CÁCH SỬ DỤNG VÀ BẢO QUẢN DỤNG CỤ
THỦY TINH TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM
1. DỤNG CỤ THỦY TINH TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM VI SINH Y HỌC
1.1. Khái niệm
Thủy tinh là một chất rắn vô định hình đồng nhất, có gốc silicat, thường
được pha trộn thêm các tạp chất để có tính chất theo ý muốn. Các loại dụng cụ
thủy tinh trong phòng thí nghiệm thường bằng thủy tinh borosilicat, thạch anh
nấu chảy hoặc oxyd sillic nấu chảy khác do tính bền vững hoá học cao hơn và
hệ số giãn nở của loại thủy tinh này thấp.
1.2. Yêu cầu đối với dụng cụ thủy tinh dùng trong phòng thí nghiệm
- Chịu hóa chất: là thủy tinh trung tính, chịu được hầu hết các hóa chất,
dung dịch ăn mòn mạnh ở nhiệt độ cao (ngoại trừ HF là dung dịch acid có
độ ăn mòn cao nhất thậm chí tại nồng độ thấp).
- Tính chất nhiệt: chịu được nhiệt độ cao, shock nhiệt.
- Ngoài ra dụng cụ thủy tinh dùng cho phòng thí nghiệm cần phải sạch về
mặt hoá học (không dính các chất hữu cơ hoặc vô cơ) và sạch về mặt vi
sinh vật học (không chứa bất kỳ tế bào vi sinh vật hay bào tử của chúng).
Do vậy, trước khi sử dụng thì cần được rửa sạch và khử trùng.
1.3. Một số dụng cụ thủy tinh dùng trong phòng thí nghiệm vi sinh y học
Bao gồm các chai chuyên dụng, bình tam giác, bình cầu, các loại ống
đong, cốc đong, phễu, ống nghiệm, pipet, burét, đĩa petri, bô can, que cấy…
1
Bình tam giác, bình cầu:
Thường sử dụng để chuẩn độ, chứa đựng môi
trường, dung dịch, nuôi cấy vi sinh vật, thực hiện các
phản ứng, bình cầu còn thích hợp cho các phản ứng
cần xúc tác nhiệt độ
Bình tam giác, bình cầu thường có thể tích từ
50ml đến 10 lít tùy theo dung dịch chứa để chọn loại
bình thích hợp.
Ống đong, cốc đong:

Ống nghiệm:
Dùng để chứa đựng dung dịch với dung tích nhỏ,
nuôi cấy VSV trên môi trường lỏng hoặc môi trường
thạch, thử các tính chất sinh vật hoá học

Burét:
Chủ yếu dùng trong các thí nghiệm chuẩn độ để xác định nồng độ các chất.
Khi dùng cần lưu ý khoá của burét nên bôi vaselin để không bị rít, tuyệt đối không
để có bọt khí khi chuẩn độ (nếu có nên mở khoá cho dung dịch chảy xuống một cốc
đặt ở dưới). Nên cầm khoá burét bằng tay trái còn tay phải cầm bình để lắc lúc
chuẩn độ. Khi đọc thể tích dung dịch thì mắt phải nhìn thẳng và burét phải được kẹp
thẳng trên giá để tránh sai số.
2. CÁCH RỬA DỤNG CỤ THỦY TINH
Nhìn chung tất cả các dụng cụ thủy tinh trong phòng thí nghiệm đều phải
rửa rất cẩn thận, phải thật sạch, thật khô trước khi sử dụng.
2.1. Xử lý dụng cụ trước khi rửa
- Dụng cụ thủy tinh mới mua, chưa sử dụng, cần ngâm nước hoặc dung
dịch H
2
SO
4
loãng trong khoảng 24 giờ. Rửa lại bằng xà phòng và nước
nhiều lần cho tới pH trung tính.
3
- Các dụng cụ đã sử dụng để nuôi cấy vi sinh vật, nhất là các vi sinh vật
gây bệnh, trước khi rửa nhất thiết phải được khử trùng bằng hơi nước áp
lực cao trong nồi hấp vô trùng (autoclave) để giết chết các tế bào, bào tử
của vi sinh vật, đảm bảo an toàn cho người rửa, không reo rắc mầm bệnh
vào môi trường.
2.2. Rửa dụng cụ thủy tinh

CrO
7
: 60 g
H
2
SO
4
: 66 ml
Nước cất đến : 1 lít
Cách pha:
- Hòa tan 60 g K
2
CrO
7
vào 700 ml nước cất, đặt bình vào chậu nước để
tránh bị bỏng khi bổ sung axit.
- Bổ sung từ từ 66 ml dung dịch axit H
2
SO
4
vào dung dịch K
2
CrO
7
trên
đến khi tan hết.
- Bổ sung nước cất vừa đủ 1 lít. Bảo quản trong bình tối màu, tránh ánh
sáng để dùng dần.
3. KHỬ TRÙNG DỤNG CỤ THỦY TINH
3.1. Chuẩn bị đồ thủy tinh để khử trùng

túi polyetylen buộc chặt, bảo quản trong tủ kín sạch sẽ, khô ráo.
Các loại dụng cụ như que gạt, que cấy thủy tinh sau khi khử trùng chỉ nên
sử dụng trong vòng 1 ngày, hộp petri trong vòng 3 ngày, ống nghiệm, bình tam
giác, bình cầu khoảng 7- 10 ngày nếu bảo quản tốt. Nếu để quá lâu dụng cụ cần
được khử trùng lại trước khi dùng.
Lưu ý khi loại bỏ dụng cụ thủy tinh:
Thủy tinh không có tính chất mềm dẻo ngăn chặn tác động của xung lực
hoặc sự dạn nứt và gẫy dưới tác dụng của lực. Thủy tinh khi vỡ, gẫy tạo ra
những góc cạnh sắc rất nguy hiểm, có thể làm tổn thương người làm công tác
dọn dẹp trong phòng thí nghiệm. Tất cả các dụng cụ thủy tinh khi đã loại bỏ cần
phải được khử trùng và phải bỏ vào thùng rác chuyên dụng có cảnh báo chứa vật
sắc nhọn như hình ảnh minh họa sau:

6
7