A. Phần mở đầu
Trong nền giáo dục Việt Nam, văn học là một hình thức giáo dục mang
tính nghệ thuật cao, nó hấp dẫn và dễ đi vào lòng ngời, có tác dụng mạnh mẽ vào
t tởng, tình cảm của con ngời. Đặc biệt văn học không thể thiếu trong các trờng
mầm non, vì văn học không những có tác dụng mở rộng tầm nhìn cho trẻ về thế
giới xung quanh, mà còn giúp trẻ ghi nhớ và nói lại đợc những hình ảnh đẹp
bằng từ, ngữ chính xác, diễn đạt trôi chảy. Nh vậy việc tạo hứng thú cho trẻ làm
quen với các tác phẩm văn học có một ý nghĩa vô cùng quan trọng, nó sẽ góp
phần vào việc phát triển và hình thành nhân cách cho trẻ làm quen với các tác
phẩm văn học đối với trẻ tuổi mầm non có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi
thông qua hoạt động này sẽ giúp trẻ phát triển tốt về kỹ năng giao tiếp đồng thời
hình thành nhân cách trẻ.
Với trẻ 5 tuổi, ngôn ngữ nghệ thuật giữ vai trò lớn lao trong công tác giáo
dục trẻ trớc tuổi đến trờng. Do vậy việc dẫn dắt trẻ bớc vào thế giới văn học là
nhiệm vụ hàng đầu ở trờng mầm non, bởi đó chính là sự dẫn dắt và mở cửa cho
con ngời ngay từ những bớc đi chập chững đầu tiên để đi vào thế giới của các giá
trị phong phú chứa đựng trong văn học. Sự tiếp xúc với các tác phẩm văn học đối
với trẻ 5 tuổi sẽ kích thích sự nhạy cảm thẩm mỹ ở trẻ, đồng thời còn phát triển
thái độ và tạo ngôn ngữ cũng nh hội họa. Do vậy việc tạo hứng thú cho trẻ làm
quen với các tác phẩm văn học là một trong những nhiệm vụ trọng tâm và rất cần
thiết của cô giáo mầm non.
B. Nội dung của đề tài
I. Tên đề tài:


Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ 5- 6 tuổi làm quen với các tác
phẩm văn học .
II. Lý do chọn đề tài

1. Cơ sở lý luận.
Nh chúng ta đã biết, với trẻ mầm non nói chung đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi

chơi cho các cháu.
Năm học 2012-2013 tôi đợc phân công chủ nhiệm nhóm lớp 5-6 tuổi tại
khu trung tâm của trờng: 100% trẻ ngoan ngoãn mạnh dạn, hồn nhiên, đạt yêu
cầu về các lĩnh vực phát triển, luôn hứng thú hoạt động và tích cực tham gia các
hoạt động do cô giáo tổ chức.
- Bản thân luôn tích cực học hỏi, tham khảo các tài liệu có liên quan tới
chuyên môn, tích cực làm đồ dùng đồ chơi để tạo môi trờng học tập thân thiện
tại lớp.
- Đa số phụ huynh của lớp đã nhận thức rõ về tầm quan trọng của giáo dục
mầm non, đặc biệt là đối với trẻ 5 tuổi, nên đã thờng xuyên quan tâm và chăm lo
tới con em họ.
b. Khó khăn


- Cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giảng dạy còn nhiều hạn chế. Đồ
dùng đồ chơi, trang thiết bị hiện đại còn thiếu, cha đáp ứng đợc với yêu cầu chất
lợng giáo dục hiện nay.
- Sự quan tâm của một số phụ huynh không đồng đều, trình độ chuyên
môn của giáo viên còn nhiều hạn chế, cha có nhiều kinh nghiệm trong giảng
dạy.
- Việc sử dụng công nghệ thông tin còn hạn chế
- Khi dạy trẻ còn cha linh hoạt, cha có nhiều sáng tạo, phơng pháp truyền
thụ cho trẻ còn cứng nhắc, gò bó trẻ, cha thờng xuyên phát huy đợc tính chủ
động và sáng tạo của trẻ.
- Môi trờng học tập của trẻ tại lớp còn sơ sài, cha biết cách tạo môi trờng
học thân thiện cho trẻ.
- Từ những thuận lợi và khó khăn của lớp tôi nh vậy, tôi đã mạnh dạn đa ra
một giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của lớp mình theo hớng đi riêng,
nhằm tạo hứng thú cho các cháu làm quen với các tác phẩm văn học phù hợp với
yêu cầu đòi hỏi, chất lợng giáo dục trẻ hiện nay.


cháu đạt tỉ lệ:

%

- Tổng số giáo viên trong lớp:

4 giáo viên

+ Trình độ chuyên môn: Đại học:

3 đ/c.

Trung cấp:

1đ/c.

2. Những thuận lợi khó khăn.
a. Thuận lợi:
- Số Lợng giáo viên/lớp đợc nhà trờng phân công theo đúng định biên.
- Đợc nhà trờng tạo điều kiện đầu t tơng đối đầy đủ cơ sở vật chất, đồ
dùng, trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động dạy học và xây dựng lớp điểm
cho nhà trờng.
- Đợc Ban giám hiệu nhà trờng thờng xuyên quan tâm, giúp đỡ về chuyên
môn và tổ chức xây dựng các chuyên đề tại lớp cho giáo viên toàn trờng về dự.
- Đa số trẻ trong lớp khỏe mạnh, nhanh nhen, thông minh và tiếp thu kiến
thức nhanh.
- Có nhiều phụ huynh thờng xuyên quan tâm đến con cái, đã ủng hộ cho
các cháu để mua sắm thêm đồ dùng trang thiết bị.
b. Khó khăn.

3

Trẻ hứng thú tham gia các hoạt động
Trẻ biết đọc thơ, kể chuyện diễn cảm
Trẻ phát âm rõ ràng, mạch lạc
Biết cảm nhận giai điệu của bài thơ,

4

biết thể hiện giọng điệu, tính cách các
nhân vật

số trẻ
15
5
16
13

Tỉ lệ %
32,6
11
35
28,3

Không đạt
Tổng
Tỉ lệ %
số trẻ
31
67,4

thuật chính là sự sáng tạo của ngời dạy, khi đọc thơ, kể chuyện ngời giáo viên
cần làm cho tác phẩm nh sống lại và có ý nghĩa hơn. Do vậy khi dạy trẻ làm


quen với các tác phẩm thơ, chuyện cô giáo cần sử dụng mọi sắc thái, âm điệu
giọng của mình, cùng với các hình thức biểu hiện khác nhau để thể hiện, nhằm
giúp trẻ tái tạo lại những giọng điệu, sắc tháicủa cô với tác phẩm.
VD1: Với tác phẩm chuyện Ba cô gái (Chủ điểm gia đình) khi cho trẻ làm
quen với tác phẩm, tôi cần phải lu ý cho trẻ biết đến giong điệu của từng nhân
vật:
+ Giọng của bà cụ thều thào, ốm yếu, nói nhỏ.
+ Giọng điệu của cô chị cả, cô chị hai tỏ thái độ không thơng mẹ, giọng nói
không có tình cảm, nói nhanh.
+ Giọng của cô út tình cảm, ngọt ngào và rất thơng mẹ.
+ Giọng của sóc con nhí nhảnh, nhanh nhẹn, giống giọng của trẻ con.
VD2: Với tác phẩm thơ Hoa cúc vàng (Chủ điểm thế giới thực vật). Khi
dạy trẻ làm quen với tác phẩm này trớc hết cô phải đọc mẫu thật diễn cảm, ngắt
nghỉ sao cho đúng câu, thể hiện đúng giọng điệu của bài thơ tơi, vuivà cần
phải lu ý cho trẻ tất cả các câu thơ cần phải nhấn mạnh.
Kết luận: Muốn dạy trẻ làm quen với các tác phẩm văn học một cách có
nghệ thuật thì điều trớc tiên ngôn ngữ của cô giáo phải là một phơng tiên trực
quan sinh động.
Ngôn ngữ đọc thơ, kể chuyện của cô phải diễn cảm, mạch lạc, rõ ràng, tình cảm
vang vọng, hòa quyện giữa âm thanh và nghĩa của từ, giữa giọng điệu và sự biểu
lộ của tâm hồn, sẽ làm hiện nên trong óc của trẻ những hình ảnh tình ý và mối t ơng quan giữa các sự vật, hiện tợng và nhân vật một cách sáng tỏ mà mắt trẻ đã
nhìn thấy. Có nh vậy mới phát huy đợc sức nghe của trẻ khi đợc cô dạy các tác


phẩm văn học. Trên cơ sở đó sẽ giúp trẻ hứng thú hơn và cảm thụ các tác phẩm
thơ, truyện đã đợc nghe, từ đó trẻ mới có thể đọc, kể và thể hiện các tác phẩm

trớc một miếng vải mỏng để giúp trẻ hiểu rõ hơn từ Phe phẩy và Rung rinh.
- Ngoài những đồ dùng trực quan ra tôi còn dùng các hình ảnh minh họa
bằng các Slides trên màn chiếu nhằm giúp trẻ khắc sâu hơn về hình ảnh của em
bé ngồi quạt cho bà khi bà bị ốm. Với bài thơ này tôi đã xây dựng thành các
Slides nh sau:

- Đối với trẻ mẫu giáo ngoài những phơng tiện trực quan, khi tiếp xúc với
các tác phẩm văn học là tranh ảnh, màn chiếu, các con rốithì ngôn ngữ, hình
thể của cô giáo cũng đợc coi là một phơng tiện trực quan nhằm hỗ trợ, bổ sung
để làm sâu sắc hơn và làm sống dậy các hình tợng trong các tác phẩm văn học.
Khả năng xúc cảm và hiểu biết của cô giáo phải đợc bộc lộ qua ngôn ngữ, ánh
mắt, cử chỉ, điệu bộ khi thể hiện tác phẩm, nhằm khiến trẻ cảm nhận tác phẩm và
thể hiện tác phẩm đó là một cách diễn cảm và có nghệ thuật. Nếu cô giáo đọc


thơ, kể chuyện mà nét mặt thờ ơ, lạnh nhạt, không có sự giao cảm và không có
cảm xúc với ngời nghe thì câu chuyện, bài thơ dù có hay đến đâu cũng không thể
lôi cuốn và thu hút trẻ đợc.
Kết luận: Để giúp trẻ đọc thơ, kể chuyện diễn cảm có nghệ thuật thì vấn
đề môi trờng xung quanh gắn với tác phẩm văn học vẫn là một thực tế sinh động.
Do vậy tất cả các loại đồ dùng nh tranh ảnh, rối, hình ảnh trên màn chiếu, ngôn
ngữ, hình thể của cô giáo, đều đợc coi là đồ dùng trực quan. Nhng khi sử dụng
các loại đồ dùng đó để minh họa cho từng tác phẩm bắt buộc cô giáo phải biết
cách sử dụng sao cho linh hoạt, khéo léo và phải đạt trình độ cao mới thu hút trẻ
tham gia vào hoạt động.
* Biện pháp III: Thiết kế đồ dùng sáng tạo, có tính thẩm mỹ cao
nhằm thu hút trẻ tham gia hoạt động.
Đối với trẻ mẫu giáo, t duy trực quan là chủ yếu, trẻ thích đợc làm quen
với các đồ dùng lạ mắt, đẹp, những hình ảnh sống động. Vì vậy đối với từng chủ
điểm, ngoài những đồ dùng nh tranh ảnh mà nhà trờng cấp cho, tôi chủ yếu tận



và khắc sâu nội dung tác phẩm hơn. Ngoài ra còn phát triển về mặt ngôn ngữ,
giúp trẻ nói chính xác và diễn đạt câu có đủ thành phần một cách tự tin hơn.
* Biện pháp IV: Tạo môi trờng hoạt động cho trẻ làm quen với các tác phẩm
văn học.
- Với trẻ mẫu giáo môi trờng học tập là rất quan trọng và cần thiết đối với
sự phát triển của toàn diện trẻ. Vì vậy để trẻ phát triển một cách toàn diện nhất,
bản thân tôi phải xây dựng kế hoạch để thực hiện tốt việc tạo môi trờng học tập
thân thiện cho trẻ hoạt động tại lớp học. Khi đã tạo cho trẻ đợc môi trờng học tập
tốt, sẽ giúp trẻ say mê, tìm hiêu, khám phá các tác phẩm văn học ở đó thông qua
việc thể hiện các bài thơ, câu chuyện và sự trao đổi giữa các trẻ trong nhóm họt
động sẽ kích thích t duy ngôn ngữ và phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ từ đó
sẽ giúp trẻ hứng thú hoạt động hơn khi tiếp xúc với các tác phẩm văn học.
- Để tạo đợc môi trờng hoạt động tốt cho trẻ khi thể hiện các tác phẩm văn
học bằng các giọng đọc thơ, kể chuyện diễn cảm, kể chuyện sáng tạongay từ
đầu năm học tôi đã đi sâu vào nghiên cứu để tạo ra một môi trờng tốt nhất cho
trẻ bằng cách vẽ, su tầm tranh ảnh, các nhân vật rốicủa các bài thơ câu chuyện
trong từng chủ điểm, rồi đa vào góc văn học và một số góc khác ở trong và ngoài
lớp học, trên các mảng tờngđể khi trẻ hoạt động góc hoặc trong các giờ chơi,
trẻ có thể tự ôn luyện đọc thơ, kể chuyện sáng tạo và diễn cảm kết hợp sử dụng
hình ảnh các nhân vật rối với hình thức này trẻ lớp tôi đã rất tích cực và hứng thú
tham gia hoạt động và đạt đợc kết quả tơng đối cao.
Dới đây là hình ảnh các bé đang hoạt động tại góc làm quen văn học:


VD: Với chủ điểm gia đình, tôi đã su tầm toàn bộ các hình ảnh các nhân
vật liên quan đến các bài thơ, câu chuyện trong chủ điểm rồi cho trẻ vẽ, tô màu,
cắt dán tranh hoặc có thể cắt hình ảnh từng nhân vật ra sau đó đa vào góc văn
học, đến giờ hoạt động góc, hoạt động chiềutôi có thể gợi ý trẻ về góc lấy các

vào mỗi buổi tối trớc khi đi ngủ. Phụ huynh nên kể cho con nghe một câu
chuyện cổ tích, thần thoại hoặc đọc một bài thơ, ca dao, đồng dao hoặc những
lúc gia đình có đông đủ các thành viên trong gia đình có thể khuyến khích trẻ
hát, múa, đọc thơ, kể chuyệncho mọi ngời cùng xemthông qua đó sẽ giúp
trẻ yêu cuộc sống hơn, yêu quý mọi ngời hơn, có tình cảm, tình yêu quê hơng đất
nớc, con ngờiđồng thời còn làm giàu thêm vốn từ cho trẻ, giúp trẻ phát âm
chính xác, nói đúng ngữ pháp và nói mạch lạc hơn.


- Để phụ huynh cùng phối hợp tốt với giáo viên trong việc giúp trẻ tích cực
và hứng thú tham gia các hoạt động làm quen với các tác phẩm văn học vào các
buổi chiều trớc giờ đón trẻ thỉnh thoảng tôi có mời phụ huynh dự và xem các
hoạt động của con em minh. VD nh hoạt động đóng kịch, kể chuyện, đọc thơ
để phụ huynh hiểu rõ hơn về phơng pháp và cách dạy trẻ làm quen với các tác
phẩm văn học. Từ đó về gia đình phụ huynh cũng có thể biết cách rèn luyện và
dạy các cháu làm quen với các tác phẩm văn học có hiệu quả cao.
Dới đây là hình ảnh các bậc phụ huynh đang dự hoạt động đóng kịch của
các cháu tại góc văn học.

- Bên cạnh đó để góc văn học và góc th viện của các cháu phong phú hơn, tôi đã
xây dựng kế hoạch tuyên truyền nhằm huy động sự hảo tâm và ủng hộ về mọi
mặt nh kinh phí, sách báo, tranh ảnh, nguyên phế liệutừ các đoàn thể, các nhà
hảo tâm và phụ huynh, để xây dựng môi trờng học tập thân thiện cho các cháu,
đặc biệt là góc th viện và góc văn học cho các cháu hoạt động.
Kết luận: Từ những ý tởng và kế hoạch mà tôi đã thực hiện trong công
tác tuyên truyền, phối kết hợp với các đoàn thể, các nhà hảo tâm tại địa phơng và


các bậc phụ huynh cùng tham gia, xây dựng môi trờng học tập cho các cháu. Kêt
quả tôi đã đón nhận đợc sự ủng hộ rất nhiệt tình từ phía các đoàn thể, các nhà

các hoạt động.
- Việc áp dụng công nghệ thông tin vào công tác giảng dạy của tôi đã trở
thành thờng xuyên và thành thào hơn, đặc biệt là việc xây dựng bài giảng điện
tử.
- Đã biết cách xây dựng môi trờng học tập thân thiện cho trẻ hoạt động tại
lớp.
* Về phía phụ huynh:
- Đa số phụ huynh đều rất tin tờng vào con em minh hơn, hàng tháng hội
phụ huynh đều tự nguyện ủng hộ tiền, các loại thực phẩm sẵn có tại địa phơng,
các loại nguyên phế liệu, sách, tranh chuyệnđể xây dựng môi tr ờng học tập
cho các cháu.
* Về phía trẻ:
- Số trẻ trong lớp đã đi học chuyên cần và ăn ngủ tại lớp một cách có nề
nếp. Da số trẻ trong lớp đều nhanh nhẹn, khỏe mạnh, thông minh, tiếp thu bài
nhanh, tích cực tham gia các hoạt động tại lớp.
- Đa số trẻ trong lớp đều rất phấn khởi, hứng thú tham gia vào hoạt động
với các tác phẩm văn học, nhiều trẻ biết đọc thơ, kể chuyện và đóng kịch một


cách diễn cảm, sáng tạo và lôi cuốn, nhờ đó mà vốn từ của trẻ ngày một phong
phú hơn, khi diễn đạt lời nói cũng mạch lạc, rõ ràng hơn.
- Sau đây là kết quả thực hiện: Tổng số trẻ 46 trẻ.

Đầu năm
Đạt
Không đạt
Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ

Cuối năm
Đạt


8

17,4

5

11

41

89

36

78,3

10

21,7

diễn cảm
Trẻ phát âm rõ ràng, mạch lạc
Biết cảm nhận giai điệu của bài

16

35

30

T

Nội dung thử nghiệm

1

Hứng thú tham gia các hoạt

2

động
Trẻ biết đọc thơ, kể chuyện

3
4

tính cách của các nhân vật
IV. bài học kinh nghiệm

Từ những kết quả trên, tôi đã rút ra một bài học kinh nghiệm trong việc
tạo hứng thú cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học nh sau:
- Giáo viên phải luôn luôn học hỏi, tích cực nghiên cứu, tìm tòi các t liệu
tài liệu có liên quan đến chuyên môn để tìm ra các phơng pháp, biện pháp giáo
dục hữu hiệp để dạy trẻ trong các hoạt động.
- Khi dạy trẻ phải có t duy, có nghệ thuật để lôi cuốn trẻ tham gia vào các
hoạt động.
-Thờng xuyên nghiên cứu học hỏi và su tầm nguyên phế liệu để xây dựng
môi trờng học tập thân thiện cho trẻ hoạt động ngay tại lớp học.



trong quá trình thực hiện đề tài không sao tránh khỏi những thiếu sót và các mặt
còn hạn chế. Kính ming đợc đón nhận những ý kiến của Hội đồng khoa học các
cấp để tôi tiếp tục khắc phục và hoàn thiện mình hơn.

Mỹ Hng, ngày

tháng 3 năm 2013
Tác giả

Lê Thị Phơng

ý kiến nhận xét của hội đồng khoa học
trờng mầm non mỹ hng









.
Chủ tịch Hội đồng khoa học

Nhữ Thị Thủy

ý kiến nhận xét của hội đồng khoa học
phòng giáo dục và đào tạo huyện thanh oai