MỤC LỤC
1.Mở đầu.
1.1. Lí do chọn đề tài.
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
1.5. Những điểm mới của SKKN
2.Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận
2.2 .Thực trạng của vấn đề
2.3 .Các giải pháp và biện pháp tổ chức thực thực hiện.
2.3.1 Các giải pháp
2.3.2 Các biện pháp tổ chức thực hiện
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
3.Kết luận, kiến nghị
3.1 Kết luận
3.2 kiến nghị

Trang
1
1
2
2
2
2
2
3
4
6
6
6

có sự sắp xếp một cách nhẹ nhàng. Việc dạy trẻ Mầm non cũng như trồng cây cây
non, trồng cây non tốt thì sau này cây sẽ tốt do đặc điểm của tuổi Mầm non là vui
chơi, nhưng vui chơi ở đây cũng chính là hình thức cơ bản giúp trẻ phát triển khả
năng suy nghĩ, giao tiếp tích cực. Đặc biệt đối với trẻ lớp lớn ngoài nhiệm vụ phát
triển ngôn ngữ giao tiếp cho trẻ còn có nhiệm vụ hình thành cho trẻ những kĩ năng
nhận biết 29 chữ cái tiếng Việt theo kiểu in thường, luyện phát âm đúng, biết cách
cầm bút tô được các nét cơ bản, tập sao chép các chữ cái, giúp trẻ hình thành và
phát triển tư duy. Để đáp ứng được yêu cầu nói trên thì giáo viên trực tiếp chăm sóc
và giáo dục trẻ phải có phương pháp giúp trẻ lĩnh hội được những kiến thức và kỹ
năng cơ bản của hoạt động, đặc biệt là hoạt động chữ cái.Từ thực tế cho thấy
trường Mầm non Minh lộc thuộc vùng ven biển, đa số trẻ là con em nông thôn nên
trẻ phát âm tiếng phổ thông còn kém, chưa chuẩn nhiều cháu còn nói ngọng, nói
lắp, nói thiếu dấu ngã, phần lớn nói tiếng địa phương nhiều. Môi trường hoạt động
của trẻ chưa có.
Là một giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo lớn 5-6 tuổi trường mầm non Minh
Lộc. Qua những năm giảng dạy tôi nhận thấy rằng trẻ “Làm quen với chữ cái”
không phải là việc dễ làm, nó đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, chịu khó, biết
vận dụng những linh hoạt, sáng tạo trong quá trình lên lớp để trẻ lĩnh hội đầy đủ
2


kiến thức của các lĩnh vực, để từ đó trẻ có sự tập trung chú ý và thực sự có hứng
thú, có tính kỹ luật trong học tập.Trẻ mẫu giáo là chủ thể tích cực học, chủ động
khám phá tìm tòi và trải nghiệm các tình huống của cuộc sống trong các hình thức
hoạt động của trường Mầm non. Mà trẻ có các nhu cầu hoạt động , nhu cầu về nhận
thức thế giới xung quanh và nhu cầu về học tập. Bởi vậy việc hướng dẫn cho trẻ
mẫu giáo 5 tuổi “Làm quen với chữ cái” là cơ hội sớm để hình thành những năng
lực hoạt động ngôn ngữ thái độ, phát triển trí tuệ và kỹ năng ở trẻ. Trong quá trình
cho trẻ làm quen với chữ cái là một trong những con đường hiệu quả nhất là phải
theo hướng giáo dục Mầm non, điều đó đồng nghĩa với việc phải tổ chức nhiều

3


2.1. Cơ sở lý luận:
Tiếng Việt là tiếng nói của mẹ đẻ. Ngay từ khi lọt lòng mẹ trẻ bắt đầu cất tiếng
khóc chào đời, cho đến khi trẻ bắt đầu bập bẹ nói ê... a... và tập nói những câu từ
đơn giản như bà, mẹ...rồi đến khám phá thế giới xung quanh trẻ, cho tới khi đến
trường mầm non. Ở lứa tuổi này trẻ rất hiếu động, tò mò, ham hiểu biết về thế giới
tự nhiên và xã hội. Đây là lứa tuổi kỳ diệu nhất.
Trẻ em ở lứa tuổi Mầm non là tuổi bắt trước, làm quen, trải nghiệm những gì mà
người lớn dạy trẻ. Căn cứ vào nhu cầu của xã hội và yêu cầu về khả năng phát triển
của trẻ 5-6 tuổi phải được làm quen 29 chữ cái để tạo tiền đề, hành trang cho trẻ
bước vào lớp 1.Vì vậy giáo viên trực tiếp dạy trẻ cần phải cho trẻ nhận biết và phát
âm đúng các chữ cái tiếng Việt theo kiểu in thường và tập tô đúng cấu tạo chữ cái
tiếng Việt theo kiểu chữ viết thường theo quy định của Bộ giáo dục. Chính vì vậy
đòi hỏi người giáo viên cần có sự thay đổi cách tổ chức các hoạt động trong môi
trường chữ viết và ngôn ngữ nói một cách phong phú. Khác với người lớn trẻ em
học thật sự trong khi chơi, trẻ lĩnh hội tri thức tiền khoa học trong trường Mầm non
theo phương châm “chơi bằng học - học bằng chơi”, qua chơi trẻ lĩnh hội được kiến
thức mà cô cung cấp cho trẻ, qua chơi giúp trẻ nhớ lâu, nhớ sâu hơn những gì mà
cô mang đến cho trẻ. Khi dạy trẻ học cô thường dạy trẻ bằng các trò chơi động ,trò
chơi tĩnh xen kẻ để tạo cảm giác thoải mái hứng thú, tập trung chú ý, tránh sự nhàm
chán. Như vậy khi cho trẻ làm quen chữ cái không chỉ cho trẻ phát âm, tập tô mà
phải thực hiện các hoạt động khác nhau theo quan điểm tích hợp, đan cài, lồng
ghép các hoạt động khác như văn học, khám phá khoa học, âm nhạc, toán và hoạt
động tạo hình. Để dạy tốt hoạt động này thì yêu cầu giáo viên phải nắm vững nội
dung, phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen chữ cái, thiết kế và tổ chức
các hoạt động làm quen chữ cái theo chủ đề để phát triển kỹ năng cần thiết chuẩn bị
cho việc đọc, viết trước khi vào lớp 1. Trẻ tiếp cận được 29 chữ cái là bước khởi
đầu cho trẻ có một nền tảng vững chắc trong quá trình học môn tiếng việt ở các lớp

chuẩn Quốc gia, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học đảm bảo cho việc chăm
sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ. Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm giúp đỡ,
tạo mọi điều kiện để tôi thực hiện tốt nhiệm vụ.
Bản thân tôi là một giáo viên nhiệt tình yêu nghề mến trẻ luôn khiêm tốn học hỏi
đồng nghiệp và không ngừng học tập để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
- Thông qua các lớp học chuyên đề do phòng giáo dục mở và của nhà trường tổ
chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
- Tham khảo thêm sách báo tạp chí có nội dung liên quan đến việc cho trẻ làm quen
chữ cái. Ngoài ra bản thân Tôi được tham dự các giờ dạy của đồng nghiệp, và các
giờ xây dựng dạy mẫu của tổ chuyên môn được góp ý một cách thiết thực, đúc rút
kinh nghiệm trong việc thực hiện chuyên đề như chuyên đề “Văn học chữ viết” “
bảo vệ môi trường”...
- Đồ dùng trực quan đầy đủ.
- Tận dụng những nguồn phế liệu sẵn có trong thiên nhiên để làm đồ dùng phục vụ
cho môn chữ cái.
* Khó khăn:
- Đa số trẻ là con em nông thôn, các bậc phụ huynh còn quá chú trọng đến việc làm
kinh tế, nhiều gia đình còn để con cho ông bà nuôi dưỡng để đi làm ăn bên Trung
Quốc, rất ít quan tâm đến việc học tập của con nên khả năng ngôn ngữ phát âm của
trẻ không nói chuẩn tiếng phổ thông, mà phát âm toàn tiếng địa phương, sai âm, sai
dấu.
- Chưa có nề nếp học tập cũng như kiến thức của trẻ còn hạn chế, không đồng đều
nên gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với chữ
cái.
5


- Chữ cái là hoạt động ngôn ngữ, vẫn còn một số trẻ tâm sinh lý của trẻ phát triển
chưa đầy đủ dẫn đến trẻ phát âm tiếng phổ thông còn kém, chưa chuẩn nhiều cháu
còn nói ngọng, nói lắp, nói thiếu dấu ngã .


Chưa đạt

Tỷ lệ
TB
%

Tỷ lệ
Yếu
%

Tỷ lệ
%

30

6

20

9

30

12

40

3


12

40

3

10

*Đánh giá:
- Đối với giáo viên: Chưa tạo môi trường cho trẻ hoạt động, đồ dùng trực quan
chưa đa dạng phong phú.
+ Cô chưa ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động làm quen chữ cái.
- Đối với trẻ:
+Do trẻ phát âm tiếng phổ thông còn kém, chưa chuẩn nhiều cháu còn nói ngọng,
nói lắp, nói thiếu dấu ngã. Đa phần nói tiếng địa phương
Ví dụ: trẻ phát âm vần “v” lại ra vần “b”. Vần “n” ra vần “l”.ảnh hưởng không
nhỏ đến việc dạy của cô.
6


+ Trẻ chưa thực sự hứng thú tham gia với các hoạt động làm quen với chữ cái, nên
khi tổ chức hoạt động dẫn tới chưa có kết quả cao.
+ Sau giờ học cho trẻ trải nghiệm còn lúng túng.
+Tỷ lệ trẻ xếp loại yếu vẫn còn.
Từ thực trạng trên tôi thấy những biện pháp thông thường, chưa có biện pháp
mới tác động thì chất lượng đạt được trên trẻ về các mức độ trung bình còn ở mức
rất cao, số trẻ nhận biết và phát âm đúng còn thấp, kỹ năng tô chữ còn chưa khíp.
Vì vậy tôi đã suy nghĩ làm thế nào để có biện pháp hữu hiệu nhất trong việc thực
hiện nâng cao chất lượng làm quen với chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi đạt kết
quả cao.



giáo như “bàn tay”thì dán chữ a, “đôi mắt” thì dán chữ ă, “ bàn chân” thì dán chữ
â...
Hoặc cô giáo vẽ các hình ảnh về một số đồ dùng để phục vụ cho bản thân trẻ như
“khăn mặt”, “đôi tất” “bao tay” .Dưới mỗi hình ảnh cô in các từ chỉ các đồ dùng
đó.Với những từ này cô giáo in chữ in thường, những chữ cái cô định cho trẻ làm
quen cô in màu sắc khác nổi bật để trẻ dễ nhận thấy.
Ví dụ: Các từ “khăn mặt”, “đôi tất” “bao tay” các chữ in màu đen,riêng chữ
chữ ă,a,â in màu đỏ.
Ví dụ: Góc phân vai. “siêu thị của bé” tôi viết tên mặt hàng, viết tên một số
đồ dùng vào gian hàng của bé như “quần áo”, “dầy dép”, “mũ nón”...Và những
hình ảnh đó tôi thường thay đổi để phù hợp với chủ đề. Không những ở góc bé“bé
với chữ cái”mà xung quanh lớp tôi đều viết tiếng và từ tương ứng, như các hộp
đựng cờ bé ngoan, rổ dựng hình khối viết tên các đồ dùng vào nhãn và dán vào, khi
trẻ hoạt động trẻ nhìn vào các từ có chứa chữ cái buộc trẻ phát âm chữ, từ đó trẻ ghi
nhớ một cách có chủ định, giúp trẻ nhớ lâu, nhớ chính xác chữ cái. Mảng tường dán
“Bé đến trường hôm nay” mỗi trẻ đều có 1 chữ cái làm ký hiệu riêng biệt được gắn
vào bông hoa, trẻ nào đến lớp sẽ lấy bông hoa có ký hiệu của mình và gắn vào bảng
“Bé đến trường”.Cứ như vậy ngày nào bé đến lớp bé không những được gắn ký
hiệu của mình mà trẻ còn nhớ ký hiệu bằng chữ cái của bạn khác, khi trẻ khác
không đi học trẻ sẽ lấy ký hiệu đó bỏ vào hộp. Đối với biện pháp này tôi thấy có
kết quả cao.
( Phụ lục ảnh 1: Môi trường chữ cái trong lớp học.)
- Tạo môi trường chữ ngoài lớp học:
Thực tế cho thấy trẻ đến trường ngoài hoạt động có chủ đích, hoạt động ăn,
hoạt động ngủ, còn các thời gian khác trẻ hoạt động với môi trường bên ngoài như:
góc thiên nhiên, mảng tuyên truyền, khu vực để đồ dùng cá nhân của trẻ. Đây là nơi
trẻ thường xuyên hoạt động nên có tác dụng ôn tập củng cố chữ cái và từ rất tốt.
- Nơi để đồ dùng cá nhân của trẻ như: ca cốc, dép, khăn mặt,…Tôi luôn gắn ảnh

sống để làm cơ sở cho trẻ lĩnh hội được các chữ cái mà trẻ đã được cô giáo cho làm
quen chữ cái trong hoạt động có chủ định.Tận dụng môi trường hoạt động mọi lúc,
mọi nơi hay những hoạt động mà trẻ thích như: chơi, dạo chơi hay các hoạt động
khác. Tôi luôn chọn thời điểm thích hợp để trẻ tiếp cận với chữ cái một cách tự
nhiên để trẻ dễ nhớ, tri giác, phát âm một cách tự nhiên, vui vẻ.
( Phụ lục ảnh 2: Môi trường chữ cái ngoài lớp học)
Biện pháp 2: Sưu tầm tranh ảnh, làm đồ dùng, đồ chơi .
Chúng ta biết rằng, trẻ em ngày nay đang được xã hội quan tâm, sản phẩm của
giáo dục là con người, lấy trẻ làm trung tâm của mọi hoạt động. Để giáo dục được
trẻ thì trước tiên tôi phải nắm được đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ trong lớp.
Hầu hết tất cả trẻ trong lớp tôi đều chưa có sự tập trung chú ý, trẻ thường thích
những cái đẹp, mới lạ có sức hấp dẫn cao nên tôi thường gây hứng thú cho trẻ là
một trong những việc làm cần thiết và quan trong thu hút lôi cuốn trẻ vào hoạt động
một cách nhẹ nhàng, tạo tâm thế thoải mái. Với trẻ mầm non không thể ép buộc trẻ
ngồi học một cách tuân thủ như một học sinh cấp một hay cấp hai hoặc một hoạt
động không có tính sáng tạo mang tính chất thụ động, dập khuân theo phương pháp
hình thức cũ nên trẻ chóng mệt mỏi, uể oải, nhàm chán dẫn đến trẻ lĩnh hội kiến
thức còn hạn chế. Từ những khuyết điểm đó tôi đã tìm ra giải pháp thu hút sự chú ý
cho trẻ đó là: chuẩn bị đầy đủ đồ dùng phục vụ cho các hoạt động của cô và trẻ. Vì
đồ dùng trực quan bằng các hình ảnh, mô hình, sa bàn sẽ lôi cuốn sự hứng thú của
trẻ. Hơn nữa trẻ ở lứa tuổi Mầm non trẻ suy nghĩ bằng hình thức tư duy trình tượng,
tư duy gắn liền với hình ảnh, với những gì mắt thấy, tai nghe, tay sờ. Từ đó trẻ sẽ
ghi nhớ gây ấn tượng cho trẻ lâu dài. Một mô hình hấp dẫn, một bức tranh sinh
động… Nó sẽ là yếu tố đầu tiên để quyết định đến việc tiếp thu các hoạt động khác.
9


Khi làm đồ dùng trực quan yêu cầu phải mang tính thẩm mĩ cao và điều đặc biệt là
phải đảm bảo tuyệt đối an toàn cho trẻ khi sử dụng.
Muốn dạy trẻ làm quen với nhóm chữ cái nào thì trước hết trẻ phải được làm

cách cắt tỉa nhỏ cây lúa bằng giấy xốp màu xanh, cắt vụn xốp màu vàng sau đó
chấm keo tạo bông lúa và dính keo nến vào bìa cát tông thành ruộng lúa, sau đó cắt
các giấy màu xanh làm diềm cỏ xung quanh ruộng lúa, để cho có nước cho lúa tôi
hướng dẫn trẻ cắt 1/3 vỏ hộp sữa làm máy bơm và cắm ống hút hai đầu, để làm
máy bơm nước, dán và trang trí máy bơm hoặc dùng giấy xốp vàng cắt con cá, sau
đó dùng bút màu tô mắt, mang, vây cho con cá thêm sinh động, đó là sản phẩm của
nghề đánh cá. Như vậy từ việc tìm tòi nguyên vật liệu phù hợp với ý tưởng làm ra
10


đồ dùng, đồ chơi tôi phải suy nghĩ làm thế nào để tạo được đồ dùng, đồ chơi cho
đẹp, sinh động, giá trị sử dụng cao. Bên cạnh đó không chỉ mình tôi mà đòi hỏi trẻ
phải kết hợp thực hành làm cùng cô cắt, dán. Tôi thường hướng dẫn những gì mà
trẻ có thể làm được, từ đó sẽ tạo ra sự khéo léo của đôi tay và thuận lợi trong việc
viết chữ, dán chữ cái. Trẻ hứng thú hơn với đồ dùng do chính bàn tay mình làm ra.
Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen với chữ cái “i,t,c”( ở chủ đề thế giới động vật).
Tôi cho trẻ sưu tầm các loại hộp sữa chua, thìa sữa chua, hộp trà xanh, lon bia
cùng với cô chuẩn bị giấy màu, giấy xốp, kéo, keo nến, băng dính 2 mặt. Tôi dùng
hộp sữa chua làm đế, dùng keo nến dính ống bìa nằm ngang, sau đó tôi dạy trẻ cắt
một hình tròn to làm mặt của lợn, tai lợn, mũi lợn. Tiếp đến tôi dùng hộp sữa chua
làm con chuồn chuồn. Dùng chai nước rửa bát cắt tạo thành con chim công. Phần
quai của can nước tôi cắt làm cổ, đầu chim, thân bằng đế can, sau đó lượn thành hai
cánh và phần đuôi cắt bằng bìa cát tông, tiếp đến cắt giấy màu để trang trí, dung
xốp cắt tạo hình con tôm, con cá. Cô cho tự chọn chữ cái dán vào “chim công” dán
chữ “i”, “con tôm” dán chữ “t”, “con cá” dán chữ “c”. Với cách làm đồ dùng, đồ
chơi như vậy tôi thấy mang lại hiệu quả đáng kể.Trước hết là giảm sự đầu tư của
nhà trường cũng như giáo viên trong điều kiện kinh tế eo hẹp và cái được lớn nhất
ở đây là trẻ có hứng thú khi tham gia làm đồ dùng cho các hoạt động, trẻ sôi nổi
hơn vì mình có phần trong đó. Một số sáng kiến của tôi trong việc làm đồ dùng, đồ
chơi cho trẻ là không bao giờ theo khuôn mẫu và tôi thường thay đổi, sáng tạo về

cao.
Muốn vậy cô giáo phải: - Lấy trẻ làm trung tâm.
- Phát huy tính tích cực của trẻ.
- Dạy trẻ theo hướng lồng ghép tích hợp.
- Cho trẻ trải nghiệm bằng các hình thức trò chơi.
Một yêu cầu đặt ra đối với giáo viên khi cho trẻ "Làm quen chữ cái" là các kiến
thức khi truyền thụ đến trẻ phải hết sức ngắn gọn, tuyệt đối tránh hình thức, dập
khuôn, luôn sáng tạo đổi mới vì thế trước khi lên lớp một hoạt động "Làm quen chữ
cái" tôi phải chuẩn bị đồ dùng, soạn bài và nghiên cứu kỹ bài soạn. Nắm rõ yêu cầu
của bài dạy chọn trò chơi phù hợp với nguyên tắc động, tĩnh phù hợp với chủ đề.
Ngoài ra, để tạo hứng thú thì cô phải có nghệ thuật lên lớp ngôn ngữ diễn đạt
ngắn gọn để hấp dẫn trẻ vào các hoạt động. Trước khi vào bài tôi thường kể chuyện
hoặc sáng tác thơ, vè hay những trò chơi luôn cuốn hút trẻ vào thực tế để trẻ dễ
nhớ, dễ hiểu tránh gò bó.
- Đối hoạt động: Cho trẻ làm quen chữ cái b,d,đ
Khi cho trẻ hoạt động làm quen chữ cái tôi tổ chức theo hình thức hội thi (tôi
đóng vai người dẫn trương trình).
Xin chào các bé đến với trương trình “bé yêu học chữ” gồm có 3 phần.
+ Phần 1: Khám phá chủ đề.
+ Phần 2: Tài năng của bé.
+ Phần 3: Ai thông minh hơn.
Phần 1: Khám phá chủ đề.
- Tôi chi lớp thành 3 đội “ lá xanh, quả ngọt, hoa tươi” cùng hát bài “ màu hoa”.
- Các đội vừa hát bài hát nói về chủ đề gì?( thế giới thực vật- tết và mùa xuân).
- Tôi mời các đội hướng lên màn hình xem có bức tranh gì?( có các loài hoa).
- Mùa xuân đến các loài hoa đua nhau khoe sắc, chúng mình đi xem hội hoa xuân,
các loài hoa hai miền về tụ hội rất đông đủ, chúng mình xem có những loại hoa gì?
( tôi nhấn chuột vào hình ảnh một số loài hoa cho trẻ quan sát và đàm thoại).
* giáo dục trẻ: Hoa rất có ý nghĩ đối với cuộc sống con người, hoa dùng để trang
trí nhà cửa, tặng nhau trong dịp sinh nhật, khai trương...Các con phải chăm sóc bảo

Phần 3: Ai thông minh hơn.
Dựa vào đặc điểm của trẻ mẫu giáo là hay bắt chước và dạy nói cho trẻ dựa trên
hình thức nói theo cô, trẻ chưa biết phân tích cách cấu tạo về âm. Do đó có nhiều
lỗi phát âm trong tiếng việt. Chính vì vậy cô giáo cần xây dựng các trò chơi luyện
phát âm đúng các âm phù hợp.
Trò chơi cũng không thể thiếu trong hoạt động làm quen chữ cái, nên tôi lựa
chọn trò chơi cho phù hợp với chủ đề.
-Trò chơi 1: Ai nhanh hơn.
Tôi nêu luật chơi: Mỗi thành viên trong đội chỉ lấy một quả gắn lên cây.
+ Cánh chơi: Tôi chuẩn bị 3 cây được gắn kí hiệu của 3 đội chơi. Yêu cầu mỗi
thành viên trong đội phải bật liên tục 3 quả vòng thể dục lên gắn quả có chứa chữ
cái “b,d,đ”, đội nào gắn đúng được nhiều quả thì đội đó thắng cuộc (trong khi trẻ
chơi tôi bao quát động viên, khuyến kích trẻ). Trò chơi được quy định bằng một bài
hát về “ quả”.
- Trò chơi thứ 2: “Ai tinh mắt”.
13


Tôi dùng các thủ thuật như câu đố và cho trẻ xem trình chiếu một số hoa, quả
có chứa chữ cái “b,d,đ” và tôi đưa ra các đáp án. Tôi yêu cầu trẻ chú ý lắng nghe và
nhìn thật tinh rồi chọn đáp án đúng.
Trong khi dạy muốn trẻ ghi nhớ các chữ cái được lâu hơn cô cần phải liên hệ
thực tế hỏi trẻ chữ cái đó có giống cái gì hay con gì hay đồ vật gì ? Để phát huy
tính tích cực và tư duy của trẻ.
Ví dụ: Chữ s giống cái móc, chữ h giống cái ghế...
Ví dụ: Các trò chơi "Bắt chước tiếng kêu của các con vật" để rèn luyện phát âm
cho trẻ như: Mèo kêu “Meo meo”, ", vịt con kêu "vít vít"... để trẻ phát âm theo cô
một cách tự nhiên và cô không cần phải giải quyết cho trẻ cách khép môi, bật hơi.
(Phụ lục ảnh 4: Cô cùng trẻ làm tiếng kêu của các con vật)
- Đối với hoạt động: Dạy trẻ tập tô

được kéo từ trên xuống dưới cô tô lần lượt hết dòng này đến dòng khác cho đến
hết.
- Cô tô chữ “d” in rỗng.
- Cho trẻ thực hiện ( tư thế ngồi tô: ngồi thẳng người không được tỳ ngực vào bàn).
* Tập tô chữ đ:
- Cô tô đầu tiên sẽ là nét cong tròn bên phải sau đó nét móc bên trái được kéo từ
trên xuống dưới và kết thúc là nét nằm ngang cô tô lần lượt hết dòng này đến dòng
khác cho đến hết.
- Cô tô chữ đ in rỗng.
- Cô nối chữ b,d,đ trong từ “Bé đi dạo vườn đào” với chữ cái “b,d,đ” trong vòng
tròn.
Như vậy thông qua hoạt động tập tô trẻ khắc sâu và nhớ được các chữ cái “b,d,đ”.
* Nhận xét đánh giá bài: Tôi cho trẻ trong lớp nhận xét đánh giá giữa bài của mình
và của bạn. Bài nào tô đẹp? Vì sao bạn tô đẹp? ( vì bạn tô trùng khíp nét chữ).Khi
đánh giá bài trẻ buộc phải chú ý đến từng chi tiết của nét chữ mà mình và bạn tô
không bị chườm ra ngoài và phải trùng khíp nét chữ. Giúp trẻ nhớ được cấu tạo chữ
viết thường.
Biện pháp 5: Lồng ghép hoạt động làm quen chữ cái vào các hoạt động khác:
Cô giáo là người xác định chủ đề lên kế hoạch tổ chức lồng ghép tích hợp các
môn học một cách hợp lý để trẻ phát huy hứng thú khuyến khích trẻ tích cực chủ
động say mê trong các hoạt động.
Ngoài việc dẫn dắt bằng ngôn ngữ thì sự linh hoạt sáng tạo, ứng xử nhanh của
cô giáo trong các hoạt động mang lại sự chú ý cho trẻ, cô giáo phải kết hợp nhuần
nhuyễn các lĩnh vực khác vào hoạt động làm quen chữ cái và phù hợp với chủ đề.
* Tích hợp văn học.
Khi vào hoạt động làm quen chữ cái tôi thường tích hợp lĩnh vực văn học với
lĩnh vực chữ cái... Khi tích hợp một câu chuyện hay một bài thơ có các nhân vật, sự
vật, con vật có tên gọi trong đó có chứa chữ cái mà cô định cho trẻ làm quen.
Ví dụ: Câu chuyện “Chú Dê Đen” cô kể chuyện sau đó cho trẻ xem “Dê Đen”,
“Dê Trắng”có từ dưới tranh “dê đen, dê trắng”cô gắn bằng các thẻ chữ rời

Và cũng như trên một hoạt động có chủ định giáo viên đưa lĩnh vực âm nhạc vào
cũng không thể thiếu bởi nó có tính chất vui nhộn với lĩnh vực làm quen với chữ
cái tôi thường chọn những bài hát phù hợp với từng hoạt đông, với từng chủ đề.
Ví dụ: Nhóm chữ l,m,n cô cho trẻ hát bài “ Lá xanh”.Từ bài hát cô dẫn dắt trẻ đến
với từ “Lá non mơn mởn...”
Qua những bài hát đó tăng thêm sự chú ý ở trẻ.
* Tích hợp làm quen với Toán:
Đối vơi hoạt động làm chữ cái thường được đưa vào trò chơi như: "Thi đội nào
nhanh" trẻ thi đua nhau gắn chữ đó đếm số lượng và cùng kiểm tra kết quả. Đội
nào nhiều hơn, nhiều hơn là mấy ? Đối với trẻ Mầm non thì học phải đi đôi với
hành kết hợp với cuộc sống, không những trong hoạt động có chủ định mà tôi
thường dùng kiến thức, kỹ năng ở mọi nơi, mọi lúc rèn luyện sự khéo léo của đôi
tay. Đây là việc làm rất cần thiết trong hoạt động làm quen với chữ cái.
* Tích hợp hoạt động tạo hình:
Sau khi trẻ đã hoạt động nhiều thì lĩnh vực tạo hình rất phù hợp với trạng thái
tĩnh. Tôi cho trẻ tô màu khoảng trống có chứa các chữ cái gì đó theo yêu cầu của cô
hoặc trẻ được cắt ra dán, xé dán các chữ cái.
Ví dụ: Cô cho trẻ tô màu tranh, tô màu chữ in rỗng và chữ cái vừa làm quen, hay trẻ
được tìm, cắt chữ cái đó từ họa báo, những bức tranh vẽ hay hình ảnh mà trẻ sưu
tầm được cô giúp trẻ viết tên mình lên góc tranh rồi mang trang trí lớp...
Biện pháp 7: Cho trẻ làm quen với chữ cái ở mọi lúc, mọi nơi.

16


+ Giờ đón trả trẻ: Có thể trẻ gắn thứ ngày tháng... xem tranh ảnh, đọc đồng
giao. Trong thời gian đón trẻ: Tôi hướng dẫn trẻ cất đồ dùng cá nhân đúng nơi quy
định, hoặc tôi cùng trẻ giải các câu đố có chứa chữ cái.
Ví dụ: - Đồ dùng của cháu A đặt vào ngăn tủ có chứa ký hiệu là chữ cái "h" thì trẻ
nhớ và khắc sâu biểu tượng về chữ cái "h".

Với mong muốn nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen chữ viết, tôi luôn cố
gắng tranh thủ các hoạt động trong ngày để cho trẻ làm quen chữ viết một cách hợp
lí:
+ Giờ hoạt động ngoài trời: Cho trẻ xếp sỏi, hột, hạt thành các chữ cái đã học
(Phụ lục ảnh 6: Cô và trẻ xếp chữ cái đã học bằng hạt gấc)
17


+Thông qua lúc dạo chơi, tham quan: Khi cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên tôi có thể
cung cấp kiến thức về chữ cái qua việc tìm hiểu một số loại cây và rau có trong
vườn trường, đọc tên các loại cây, rau đó. Tìm các chữ cái đã học trong tên các cây,
rau đó. Ví dụ: rau bắp cải, rau ngải cứu ...
+ Giờ ăn: Giải thích các món ăn, nhận khăn thêu bằng ký hiệu chữ cái.
+ Giờ ngủ: Trước khi ngủ có thể bật nhạc – ngâm thơ, kể chuyện cho trẻ nghe.
+ Giờ hoạt động chiều: in, tô chữ rỗng, tìm cắt chữ trong báo, sách, làm bộ sưu tập.
+ Giờ cắm cờ bé ngoan: Trẻ nhận ống cờ của mình bằng các ký hiệu chữ cái.
(Phụ lục ảnh 7: Bé cắm cờ bé ngoan)
Biện pháp 8: Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong tiết học
Trong một vài năm gần đây dưới sự hướng dẫn và chỉ đạo của phòng giáo dục,
các trường mầm non trong toàn huyện nói chung và trường mầm non Minh lộc nói
riêng đã bước đầu áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy. Nhận thấy được sự
cần thiết và ích lợi của việc ứng dụng công nghệ thông tin, tôi đã không ngừng học
hỏi bạn bè, đồng nghiệp, qua Internet…để đưa công nghệ thông tin vào trong giảng
dạy. Đặc biệt tôi thấy hoạt động làm quen với chữ cái trước kia cần phải mất nhiều
thời gian để làm đồ dùng như vẽ tranh, cắt dán chữ phía dưới tranh, bảng gài chữ,
thẻ chữ to, nam châm ,bảng… dễ gây cho giáo viên lúng túng trong việc sử dụng
đồ dùng. Chẳng hạn trong giờ làm quen với nhóm chữ có 3 chữ cái như: I,t,c hoặc
b,d,đ thì đương nhiên cô phải dùng 3 tranh và 3 bảng gài chữ có gắn các thẻ chữ rời
tương ứng với bức tranh, lại chưa kể đến các thẻ chữ to cho trẻ nhìn rõ. Nhưng khi
ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động làm quen chữ cái thì không chỉ giúp

- Luôn trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ để có biện pháp tác động
phù hợp, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.
- Với việc đặt ra các giải pháp phù hợp và việc sử dụng nhẹ nhàng, liên hoàn,
không máy móc, không dập khuôn các phương pháp, biện pháp. Đưa ra các nội
dung tích hợp phù hợp với từng đề tài, cùng với những biện pháp nâng cao kinh
nghiệm trong quá trình dạy trẻ học chữ cái.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Qua việc thực hiện các biện pháp mới sáng tạo trong hoạt động cho trẻ "Làm
quen với chữ cái" tôi đã thu được kết quả sau:
Bảng 2
Tổng
Trẻ đạt
Chưa đạt
Nội dung
số
Tốt Tỷ lệ Khá Tỷ lệ TB
Tỷ lệ Yếu Tỷ
trẻ
%
%
%
lệ
%
Trẻ hứng thú
tham gia hoạt 30
8
27
10
33
12


8

27

10

33

12

40

0

0

Từ khi áp dụng các biện pháp trên tôi đã đạt kết quả đáng nhớ đó là:
- Về phía trẻ:
+ Trẻ hứng thú, tích cực học tập.
19


+ 100% trẻ được học đầy đủ 29 chữ cái trong chương trình giáo dục Mầm non của
Bộ giáo dục mầm non.
+ Số trẻ khá giỏi tăng lên rõ rệt, số trẻ yếu không còn.
- Về phía bản thân:
+ Phát huy khả năng tìm tòi sáng tạo trong các hoạt động làm quen chữ cái
+ Bản thân trở nên năng động, linh hoạt tự tin khi tổ chức các hoạt động.
+ Nâng cao năng lực chuyên môn.

về cách tổ chức các hoạt động làm quen với chữ cái.

20


- Biết kết hợp hoạt động trong tiết học và ngoài tiết học một cách phù hợp và khoa
học nhằm phát huy tối đa tính tích cực hoạt động của trẻ, cung cấp kiến thức cho
trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.
- Cô giáo luôn là người tìm ra những phương pháp, biện pháp hay nhất, tốt nhất
linh hoạt nhất để tổ chức cho trẻ hoạt động được nhẹ nhàng, thoải mái hơn, giúp trẻ
mạnh dạn tự tin hơn trong hoạt động làm quen với chữ cái chuẩn bị hành trang trí
tuệ cho trẻ bước vào lớp 1.
- Kết hợp chặt chẻ với phụ huynh học sinh để có sự giúp đỡ theo yêu cầu của nhà
trường, tạo điều kiện cho việc tổ chức thực hiện...
- Giáo viên thường xuyên cập nhật thông tin trong từng ngày để bổ sung, điều
chỉnh cho trẻ một cách kịp thời.
3.2 Kiến nghị:
Mong ban giám hiệu nhà trường tham mưu với các cấp lãnh đạo để đầu tư về
cơ sở vật chất, trang thiết bị đầy đủ, phục vụ tốt cho công tác giảng dạy, để giờ học
được sinh động và tạo được môi trường học tập cho trẻ ngày càng tích cực, thân
thiện. Như ti vi kết nối mạng.
Phòng giáo dục tổ chức các lớp chuyên đề, xây dựng giờ dạy, bồi dưỡng về
phương pháp dạy học mới cho giáo viên được tham gia học tập.
Trên đây là một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng làm quen chữ cái mà tôi đã
rút ra được trong quá trình giảng dạy nhằm giúp trẻ phát triển về mọi mặt đạo đức,
nhân cách, phẩm chất, thẩm mỹ, trí tuệ và ngôn ngữ. Với khuôn khổ một bài viết
nhỏ, vấn đề chỉ dừng lại ở một phạm vi hạn chế, chưa thể bao quát hết được tất cả.
Đồng thời trong quá trình viết vẫn còn nhiều thiếu sót, tôi rất mong được sự góp ý
xây dựng của các bạn đồng nghiệp, để từ đó bản thân tôi rút ra được các kinh
nghiệm sâu sắc hơn khi tổ chức cho trẻ làm quen với chữ cái đạt kết quả tốt. Vì vậy

Ảnh 2: Môi trường chữ cái ngoài lớp học.


Ảnh 3 : Cô cùng trẻ làm đồ dùng đồ chơi

Ảnh 4: Cô cùng trẻ làm tiếng kêu của các con vật


Ảnh 5: Bé dùng chữ cái rời ghép thành tên mình

Ảnh 6: Cô và trẻ xếp chữ cái đã học bằng hạt gấc