Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với toán

Mục lục
Phần I: Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu.
3. Đối tượng nghiên cứu.
4. Phạm vi nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
Phần II: Nội dung
1. Cơ sở lý luận để thực hiện đề tài.
2. Thực trạng.
a. Thuận lợi
b. Khó khăn
c. Mặt mạnh, mặt yếu
d. Nguyên nhân
3. Giải pháp, biện Pháp
a. Mục tiêu của giải pháp biện pháp
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
c. Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
4. Kết quả
III. Kết luận, kiến nghị
1. Kết luận
Nguyễn Thị Trung

Trường MG Sao Mai

1


phồn vinh là nhờ vào thế hệ trẻ. Chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục trẻ thật tốt ngay
từ khi trẻ còn ở độ tuổi mầm non, người giáo viên Mầm non cần phải trang bị cho trẻ
Nguyễn Thị Trung

Trường MG Sao Mai

3


Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với toán

những kiến thức ban đầu thông qua các hoạt động và qua các môn học như khám phá
khoa học, làm quen với tạo hình, làm quen văn học, chữ cái, thể dục, âm nhạc, làm quen
với toán, qua các môn học trẻ được “Học mà chơi, chơi mà học”. Từ đó dần hình thành
lên yếu tố nhân cách ban đầu của trẻ và cũng từ đó trẻ được tiếp cận với những kiến
thức từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó. Thông qua các môn học giúp cho trẻ phát
triển một cách toàn diện về năm mặt giúp trẻ có một hành trang vững vàng, một tâm thế
tự tin để bước vào lớp một.
Như chúng ta đã biết “ Mẫu giáo tốt mở đầu cho nền giáo dục tốt” GDMN là bậc
học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, sự đổi mới của chương trình giáo dục
mầm non cần tạo ra sự tiếp nối có hiệu quả, chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ vào học lớp 1.
Trong các hoạt động giáo dục trẻ ở trường Mầm non, hoạt động vui chơi là một
trong những hoạt động chủ đạo, song hoạt động học tập được thể hiện qua các giờ hoạt
động chung có chủ đích, đó là hoạt động cung cấp chủ yếu hệ thống kiến thức cần trang
bị cho trẻ. Vậy tổ chức sử dụng đồ dùng vào các tiết học như thế nào để trẻ lĩnh hội các
kiến thức một cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất, tôi luôn trăn trở và đặt câu hỏi làm
thế nào để cho trẻ em nhanh chóng tiếp cận với các hoạt động nhất là môn làm quen với
toán một cách thiết thực nhất và ghi nhớ lâu nhất, cuối cùng tôi đã tìm cho mình một
giải pháp đó là đề tài “Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi trực quan hấp
dẫn cho trẻ 5 -6 tuổi làm quen với toán ”

của trẻ, đặc biệt là nó sẽ tác động tích cực tới các giác quan, khuyến khích cho trẻ phát
huy được trí tưởng và các kỹ năng khác. Ở lứa tuổi trẻ mầm non luôn có nhu cầu với đồ
chơi mới, thích khám phá các đồ chơi mới. Để thỏa mãn được nhu cầu của trẻ bản thân
tôi là giáo viên mầm non tôi luôn tìm tòi để tọa ra những thứ đồ dùng, đồ chơi phù hợp
với nội dung bài dạy và các hoạt động vui chơi hàng ngày. Ngay từ tuổi ấu thơ trẻ đã
Nguyễn Thị Trung

Trường MG Sao Mai

5


Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với toán

được tiếp xúc với ông, bà, cha mẹ. ... Và các sự vật hiện tượng xung quanh, tất cả
những cái trẻ nhìn thấy đều ảnh hưởng đến nhận thức của trẻ, từ đó trẻ có được những
khái niệm đơn giản nhất về thế giới xung quanh có nhu cầu muốn tìm tòi, khám phá về
tính chất, đặc điểm của sự vật hiện tượng, tập hợp các số lượng, hình dạng, màu sắc,
kích thước, vị trí, sắp xếp của chúng trong không gian.
Trong quá trình học tập của trẻ, các môn học đều góp phần quan trọng vào việc
phát triển toàn diện của trẻ, trong đó đồ dùng đồ chơi góp phần cung cấp kiến thức và
hình thành nhân cách cho trẻ ngay từ khi trẻ ở độ tuổi mẫu giáo. Trong đó môn làm
quen với toán là một môn quan trọng nhất vì bộ môn này đòi hỏi cần có độ chính xác
cao. Vì trẻ ở độ tuổi mẫu giáo như một tờ giấy trắng nên trẻ nhớ nhanh mau quên,
nhiệm vụ của giáo viên là phải hình thành cho trẻ các biểu tượng về toán, cung cấp
những kỹ năng cơ bản nhất của môn học như đếm số lượng, so sánh, phân loại, hình
dạng kích thước...vì vậy trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động có sáng tạo nhất để trẻ
có thể vận dụng vào trong thực tế.
2. Thực trạng
a. Thuận lợi- khó khăn

đồ dùng theo nguyên tắc từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Đối với đồ dùng trực
quan cho trẻ làm quen với biểu tượng toán màu sắc đẹp hấp dẩn với yêu cầu của từng
tiết dạy có hiệu quả và chuyển biến rõ, đặc biệt những cháu nhút nhát, từ những thực tế
trên để có kết qủa cao tôi phải chuẩn bị đồ dùng và bài dạy rất chu đáo, đồ dùng đồ chơi
tự tạo màu sắc đẹp, có sức hấp dẫn, kích thích tính tò mò của trẻ, biết lựa chọn bài thơ,
câu đố, những bài hát phù hợp với nội dung bài dạy của chủ điểm, ngôn ngữ diển đạt rõ
ràng dễ hiểu, chuyển tiếp linh hoạt kết hợp với đồ dùng gây được sự chú ý của trẻ,
Nguyễn Thị Trung

Trường MG Sao Mai

7


Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với toán

* Hạn chế.
Là lớp ghép học sinh ở vùng khó khăn nên việc sử dụng đồ dùng trong môn học
này nhiều trẻ còn lúng túng cho nên cô phải sáng tạo trong quá trình tổ chức hoạt động.
c. Mặt mạnh - mặt yếu:
* Mặt mạnh:
Qua một tiết học toán trẻ có thể lĩnh hội được những kiến thức cơ bản nhất của
môn học như đếm và đặt số tương ứng, so sánh, phân loại, hình dạng kích thức, không
gian, thời gian...vì vậy việc chuẩn bị và sử dùng đồ dùng cho trẻ đối với môn học này
rất quan trọng nhờ vậy trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động có sáng tạo, từ đó trẻ
thích đi học hơn, mạnh dạn hơn và hoạt động tích cực và có độ chính xác hơn ,việc
chuẩn bị và sử dụng đồ dùng dạy ở môn học này phù hợp với từng đề tài thì đem lại
hiệu quả rất khả quan, giúp trẻ phát triển về 5 mặt đức, trí, thể, mỹ, lao động và nhận
thức, về tình cảm xã hội, thế giới xung quanh trẻ.
* Mặt yếu:

Trong điều kiện CSVC còn khó khăn, trang thiết bị, đồ dùng dạy học còn hạn chế
đòi hỏi mỗi một Giáo viên lên lớp cần có sự chuẩn bị thật chu đáo đặc biệt là đồ dùng
trực quan. Tuy nhiên không nhất thiết phải làm đồ dùng dạy học cầu kỳ, phức tạp mà
Giáo viên cần sáng tạo sử dụng các vật liệu dễ làm, dễ kiếm, gần gũi với thiên nhiên sẽ
tạo cho các cháu dễ tiếp thu, dễ vận dụng và càng yêu thiên nhiên hơn.
3. Giải pháp, biện pháp
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
- Với trẻ 5 - 6 tuổi việc làm quen với biểu tượng toán là hoạt động cần thiết,
không những tạo cho trẻ có được tính nhanh nhẹn, thông minh, hoạt bát, sáng tạo trong
khi trẻ thực hiện hoạt động ở trên lớp cũng như trong các hoạt động khác mà còn góp
Nguyễn Thị Trung

Trường MG Sao Mai

9


Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với toán

phần phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ mẫu giáo. Bên cạnh đó còn giúp trẻ có tâm
thế vững vàng trước khi bước vào lớp 1, Muốn trẻ hào hứng tham gia và yêu thích học
toán thì phải xây dựng nề nếp thói quen tốt trong học tập cho trẻ như cách ngồi học
đúng tư thế, cách trả lời câu hỏi của cô, cách giơ thẻ số, Cách thực hiện các bước trong
hoạt động làm quen với toán ra sao? phải phân nhóm số trẻ có khả năng nhận biết
nhanh, chậm, bình thường, để tiện theo dõi và có kế hoặc cụ thể để bỗi dưỡng đồng thời
kết hợp với phụ huynh học sinh để cùng giáo dục trẻ. Trong quá trình giảng dạy thực
nghiệm tôi đã tìm ra một số phương pháp đơn giản nhưng hợp lý và phù hợp như sau.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:
*Biện pháp 1: Dạy trẻ làm quen với toán dẫn dắt qua bài thơ câu chuyện.
- Tôi sẻ sử dụng một câu chuyện để dẫn dắt trẻ tham gia vào hoạt động làm quen

* Biện pháp 2. Việc lựa chọn và sử dụng trực quan đúng lúc, đúng chỗ.
Xuất phát từ đặc điểm nhận thức của trẻ 5 -6 tuổi là tư duy trực quan hình tượng
nhưng do trẻ chưa học qua chương trình mẫu giáo bé và mẫu giáo nhỡ. Nên trong quá
trình dạy trẻ tôi thường kết hợp giữa tranh ảnh với mô hình gợi sự hứng thú cho trẻ đồ
dùng trực quan phải đẹp, màu sắc hấp dẫn, phù hợp với từng tiết học, từng chủ điểm, lời
nói kết hợp với đồ dùng phải rõ ràng, dứt khoát để trẻ không lúng túng khi làm theo cô.
Cô hướng dẫn trẻ sử dụng đồ dùng trực quan trong quá trình học tập phải đúng
lúc như phần làm quen kiến thức mới cô, trò chơi sử dụng đồ dùng gì sao cho lôrich và
phù hợp sau đó chuyển tiếp phần luyện tập cần sử dụng đồ dùng như thế nào để đem lại
hiệu quả tốt hơn, đồ dùng trực quan tôi chuẩn bị cho trẻ theo mức độ tăng dần lên như;
Các con đếm xem có bao nhiêu bạn gà đi thi (8 bạn), bao nhiêu bạn vịt đi thi ( 7 bạn ) 2
nhóm này như thế nào với nhau? Vậy làm cách nào để 2 nhóm này bằng nhau? Còn
cách nào khác không?

Nguyễn Thị Trung

Trường MG Sao Mai

11


Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với toán

Nếu trẻ sử dụng còn lúng túng chưa thành thạo cô hướng dẫn tỉ mỉ để trẻ thực
hiện tốt hơn.
Ngoài ra tôi còn dùng câu đố để gợi tính tò mò của trẻ mỗi khi sử dụng đồ dùng.
VD: Khối vuông và khối cầu tôi dùng câu đố để trẻ đoán.
Khối gì xinh xắn
Sáu mặt hình vuông.
Bé hãy đoán xem.

gia vào các hoạt động.
Với việc lựa chọn và sử dụng đồ dùng trực quan hợp lý, hấp dẫn trẻ tôi đã tạo ra
các tình huống liên tục trong suốt quá trình trẻ tham gia các hoạt động “ Làm quen với
biểu tượng toán” giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách chính xác, sâu sắc và bền vững.
*Biện pháp 3: Sưu tầm một số đồ chơi mới.
Trò chơi là một trong những trực quan vô cùng quan trọng trong hoạt động làm
quen với biểu tượng toán, trẻ được “Học mà chơi – chơi mà học”. Là một đặc điểm nổi
bật của trẻ mẫu giáo thông qua các hình thức chơi, trẻ hào hứng chơi khi trong trò chơi
xuất hiện những trực quan hấp dẫn, bất ngờ như trò chơi; “Chiếc túi kỳ lạ, Bức màn bí
ẩn”
Tuy nhiên các trò chơi không nên lặp đi lặp lại ở cùng một tiết học, sẽ dẫn đến trẻ
bị nhàm chán, không hứng thú tham gia hoạt động.Yêu cầu của trò chơi phải được nâng
dần nên qua mỗi lần chơi thì mới phát huy tính sáng tạo tính tích cực của trẻ, chính vì
vậy tôi đã nghiên cứu, xác định nội dung bài dạy để chọn trò chơi cho phù hợp, tuỳ từng
trò chơi mà tôi tổ chức cho trẻ chơi theo nhóm, tổ, cá nhân và tập thể.
- Trong hoạt động làm quen với biểu tượng toán tôi thường sử dụng trò chơi học
tập, và lựa chọn trong nhiều trò chơi học tập để áp dụng với từng bài cho phù hợp; như

Nguyễn Thị Trung

Trường MG Sao Mai

13


Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với toán

trò chơi “Về đúng nhà” tôi thường sử dụng trong phần ôn luyện cho tập hợp số lượng,
phép đếm.
- Hình dáng chữ số tôi thường sử dụng cho tiết học ôn luyện và nhận biết chữ số.

như ghế ngồi, quần áo, mũ... của trẻ
VD: đề tài “ đếm đến 7 nhận biết các nhóm có số lượng 7, nhận biết số 7”
Ta có thể dùng ghế cuả trẻ ngồi cùng trẻ xếp tương ứng 1-1, so sánh 2 nhóm số
lượng, lập nhóm mới, hoặc dùng các đồ dùng khác như: mũ với trẻ, chén với thìa..
- Tất cả dùng đồ chơi, cảnh quan sư phạm đều là những đồ dùng rất thích hợp, rất
sinh động mà rất rẻ tiền nếu chúng ta biết khai thác.
*Biện pháp 5: Xây dựng môi trường học tập trong và ngoài lớp.
Môi trường cũng là một yếu tố trực quan trực tiếp, tác động hàng ngày đến trẻ,
chính vì vậy việc xây dựng cảnh quan môi trường xung quanh được tôi đặc biệt quan
tâm.
- Trang trí, sắp xếp lớp học phòng học hài hoà hợp lý sẽ tạo được sự chú ý, sẽ hấp
dẫn lôi cuốn trẻ vào giờ học, theo chủ điểm, theo nội dung từng bài.
- Tuỳ vào nội dung của từng bài để bố trí trực quan xung quanh lớp giá đồ chơi,
tranh treo tường cho hợp lý để trẻ luyện tập cũng như liên hệ thực tế.
Ví dụ: Chủ điểm gia đình
+ Treo tranh về gia đình đông con, ít con để trẻ đếm số lượng người và giáo dục
+ Đồ dùng gia đình xếp ở giá đồ chơi để trẻ có thể luyện đếm.
c/ Điều kiện để thực hiện giải pháp biện pháp
Là lớp học nằm riêng lẻ 100% là con em thuộc vùng khó khăn, việc tiếp thu và
nhận thức còn hạn chế .Vì vậy việc sử dụng đồ dùng đồ chơi trong các môn học rất cần
thiết, bằng những nguyên vật liệu mỡ tôi đã làm và tạo nhiều đồ dùng màu sắc đẹp, hấp
dẩn lôi cuốn sự chú ý của trẻ, vì vậy tạo môi trường hoạt động cho trẻ rất quan trọng,
Nguyễn Thị Trung

Trường MG Sao Mai

15


Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với toán

Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với toán

- Sau khi áp dụng những giải pháp, biện pháp này trẻ đã có được những kỹ năng đếm
theo khả năng, so sánh, phân tích, trải nghiệm, các thao tác linh hoạt, trẻ đếm nhanh
hơn, nhận biết các chữ số chính xác hơn.
4. Kết quả
+ Trong quá trình thực hiện đề tài tôi nhận thấy trẻ lớp tôi có sự chuyển biến rõ rệt so
với đầu năm, trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động hơn, khả năng vận dụng đồ dùng
thành thạo hơn, tư duy của trẻ ngày càng phong phú

Nội dung

Khi chưa áp dụng

Sau khi áp dụng

Trẻ nhận biết phân biệt chữ số từ

biện pháp
56%

biện pháp
90%

1-8
Xếp tương ứng
So sánh phân loại
Hình dạng
Định hướng trong không gian,


diển đạt dễ hiểu, chuyển tiếp loric, linh hoạt gây được sự chú ý của trẻ từ đó trẻ thích đi
học hơn, tích cực tham gia vào các hoạt động và sáng tạo hơn trong các hoạt động. Đặc
biệt giáo viên phải nắm vững yêu cầu nội dung của phương pháp bài dạy.
- Trong điều kiện hiện nay với nhiều trường mầm non đồ dùng đồ chơi đang là
một vấn đề nan giải và cấp bách, để có thể đổi mới phương pháp, vận dụng tốt phương
pháp dạy học tích cực vào chương trình giáo dục mầm non thì mỗi cô giáo phải tìm ra
những biện pháp tốt nhất trong việc tạo và sử dụng đồ dùng đồ chơi cho trẻ.
- Điều cần thiết nhất là cần phải biết kết hợp chặt chẽ với phụ huynh làm tốt công
tác tuyên truyền đến các bậc cha mẹ đưa trẻ đi học đều.
- Chính vì vậy công việc nghiên cứu những biện pháp dạy học có hiệu quả để hỗ
trợ phương pháp hình thành biểu tượng toán là rất cần thiết và luôn luôn đổi mới những
người tâm huyết với nghề, với trẻ.
- Tôi hy vọng với đề tài: “ Một số phương pháp sử dụng đồ dùng đồ chơi hấp dẩn
cho trẻ 5- 6 tuổi làm quen với toán” mà tôi đã nêu trên sẽ giúp ích nhiều cho các đồng
nghiệp thêm kinh nghiệm, phấn khởi, hơn tự tin hơn trong việc dạy học, đỡ phần nào
vất vả trong việc chuẩn bị đồ dùng dạy học.
2. Kiến nghị đề xuất
2.1 Đối với ngành giáo dục.
- Tổ chức các buổi chuyên đề về chương trình mầm non.
2.2 Đối với nhà trường.
Nguyễn Thị Trung

Trường MG Sao Mai

18


Một số phương pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với toán

- Tạo điều kiện cho giáo viên tham quan, học hỏi dự giờ những tiết dạy mẫu ở

(ký tên, đóng dấu)

Nguyễn Thị Trung

Trường MG Sao Mai

20