PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP. THANH HÓA
TRƯỜNG MẦM NON QUẢNG TÂM

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO
TRẺ 3- 4 TUỔI LÀM QUEN VỚI VĂN HỌC
Họ và tên: Nguyễn Thị Thu
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác:
Trường Mầm Non Quảng Tâm
SKKN thuộc môn: Môn Văn học
NĂM HỌC 2012 - 2013

Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 3 - 4 Làm Quen với văn học
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Để có nguồn nhân lực đáp ứng với nhu cầu phát triển của đất nước trong
thời kì Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa ngành giáo dục nước nhà cũng đã xác
định được mục tiêu giáo dục và không ngừng đổi mới đặc biệt là giáo dục
mầm non, giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong trong hệ thống giáo dục
quốc dân đặt nền tảng cho giáo dục và đào tạo con người trong tương lai.
Khi sinh thời Bác Hồ kính yêu của chúng ta rất quan tâm đến mọi
người nhất là các cháu thiếu niên nhi đồng.Bác chú trọng tới từng bữa ăn, giấc
ngủ và sự phát triển của các cháu.
Bác Hồ đã nói:
“Trẻ thơ như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”
Đúng như bác Hồ đã nói trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ

Thực hiện đề tài này nhằm tìm ra phương pháp, biện pháp tốt nhất áp
dụng vào tổ chức hoạt động nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học
nhằm trau dồi kiến thức, giáo dục trẻ góp phần phát triển trí tuệ cho trẻ phát
triển toàn diện.
II. Thực trạng về vấn đề nghiên cứu
1. Thực trạng
* Về thuận lợi :
Xã Quảng Tâm năm ở đông Bắc huyện Quảng Xương, địa phương là
cầu nối giữa thị xã du lịch Sầm Sơn và thành phố thanh Hóa, có nhiều cơ
quan, trường học đóng trên địa bàn thuận lợi cho nhân dân phát triển Kinh tế -
Văn hóa Xã Hội. Đây là điều kiện thuận lợi cho nhà trường trong việc huy
động trẻ ra lớp và là điều kiện để nhà trường phát triển.
Trường đặt ở trung tâm xã thuận tiện cho các bậc phụ huynh, học sinh
đưa và đón trẻ.Lãnh đạo địa phương luôn quan tâm đến công tác giáo dục của
địa phương do đó trường đã đạt chuẩn mức độ I, Đặc biệt là năm học này
UBND Xã đã xây dưng thêm một khu trường 2 tầng gồm 6 phòng học khuôn
Nguyễn Thị Thu (Mẫu giáo 3 - 4 tuổi)
3
Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 3 - 4 Làm Quen với văn học
viên rộng lớn sân trường xanh, sạch, đẹp là điều kiện để trẻ được tìm hiểu và
khám phá về thiên nhiên như: Cỏ, cây, hoa, lá…Địa phương nơi trường đóng
có rất nhiều phong tục tập quán, ngành nghề khác nhaugiups cho trẻ làm quen
với môi trường xã hội thuận lợi.
Ban giám hiệu luôn quan tâm đến việc nâng cao chất lượng chăm sóc
giáo dục và tạo mọi điều kiện để giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ được giao
và đặc biệt BGH nhà trường thường xuyên tổ chức xây dựng giờ dạy mẫu cho
giáo viên dự giờ, rút kinh nghiệm.
Hàng năm nhà trường còn tổ chức các hội thi có phụ huynh tham gia
nhằm tuyên truyền với phụ huynh về các chăm sóc giáo dục trẻ để phụ huynh
yên tâm gửi con đến trường. Bên cạnh đó còn có sự đóng góp ủng hộ đáng kể

CHƯA ĐẠT
Tốt Khá
Trung
Bình
Số
trẻ
Tỷ
lệ
%
Số
trẻ
Tỷ
lệ
%
Số
trẻ
Tỷ lệ
%
Số
trẻ
Tỷ lệ
%
1
Trẻ đọc thuộc thơ,
truyện, ca dao, dân
ca
11 31,4 14 40 6 17 4 11,4
2
Trẻ đọc và kể diễn
cảm, rõ ràng, mạch

dục trẻ, luôn gần gũi, yêu thương và gắn bó với trẻ, Tôi nghĩ mình phải làm gì
đó để hoàn thành tốt nhiệm vụ của người giáo viên, phải làm gì để góp phần
nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ trong hoạt động
giáo dục chung và hoạt động:“nâng cao chất lượng cho trẻ 3-4 tuổi làm quen
với văn học” nói riêng.
Việc hướng dẫn trẻ làm quen với văn học là một trong những hoạt động
giúp trẻ hình thành các phẩm chất đạo đức trong sáng tốt đẹp, những cảm xúc
thẫm mỹ, phát triển trí tưởng tượng, hiểu biết như lòng kính trọng, yêu
thương, gần gủi, giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như Ông bà, bố
mẹ, anh chị…
Thông qua hoạt động này trẻ làm tái tạo và sáng tạo thêm những tình tiết
của tác phẩm một cách hồn nhiên phù hợp với nội dung của tác phẩm thông
qua sự hiểu biết, trí tưởng tưởng của trẻ.Từ đó trẻ tích lũy được kinh nghiệm
sống làm cơ sở để trẻ lĩnh hội các nội dung giáo dục của các hoạt động vui
chơi, lao động, học tập …
Có thể nói rằng tác phẩm văn học thúc đẩy sự phát triển trí tuệ của trẻ đó
là khả năng chú ý, ghi nhớ có chủ định, khả năng tư duy, biết vận dụng các
tác phẩm văn học vào trong cuộc sống.Thông qua các câu ca dao, dân ca, thơ,
chuyện trẻ phát triển ngông ngữ, trẻ nói rõ ràng, mạch lạc hơn….
Nguyễn Thị Thu (Mẫu giáo 3 - 4 tuổi)
6
Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 3 - 4 Làm Quen với văn học
Qua văn học tình yêu quê hương đất nước ở trẻ được hình thành, lòng tự
hào dân tộc đươc nảy nở, trẻ bết yêu quý lãnh tu, yêu con người, yêu cô giáo,
yêu bạn bè…
Nhờ có văn học thông qua các câu chuyện, thơ, các câu ca dao, dân ca đã
đưa trẻ đến với thế giới của cái đẹp, cái tốt một cách phong phú, hấp dẫn và
thú vị. Qua bảng khảo sát tôi thấy chất lượng trên trẻ chưa cao, đa số trẻ còn
thụ động khi tiếp thu kiến thức, trẻ chưa bộc lộ rõ tính ham hiểu biết, chưa
mạnh dạn tự tin trong các hoạt động, chưa phát huy được tính tính cực ở trẻ,

phát âm chưa chuẩn ( Trẻ nông thôn tiếng địa phương còn nhiều ), đa số trẻ
còn nhút nhát. Bởi vậy cô giáo phải luôn gần gũi, động viên, gợi mở, lôi cuốn
trẻ vào với các hoạt động.
Ví dụ: Cháu nói chưa rõ, nói ngọng, nói lắp tôi xếp ngồi cạnh cháu nói
rõ, nói đúng và nhắc trẻ giúp đỡ bạn.
Tôi thường quan tâm tới những cháu đó nhiều hơn, động viên giúp đỡ
kịp thời hoặc những cháu nhút nhát, không chịu hoạt động nói nhỏ, nói ít thì
xếp cháu đó ngồi với những cháu nhah nhẹn thích hoạt động đồng thời động
viên khích lệ trẻ.Như vậy sẽ rút ngắn và dần dần xóa khoảng cách về tâm sinh
lý giữa các trẻ trong lớp, hầu như trẻ đã có sự hòa đồng và tự nhiên khi giao
Nguyễn Thị Thu (Mẫu giáo 3 - 4 tuổi)
8
Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 3 - 4 Làm Quen với văn học
tiếp với nhau cùng nhau tham gia các hoạt động một cách hứng thú và sôi nổi,
đoàn kết hơn.
2. Xây dựng nề nếp thói quen trong các hoạt động:
Ngay từ đầu năm tôi đã chú trọng đến việc xây dựng nề nếp thói quen
trong giờ học cho trẻ, không nói chuyện riêng, không đùa nghịch trong giờ
học, biết giơ tay phát biểu ý kiến, biết thưa cô khi trả lời câu hỏi của cô, có
như thế mới tâp trung được sự chú ý của trẻ. Trẻ hứng thú tìm tòi khám phá
những đề tài mà cô đưa ra một cách tích cực. trong quá trình hướng dẫn tôi
luôn quan tâm tới những trẻ nhút nhát, thường xuyên gần gũi tạo cho trẻcamr
giác tự tin vui vẻ khi phát biểu ý kiến…Vì vậy chỉ trong thời gian ngắn trẻ đã
ngoan hẳn và tiếp thu bài nhanh hơn .
Ví dụ: Trong khi cho trẻ tìm hiểu về một đối tượng nào đó việc tổ chức
giờ học trong lớp trước hết tôi cho trẻ ngồi vào chiếu theo tổ nhắc trẻ không
nói chuyện riêng, không đùa nghịch trong giờ học khi muốn phát biểu ý kiến
phải xin phép cô ( Con thưa cô ) và thực hiên theo yêu cầu của cô.
* Tạo môi trường cho trẻ hoạt động ( Trong lớp, ngoài sân )
Việc chuẩn bị môi trường cho trẻ hoạt động là rất cần thiết.Tôi luôn vận

Hình thức phối hợp với phụ huynh như sau :
- Mỗi thang tôi có kế hoạch mời phụ huynh đến dự giời văn học 3-4 tiết
để từ đó trao đổi với phụ huynh tình hình học tập của trẻ. Cung cấp thêm cho
phụ huynh những biện pháp giáo dục trẻ để từ đó nắm được trình tự hướng
dẫn trẻ rèn luyện ở nhà đồng thời tuyên truyền phụ huynh mua sắm đầy đủ đồ
dùng cho trẻ học thơ ở nhà.
- Hình thức tuyên truyền ở bảng tuyên truyền với phụ huynh cũng rất
quan trọng giúp phụ huynh nắm bắt được chương trình học, các mục đích, yêu
cầu của đề tài một cách tường xuyên.
II. Các biện pháp tổ chức để thực hiện
1. Hình thức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học :
- Để hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, dù là thơ hay
truyện. Muốn đạt kết quả cao thì việc đầu tiên giáo viên phải chuẩn bị tốt đồ
dùng dạy học, đồ dùng đẹp hấp dẫn sẽ thu hút sự chú ý của trẻ. Trước đây
Nguyễn Thị Thu (Mẫu giáo 3 - 4 tuổi)
10
Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 3 - 4 Làm Quen với văn học
giáo viên thường sử dụng tranh minh hoạ làm đồ dùng chính trong hoạt động
cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học. Song với hình thức đổi mới hiện nay,
thời đại CNTT nên việc ứng dụng CNTT vào bài giảng mang lại kết quả rất
cao.Biện pháp này luôn gây sự chú ý, tò mò cho trẻ . Vì vậy giáo viên nên
đưa CNTT vào giảng dạy để mang lại kết quả cao.
* Đơn giản là các hình ảnh đưa lên máy sử dụng các hiệu ứng, màu sắc
phù hợp cũng đã gây sự chú ý của trẻ.
* Những giáo viên có khả năng sử dụng máy tính thành thạo hơn họ có
thể chuyển các bức tranh có sẵn của bài thơ, câu chuyện thành đoạn phim
hoạt hình, hay ta có thể đưa đoạn phim quay sẵn phù hợp với nội dung như
thế rất thu hút và gây hưng thú hơn cho trẻ.
- Với câu chuyện “Cáo, Thỏ và Gà Trống” tôi đã xây dựng đoạn phim
hoạt hình về nội dung câu chuyện, ngoài ra tôi còn làm đoạn phim về các con

trẻ về nội dung. Giúp trẻ hiểu sâu hơn về nội dung truyện và lời thoại của các
nhân vật trong truyện. Để từ đó trẻ biết thể hiện những sắc thái khác nhau về
ngữ điệu, tính cách tâm trạng của các nhân vật trong truyện. Nhằm giúp trẻ
phân biệt được giọng điệu lời nói của các nhân vật. Qua đó trẻ khắc hoạ được
tính cách nhân vật.Để trẻ nhớ được ngôn ngữ, lời thoại của các nhân vật
trong truyện để đóng kịch thì trước hết cho trẻ nhắc lại lời thoại của nhân vật
sau đó cho trẻ đóng vai theo tổ hoặc nhóm. Ví dụ trong truyện “Chú dê đen”
cho tổ 1 làm dê trắng, tổ 2 làm dê đen, tổ 3 làm cho sói để trẻ tự thể hiện hành
động, điệu bộ của nhân vật cho quen và thành thạo. Sau đó phân vai cho từng
trẻ theo vai của các nhân vật trong truyện và cho trẻ nhắc lại lời thoại của
nhân vật trong truyện mà trẻ sẽ đóng. Lúc này cô giáo là người dẫn truyện và
trẻ tự diễn theo nội dung câu truyện. Khi trẻ diễn xong lên cho trẻ tự nhận xét
Nguyễn Thị Thu (Mẫu giáo 3 - 4 tuổi)
13
Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 3 - 4 Làm Quen với văn học
về vai diễn của mình, của bạn, từ đó trẻ xác định được thái độ của trẻ đối với
nhân vật trong truyện là yêu hay ghét.
Trò chơi đóng kịch thực sự giúp trẻ cảm nhận tác phẩm văn học một
cách sâu sắc và để đạt được điều đó thì việc trang trí sân khấu và hoá trang
cho trẻ rất quan trong, với câu truyện “3 chú Lợn” tôi làm sân khấu có màn
che, rồi trang trí cảnh phù hợp với câu truyện.
Bên cạnh việc làm mô hình sân khấu thì việc hoá trang cho trẻ đóng kịch
cũng rất cần thiết. Với nhân vật “3 chú Lợn” tôi cho trẻ mặc mặt nạ hình con
lợn, bao tay và giầy hình chân con lợn và áo quần màu sắc khác nhau phù hợp
với tính cách của từng nhân vật.
Việc hoá trang và bố trí sân khấu phù hợp, trang phục đẹp sẽ giúp trẻ tự
tin khi nhập vai tạo cho trẻ hứng thú hơn với từng vở diễn.
* Nắm bắt hoạt động tâm sinh lý của trẻ:
Như chúng ta đã biết đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là giai
đoạn thay đổi hoạt động chủ đạo, tư duy của trẻ là trực quan hành động còn tư

trẻ làm quem với tác phẩm văn học, là cơ sở cho trẻ có kiến thức vững vàng
khi thực hiện kể chuyện.
Qua cách làm quen như vậy trẻ biết đánh giá, nhận xét về đặc điểm tính
cách của các nhân vật thông qua ngôn ngữ nói của mình.
Ví dụ: Bà tiên, Ông bụt tốt bụng, phù thủy thì độc ác, sói già gian ác, cô
tấm xinh đẹp, đáng yêu…
Bên cạnh đó tôi còn định hướng cho trẻ quan sát các tranh chuyện, cho
trẻ xem qua đĩa hình các câu chuyện. Đông thời kết hợp tri giác với đàm
Nguyễn Thị Thu (Mẫu giáo 3 - 4 tuổi)
15
Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 3 - 4 Làm Quen với văn học
thoại của cô và trẻ, giúp trẻ nhận xét đánh giá nội dung truyện một cách chính
xác và nói lên ý tưởng của mình qua sự nhận thức.
* Biện pháp kết hợp giữa gia đình và nhà trường
Gia đình cũng là mmoi trường quan trọng để hoàn thiện toàn diện nhân
cách cho trẻ. Chính vì thế đối với tác phẩm thơ tôi cũng thường xuyên phối
hợp với phụ huynh để cùng nhà trường có biện pháp phù hợp để tác phẩm thơ
đến với trẻ dể dàng và in sâu vào tâm trí của trẻ.
Hình thức phối hợp với phụ huynh như sau :
- Mỗi thang tôi có kế hoạch mời phụ huynh đến dự giời văn học 3-4 tiết
để từ đó trao đổi với phụ huynh tình hình học tập của trẻ. Cung cấp thêm cho
phụ huynh những biện pháp giáo dục trẻ để từ đó nắm được trình tự hướng
dẫn trẻ rèn luyện ở nhà đồng thời tuyên truyền phụ huynh mua sắm đầy đủ đồ
dùng cho trẻ học thơ ở nhà.
- Hình thức tuyên truyền ở bảng tuyên truyền với phụ huynh cũng rất
quan trọng giúp phụ huynh nắm bắt được chương trình học, các mục đích, yêu
cầu của đề tài một cách tường xuyên.
* Đổi mới cách sử dụng đồ chơi :
Đồ dùng, đồ chơi cũng góp phần quan trọng trong giảng dạy bộ môn văn
học, đồ dùng, đồ chơi trong khi dạy phải đẹp, khoa học, an toàn và cần phải

VD: Cho trẻ chọn tranh vẽ của bai thơ “ Trăng Sáng” Tác giả Nhược
Thủy –Phương Hoa.
Cô hỏi trẻ đó là tranh minh họa cho baì thơ gì ? khuyến khích trẻ đọc
diễn cảm bài thơ đó cho cô và cả lớp cùng nghe.Ngoài ra để gây ấn tượng sâu
đậm hơn về tác phẩm, cô nên gợi cho trẻ vẽ minh họa nội dung bài thơ theo
cách đơn giản nhất.
2. Thực hiện trên một tiết dạy:
Ví dụ: Khi thực hiện đề tài: phát triển ngôn ngữ: Văn học: “ Đôi bạn
tốt” chủ điểm thế giới động vật
Đối tượng mẫu giáo bé.
Ngoài mục đích yêu cầu của bài tôi đã chuẩn bị va tiến hành như sau:
Tranh vẽ minh họa câu chuyện, sa bàn, mỗi trẻ một mũ gà con, vịt con.
Nguyễn Thị Thu (Mẫu giáo 3 - 4 tuổi)
17
Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 3 - 4 Làm Quen với văn học
Bài hát câu thơ …về các con vật .
Tiến hành:
+ HĐ1:ổn định tổ chức, gây hứng thú
Cô cho trẻ hát bài :“Một con vịt”
Đàm thoại với trẻ về bài hát và hỏi trẻ
+ HĐ2: Nội dung bài mới.
Giới thiệu chuyện: Đôi bạn tốt
* Cô kể lần 1: Hỏi trẻ tên câu chuyện, tên tác giả
* Cô kể lần 2: kết hợp tranh minh họa.
Giảng nội dung
Đọc trích dẫn, đàm thoại
Giáo dục trẻ biết chăm sóc, bảo vệ, các con vật bết giúp đỡ nhau khi
hoạn nan
* Cô kể lần 3 bằng sa bàn
+ HĐ3: Dạy trẻ kể chuyện

tốt. Đến nay, bộ môn văn học được các cháu rất yêu thích, các cháu đã biết
nội dung các bài thơ, câu chuyên tôi đã dạy trẻ và đa số trẻ đều đọc thuộc thơ,
chuyện, biết cách nhập vai cùng nhân vật thể hiện được giọng đọc, giọng kể
của bài thơ, câu chuyện
BẢNG KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG NĂM HỌC 2012 – 2013
LỚP: Chồi 3.(3 - 4 tuổi)
S
T
NỘI DUNG
ĐÁNH GIÁ
ĐẠT
CHƯA
ĐẠT
Tốt Khá TB
Số
trẻ
Tỷ
lệ
%
Số
trẻ
Tỷ
lệ
%
Số
trẻ
Tỷ
lệ
%
Số

đồ chơi tiết thơ.
Ngoài ra tôi còn tích lũy kinh nghiệm qua đọc thêm sách báo, đọc thêm
tập san xem chương trình tivi có các hoạt động có liên quan đến bộ môn văn
học. Thường xuyên bố trí thời gian hợp lý đi dự giờ văn học của đồng nghiệp,
tham gia đầy đủ các đợt học chuyên đề để từ đó áp dụng vào các giảng dạy để
giờ dạy đạy kết quả hơn.
Cuối mỗi giai đoạn tổ chức cho trẻ nhận biết các bài thơ, đồng dao, ca
dao, chuyện kể đã học qua tranh, ảnh.
3. Kiến nghị, đề xuất :
Đề nghị nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học
* Đề ng hị PGD : thường xuyện có kế hoạch chỉ đạo mở lớp chuyên đề
về hoạt động cho trẻ làm quen với văn học.
* Đề nghị BGH tạo điều kiện cho giáo viên đi tham quan học tập ở các
đơn vị bạn để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm
- Thường xuyên tổ chức các giờ dạy mẫu tròng trường để giáo viên học
tập.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thanh Hóa, Tháng 4 năm 2012
Người viết SKKN :
Nguyễn Thị Thu

Nguyễn Thị Thu (Mẫu giáo 3 - 4 tuổi)
21