SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT HUYỆN QUAN SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIẾN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
THỂ CHẤT CHO TRẺ 4-5 TUỔI Ở TRƯỜNG
MẦM NON SƠN HÀ
Người thực hiện: Lương Thị Phượng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Sơn Hà
SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Chuyên môn
QUAN SƠN, NĂM 2018
1
MỤC LỤC
1. Mở đầu
Như chúng ta đã biết một đứa trẻ khỏe mạnh và thông minh là niềm hạnh
phúc của mỗi gia đình và cũng là niềm mơ ước, niềm hy vọng lớn của bậc làm
cha, làm mẹ. Chính vì thế muốn xây dựng một đất nước phồn vinh gia đình hạnh
phúc thì chúng ta phải bắt đầu nhen nhóm từ nguồn lực tương lai của đất nước,
đó chính là trẻ nhỏ và ai là người có trách nhiệm trong việc vun trồng hạt giống
tốt cho đất nước. Vai trò chính của nguồn nhân lực này chính là cha mẹ trẻ, mọi
người lớn trong gia đình và giáo viên trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ.
Ở nhà trẻ được bố mẹ, những người lớn dạy cho trẻ mọi thói quen, nề
1.1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục thể chất là nội dung giáo dục quan trọng và là một trong những
nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường khi xây dụng kế hoạch giáo dục năm học.
Nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển trí tuệ, cường tráng về thể chất,
phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức và sang tạo trong công việc. Hình
thức GDTC ở trường mầm non là sự tổng hợp giáo dục về những hoạt động vận
động được tích hợp lồng ghép ở mọi thời điểm trong ngày của trẻ.
3
Ở trường mầm non sử dụng hình thức GDTC qua các giờ đón trẻ, thể dục
sáng và các giờ hoạt động học thể dục. Ngoài ra còn kết hợp lồng ghép ở các giờ
hoạt động âm nhạc, tạo hình, văn học… Tuy nhiên ở đây giáo viên phải biết lựa
chọn các nội dung giáo dục phù hợp với từng độ tuổi để tránh kéo dà sự mệt mỏi
cho trẻ làm ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ có như vậy mới giúp trẻ phát triển
tốt.
Thực tế hiện nay trong trường mầm non Sơn Hà chúng tôi việc chú trọng
đến quá trình giúp trẻ phát triển thể chất chưa cao. Thấy rằng tỉ lệ trẻ thấp còi
còn chiếm phầm trăm cao và mỗi khi đến giờ hoạt động thể dục trẻ thường ngại
học và nhút nhát không chịu tham gia các vận động cùng cô. Vậy nên tôi đã
mạnh dạn chọn đề tài “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng GD thể chất
cho trẻ 4-5 tuổi.” để làm đề tài nghiên cứu khoa học cho năm học 2017-2018.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
- Nhằm giúp trẻ phát triển tính tích cực vận động trong giáo dục thể chât
cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi.
- Lôi cuốn trẻ tham gia mạnh dạn hứng thú vào các hoạt động giáo dục
thể chất.
- Nâng cao tầm vóc và thể lực cho trẻ em giúp trẻ phát triển khỏe mạnh
hài hòa cân đối và toàn diện về mọi mặt: Đức- Trí- Thể- Mĩ.
chân tay giảm sút, trọng lượng cơ thể tăng nhanh. Vận động có vai trò hết sức
quan trọng đối với sự phát triển của cơ thể, ở mỗi một giai đoạn thì nhu cầu vận
động của trẻ là khác nhau.
Vì lí do đó tôi đã nghiên cứu thật kĩ khi lập chương trình giáo dục thể
chất cho trẻ cần dựa trên những cơ sở sau:
+ Các bài tập vận động phải phù hợp với từng độ không quá khó cũng
không quá dễ và gây được hứng thú cho trẻ
+ Các bài tập vận động có tác dụng chung đến toàn bộ cơ thể, kích thích
được nhiều cơ bắp tham gia thúc đẩy sự hoạt động của toàn bộ các hệ cơ quan
trong cơ thể.
+ Cùng với việc dạy trẻ các bài tập vận động chúng ta cũng phải chú ý
đến việc phát triển các kỹ năng và tố chất vận động cho trẻ.
+ Cần tăng cường ưu tiên các nhóm cơ bắp còn yếu về mặt sinh lý và
giáo dục tư thế đúng cho trẻ, giúp trẻ có một thân hình cân đối, các động tác nhẹ
nhàng chính xác.
+ Sự phát triển vận động được thực hiện thông qua nhiều hình thức phong
phú phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ mẫu giáo như trò chơi vận động, thể
dục sáng, hoạt động học thể dục, dạo chơi, các trò chơi thể thao lao động… Do
đó phát triển tính tích cực vận động trong giáo dục thể chất cho trẻ em cần được
tiến hành một cách mạnh mẽ, toàn diện, cần được sự quan tâm ủng hộ của cha
mẹ trẻ và của toàn xã hội, tạo điều kiện cho trẻ phát triển tốt nhất.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trường mầm non Sơn Hà là trường Mầm non công lập thuộc địa phận xã
Sơn Hà xã giáp biên giới Việt Lào. Xã Son Hà là xã vùng sâu của huyện miền
núi Quan Sơn nên mọi mặt kinh tế- xã hội- giáo dục …còn khó khăn nhiều.
Tuy vậy trong những năm qua tập thể chị em cán bộ giáo viên, nhân viên
nhà trường đã khắc phục mọi khó khăn nỗ lực hết mình và vươn lên, đưa chất
lượng chăm sóc- giáo dục ngày càng đạt chất lượng cao hơn.
Ngay từ đầu năm học tôi đã xác định nội dung giáo dục thể chất là một
trong những nội dung trọng tâm và quan trọng đối với việc chăm sóc- giáo dục
bằng tre, nứa, luồng và lốp xe đạp, lốp xe máy…Từ các vật liệu sẵn có tại địa
phương này phụ huynh, giáo viên chúng tôi đã tạo ra nhiều đồ chơi giáo dục thể
an toàn và đẹp mắt cho trẻ như: Đu quay, thang trèo, ghế thể dục, bập bênh…tạo
cho trẻ thích thú hơn, muốn được đi học hơn vì đến trường trẻ được vui chơi
thoải mái không gò bó hay bị ép buộc.
6
Hình ảnh 2: Cổng chui làm bằng lốp xe đạp
7
Hình ảnh 3: Xích đu làm bằng gỗ
8
Hình ảnh 4: Thang trèo bằng luồng và ghế thể dục bằng gỗ
b. Khó khăn
- Bên cạnh những thuận lợi trên khi bắt đầu nghiên cứu đề tài này tôi
cũng gặp nhiều khó khăn:
9
- Diện tích nhà trường khu chính nhỏ hẹp, trường nằm sát suối nên Sân
tập thể dục chật trội. Mỗi khi trời mưa sảnh tập thể dục bị ướt hết nên trẻ phải
vào lớp tập thể dục sáng.
kĩ năng vận động cơ bản ở 2 dạng vận động thô và vận động tinh cho thấy kết
quả sau:
+ Đối với vận động thô : 19 trẻ đạt 11 trẻ chiếm 57%
+ Đối với vận động tinh : 19 trẻ đạt 12 trẻ chiếm 63%
10
Kết quả khảo sát cho thấy còn nhiều cháu chưa tích cực và mạnh dạn
tham gia các hoạt động vận động, các kỹ năng vận động thô và tinh cùng cô
cũng như cân nặng và chiều cao chưa đạt so với độ tuổi.
Hình ảnh 5: Giờ ăn bữa phụ của trẻ
11
2.3. Các giải pháp:
* Giải pháp 1: Chuẩn bị điều kiện và đảm bảo an toàn phục vụ giáo
dục thể chất cho trẻ:
- Môi trường trong lớp:
Đối với môi trường trong lớp học tôi bố trí phòng lớp sạch sẽ, có đủ các
góc và đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động, đặc biệt là góc vận động các dụng cụ
tập phải an toàn với trẻ. Các đồ dùng, đồ chơi tôi sắp xếp vừa với tầm với của
trẻ giúp trẻ dễ lấy và dễ cất khi hoạt động.
Hình ảnh 6 : Góc vận động của lớp
12
14
trẻ có điều kiện hoạt động đúng mục đích là việc làm hết sức cần thiết đối với
các lớp học mầm non. Bên cạnh đó việc lựa chọn đồ dùng, dụng cụ tập luyện
cho trẻ rất quan trọng đó là việc làm sáng tạo của người giáo viên trong quá
trình xây dựng kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ sao cho phù hợp với đặc điểm
của đối tượng học sinh trong lớp. va
Hàng tháng tôi lên kế hoạch bổ sung thêm các đồ dùng, đồ chơi vào các
góc và sắp xếp thay đổi các đồ chơi nhằm tạo sự mới lạ thu hút sự hướng thú của
trẻ vào các hoạt động thể chất và một số hoạt động khác.
Hình ảnh 9: Một góc nét đẹp quê hương
15
* Giải pháp 2: Lồng ghép tích hợp các hoạt động khác vào hoạt động
thể chất.
- Tổ chức các hội thi trong hoạt động giáo dục thể chất.
Trong hoạt động giáo dục thể chất trẻ tham gia hoạt động tích cực thì
người giáo viên phải lôi cuốn thu hút trẻ vào hoạt động một cách thoải mái
không gò bó gây hứng thú cho trẻ. Dựa vào mục đích của chương trình giáo dục
mầm non: Làm sao để tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm sáng tạo, thể hiện
mình và trẻ có nhu cầu bộc lộ mình qua vận động’’. Từ đó tôi có suy nghĩ và áp
dụng liên kết xây dựng các hội thi vào các hoạt động giáo dục thể chất để mọi
trẻ đều được tham gia tích cực vào các hội thi đó.
Ví dụ: “ Hội thi bé khỏe bé Mần non” là một trong những điểm sáng về
phong trào điển hình thành công mang tính quy mô và có sức lan tỏa đến cộng
Nội dung
Hoạt động của Cô
Hoạt động của
17
trẻ
Gây HĐ1: Cho trẻ quan sát mô hình vườn bách - Trẻ quan sát
ND1.
hứng thú
thú.
mô hình và chú
- Một số đông vật sống trên cạn và một số ý trả lời câu hỏi
động vật sống dưới nước
- Trò chuyện với trẻ về chủ đề: Cô giới
thiệu với các bạn đây là “Vườn Bách Thú”.
Chúng mình cùng thăm vườn bách thú nhé!
+ Chúng mình hãy quan sát và cho cô biết -Trẻ trả lời
trong vườn bách thú có những con vật gì?
+ Chúng có đáng yêu không?
+ Những loài động vật sống xung quanh
chúng ta đều là những con vật hết sức đáng
- ĐT4: về TTCB.
* Động tác chân:
- TTCB: đứng thẳng chân khép, thả tay xuôi,
đầu không cúi.
- ĐT1: Hai tay đưa lên cao đồng thời chân
kiễng gót, mắt hướng theo tay.
- ĐT2: Đưa hai tay về phía trước ngang ngực
đồng
thời khụy gối.
- ĐT3: như đông tác1.
- ĐT4: về TTCB
* Động tác bụng :
- TTCB: đứng thẳng chân khép , thả tay xuôi,
đầu không cúi
- ĐT1: Chân trái bước sang ngang đồng thời
hai tay đưa vòng lên cao mắt hướng theo tay
- ĐT2: Cúi gập người về phía trước,vòng
chạm đất
- ĐT3: như ĐT1
- ĐT4: về TTCB
* Động tác bật : bật chụm tách chân.
- Cô cho 2 tổ bật chụm tách chân 2 lần mỗi
lần 8 nhịp.
HĐ4: VĐCB “Bò thấp chui qua cổng”
Hôm nay cô cùng các con cùng thực hiên
- Trẻ quan sát
- Trẻ lắng nghe
- Cô chú ý quan sát và sửa sai khuyến
khích trẻ.
- Giáo dục: thể dục thể thao giúp gì cho cơ
thể của chúng ta?
HĐ5: Trò chơi: Tìm nhà.
- Cô giới thiệu tên trò chơi với trẻ và 3
ngôi nhà mà cô đã chuẩn bị sẵn.
ND3:Kết
thúc
- Cô phổ biến cách chơi và luật chơi:
Trong thời gian 1 bản nhạc,chúng ta sẽ vỗ tay
- Trẻ chơi.
và đi vòng quanh bàn tiệc, khi nghe hiệu lệnh
của cô thì các con nhanh chóng tìm về đúng
20
ngôi nhà của mình. Nếu bạn nào về sai nhà thì
phải lặc lò cò từ nhà của bạn về nhà của
mình . Các con đã hiểu cách chơi và luật chơi
chưa nào.
- Cô tổ chức cho trẻ chơi 2 lần và sau mỗi
lần chơi cô tuyên dương trẻ.
* Kết thúc: nhận xét và tuyên dương trẻ.
* Hồi tĩnh:
trường mầm non. Tuyên truyền vận động phụ huynh học sinh ủng hộ mua chiếu
trúc hai mặt: một mặt ấm về mùa đông, một mặt mát về mùa hè để tạo giấc ngủ
ngon cho trẻ đảm bảo sức khỏe cho trẻ học tập thật tốt.
Hàng ngày tôi tranh thủ thời gian đón trả trẻ để trao đổi với phụ huynh về
các vấn đề đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động trong và ngoài nhóm lớp.
Đặc biệt là các đồ chơi phục vụ cho hoạt động PTTC.
Bên cạnh đó tôi còn tuyên truyền cho phụ huynh qua góc thông tin phụ
huynh để tranh thủ sự ủng hộ của cha mẹ trẻ góp công vào việc xây dựng môi
trường giáo dục cho trẻ với đầy đủ CSVC. Đáp ứng nhu cầu vui chơi hoạt động
của trẻ thơ.
Bảng thông tin phụ huynh của lớp
2.4. Kết quả sau khi áp dụng các biện pháp trên.
Qua thực tế nghiên cứu áp dụng các biện pháp trong việc tổ chức cho trẻ
mẫu giáo lớn tham gia hoạt động giáo dục thể chất đã xóa đi những suy nghĩ
hoạt động giáo dục thể chất là khô khan, gò bó, cứng nhắc. Thực tế khi tổ chức
22
hoạt động này cho trẻ thường nhẹ nhàng hấp dẫn, cô và trẻ hòa quyện vào nhau
và kết quả đạt được thể hiện rõ nét.
a. Đối với cô giáo.
Sau khi đã áp dụng các giải pháp trên và thực tế công tác giảng dạy học
sinh của lớp tôi tôi thấy rằng mình đã đạt được những kết quả cho bản thân như
sau:
- Tôi thấy mình tự tin hơn trong khi thực hiện hoạt động giáo dục thể chất
cho trẻ.
- Với các giải pháp trên tôi đã áp dụng được với tất cả các chủ điểm khác
số phát triển đúng với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Hoạt động giáo dục thể chất
không chỉ tạo cơ hội cho trẻ vận động một cách thoải mái tích cực để phát triển
thể lực mà qua hoạt động này trẻ còn học được tính kỷ luật, biết hợp tác chia sẻ
cùng các bạn và quan trọng hơn nữa là giúp trẻ: Học mà chơi, chơi mà học. Trẻ
được phát triển về thể chất qua sự phát triển cử động các nhóm cơ hô hấp, tay,
chân, bụng, phát triển các vận động thô vận động tinh phù hợp với đặc điểm tâm
sinh lý của trẻ. Khi trẻ vận động các bộ phận trên cơ thể cùng phối hợp vận động
và phát triển do đó giáo dục thể chất có ý nghĩa đối với việc phát triển về thể lực
và giúp cho hệ thần kinh của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi dần dần phát triển toàn diện
là tiền đề cho việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ bước vào lớp 1.
Là một người giáo viên trực tiếp làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ tôi
thấy mình cần cố gắng học hỏi rèn luyện phán đấu khắc phục những mặt tồn tại,
trau dồi thêm kiến thức để đưa vào áp dụng dạy trẻ đạt kết quả ngày càng cao.
3.2. Kiến nghị.
Để cho việc giáo dục thể chất ở khối mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi nói chung và
các khối khác trong nhà trường được tốt hơn, tôi có một số đề nghị như sau:
- Nhà trường cần đầu tư nhiều hơn nữa các trang thiết bị cơ sở vật chất
trong lớp và ngoài trời cho hoạt động giáo dục thể chất.
- Nhà trường cần đấu mối với các đơn vị trong huyện có mô hình xây
dựng lớp đẹp hơn để chị em chúng tôi được đi giao lưu học hỏi kinh nghiệm từ
đồng nghiệp.
Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã nghiên cứu và thực hiện trong việc
tổ chức hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tốt hơn, xin được
mạnh dạn đưa ra trao đổi cùng các đồng nghiệp mong được sự góp ý chân thành
của chị em đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Sơn Hà, ngày 4 tháng 4 năm 2018