Một số giải pháp nhằm nâng cao chất l ợng việc thực hiện đổi mới
phơng pháp giảng dạy tại trờng Tiểu học Tân Hơng 1 trong giai
đoạn hiện nay.
một số giải pháp
nâng cao chất lợng việc
thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học
tại trờng Tiểu học Tân Hơng I - Tân Kỳ
trong giai đoạn hiện nay
Mở đầu
I. Lý do chọn đề tài
Giáo dục và đào tạo là một vấn đề hết sức quan trọng trong đời sống chính trị của
mỗi nớc, là biểu hiện trình độ phát triển của mỗi nớc. Vì vậy, ngay từ khi giành đợc
chính quyền, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu Do đó xác
định Giáo dục và Đào tạo là nhiệm vụ quan trọng của cách mạng Việt Nam. Mặt khác
Giáo dục có một vai trò vô cùng to lớn đó là: Vai trò của giáo dục to lớn tới mức, nó có
thể ảnh hởng đến sự tồn vong của cả một dân tộc. Vì sao vậy? Vì giáo dục chính là trụ
cột của một quốc gia để tạo dựng, giữ gìn và phát triển hệ giá trị xã hội.
Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát triển ngày càng nhanh, kinh
tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lợng sản xuất.
Trong bối cảnh đó giáo dục đã trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế
xã hội. Các nớc trên thế giới kể cả những nớc đang phát triển đều coi giáo dục là nhân
tố quyết định đối với sự phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia. Đảng và Nhà
nớc ta đặt Giáo dục ở vị trí cao. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của
Đảng đã khẳng định: Phát triển khoa học và công nghệ cùng với phát triển giáo dục
và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực đẩy mạnh công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nớc
1(1)
. Vì vậy, đồng thời với việc chăm lo tăng trởng kinh tế,
phải chăm lo phát triển nguồn lực con ngời, chuẩn bị lớp ngời có đủ phẩm chất và năng
lực phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nớc trong thời kỳ đổi mới. Muốn vậy, xã hội
phải dựa vào giáo dục, chỉ có giáo dục mới đáp ứng đợc yêu cầu đó.

Tiểu học Tân Hơng1-Huyện Tân Kỳ trong giai đoạn hiện nay,
làm đề tài
nghiên cứu nhằm góp phần nâng cao chất lợng giáo dục của nhà trờng Tiểu học Tân H-
ơng 1- Huyện Tân Kỳ .
II. Mục đích nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu thực trạng việc đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông nói
chung và đổi mới PPDH nói riêng, từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm thực hiện có
hiệu quả việc đổi mới PPDH của giáo viên tiểu học tại trờng Tiểu học Tân Hơng1-
huyện Tân Kỳ trong giai đoạn hiện nay.
III. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Xác định cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý của việc đổi mới phơng pháp giảng dạy
trong trờng Tiểu học Tân Hơng I Tân Kỳ .
- Điều tra, đối chiếu thực trạng chất lợng giảng dạy ở trờng Tiểu học Tân Hơng I
Tân Kỳ 4 năm học qua (2005 2006; 2006-2007; 2007-2008; 2008-2009).
- Từ đó đề xuất một số biện pháp cơ bản nhằm đổi mới phơng pháp , nâng cao
chất lợng giảng dạy của giáo viên trong trờng Tiểu học Tân Hơng I Huyện Tân Kỳ
IV. Phơng pháp nhiên cứu
1. Nghiên cứu lý luận: Tra cứu các văn bản pháp quy có liên quan đến nâng cao
chất lợng giáo dục, tài liệu bài giảng của Trờng Chính trị Nghệ An, các văn bản chính
trị, Nghị quyết của Đảng, Luật Giáo dục,
2. Nghiên cứu thực tiễn: Điều tra cơ bản, thu thập thông tin và xử lý thông tin có
liên quan đến đề tài.
3. Phơng pháp hỗ trợ: Bảng biểu, thống kê, sơ đồ
V. Phạm vi nghiên cứu: Đề tài: " Một số giải pháp
nhằm nâng cao
chất lợng việc thực hiện đổi mới phơng pháp giảng dạy tại trờng Tiểu học
Tân Hơng1-Huyện Tân Kỳ trong giai đoạn hiện nay
chỉ nghiên cứu trong tr-
ờng Tiểu học Tân Hơng I trong khoảng thời gian từ năm học 2005-2006 đến năm học
2008-2009 nên những kết luận của đề tài không mang tính khái quát cho toàn tỉnh. Tuy

.
Tại Điều 27 Luật Giáo dục (2005 )chỉ rõ mục tiêu của Giáo dục Tiểu học: Mục
tiêu giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự
phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng
cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở
2(3)
.
Việc đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông đợc khẳng định trong Nghị quyết
40/2000 Quốc hội khoá X và trong Chiến lợc phát triển giáo dục 2001-2010 do Thủ t-
ớng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 201/2001/QĐ-TTg ngày 28/12/2001.
Qua các văn kiện này thể hiện một số quan điểm chỉ đạo phát triển Giáo dục đào tạo
nh sau:
- Giáo dục đào tạo nhằm xây dựng con ngời có đầy đủ phẩm chất để xây dựng và
bảo vệ đất nớc.
- Thực sự coi giáo dục là quốc sách hàng đầu cùng với khoa học và công nghệ là yếu
tố quyết định góp phần tăng trởng và phát triển xã hội.
- Giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, mọi ngời, mọi cấp cần quan tâm tới
giáo dục và đào tạo.
- Chăm lo giáo dục đào tạo là chăm lo con ngời va xã hội phát triển với các yêu cầu
và tiêu chí đợc xác lập
2
1. Đảng cọng sản Việt Nam: văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lầm thứ X, Nxb CTQG, 2006, Tr. 207.
2. Luật Giáo dục 2005, Nxb LĐ, 2005, Tr. 30
3. Luật Giáo dục 2005, Nxb LĐ, 2005, Tr. 28.
3
Một số giải pháp nhằm nâng cao chất l ợng việc thực hiện đổi mới
phơng pháp giảng dạy tại trờng Tiểu học Tân Hơng 1 trong giai
đoạn hiện nay.
- Phát triển giáo dục và đào tạo phải tuân theo nguyên lý: Học đi đôi với hành, giáo
dục kết hợp với lao động sản xuất, lí luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trờng kết

là tạo đợc một tiền đề để cho những nhân tố tích cực của cái cũ vẫn có cơ hội phát triển
mạnh mẽ hơn. Đồng thời tạo ra cái mới tiến bộ hơn, tốt hơn cái đã có. Nói nh vậy
không có nghĩa là chúng ta dung hòa để làm hơi khác hay tơng tự cái đã có. Mà phải
có cái mới thực sự đáp ứng đợc đòi hỏi của sự tiến bộ. Nếu dạy học theo phơng pháp cũ
có u điểm lớn là phát huy trí nhớ, tập cho học sinh làm theo một điều gì đó, thì phơng
pháp mới vẫn cần phát huy những u điểm đó. Song cái khác căn bản ở đây là phơng
pháp dạy học cũ đã phần nhiều bỏ quên học sinh, nên bình thờng học sinh bị động
trong tiếp nhận. Còn phơng pháp giảng dạy mới phải phát huy tính tích cực, chủ động,
sáng tạo của học sinh.
4
Một số giải pháp nhằm nâng cao chất l ợng việc thực hiện đổi mới
phơng pháp giảng dạy tại trờng Tiểu học Tân Hơng 1 trong giai
đoạn hiện nay.
Đổi mới phơng pháp dạy học hiện nay không chỉ là phong trào mà còn là yêu cầu
bắt buộc đối với mọi giáo viên. Thông thờng ở các giờ dạy thao giảng hay dự thi giáo
viên dạy giỏi tất cả giáo viên đều nỗ lực trong việc đổi mới phơng pháp dạy học, dù còn
có ngời cha thành công nh mong muốn. Trên thực tế, khảo sát va điều tra xã hội học
cho thấy tỷ lệ giáo viên thực hiện đợc yêu cầu này ở các trờng cha phải là nhiều.
Bàn về Đổi mới PPDH Bộ trởng Trần Hồng Quân đã chỉ rõ: trong những đổi mới
về giáo dục - đào tạo thì đổi mới PPDH có vị trí đặc biệt quan trọng vì hoạt động học
đang là hoạt động chủ yếu của nhà trờng và xét cho cùng thì khoa học giáo dục là
khoa học về phơng pháp, sáng tạo về khoa học giáo dục thực chất là sáng tạo về ph-
ơng pháp giáo dục trong đó có PPDH. Kinh nghiệm của nhiều nớc trên thế giới chỉ ra
rằng cuộc cách mạng về phơng pháp (phơng pháp lựa chọn nội dung, phơng pháp dạy
học, phơng pháp sử dụng các phơng tiện kỹ thuật hiện đại) sẽ đem lại bộ mặt mới, sức
sống mới cho giáo dục trong xã hội hiện đại. Hơn nữa, ở các bậc học càng thấp, vai trò
của phơng pháp càng quan trọng. Đặc biệt ở bậc tiểu học là bậc học nền tảng, lại bao
gồm số học sinh đông nhất.
*) Bản chất của dạy học phát huy tính tích cực học tập của học sinh:
Phát huy tính tích cực của học sinh thông qua hàng loạt các tác động của giáo

- Một là : Việc dạy học phải xuất phát từ ngời học, từ đầu vào tức là phải xuất phát từ
nhu cầu, động cơ và đặc điểm của học sinh. Việc tiến hành việc dạy học phải dựa trên
những năng lực đã có của học sinh. tức là :
+) Phải lấp lỗ hổng về kiến thức cho học sinh (nếu có) do việc học tập trớc đó để
lại
+) Không dạy những kiến thức học sinh đã nắm vững mà dạy cái học sinh cần.
+ Phải đảm bảo cho việc học tập hiệu quả hơn, có tính liên tục để học lên lớp trên.
+ Phải chú ý đến trình độ tiếp thu của học sinh trong cùng một lứa tuổi.
- Hai là: Phải chú ý đến t duy của học sinh, không gò ép cách suy nghĩ của học sinh
theo một cách duy nhất của giáo viên mà phải cụ thể hoá việc dạy học cho từng đối t-
ợng học sinh một.
- Ba là: Phải làm sao cho học sinh chủ động hoạt động cả về thể chất lẫn tinh thần chứ
không để học sinh bị động tiếp thu mà đòi hỏi học sinh phải tích cực suy nghĩ, tích cực
hoạt động.
- Bốn là: Phải tạo điều kiện để học sinh thờng xuyên tự kiểm tra, tự đánh giá quả
trình học tập của mình để không ngừng cải tiến phơng pháp học tập, dần dần tiến lên có
đợc phơng pháp tự học, tự giải quyết các vấn đề trong lý luận và trong thực tiễn một
cách độc lập, sáng tạo. Từ đó mà có đợc ý chí năng lực tự học, sáng tạo suốt đời.
Dạy học luôn phải tuân theo quy luật của quá trình đó là: sự thống nhất biện
chứng giữa dạy và học. Quá trình dạy học cần coi trọng nguyên tắc bảo đảm sự thống
nhất giữa vai trò tự giác tích cực, độc lập của học sinh và vai trò chủ đạo của giáo viên.
Với vai trò chủ đạo của mình giáo viên phải phát huy tính tích cực tự giác độc lập
của học sinh trong tất cả các khâu trong quá trình dạy học. Qúa trình nhận thức của ng-
ời học là quá trình trong đó ngời học với t cách là chủ thể phản ánh thế giới khách quan
vào ý thức của mình, nắm vững bản chất và quy luật của nó, vận dụng quy luật này để
biến đổi và cải tạo nó. Những điều trình bày trên đây khắng định: đổi mới PPDH theo
hớng phát huy tính tích cực tự lực của học sinh là một xu hớng đúng đắn, tiến bộ, phù
hợp với yêu cầu của thời đại và sự phát triển của đất nớc ta trong giai đoạn hiện nay.
* Các đặc trng của phơng pháp dạy học tích cực
- Học sinh phải tự mình tìm ra kiến thức cùng với cách tìm ra kiến thứẩiphỉ bằng

thì mới mong phát huy đợc tích cực tự giác trong hoạt động học tập. Nguồn gốc cơ bản
của sự hứng thú đối với hoạt động học tập trớc hết là nội dung của hoạt động đó và
những biện pháp đặc biệt nhằm nâng cao tác động kích thích của nội dung đó. Ngoài ra
có thể tổ chức những trò chơi nhận thức trong quá trình dạy học.
- Nếu kích thích đợc trí tò mò của trẻ chúng ta sẽ thấy đợc sự háo hức, niềm khao
khát hiểu biết vô bờ. Chúng đang mong đợi thầy, cô truyền cho cách tự phát hiện, tự
chiếm lĩnh tri thức một cách tự nhiên nhất, giản đơn nhất và cũng khó quên nhất.
- Sự phân hoá là một trong những con đờng thực hiện sự cá biệt hóa nhằm làm cho
việc học tập phù hợp với năng lực, hứng thú, nguyện vọng từng cá nhân học sinh. Chính
vì vậy mà việc học tập của học sinh trở nên tích cực tự lực sáng tạo.
*) Thứ ba: Kết hợp giữa các hình thức dạy học
- Trong dạy học phải kết hợp giữa tập thể với cá nhân. Học tập theo nhóm là giảng
dạy kết hợp giữa tập thể và cá nhân. Học theo nhóm là một hình thức học tập trong đó
học sinh trong nhóm trao đổi những ý tởng, kiến thức với nhau giúp đỡ hợp tác với nhau
trong học tập để cùng nhau nắm vững tri thức.
- Trong quá trình dạy học ngời thầy phải nắm vững trình độ nhận thức, đặc điểm của
từng cá nhân học sinh để từ đó tìm ra những cách tác động phù hợp với nhận thức của
từng cá nhân học sinh. Có nh vậy mới thực hiện đợc ý tởng cá nhân hoá trong quá trình
giáo dục.
*) Thứ t: Đổi mới môi trờng và phơng tiện dạy học :
- Việc tận dụng môi trờng lớp học (bốn bức tờng), và không khí lớp học, trong quá
trình dạy học phần nào gây đợc hứng thú học tập cho học sinh, phát huy tính tích cực,
sáng tạo cho ngời học.
7
Một số giải pháp nhằm nâng cao chất l ợng việc thực hiện đổi mới
phơng pháp giảng dạy tại trờng Tiểu học Tân Hơng 1 trong giai
đoạn hiện nay.
Đổi mới các phơng tiện dạy- học là một yêu cầu cấp thiết, trong quá trình dạy học vì
vậy cần khuyến khích giáo viên, phụ huynh, học sinh làm đồ dùng dạy học bằng những
vật liệu có sẵn ở địa phơng.

ơng pháp mới trong những tiết học có ngời khác đánh giá dự giờ, nhiều ngời thì nhại lại
thiết kế của ngời khác một cách máy móc, thụ động. Có ngời thậm chí không biết áp
dụng PPDH mới là nh thế nào.. Có không ít giáo viên hầu nh không thay đổi PPDH
truyền thống, ngại đổi mới, bảo thủ và lạc hậu và hình nh họ đứng ngoài vad thờ ơ với
việc đổi mới PPDH.
Tuy nhiên, bên cạnh thực tế đó chúng ta đã đạt đợc những thành tựu đáng kể: nền
giáo dục nớc nhà đang ngày càng khởi sắc. Việc áp dụng khoa học công nghệ, tiếp cận
với trình độ khoa học tiên tiến của thế giới đối với Việt Nam chúng ta đợc đánh giá là
bớc nhảy vọt. Đội ngũ giáo viên ngày càng nâng cao trình độ chuyên môn, cũng nh
8
Một số giải pháp nhằm nâng cao chất l ợng việc thực hiện đổi mới
phơng pháp giảng dạy tại trờng Tiểu học Tân Hơng 1 trong giai
đoạn hiện nay.
trình độ lý luận chính trị. Số lợng giáo viên giỏi các cấp ngày một nhân lên đây là lực l-
ợng nòng cốt đang vận dụng những PPDH tiên tiến, phù hợp với thực tiễn, góp phần
làm nên những kỳ tích của nên giáo dục Việt Nam.
Phơng pháp giảng dạy phù hợp sẽ phát huy hiệu quả, trực tiếp ảnh hởng đến chất
lợng giờ dạy. Nhiều khi cùng một nội dung dạy học nhng khi sử dụng các phơng pháp
khác nhau sẽ cho các kết quả khác nhau. Nếu không thay đổi nội dung dạy học thì việc
thay đổi phơng pháp cũng chẳng ích gì, ngợc lại, nếu nội dung dạy học có khoa học,
hiện đại mà không thay đổi phơng pháp cho phù hợp thì chất lợng cũng chẳng thể hơn.
Trong bối cảnh mới tốc độ phát triển vũ bão của khoa học kỹ thuật, lợng tri thức
của nhân loại tăng lên nhanh chóng theo cấp số nhân. Khái niệm học vấn phổ thông
trong những năm đầu của thế kỷ 21đã khác rất xa so với 20 hay 30 năm về trớc. Con đ-
ờng đa học vấn phổ thông đến với thế hệ trẻcũng đợc mở rộng với rất nhiều kênh thông
tin khác nhau, mà kênh qua nhà trờng chỉ là một trong số đó, cho dù có là kênh chính.
Vì vậy những gì là hạn chế, lạc hậu của nội dung, chơng trình và không loại trừ phơng
pháp đều phải đợc laọi bỏ để thay thế vào đó những gì là mới mẻ, cập nhật và phù hợp
nhất làm sao mang lại hiệu quả cao nhất trong dạy học.
Vậy việc đổi mới về nội dung, hình thức và phơng pháp là đòi hỏi của thực tế

Cùng với tình hình phát triển giáo dục chung của huyệnTân Kỳ, trong những năm
gần đây trờng Tiểu học Tân Hơng 1 có những bớc phát triển rõ rệt.Toàn trờng hiện nay
có 10 lớp, trong đó: Khối 5 - 2 lớp , Khối 4 - 2 lớp , Khối 3 - 2 lớp , Khối 2 - 2 lớp ,
Khối 1 - 2 lớp. Tỷ lệ trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt 100%. Năm 2004 trờng đã đợc công nhận
đạt chuẩn phổ cập tiểu học đúng độ tuổi. Trờng có tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên
là 26 đồng chí. Trong đó Đại học 11 đồng chí; Cao đẳng 6 đ/c: Hiện nay, nhà trờng
đang tập trung giữ vững và nâng cao chất lợng giáo dục, đặc biệt là thực hiện tốt việc
đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông. Hiện tại nhà trờng đang thực hiện các đề án về
giáo dục, đặc biệt là đề án nâng cao chất lợng giáo dục, xây dựng trờng đạt chuẩn quốc
gia(theo quy định của Bộ GD&ĐT) vào tháng 5 năm 2010.

II. Quá trình thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học tại trờng Tiểu
học Tân Hơng 1- huyện Tân Kỳ trong 4 năm qua
Từ khi Bộ GD&ĐT triển khai chơng trình và SGK mới năm 2002, trờng Tiểu học
Tân Hơng 1 đã có kế hoạch chỉ đạo việc đổi mới PPDH nói chung và PPDH phát huy
10
Một số giải pháp nhằm nâng cao chất l ợng việc thực hiện đổi mới
phơng pháp giảng dạy tại trờng Tiểu học Tân Hơng 1 trong giai
đoạn hiện nay.
tính tích cực học tập của học sinh nói riêng. Ban giám hiệu nhà trờng và GV đều nhận
thức đợc việc đổi mới PPDH và dạy học phát huy tính tích cực học tập của học sinh là
rất quan trọng. Qua từng năm thay sách, trờng đã chú trọng công tác bồi dỡng chuyên
môn nghiệp vụ cho giáo viên khá cụ thể.
+ Tổ chức cho giáo viên nghiên cứu tài liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo về chủ tr-
ơng đổi mới phơng pháp dạy học.
+ Tổ chức cho giáo viên học tập tiếp thu chuyên đề đổi mới phơng pháp dạy học.
Tổ chức lớp học, mời chuyên viên phòng Giáo dục giảng dạy để nắm hệ thống kiến
thức lý thuyết về các phơng pháp dạy học, nhất là các phơng pháp dạy học mới.
+ Tổ chức cho giáo viên xem băng hình về những tiết dạy thể nghiệm để học tập
và rút kinh nghiệm.

kiện cho giáo viên đổi mới PPDH.
11
Một số giải pháp nhằm nâng cao chất l ợng việc thực hiện đổi mới
phơng pháp giảng dạy tại trờng Tiểu học Tân Hơng 1 trong giai
đoạn hiện nay.

Bảng 1: Số lợng phòng học của trờng tiểu học Tân Hơng 1
Năm học Số lớp
Phòng học
số
phòng
Trong đó
Kiên cố Cấp 4
xuống
cấp
Phòng
tranh
2005
2006
12 12
0 12 12
0
2006
2007
11 12
0 12 12
0
2007
2008
11 11

ĐH
Tổng
số
Sơ
cấp
Trung
cấp
CĐ ĐH
Trên
ĐH
2005 - 2006
24 2 1 0 1 0 22 0 10 3 9 0
2006 - 2007
25 2 1 0 1 0 21 0 6 5 10 0
2007 - 2008
26 2 1 1 1 0 20 0 3 6 11 0
2008 - 2009
26 2 0 0 2 0 20 0 3 6 11 0
Số liệu thống kê trên cho thấy trình độ giáo viên ngày càng nâng lên. Trình độ
của cán bộ quản lý đạt trên chuẩn 100%. Số cán bộ quản lý và giáo viên có trình độ trên
chuẩn chiếm tới 86,4%. Phong trào học tập nâng cao trình độ đang đợc hởng ứng sôi
nổi. Tuy nhiên, số cán bộ quản lý và giáo viên trên đại học không có. Hiện tại có 2 đ/c
(1 cán bộ quản lý và 1giáo viên) đang học trung cấp lý luận chính trị chuẩn bị tốt
nghiệp.
12