TT
1
1.1
1.2
1.3
1.4
2
2.1
2.2
2.3
2.4
3
3.1
3.2
MỤC LỤC
Nội Dung
Mở đầu
Lý do chọn đề tài
Mục Đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Nội Dung
Cơ sở lý luận
Thực trạng vấn đề
Các biện pháp để giải quyết vấn đề
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Kết luận và kiến nghị
Kết luận
Kiến nghị
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”
Thật vậy, trẻ ở độ tuổi mầm non vô cùng đáng yêu, trẻ hồn nhiên, ngây thơ
như tờ giấy trắng. Vì thế người lớn đặc biệt là cô giáo mầm non như một người mẹ
hiền thứ hai của trẻ, dạy trẻ bao điều hay trong cuộc sống, bằng cách giáo dục trẻ
trong mọi hoạt động hàng ngày ở lớp, cụ thể hơn nữa là thông qua các giờ dạy thơ
cho trẻ. Bởi những nội dung bài thơ luôn luôn giáo dục trẻ lòng kính trọng, yêu
thương, gần gũi, giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như: Ông bà, bố me,
anh chị, cô giáo và giáo dục trẻ có lòng yêu thiên nhiên, cỏ cây hoa lá, yêu quý,
bảo vệ các con vật có ích đối với cuộc sống...
Mọi hoạt hoạt động học tập và vui chơi trong quá trình chăm sóc giáo dục
trẻ ở trường mầm non đều đem lại cho trẻ những điều bổ ích. Để thực hiện mục
tiêu của nghành học nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài thì
trước hết cô giáo mầm non phải nhận thức được trách nhiệm và mục đích của
mình hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục ngôn ngữ tình cảm đạo đức, khả
năng ứng xử giao tiếp, thói quen văn minh lịch sự cho trẻ thông qua hoạt động dạy
trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua hoạt động dạy thơ. Thơ là một trong
những hoạt động chính trong chương trình giáo dục hiện nay. Các tác phẩm văn
học thông qua hoạt động thơ, có vai trò quan trọng, có khả năng hướng con người
vào mục tiêu nhất định. Văn học nói chung và thơ nói riêng giúp trẻ hoàn thiện về
nhân- trí- thiện- mỹ như: Trẻ biết được đúng sai, xấu tốt, thiện ác qua mỗi bài thơ.
Trong mỗi nội dung của bài thơ, tác giả đều để lại trong tâm trí của trẻ những
tình yêu thương con người, thiên nhiên, quê hương, đất nước tình yêu nhân loại và
nhận thức được nét đẹp truyền thống của dân tộc. Qua mỗi bài thơ còn giúp trẻ
thỏa mãn nhu cầu tình cảm, về nét đẹp của tình người tạo cho trẻ có những rung
động với mỗi số phận khác nhau trong mỗi tác phẩm. Qua mỗi bài thơ trẻ được
gắn liền và lớn lên cùng trẻ trong lứa tuổi mầm non, nó luôn là món ăn tinh thần
cuốn hút theo trẻ mọi lúc, mọi nơi, trong từng bữa ăn, giấc ngủ, lúc học và cả lúc
chơi. Tác phẩm văn học thông qua hoạt động thơ, giúp trẻ có khả năng giao tiếp
tốt hơn, ngay từng lời ăn tiếng nói của trẻ, trẻ biết nói câu từ đủ nghĩa, qua đó giúp
trẻ mở rộng tầm hiểu biết về thế giới xung quanh. Trẻ hiểu biết được các mối quan
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu các tài liệu, đọc sách, phân tích, so
sánh, khái quát và hệ thống…Để tìm ra phương pháp hữu hiệu dạy thơ cho trẻ
Phương pháp khảo sát thực tế, thu nhập thông tin
Phương pháp thống kê xử lý số liệu: Sử dụng toán thống kê các % đạt được
trong quá trình khảo sát
Phương pháp dùng lời nói: Trò chuyện, đảm thoại với trẻ qua các hoạt động
trong ngày cũng như trong hoạt động làm quen với tác phẩm văn họa thông qua
hoạt động dậy thơ.
Phương pháp thực hành trải nghiệm: Tôi sử dụng phương pháp này để thực
hành trải nghiệm các biện pháp đã lựa chọn. Nhằm đánh giá hiệu quả thực tiễn của
phương pháp đó đối với khả năng cảm thụ các tác phẩm thơ
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lí luận
Văn học nói chung và dạy thơ cho trẻ 3- 4 tuổi nói riêng là một hoạt động rất
quan trọng đối với trẻ trong độ tuổi này, là phương tiện phát triển ngôn ngữ cho trẻ
có đủ vốn từ để giao tiếp, nói năng lưu loát, diễn tả mạch lạc, biết sử dụng đúng
lúc, đúng chỗ…Bời vỉ trẻ 3-4 tuổi khả năng diễn đạt ngôn ngữ của trẻ chưa mạch
lạc, rõ ràng, một số trẻ còn bỡ ngõ, nhút nhát, trẻ hay nói không, nói ngọng, nói
lắp…Chính vì thế, thơ là phương tiện giao tiếp hữu hiệu nhất đối với trẻ không
những thế mà việc dạy thơ còn giúp trẻ làm quen với từ ngữ nghệ thuật như: Từ
3
tượng hình, từ tượng thanh, từ láy… Giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, óc quan
sát, khả năng tư duy độc lập sáng tạo trong suy nghĩ.
Thông qua nội dung các bài thơ giáo dục trẻ biết yêu quí người hiền lành,
biết ơn ông bà bố mẹ, anh, chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ.
Trẻ cảm nhận được thế giới loài vật, cỏ cây hoa lá, mọi hiện tượng thiên
nhiên, vũ trụ, mà trẻ nhìn thấy được cũng như những gì gần gũi trong môi trường
sống của trẻ như làng quê, cánh đồng, dòng sông, khu phố, lớp học.
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, chính quyền địa phương, trường
mầm non Hưng Lộc có cơ sở vật chất khang trang để chăm sóc giáo dục trẻ. Đặc
biệt nhà trường xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm và khu vui chơi vận
động rất đẹp, bổ ích cho
Hoạt động của lớp luôn được sự quan tâm, chỉ đạo chặt chẽ của phòng giáo
dục huyện hậu lộc, của ban giám hiệu và tổ chuyên môn trường mầm non hưng
lộc.
4
Trường được đầu tư trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động
văn học như: Tranh thơ, sa bàn thơ, máy chiếu, để giáo viên tổ chức dậy thơ bằng
powerpoint trên máy.Tạo cho tiết học thêm hấp dẫn và sinh động.
Trong nhà trường xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết luôn quan tâm giúp đỡ
lẫn nhau, người dạy lâu năm chia sẽ chuyền đạt kinh nghiệm cho người mới vào
nghành nên tôi được học tập thêm rất nhiều về chuyên môn nghiệp vụ.
Ban giám hiệu nhà trường có ba đồng chí có trình độ chuyên môn vững
vàng, thường xuyên bồi dưỡng, giúp đỡ giáo viên trong quá trình chăm sóc giáo
dục trẻ.
Bản thân tôi có trình độ chuyên môn nghiệp vụ đạt trên chuẩn, có kinh
nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, yêu nghề, tận tụy với nghề, mến trẻ,
công bằng với trẻ, có năng khiếu về lĩnh vực văn học đặc biệt là có giọng đọc thơ
diễn cảm lôi cuốn trẻ vào tiết dậy.
Đa số phụ huynh trong lớp đều quan tâm đến con em mình và đồng tình kế
hoạch giáo viên đưa ra, có sự trao đổi, phối hợp thường xuyên một cách chặt chẽ.
* Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi trên nhà trường cũng gặp không ít những khó
khăn như sau:
- Phòng học và các phòng chức năng còn thiếu so với quy định
Nội dung khảo sát
Tổng số Trẻ đạt yêu Tỷ lệ
trẻ
cầu
%
Trẻ chưa
đạt yêu cầu
Tỷ lệ
%
Trẻ lắng nghe và hứng
29
20
69
9
31
thú tham gia hoạt động
Trẻ thuộc bài thơ, nhớ
29
19
66
10
34
tên tác giả
Trẻ hiệu nội dung bài
29
17
59
Biện pháp 1: Rèn nề nếp thói quen tốt cho trẻ khi hoc.
Đối với trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi rèn nề nếp ngay từ những ngày đầu tiên đến lớp
là rất quan trọng và cũng là tiền đề, là cơ sở cho những năm học tiếp theo cho trẻ.
Trẻ có nề nếp thì trẻ với hình thành sự chú ý và sự tập trung trong giờ học. Đặc
biệt, tôi thường giao tiếp với trẻ, gần gũi trẻ, giáo dục trẻ lễ giáo, chào hỏi ông bà,
cha mẹ, cô giáo và người lớn tuổi khi trẻ đến lớp. Để hình thành nên nhân cách
của trẻ ngay từ khi trẻ lên ba, để trẻ có lòng nhân ái, yêu thương, lễ phép với người
lớn.
Tôi đặc biệt quan tâm đến hình thức ngồi của trẻ. Vì thế tôi xếp cháu mạnh dạn
ngồi với cháu nhút nhát, cháu nam xen cháu nữ…Để trẻ không nói chuyện riêng
trong giờ học, cháu đọc nhỏ bắt chước cháu đọc to…Mặt khác cho trẻ làm quen
với tác phẩm văn học thông qua hoạt động dạy thơ cho trẻ, cần đòi hỏi độ chính
6
xác về âm điệu, nhịp điệu trong câu thơ. Nếu trẻ không tập trung thì trẻ đọc và
cảm nhận sẽ bị lệch lạc, phát triển vốn từ của trẻ cảm nhận sẽ không đúng, bên
cạnh đó dạy thơ cho trẻ đòi hỏi trẻ phải đọc đúng lời, diễn cảm thì mới hiểu được
ý nghĩa của câu thơ, bài thơ là một cách chính xác. Vì vậy nề nếp thói quen rất
quan trọng, ngay từ những ngày đầu tôi đã đưa ra nề nếp khi cô nói trẻ cần tập
trung và động viên trẻ bằng cách nhắc trẻ, trong các hoạt động hàng ngày tôi đều
quan tâm nhắc nhở để trẻ được thực hiện tất cả các hoạt động theo hướng dẫn của
tôi một cách tích cực.
Ví dụ:Tôi dạy trẻ đọc bài thơ: “ Bạn Mới”. Ở chủ đề trường mầm non. Khi
trẻ chưa tập trung chú ý vào hoạt động của cô, thì tôi đưa ra một bạn búp bê ngồi
khóc nhè “ hu hu”. Trẻ nghe thấy tiếng khóc của bạn búp bê , trẻ thích sẽ im lặng,
không nói chuyện riêng nữa mà tập trung và nhìn lên cô và bạn búp bê. Tôi sẽ giáo
dục trẻ, vì các con không ngoan nên bạn búp bê đến lớp buồn, không ai chơi với
bạn ấy, nên bạn ấy khóc. Để bạn ấy không còn khóc nhè các con hãy ngồi ngoan,
chú ý lên cô đọc thơ, trẻ sẽ thích thú, tập trung lắng nghe cô đọc thơ… Đó là
Gió của ông trời
Có khi rét buốt
Gió mẹ, mẹ ơi
Lúc nào cũng mát
…………………
Ngoài ra cô cần cho trẻ phát âm từ khó và từ láy như: “ Chớp chớp, lay lay
”. Cô chú ý cho trẻ phát âm nhiều lần những từ khó mà trẻ chưa phát âm chuẩn
những từ khó như: “ Mỏng dính ” hay từ “ rét buốt ”…Để khi vào dậy cô dễ dàng,
chủ động hơn. Khi cô giáo đã rèn luyện cách thuộc thơ và đọc diễn cảm rồi thì
việc tổ chức tiết dậy sẽ tự tin hơn, lôi cuốn trẻ vào tiết học hiểu quả cao hơn.
Đọc thơ có hiệu quả cao trong hình thức mới diễn cảm. Qua hình thức nói
diễn cảm sẽ luyện cách phát âm và phát triển tính linh hoạt của giọng đọc cho trẻ,
cô cần dạy trẻ đọc thơ theo nhiều hình thức khách nhau: khi đọc to, khi đọc nhỏ,
lúc đọc chậm, lúc đọc nhanh để luyện tập ngữ điệu, giọng điệu hợp với nội dung
của bài thơ.
Ví dụ: Dạy trẻ đọc bài thơ: “Tết đang vào nhà”
“Hoa đào trước ngõ
Cười vui sáng hồng”
Đối với hai câu thơ mở đầu tôi đọc chậm rãi nhưng thể hiện vui tươi
“Hoa mai trong vườn
rung rinh cánh trắng
Sân nhà đầy nắng
Mẹ phơi áo hoa ”...
Tiếp đoạn thơ tôi đọc cho trẻ nghe tôi nhấn mạnh vào các từ láy như: “Rung rinh”.
Các câu tiếp theo thay đổi ngữ điệu giọng đọc phù hợp với nội dung bài thơ,
đọc diễn cảm các tác phẩm văn học thông qua hoạt động thơ giúp trẻ làm quen với
ngôn ngữ nghệ thuật, một thứ ngôn ngữ trau chuốt giàu hình ảnh. Trẻ có cảm thụ
tốt ngữ điệu của câu thơ mới truyền cảm được tình cảm nội dung của bài thơ.
và giọng đọc của mỗi cá nhân, thông qua các giờ học thơ của trẻ, trong đó có tính
đến những đặc điểm khả năng của từng trẻ. Việc đọc của từng cá nhân đặc biệt
quan trọng, nhờ đó, cô giáo có thể tác động đến từng cá nhân. Nếu trẻ nào có
giọng đọc thơ hay, diễn cảm cô cần khuyễn khích động viên trẻ, phát huy tiếp, còn
những trẻ rụt rè nhút nhát, đọc thơ chưa chính xác, đọc thơ chưa diễn cảm cô cần
quan tâm, chú ý hơn nữa, cũng động viên trẻ nhưng cô rèn luyện cho trẻ nhiều hơn
khác.
Để dạy trẻ đọc thuộc, hiểu được nội dung bài thơ và đọc diễn cảm bài thơ,
tôi phải gây hứng thú để trẻ bước vào hoạt động đọc thơ một cách hứng thú, thì tôi
luôn gợi lại cho trẻ ấn tượng về bài thơ, tác giả, tác phẩm bằng việc mở cuộc thi
đọc thơ có giải thưởng hoặc tạo một sân khấu nhỏ kích thích đến trẻ, trẻ tự thích
được lên đọc, chứ không cần phải cô giáo gượng ép lên đọc.
Ví dụ: dạy trẻ đọc bài thơ : “ Bé làm bao nhiêu nghề ”. Ở chủ đề nghề
nghiệp.
Muốn cho nhiều trẻ tích cực tham gia hoạt động đọc thơ tôi chuẩn bị một trò
chơi với hình thức “ Hội thi” “Chọn nghề tài giỏi”
Tôi công bố thể lệ hội thi, cháu nào lên đọc bài thơ “ Bé làm bao nhiêu nghề
”, với giọng đọc hay, chính xác và diễn cảm thì hội thi sẽ tặng cháu đó một “ bông
hoa bé ngoan”.
Tôi đọc lại bài thơ “ Bé làm bao nhiêu nghề” thật diễn cảm cùng với cử chỉ,
ánh mắt, nét mặt của mình, để khơi gợi cảm xúc của bài thơ cho trẻ, hướng trẻ vảo
ghi nhớ, học thuộc lòng và đọc lại diễn cảm.
Cứ tuần tự dạy trẻ sang bài thơ khác cũng vậy, tôi luôn thay đổi hình thức ở
mỗi bài bài thơ là một chỉnh thể, nghệ thuật, thơ có âm thanh, nhịp điệu, vần điệu.
Khả năng bắt chước và khả năng ghi nhớ máy móc là năng lực kì diệu của
trẻ, nó gắn với tư duy trực quan hành động và tư duy trực quan hình tượng. Cần
tận dụng thế mạnh đó để dạy trẻ học thuộc lòng thơ.
Học thuộc lòng bao giờ cũng gắn với việc đọc diễn cảm và cũng phải là một
quá trình sáng tạo. Sự sáng tạo được bắt đầu bằng sự cố gắng tưởng tượng những
hình ảnh miêu tả trong bải thơ. Trẻ nắm được cách đọc các bài thơ đó và chú ý đến
Dạy trẻ đọc thuộc diễn cảm thơ là một quá trình sư phạm được xây dựng
trên cơ sở cùng hợp tác hành động của tập thể trẻ với cô giáo. Qúa trình dạy thơ,
tôi cần phát triển ở trẻ thái độ có ý thức với hoạt động đọc thuộc diễn cảm bài thơ,
chú ý quá trình từ bắt trước người lớn được thể hiện tính tích cực sáng tạo ở trẻ, kĩ
năng biết nghe chính bản thân mình.
Để biết đọc diễn cảm, trẻ cần có một mức độ nhất định những cảm giác, tri
giác, tư duy, tình cảm, tưởng tượng, các kĩ năng chuyên biệt, hệ thống các kĩ năng
trở nên kĩ xảo. Như vậy dạy trẻ đọc diển cảm thơ cũng là một quá trình sư phạm
có hệ thống.
Biện pháp 3: Sử dụng các nguyên vật liệu, phế liệu làm đồ dùng, đồ chơi,
phục vụ hoạt động dậy thơ cho trẻ
*Nguyên vật liệu:
Trẻ mầm non, tri giác của trẻ phần lớn bằng những vật thật và bằng tranh
ảnh mà mặt trẻ được nhìn thấy, sờ thấy, để trẻ tập trung, hứng thú vào giờ học và
để giờ học đạt được kết quả cao hơn thì đồ dùng trực quan là khâu quan trọng
nhất. Chính vì thế sau khi nắm bắt được tình hình thực tế của hoạt động làm quen
vói tác phẩm văn học thông qua hoạt động thơ, tôi nghĩ để có đồ dùng đẹp, sinh
động, hấp dẫn đối với trẻ thì nguyên vật liệu là điều đầu tiên cần thiết phải có. Vì
thế tôi đã siêu tầm, tìm tòi và tận dụng các nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương,
mặt khác tôi tuyên truyền, kêu gọi lòng hảo tâm, sự khuyên góp ủng hộ của các
bậc phụ huynh như: Bìa cứng, sách báo, xốp, lịch cũ, ống giấy, chai nhựa, ống hút,
10
vải vụn, cành cây khô, hộp bánh kẹo, hộp mỹ phẩm, hột hạt, lá cây xanh, vỏ lon
bia, vỏ hộp sữa… Khi đã có được các nguyên liệu, tôi vệ sinh sạch sẽ bằng cách
rửa sạch, phơi khô dưới ánh nắng mặt trời , đối với các nguyên liệu có cạnh nhọn
hay sắc bèn, tôi mài mòn, gọt dũa sao cho đảm bảo cho trẻ chơi an toàn. Tất cả các
nguyên liệu tôi tận dụng để làm đồ dùng, đồ chơi và trang trí lớp học theo quan
điểm lấy trẻ làm trung tâm phục vụ cho các hoạt động dạy trẻ đọc thơ.
Từ các nguyên liệu trên cô cùng trẻ làm các cây hoa cà, hoa mướp, hoa
lựu... để trẻ cảm nhận được các màu sắc của từng loại hoa như thế nào và trẻ khắc
sâu được các từ mới ( trắng tinh, tim tím, vàng vàng...)
Trong khi làm cô có thể cùng trẻ được trò chuyện về các loại hoa, các loại
hoa đó có trong bài thơ nào. Mặt khác, trẻ có nâng niu, trân trọng những bông hoa
mà mình làm được.
Hoạt động sáng tạo theo sự tưởng tượng, trẻ sẽ chọn những nguyên vật liệu
rời để trang trí bông hoa cho đẹp sau đó chơi với cây hoa theo sự thích thú của trẻ
và sáng tạo theo ý tưởng của từng nhóm. Với nguyên vật liệu đơn giản nhưng lại
11
tổ chức được nhiều hoạt động khác và xuyên suốt. Từ đó trẻ được hoạt động sáng
tạo và phát triển trí tưởng tượng tốt, thêm nữa là phát triển cảm xúc giao lưu, tình
cảm với đồ vật cây cỏ rất hồn nhiên dễ thương. Thông qua đó giáo dục trẻ về các
mối quan hệ khác nhau.
Với cách làm này tôi thấy trẻ hứng thú đọc thơ và đọc diễn cảm, mạch lạc,
nhanh nhớ hơn.
Biện pháp 4: Tạo môi trường giáo dục khi dạy thơ cho trẻ theo quan điểm lấy
trẻ làm trung tâm.
Môi trường học tập phu hợp, thân thiện cho trẻ, góp phần tạo nên sự thành
công trong công việc giáo dục trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua hoạt
động thơ, để trẻ đến với nội dung tác phẩm một cách nhanh nhạy, linh hoạt. Bởi
hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo là hoạt động vui chơi, với chương trình mầm
non mới các góc mở được trang trí theo từng chủ đề, để tạo điều kiện cho trẻ được
tự lựa chọn, tự tìm tòi khá phá, được tham gia tích cực vào các hoạt động, tạo cơ
hội cho trẻ bộc lộ khả năng hiểu biết của mình, qua đó, cô cung cấp kiến thức, kỹ
năng, thái độ cho trẻ, góp phần hình thành và phát triển khả năng đọc thơ, cảm thụ
thơ cho trẻ tốt hơn.
Mặt khác tôi luôn lồng ghép tích hợp phù hợp và tạo môi trường theo từng
sự khích lệ với trẻ, động viên để trẻ phấn đấu cố gắng trong các hoạt động. Cửa sổ
cũng là nơi cô có thể trang trí đưa thiên nhiên vào trong lớp học với các chậu hoa
nhỏ, lọ cây xanh, cô tận dụng từ nguyên vật liệu phế thải để làm chậu, làm bình
như: Các loại vỏ chai nhựa, hộp sữa milo…
Tạo cho trẻ cảm nhận được “ Đi học là hạnh phúc và mỗi ngày đến trường
là một ngày vui”, làm cho trẻ thêm yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và các bạn,
gắn bó với ngôi nhà chung. Đó chính là trách nhiệm của mỗi thầy cô giáo nói
chung và cô giáo mầm non nói riêng.
Việc trang trí lớp học sao cho tự nhiên thân thiện với trẻ, biến không gian
lớp học trở nên gần gũi, thân thiện có ý nghĩa giáo dục cho trẻ là việc làm không
phải dễ. Bởi vậy tôi đã trang trí kết hợp giữa làm đẹp cảnh quan lớp học với yêu
cầu phục vụ học tập và giáo dục phù hợp với trẻ của lớp mình. Như vậy, việc tạo
cảnh quan thân thiện đã giúp trẻ hoạt động tích cực và giúp trẻ đạt được các mục
tiêu giáo dục. Và điều quan trọng hơn cả, thông qua việc cùng nhau trang trí lớp
học hầu hết trẻ đều rất yêu thích đến trường lớp. Vì nó đem lại cho trẻ nhiều điều
mới lạ, hấp dẫn, mặt khác trẻ được bày tỏ những điều mình mong muốn, trưng bày
những sản phẩm mà mình đã làm ra và được làm chủ lớp học của mình.
Biện pháp 5: Tổ chức tiết học nhẹ nhàng, linh hoạt, sử dụng đồ dùng trực
quan thu hút sự chú ý của trẻ.
Đối với trẻ mầm non, đồ dùng đồ chơi rất quan trọng. Nhằm gây hứng thú
trong việc học tập và cũng là phương tiện rất cần thiết để giáo viên tổ chức dậy thơ
cho trẻ. Trẻ được hoạt động, được sờ, được tiếp xúc với đồ dùng, đồ chơi hay
những tranh ảnh, vật thật…Trẻ sẽ được phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần,
tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ.
Đồ dùng trực quan có thể là tranh ảnh, các con vật, con rối, mô hình, hay là
các vật thật… được minh họa theo nội dung bài thơ.
Sử dụng đồ dùng trực quan, sẽ tạo sự tò mò và hứng thú cho trẻ tập trung
chú ý, nâng cao hiệu quả của bài dạy, khơi dậy ở trẻ những tình cảm thẩm mỹ.
Đồ dùng trực quan không những giúp trẻ ghi nhớ lâu, mà còn giúp trẻ nhớ
một cách đầy đủ sâu sắc, trọn vẹn một tác phẩm. Khi sử dụng đồ dùng trực quan
chăm sóc và bảo vệ con voi.
Biện pháp 6: Tổ chức hội thi “Câu lạc bộ bé yêu thơ” qua ngày hội ngày lễ tổ
chức tại lớp
Để thu hút, lôi cuốn trẻ vào giờ học tôi lựa chọn các hình thức tổ chức phù
hợp, hấp dẫn như qua tổ chức hội thi “Câu lạc bộ bé yêu thơ”; câu đố, tham quan
và đặc biệt là chọn những hình ảnh thật, hình ảnh đẹp và những nhân vật ngộ
nghĩnh sáng tạo đưa vào công nghệ thông tin để trẻ hòa nhập, hóa thân vào các
nhân vật trong tác phẩm mà tôi lồng ghép được. Đề rồi từ đó trẻ chăm chú xem,
lắng nghe cô giới thiệu dẫn đến trẻ nắm bắt được nội dung hoạt động một cách chủ
động.
Ví dụ: Tôi tổ chức hội thi “Câu lạc bộ bé yêu thơ”; vào các ngày như: “Ngày hội
bé đến trường 5/9”, “Ngày nhà giáo việt nam 20/11.” Và Lễ hội 8/3: “Cô giáo như
mẹ hiền”
Mỗi dịp 8/3 và ngày 20/10 đến thì cô trò lớp 3- 4 tuổi trường MN Hưng Lộc
do tôi phụ trách lại phấn khởi nhiều công việc chuẩn bị cho lễ hội. Việc chuẩn bị
không phải diễn ra trong một ngày mà suốt một tuần với nhiều công việc như trang
trí trong và ngoài lớp, trang trí sân khấu, làm thiệp, vẽ, cắt, xé, dán tranh trang trí
lớp, làm dây xúc xích, chuẩn bị nhạc cụ, vòng hoa đội đầu…và đối với trẻ thì cứ
đến giờ chơi thì ai nấy đều láy hoáy với những sản phẩm của mình, của bạn, phụ
giúp cô. Công việc tưởng chừng như nhỏ ấy lại tăng thêm niềm say mê, phấn khởi
cho các bạn nhỏ gấp bội!
Không chỉ được tự tay mình làm ra những sản phẩm có ý nghĩa để tặng cô
giáo, tặng bà, mẹ, mà trẻ còn được cô giáo trò chuyện, cho xem tranh, hình ảnh về
ngày lễ hội 8/3, được cô giáo dạy cho hát múa, đọc thơ, kể chuyện, chơi những trò
chơi có nội dung về ngày 8/3. Với sự chuẩn bị tích cực như vậy thì ngày 8/3 thực
sự trở thành ngày hội, vui tươi và ý nghĩa đối với các thiên thần nhỏ trường MN
Hưng Lộc. Đến với ngày hội này, các bé không còn rụt rè, ngại ngùng mà bạn nào
cũng tự tin hát múa, kể chuyện, đọc thơ, chơi đùa thể hiện hết khả năng của mình.
Và đó chính là món quà quý giá nhất mà các bạn nhỏ dành tặng cô giáo, bà và mẹ
trong ngày hội 8-3 này
Ví dụ: trong tiết dậy thơ tôi lồng ghép tổ chức hội thi “Câu lạc bộ bé yêu
thơ” bài thơ “ đèn giao thông” chủ đề “Phương tiện giao thông”
Cô hướng trẻ vào hội thi, cô là người dẫn chương trình: “Đến với hội thi
hôm nay, cô xin gới thiệu gồm có 3 đội chơi đến từ lớp mẫu giáo 3 tuổi C3:
Đội chơi thứ 1: Đội đèn xanh
Đội chơi thư 2: Đèn đỏ
Đội chơi thừ 3: Đèn vàng
Và không thể thiếu được trong hội thi đó là thành phần ban giám khảo. Đến
với hội thi, các đội thi sẽ trải qua ba phần thi
Phần 1: Bé giới thiệu đội chơi
Phần 2: Bé thể hiện tài năng
Phần 3: Bé tham gia trò chơi
Tôi hướng dẫn trẻ vào từng phần chơi, đối với phần chơi thứ nhất: trẻ tự đặt ra câu
hỏi về đội mình để đội bạn trả lời
1 phút cho các đội thảo luận với nhau để đưa ra câu trả lời. Đội nào trả lời
câu hỏi đúng nhất xẽ nhận được một phần quà của chương trình.
Đối với phần chơi thứ 2: Tôi đọc diễn cảm cho trẻ nghe, sau đó các đội sẽ
được thể hiện tài năng của mình trên sân khấu và nhóm, cá nhân lên sân khấu thể
hiện tài năng. Hơn nữa trẻ có thể lên sân khấu đọc thơ theo kiểu hóa trang các
nhân vật trong bài thơ.
15
Đối với phần chơi thứ 3: Trẻ sẽ được nhận phần quà từ ban tổ chức trong
phần chơi thứ 2, trẻ sẽ mang về đội mình khám phá món quà đó và sử dụng đồ
dùng trong món quà đó tham gia trò chơi.
Ngoài ra, để trẻ tích cực và hứng thú đọc thơ hơn nữa, tôi dùng nhiều các
thủ thuật khác nhau trong bài dạy như: Trò chơi, giao lưu, thảo luận nhóm, bốc
thăm trúng thưởng…
Ví dụ: Dạy trẻ đọc thơ bài: “ Mùa hè”, chủ để hiện tượng tự nhiên.
trẻ khi đến lớp không được khóc nhè, bạn bè trong lớp phải đoàn kết yêu thương
lẫn nhau, chia sẻ đồ chơi, cùng chơi với bạn.
Khi ổn định tổ chức, tôi cho trẻ đọc bài thơ “Thăm nhà bà” và cùng trẻ trò
chuyện về bài thơ, nhằm giúp trẻ biết được tên củả bài thơ, nội dung bài thơ…
Hiểu được chủ đề trẻ đang hoạt động, làm quen là chủ đề nào.
16
Qua các giờ đón trẻ như thế, tôi đã dạy trẻ đọc thuộc thơ và trẻ đọc một cách
diễn cảm tốt. Trẻ ghi nhớ nhanh và rất hứng thú, trẻ không còn khóc nhè, hay rụt
rè mỗi khi vào lớp.
* Tích hợp trong các hoạt động học có chủ đích:
Trong các hoạt động có chủ đích tôi luôn gắn hoạt động thơ vào để dạy trẻ,
tôi luôn khéo léo để lựa chọn, tích hợp sao cho phù hợp, nhưng tuỳ vào từng hoạt
động.
Ví dụ: Khi dạy hoạt động “Tạo hình” Vẽ và tô mầu bông hoa ở thể loại: “
Mẫu”, chủ đề “Thế giới thực vật”.
Hay khi cho trẻ hoạt động âm nhạc, đề tài: Dạy hát “Cả nhà thương nhau”
Tôi cho trẻ đọc bài thơ “Yêu mẹ” chủ đề “Gia đình.” cô cùng trẻ trò chuyện với
trẻ về nội dung bài thơ, giáo dục trẻ về tình yêu và lòng biết ơn đối với mẹ, mẹ là
người phụ nữ chịu thương, chịu khó vất vả thức khuya dậy sớm vì con, vì gia đình
thân yêu. Từ đó ngôn ngữ của trẻ phát triển hơn và trẻ đọc diễn cảm hơn.
Tích hợp thơ vào các hoạt động có chủ đích đã giúp trẻ hứng thú hơn khi
khi bước vào các hoạt động.
Ví dụ: Qua hoạt động Khám phá khoa học, đề tài: “Tìm hiểu về một số loại rau
bé thích”. chủ đề thế giới thực vật.
Cô cho trẻ đọc bài thơ: “ Củ cà rốt” chủ đề thế giới thực vật. Qua bài thơ
giáo dục trẻ biết ăn nhiều loại rau củ, quả, giúp cho cơ thẻ khỏe mạnh, da dẻ hồng
hào. Mặt khác, tôi kết hợp lồng ghép giáo dục trẻ yêu quý và bảo vệ cỏ cây hoa lá
nhờ có chúng mà môi trường sống của chúng ta mới trở nên tươi đẹp, không khí
phẩm, món ăn cách chế biến. Bộ tranh lô tô giúp trẻ làm thơ về những con vật nuôi
trong gia đình, con vật sống dưới nước hay con vật sống trong rừng…trên cùng
một bức tranh, nhiều trẻ đọc theo nhiều cách khác nhau, vừa chơi vừa đọc thơ, ca
dao, đồng dao…
Tại phòng thư viện tôi có thể tranh thủ hướng dẫn giúp trẻ phát âm chuẩn,
trẻ thuộc nhiều thơ, biết nhiều truyện, nắm vốn từ phong phú phân biệt từ láy như
“rung rinh, long lanh…” hiểu từ chính xác hơn như “ cao chót vót, kêu ầm ĩ”…
bước đầu cảm nhận từ văn học so sánh “sáng như trăng rằm, đẹp như tơ nhuộm”…
giúp trẻ nói trôi chảy khi diễn đạt ý muốn và cảm xúc tình cảm của mình; và có thể
sử dùng các từ này vào đời sống của trẻ.
Tóm lại: khi cho trẻ làm quen với hoạt động dạy thơ ở mọi lúc mọi nơi và
tích hợp trên các hoạt động khác tôi thấy kiến thức, kỹ năng thơ của trẻ được tăng
lên như: Trẻ đọc thuộc thơ nhiều hơn, đọc diễn cảm, đúng nhịp điệu, vần điệu của
bài thơ hơn. Chính vì thuộc thơ và hiểu thơ nên trẻ rất hứng thú và kết quả giáo
dục được nâng lên.
Biện pháp 9: Tăng cường phối kết hợp với phụ huynh khi dạy thơ cho trẻ.
Trường mầm non là nơi cha mẹ trẻ bé tin tưởng, nơi có cô giáo như mẹ hiền
chăm trẻ ngoan, khỏe mạnh cha mẹ mới yên tâm với công việc. Hàng ngày trẻ tới
trường cô chăm sóc cho trẻ tùng bửa ăn, giấc ngủ tới mọi hoạt động học.
việc gặp gỡ trao đổi với phụ huynh là việc làm rất cần thiết mà lâu nay tôi
cũng đã và đang thực hiện, nhưng vấn đề đặt ra ở đây là làm thế nào để thu hút
được sự chú ý và thực hiện tốt các yêu cầu mà cô giáo, đưa ra cho phụ huynh cần
nắm bắt, muốn thành công người giáo viên phải suy nghĩ sáng tạo xây dựng hình
thức và nội dung gặp gở sao cho phong phú, tạo được ấn tượng buổi ban đầu,
không nên nặng nề về các khoản đóng góp mà hãy dành nhiều thời gian trao đổi
tâm sự về đặc điểm, tâm lý lứa tuổi của các cháu, nói nhiều về việc học, việc chơi,
sinh hoạt và những kiến thức mà trẻ lĩnh hội được từ cô giáo và các bạn.
Tổ chức kế hoạch gặp gở một cách hợp lý như: Tổ chức cuộc họp tuỳ thuộc
vào điều kiện thuận lợi của mỗi gia đình và nội dung cần tuyên truyền ở mỗi trẻ
khác nhau và tuyên truyền với các bậc phụ huynh trong từng chủ đề
hợp một số động tác minh họa.
- Hình thành và phát triển tình cảm đạo đức cho trẻ: Trẻ nhận biết được tính cách,
ệc làm tôt- xấu, đúng- sai của các nhân vật, thích làm người tốt, yêu quý kính
trọng người trên, cô giáo, thương yêu giúp đỡ bạn bè.
- Khả năng sáng tạo: Trẻ có khẳ năng đọc thơ theo tranh khi có sự gợi ý của cô
giáo....
* Bảng 2: Được thể hiện cụ thể kết quả khảo sát cuối tháng 2 năm 2018 như sau:
Nội dung khảo sát
Tổng số Trẻ đạt yêu Tỷ lệ
Trẻ chưa
Tỷ lệ
trẻ
cầu
%
đạt yêu cầu
%
Trẻ lắng nghe và hứng
29
29
100
0
0
thú tham gia hoạt động
Trẻ thuộc bài thơ, nhớ
29
29
100
0
0
tên tác giả
Trong thời gian nghiên cứu và thực nghiệm trên trẻ tôi thấy trẻ đã hứng thú
đọc thuộc thơ, nhớ tên tác giả tác phẩm, nhớ tên tác giả, hiểu nội dung tác phẩm,
đọc thơ diễ cảm và trẻ biết sáng tạo hơn khi làm quen với tác phẩm thơ.
Trẻ giao tiếp tự tin hơn, không còn nhút nhát, rụt rè, hạn chế nói ngọng, nói
lắp hơn…
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:
Từ những giải pháp trên, qua quá trình giảng dạy trong năm học, cho thấy
chất lượng cho trẻ làm quen với văn học nói chung và dạy thơ cho trẻ nói riêng
được nâng lên rõ rệt. Do đó để tiếp tục đạt được hiểu quả cao trong những năm
học tiếp theo, là giao viên tôi cần những yếu tố như sau:
- Cần nâng cao trình độ ngôn ngữ của chính bản thân mình, coi ngôn ngữ là một
phương tiện giáo dục chủ đạo.
- Giáo viên phải thật sự yêu trẻ và nhẫn nại.
- Sưu tầm tranh ảnh có nội dung phù hợp, trao đổi kiến thức tự học qua sách báo,
internet, qua giáo viên đồng nghiệp.
- Phối hợp với phụ huynh để động viên giáo dục trẻ thực hiện tốt yêu cầu cần đạt
của giáo viên như:
+ Trẻ hiểu nội dung bài thơ một cách sâu sắc hơn
+ Khả năng đọc thơ của trẻ tự tin hơn và đọc thuộc, đọc diễn cảm bài thơ chính
xác, mạch lạc hơn
+ Trẻ sáng tạo hơn khi tiếp xúc với một tác phẩm mới
+ Thể hiện nhịp diệu, âm điệu, ngữ điệu hơn.
Theo tôi để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học
nói chung và dạy thơ cho trẻ 3- 4 tuổi nói riêng. Bản thân mỗi giáo viên cần phải
tận tuỵ, yêu nghề, mến trẻ tìm tòi khám phá ra các biện pháp mới các để tạo ra môi
trường giáo dục cho trẻ học tập một cách say sưa, phong phú, phù hợp đặc điểm
của từng tiết dậy và hướng dẫn, lôi cuốn trẻ vào các đồ chơi do trẻ và cô đã tự làm
ra.
Bên cạnh đó giáo viên phải biết tổ chức sáng tạo các hoạt động một cách
XÁC NHẬN CỦA HĐKH NGHÀNH
GIÁO DỤC HUYỆN HẬU LỘC
Người viết sáng kiến.
Vũ Thị Hiệp
21
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TT
1
2
3
4
5
6
Tên tài liệu
Tác giả
Nhà suất
Năm suất
Họ và tên tác giả: Vũ Thị Hiệp
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên Trường Mầm non Hưng Lộc
Cấp đánh giá
Kết quả đánh
Năm học
TT
Tên đề tài SKKN
xếp loại (Phòng, giá xếp loại
đánh giá
Sở, Tỉnh…)
(A, B hoặc C)
xếp loại
Một số biện pháp nâng
cao chất lượng phát
triển nhận thức thông Phòng GD&ĐT
1.
Xếp loại C
2015- 2016
qua hoạt động khám phá huyện Hậu Lộc
khoa học cho trẻ 4-5
tuổi
2.
3.
4.
5.
…
Hưng lộc, ngày 10 tháng 03 năm 2018
Người lập