PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HOẰNG HÓA

TRƯỜNG MẦM NON HOẰNG QUỲ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO
TRẺ 5-6 TUỔI LÀM QUEN VỚI TOÁN VỀ SỐ LƯỢNG
THÔNG QUA CÁC HOẠT ĐỘNG

Người thực hiện: Hà Thị Thúy
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường mầm non Hoằng Quỳ
SKKN thuộc lĩnh vực: Phát triển nhận thức

THANH HÓA NĂM 2018


MỤC LỤC
STT
1
1.1
1.2
1.3
1.4
2
2.1
2.2
a
b
c

Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh để nâng cao chất lượng
cho trẻ làm quen với toán
Biện pháp 7 : Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học
Kết quả đạt được
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Kết luận
Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Danh mục

Trang
1
1
2
2
2
2
2
3
3
3
4
5
5
6
7
8
10
11
15

tính. Chủ yếu nhận thức bằng dấu hiệu bên ngoài của đối tượng.
Môn toán là môn học rất khô khan và cứng nhắc, các tiết học toán đặc biệt
là tiết học hình thành các biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm thường
lặp đi lặp lại nhiều lần các tiết học có nội dung giống nhau, chỉ khác về số lượng
là 5, 6, 7, ...10. Cho nên nếu ta chỉ tập chung vào kiến thức dạy trẻ theo đúng các
bước, nếu lặp lại khi học trẻ thường rất nhanh chán sẽ không thu hút được sự
chú ý của trẻ. Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho
trẻ mầm non, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng
toán học cần hình thành cho trẻ mà còn phụ thuộc vào phương pháp, biện pháp
tổ chức các hoạt động mà trọng tâm là các “tiết học toán” cho trẻ ở trường mầm
non. Làm thế nào để cho trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên không bị gò ép
phù hợp với sự nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là: “Học
mà chơi, chơi mà học”. Cho nên đòi hỏi người giáo viên phải thực sự yêu nghề
mến trẻ, có trình độ chuyên môn vững chắc, giáo viên cần phải tìm tòi, khám
phá, nghiên cứu để truyền tải những kiến thức nội dung cần mang đến cho trẻ,
sao cho trẻ cảm thấy đơn giản gần gũi mà lại dễ hiểu. Như vậy giờ học mới có
hiệu quả. Nhưng để đạt được hiệu quả thì giáo viên phải tìm ra phương pháp
mới linh hoạt sáng tạo đặc biệt là năng lực toán học và nắm được đặc điểm tâm
sinh lí trẻ. Quan trọng hơn là hình thức tổ chức và có phương pháp phù hợp với
từng đối tượng để phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo ở trẻ .
1


Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng cho trẻ 5- 6 tuổi làm quen với
toán về số lượng thông qua các hoạt động . Đây là câu hỏi đặt ra cho tất cả các
giáo viên mầm non và cũng là đề tài mà tôi thường ấp ủ tâm đắc nhất trong
nghiên cứu , Bản thân tôi nhận thấy hoạt động làm quen với toán về số lượng có
ý nghĩa , có tầm quan trọng đối với sự phát triển của trẻ , nhưng thực tế giờ làm
quen với toán trẻ chỉ được làm quen một lần trong tuần . Vì vậy tôi luôn suy
nghĩ tìm nhiều biện pháp , phương pháp tốt để giúp trẻ làm quen với toán về số

mấy? hoặc số nào nhiều hơn, số nào ít hơn? nhiều hơn là mấy? ít hơn là mấy?
đồng thời trẻ còn được nêu ra các câu hỏi thắc mắc của mình, ngoài ra trẻ sử
dụng ngôn ngữ toán học thường xuyên sẽ giúp trẻ hiểu được chính xác không
nhầm lẫn. Thông qua toán học còn phát triển khả năng chú ý lâu bền của trẻ và
chú ý có chủ định của trẻ .Với ý nghĩa tác dụng và tầm quan trọng như vậy cho
nên hoạt động làm quen với toán là rất cần thiết và không thể thiếu trong công
tác chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non .
2


Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán cho trẻ mầm non không
chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán học mà còn phụ
thuộc vào phương pháp, biện pháp tổ chức các hoạt động trọng tâm là các tiết
học toán cho trẻ mầm non, làm thế nào để trẻ tiếp thu một cách tự nhiên không
bị gò ép phù hợp với nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là
“ học mà chơi, chơi mà học ”. Tuy nhiên để tổ chức hoạt động làm quen với toán
cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi về số lượng thông qua các hoạt động đạt hiệu quả
cao không phải là vấn đề đơn giản. Bởi vì chúng ta biết đặc điểm sinh lý trẻ
mầm non là trẻ nhanh nhớ nhưng cũng rất chóng quên, tư duy của trẻ là trực
quan minh họa , nhận thức đang ở mức độ đơn giản, trong khi đó hoạt động làm
quen với toán rất khô khan cứng nhắc, khó hiểu và không mấy lôi cuốn trẻ hứng
thú vào hoạt động làm cho việc tổ chức giờ học toán không mấy hiệu quả và
nhàm chán. Vì vậy để tổ chức hoạt động làm quen với toán cho trẻ mẫu giáo 5 –
6 tuổi về số lượng thông qua các hoạt động đạt hiệu quả cao không phải là vấn
đề đơn giản vì trẻ mầm non nhanh nhớ và cũng nhanh quên tư duy của trẻ là trực
quan minh họa nhận thức đang ở mức độ đơn giản.
Hoạt động toán học đã được đưa vào dạy ở tất cả các độ tuổi trong trường
mầm non.Hằng ngày trẻ sử dụng toán học như một công cụ một phép thuật
không thể thiếu được tạo nên sự hấp dẫn kì diệu.
2.2.Thực trạng vấn đề

biểu tượng toán ban đầu sơ đẳng ban đầu cho trẻ, chưa nhận thức hết được yêu
cầu và tầm quan trọng về toán học, còn cọi nhẹ việc học tập của con mình làm
ảnh hưởng đến kết quả học tập của trẻ .Việc hướng dẫn tổ chức một số tiết học
của giáo viên còn thiếu tự tin hay gò bó áp đặt trẻ, sự phát triển khả năng của trẻ
về toán học tuy cùng một lứa tuổi nhưng lại ở mức độ khác nhau nên khả năng
nhận thức kiến thức sơ đẳng về môn toán của trẻ không đồng đều,một số trẻ
nhút nhát không mạnh dạn nên còn hạn chế kéo theo không ít đến chất lượng
giáo dục trẻ .
C. Kết quả khảo sát thực trạng
Để hạn chế những mặt tồn tại về việc dạy toán cho trẻ vào đầu năm học
tôi tiến hành khảo sát các kĩ năng làm quen với toán học về số lượng của trẻ đạt
như sau:
Bảng 1
Kết quả
Đạt
Chưa đạt
Nội dung
Số
STT
khảo sát
Trung
trẻ
Tốt
Khá
Yếu
bình
SL % SL % SL % SL %
Đếm
1
30

12

40

4

13

30

7

23,3

9

30

10

33,4

4

13

30

6


20

30

7

23,3

9

30

11

36,7

3

10

Nguyên nhân:
Giáo viên chưa dùng nhiều thủ thuật gây hứng thú cho trẻ trong giờ học.
Giáo viên chưa linh hoạt sắp xếp và lựa chọn nội dung, đề tài còn chưa
đảm bảo tính trình tự và hệ thống.
Chưa sáng tạo trong việc lựa chọn và sử dụng đồ dùng trực quan.
Giáo viên còn lung túng trong việc sử dụng các phương pháp và hình thức
tổ chức các hoạt động theo hướng tích hợp của chương trình giáo dục mầm
4



bày trên góc học tập rất đẹp và còn giúp trẻ hiểu thêm về môi trường xung
quanh,ngoài ra tôi còn dùng con ngao, trai rửa sạch rồi trang trí tạo thành con
ếch cho trẻ hoạt động cũng rất thích.
Hộp sữa chua ,xốp dạ cắt thành thiên nga cho trẻ học.Vỏ ngao rửa sạch
phun sơn tạo thành con ếch.

Vỏ trai cắt thành quả, nắp trai dùng keo nến dính lại thành bông hoa.
5


Như vậy sẽ làm cho trẻ hứng thú trong giờ học tạo được sự hấp dẫn lôi
cuốn trẻ vào giờ học
Biện pháp 2: nghiên cứu đề tài để rèn luyện và phát triển một số kĩ năng
cho trẻ 5 -6 tuổi làm quen với toán thông qua các hoạt động
Trước khi cung cấp các biểu tượng toán cho trẻ chúng ta cần phải nghiên
cứu kỹ đề bài vì rèn luyện và phát triển kỹ năng toán cho trẻ là rất quan trọng và
cần thiếu. Đây là tiền đề, là hành trang vững chắc giúp trẻ học tốt môn toán ở
trường tiểu học sau này, do mỗi biểu tượng toán học lại cần đến một kỹ năng
khác nhau và cung cấp sau này, rèn cho trẻ kỹ năng đếm, tạo nhóm thêm bớt,
phân chia, nhận biết con số, biết số lớn, số bé.
Ví dụ : Dạy trẻ đếm và nhận biết con số.
Trước hết cô phải hình thành và rèn luyện kỹ năng đếm của toán học cho
trẻ đếm ( đếm từ 1, 2…..10 ) cô hình thành kỹ năng đếm cho trẻ, đếm từ trái qua
phải, hàng trên trước hàng dưới sau hoặc kỹ năng xếp, xếp lần lượt từ một đến
hai, xếp từ trái qua phải, xếp hết hang trên mới xếp xuống hàng dưới.
( Cô cho trẻ xếp từ trái qua phải , từ trên xuống dưới )
Đến phần lập số mới thì các kỹ năng phải tuyệt đối chính xác, cô cho trẻ
ôn số cũ sau đó mới lập số mới
Những nội dung đề tài cô đưa ra phải đảm bảo tính trình tự và tính hệ
thống tùy vào nhận thức của từng cá nhân nên khi dạy cô phải đi từ dể đến khó ,

một chủ thể , chủ động tích cực trong quá trình dạy học . Bên cạnh đó , bản thân
trẻ em vốn có tính tò mò , thích khám phá , ham hiểu biết . Do vậy cô cần phát
huy tính chủ động sáng tạo ở trẻ . Cô giáo luôn tạo ra tình huống có vấn đề ,
phải đặt ra các câu hỏi , buộc trẻ phải tư duy , suy luận , phải phán đoán đặc biệt
hơn là yêu cầu trẻ phải tìm ra lời giải cho các bài toán .
Ví dụ : So sánh số lượng của 2 nhóm đối tượng
Cô đặt câu hỏi :
Nhóm quả dâu nhiều hơn nhóm thanh long là bao nhiêun
Nhóm thanh long ít hơn nhóm quả dâu là bao nhiêu
( Hình ảnh : Cô cho trẻ xếp tương ứng 1: 1 và đếm )
Cô hỏi trẻ nhóm nào nhiều nhóm nào ít, nhiều hơn là mấy, ít hơn là mấy.
Từ các câu hỏi như vậy buộc trẻ phải chủ động suy nghĩ tư duy để tìm ra lời
giải chính xác cho bài toán .Khi đặt câu hỏi cô cần phải sắp xếp theo trình tự , có
hệ thống , câu hỏi ngắn gọn rõ ràng dể hiểu, câu hỏi đi từ dễ đến khó, từ đơn
giản đến phức tạp. Câu hỏi gợi mở để đào sâu kiến thức, củng cố kỹ năng và giải
thích vấn đề rõ ràng cho trẻ hiểu.
Để hiểu được vấn đề yêu cầu trẻ phải tìm cách minh họa , trải nghiệm , lý
giải dẫn chứng bằng nhiều cách khác nhau. Từ đó trẻ mới phát huy được tính
tích cực chủ động sáng tạo, tự giác trong học tập.
Để khơi dậy niềm đam mê toán học cho trẻ , cô cần thay đổi hình thức
học tập , sáng tạo ra nhiều trò chơi mới lạ, hấp dẫn thu hút trẻ. Bởi toán học giúp
trẻ giải quyết được rất nhiều vấn đề trong cuộc sống.
Được học toán trẻ sẽ biết hôm nay là thứ mấy, ngày mai … biết giờ ăn
cơm trưa, chiều có kỹ năng toán trẻ không những giải quyết tốt các vấn đề mà
còn hình thành những tình cảm đạo đức tốt đẹp để giúp trẻ phát triển toàn diện
về nhân cách .
Biện pháp 5 : Cho trẻ làm quen với toán thông qua các hoạt động khác
Khám phá khoa học là một hoạt động giúp trẻ hình thành và làm giàu các
biểu tượng về sự vật , hiện tượng của thế giới xung quanh . Tôi đã tổ chức cho
trẻ chơi các trò chơi giúp trẻ khắc sâu kiến thức về các sự vật hiện tượng xung

4, cô giơ lá thăm cho cả lớp cùng xem và đọc to số trong lá thăm sau đó đọc câu
hỏi về nội dung cho nhóm trả lời. Qua việc tích hợp này đã giúp trẻ nhận biết
nhanh các mặt chữ số.
Hoạt động làm quen chữ cái :
Cô cho trẻ đếm số nét chữ cái giúp trẻ củng cố về số lượng, và giúp trẻ
khắc sâu nét chữ cái từ đó trẻ sẽ nhận biết nhanh các mặt chữ cái
Trong hoạt động này, tôi cho trẻ đếm số nét của chữ cái ở tiết 1, sau khi cho trẻ
làm quen với những nét của một chữ cái đó, tôi hỏi trẻ chữ cái đó có bao nhiêu
nét ở tiết 2 cho trẻ chơi trò chơi gạch chữ cái theo yêu cầu trong bài thơ, sau đó
đếm số chữ cái vừa gạch và viết số tương ứng.
Hoạt động tạo hình: Cho trẻ cắt dán hoặc vẽ đàn gà, sau đó đếm xem có
mấy con gà, hoặc vẽ người thân trong chủ đề gia đình, trẻ sẽ kể về gia đình mình
xem có mấy người, hoặc đề tài dán ngôi nhà trẻ sẽ dán và đếm các ô cửa sổ của
ngôi nhà.
8


Hoạt động góc như góc “bán hàng” khi trẻ đi mua và bán phải đếm số
hàng, đưa số tiền đúng với yêu cầu của người bán, ở góc xây dựng trẻ không chỉ
xây nhà mà còn trồng cây hoa, rau cô lồng vào cho trẻ đếm xem trong vườn có
bao nhiêu cây hoa, rau. Môi trường toán học cho trẻ là rất phong phú, nếu chúng
ta biết tận dụng vào toán học cho trẻ thì rất có hiệu quả, trẻ vừa học vừa chơi.
Trẻ học mà không biết mình đang học.
Thông thường thì những hành động thoải mái và có tính khám phá đối với
trẻ sẽ không đảm bảo cho việc học và việc nhận thức sâu các khái niệm. Ta phải
tạo điều kiện thuận lợi để tạo môi trường, khuyến khích môi trường tư duy toán
học ta cần nhận thức được điều gì cho trẻ muốn học. John Holt đã nói “Khi
chúng ta kích thích sự khát khao khám phá, để nhận thức cái mới của trẻ và dành
được quyền kiểm soát nó, không cố gắng bắt buộc trẻ phải nhanh hơn và hơn
nữa khi trẻ đã sẵn sàng thì cả thầy và trò đều cảm thấy thoải mái và tạo được

Ngoài ra tôi còn vận động phụ huynh nạp nguyên vật liệu, phế liệu như vỏ
hộp sữa, vỏ trai, hột hạt …sẵn có của địa phương để thay đổi trong khi trẻ sử
dụng sẽ không bị nhàm chán, mà trẻ rất hứng thú khi được tận tay tận mắt sử
dụng các đồ dùng, đồ chơi được làm từ nguyên liệu của địa phương.
( Hình ảnh : Phụ huynh mang vỏ trai , hộp sữa , phế liệu )
Biện pháp 7 : Xây dựng môi trườngtrong và ngoài lớp học
Môi trường trong lớp học
Lớp học là môi trường để trẻ được tiếp xúc, sống và trải nghiệm nhiều
nhất trong thời gian trẻ ở lớp học. Để có một môi trường lớp học thu hút được
trẻ, giáo viên phải thường xuyên sắp xếp đồ dùng đồ chơi các góc gọn gàng
ngăn nắp khoa học và thẩm mỹ,tạo môi trường tốt cho trẻ học toán, vì môi
trường học tập rất quan trọng với trẻ.
Môi trường học tập là nơi trẻ tiếp xúc hàng ngày, hàng giờ bởi vậy phòng
học của trẻ phải sắp xếp như thế nào để thu hút trẻ, tôi đã sắp đặt từng góc hợp
lý về đồ dùng , đồ chơi tranh ảnh luôn thay đổi cho phù hợp với từng tuần, từng
chủ chủ đề sắp xếp đồ chơi phải có số lượng cụ thể, rõ ràng để trẻ đếm và nhận
biết được chữ số
( Hình ảnh : Môi trường trong lớp học )
Môi trường ngoài lớp học
Môi trường thân thiện không chỉ ở trong lớp mà môi trường bên ngoài
cũng rất quan trọng. Khi tham gia hoạt động bên ngoài, trẻ được ngắm, được vui
chơi, được trải nghiệm với thực tế để phát huy tính tích cực của trẻ
Khi tổ chức cho trẻ đi dạo chơi ngoài trời tôi cho trẻ đếm số cây. Không những
thế tôi cùng trẻ nhặt lá vàng rơi rồi đếm số lượng lá vừa nhặt được, sau đó so
sánh số lá của trẻ và của bạn vừa nhặt được và nhắc trẻ bỏ vào thùng rác .
( Hình ảnh : Trẻ cùng cô nhặt lá và đếm số lá )
Qua hoạt động này không những giúp trẻ củng cố số lượng, mà còn giáo
dục trẻ biết giữ gìn vệ sinh môi trường.
Khi cho trẻ chơi ở sân vận động bò chui qua các vòng lốp, tôi đã cho trẻ
đếm số lốp xe trước khi bò.

5
6

Nội dung
khảo sát

Đếm
Tạo nhóm
Nhận biết
mặt chữ số
Thêm bớt số
lượng
Phân chia
trong phạm
vi 10
Nhận biết số
lớn số bé

Đạt

Số
trẻ

Tốt

Khá

Chưa đạt
Trung bình


0
0

30

10

33,4

12

40

8

26,6

0

30

11

23,3

10

33,4

9


10

33,4

0

%

Kết quả khảo sát bảng 2 đã cho thấy các giải pháp, biện pháp đưa ra đã
mang lại hiệu quả cao so với trước khi chưa áp dụng các phương pháp biện pháp
Đếm: tốt 50%, khá 33,4%, trung bình 16,6
11


Tạo nhóm: tốt 40%, khá 36,, trung bình 23,3%
Nhận biết mặt chữ số: tốt 33,4%, khá 40%, trung bình 26,6% ,
Thêm bớt số lượng : tốt 23,3%, khá 33,4%, trung bình 30%
Phân chia trong phạm vi 10: tốt 33,4%, khá 40%, trung bình 26,6%
Nhận biết số lớn, số bé: Tốt 20%, khá 36,7%, trung bình 33,4%
Từ kết quả trên bản thân thấy rằng biện pháp làm quen với toán về số
lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua một số hoạt động là việc làm cần
thiết và cấp bách vì nó giúp trẻ phát triển trí tuệ, sự linh hoạt sáng tạo, năng
động, kích thích khám phá tìm tòi của trẻ.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1 : Kết luận
Qua việc thực hiện các biện pháp mới vào quá trình tổ chức hoạt động cho
trẻ làm quen với toán, bản thân tôi nhận thấy đây là vấn đề cơ bản, và cần thiết
đối với công tác thực hiện giáo dục, là một giáo viên mầm non qua nhiều lần tổ
chức hoạt động cho trẻ tôi rút ra được một số bài học kinh nghiệm:


làm quen với toán có vai trò rất quan trọng, trong việc hình thành nhân cách cho
trẻ, và nó có tầm quan trọng rất lớn với việc phát triển trí tuệ là giáo viên phải
tích cực tìm ra những biện pháp tốt nhất, chuẩn bị đồ dùng đồ chơi sinh động
hấp dẫn, ứng dụng các công nghệ thông tin trong quá trình dạy học một cách
thành thạo, và phù hợp tạo điều kiện dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi, tạo môi trường
thoải mái cho trẻ hoạt động làm quen với toán thông qua các hoạt động, đạt hiệu
quả. Giáo viên có sự tham mưu với nhà trường, và phối hợp với các bậc phụ
huynh để có đồ dùng phục vụ cho hoạt động làm quen với toán được tốt hơn.
3. 2 : Kiến nghị
a. Với phòng Giáo dục và Đào tạo
Mở thêm lớp học vi tính để nhiều giáo viên, được học tập tiếp cận công
nghệ thông tin.
Phòng đầu tư cho mỗi lớp một bộ vi tính, để giáo viên có thể sử dụng
phần mềm Kidsmart vào giảng dạy.
Tập huấn các chuyên đề Toán, ứng dụng công nghệ thông tin để giáo viên
được tham gia học hỏi, rèn luyện cho bản thân.
b. Với nhà trường
Tham mưu với các cấp lãnh đạo đầu tư thêm cơ sở vật chất cho các lớp.
Tạo điều kiện cho chị em được dự giờ đồng nghiệp để cùng trao đổi kinh
nghiệm giảng dạy.
Xây dựng nhiều tiết dạy mẫu môn toán về số lượng để giáo viên học tập.
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi, trong quá trình học tập và nghiên
cứu giảng dạy ở trường ở lớp, mà tôi đã áp dụng vào thực tế trong suốt thời gian
qua. Qua đây tôi rất mong có được nhũng ý kiến đóng góp chân thành của BGH
nhà trường, các bạn đồng nghiệp cùng các cấp lãnh đạo giúp tôi hoàn thiện và
đạt kết quả
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hoằng Quỳ, ngày 04 tháng 05 năm 2018
XÁC NHẬN CỦA


TT

Tên đề tài SKKN

1

Một số kinh nghiệm về việc
phát triển ngôn ngữ cho trẻ
mẫu giáo 5 tuổi
Một số biện pháp giúp trẻ 5- 6
tuổi đọc thơ diễn cảm .

2

Cấp đánh
giá xếp loại
(Phòng, Sở,
Tỉnh...)

Kết quả
đánh giá
xếp loại
(A, B,
hoặc C)

Năm học
đánh giá
xếp loại