khoa lớp
12 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2008.
3. Trần VănHiếu - Thiều Thị Hường - Đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp 11 trường THPT- Đại Học Sư Phạm Huế 2007.
4. Trần Văn Hiếu - Thiều Thị Hường – Thiết kế bài dạy học và kiểm tra đáng giá kết
quả hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT, ĐHSP Huế, 2005.
5. Máy chiếu đa năng + máy tính.
6. Giấy khổ to + Bút dạ.
IV. Hoạt động:
Đánh giá kết quả hoạt động là việc làm rất khó khăn.Từ trước đến nay việc đánh giá
mới chỉ dừng ở nhận xét chung về tinh thần thái độ tham gia của học sinh. Tuy nhiên theo
yêu cầu đổi mới, việc đánh giá kết quả hoạt động sẽ góp phần đánh giá kết quả học sinh, thúc
đẩy quá trình rèn luyện phấn đấu của các em. Đánh giá kết quả HĐGDNGLL là một việc
quan trọng nhằm xem xét , nhận định những kết quả đạt được, những tiến bộ và những hạn
chế của học sinh sau mỗi quá trình hoạt động. Đặc biệt, nó tạo ra những động lực thúc đẩy sự
nỗ lực rèn luyện, phấn đấu, tự hoàn thiện của mỗi HS. Vì vậy đánh giá kết quả HĐGD
NGLL ở THPT được tiến hành theo các định hướng sau:
1.Mục tiêu đánh giá:
Mục tiêu đánh giá kết quả hoạt động của HS nhằm:
- Xác định của HS trong quá trình hoạt động cả về nhận thức, cả về kĩ năng và thái độ,
là xem xét trên thực tế mức độ thể hiện của các em về hiểu biết nội dung hoạt động, về các kĩ
năng rèn luyện được qua hoat động. Từ đó tạo điều kiện để khuyến khích HS, động viên các
em phấn đấu vươn lên, đồng thời cũng giúp các em tự phát hiện những hạn chế, biết tự mình
tìm hướng khắc phục để tham gia tổ chức các hoạt động của tập thể một cách chủ động.
- Rèn luyện kĩ năng đánh giá và tự đánh giá hợp lí kết quả hoạt động của bản thân và
các bạn, của tập thể. Kết quả đánh giá là cơ sở góp phần đánh giá xếp loại đúng đắn hạnh
kiểm của HS.
- Khích lệ vươn lên mạnh mẽ của HS về mọi mặt, nhất là trau dồi kiến thức văn hoá,
rèn luyện năng lự để các em có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập để tiếp tục vươn lên.
2. Nội dung đánh giá:
25
Copyright: Tài liệu đại học ©