PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC
LẤY HỌC SINH LÀM NGƯỜI TRUNG TÂM
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Phương pháp dạy học là sản phẩm của sự liên kết giữa lí thuyết và
thực hành sư phạm, nhằm giúp học sinh chiếm lónh kiến thức, rèn
luyện năng lực giải quyết vấn đề, phát triển trí tuệ và hình thành nhân
cách.
Trong những năm gần đây (kể từ sau khi thay sách) thì Bộ GD cũng
ban hành cải tiến phương pháp giảng dạy
Dựa trên cơ sở đó và thực tế giảng dạy tôi đã nhận thấy được tầm
quan trọng của việc cải tiến phương pháp giảng dạy nên tôi chọn đề
tài : Phương pháp dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Do nhu cầu phát triển của xã hội, hoà nhòp với tốc độ phát triển của
khoa học kó thuật thì nhu cầu của hoạt động Dạy-Học đòi hỏi cũng
được nâng lên. Trong những năm trước đây việc dạy học theo phương
pháp cũ. Người thầy đóng vai trò chủ đạo, còn người học chỉ là người
tiếp thu thụ động. Những năm gần đây thay đổi phương pháp dạy
họckhoa học kó thuật thì nhu cầu của hoạt động dạy và học đòi hỏi
cũng được theo hướng tích cực. Người học không còn thụ động tiếp thu
nữa mà trở thành trung tâm, chủ thể của hoạt động dạy – học.
Trò là chủ thể của hoạt động GD: Người học không hoạt động bằng
nghe thầy giảng và truyền đạt kiến thức từ một phía, mà học tích cực
bằng hành động của chính bản thân, tức là người học tự tìm ra “cái
chưa biết”, “Cái cần khám phá” để đi đến tích luỹ kiến thức và chân
lí. Người học không phải được đặt trước những kiến thức có sẵn của
SGK, hay là bày giảng giải áp đặt của thầy cô giáo, mà người học
được đặt trước những tình huống thực tế, cụ thể của cuộc sống. Từ đó
các em quan sát, suy nghó, tra cứu, phân tích, phán đoán, tập xử lí tình
huống và giải quyết vấn đề.
Quá trình lónh hội tri thức, kó năng của học sinh cũng là quá trình

Trong quá trình tranh luận giữa học sinh với học sinh có những vấn
đề chưa ngã ngũ thì lúc này người thầy có vai trò là trọng tài khoa học,
Thầy là người kết luận có tính chất khẳng đònh về kiến thức khoa học
trong các cuộc tranh luận, giúp học sinh xử lí đúng đắn các tình huống
phức tạp trong quá trình học tập.
Thầy là người đạo diễn, tổ chức cho trò biết cách hành động, hợp
tác với các bạn và cả với thầy, để cùng nhau khám phá tri thức kó năng
và áp dụng những tri thức, kó năng ấy vào chân lí cuộc sống
Trong quá trình đi tìm tri thức, kó năng, người học tạo ra một sản
phẩm giáo dục ban đầu có thể chưa khoa học, nhưng người học sẽ tự
đánh giá được sản phẩm của chính mình, sẽ nhớ lâu, nhớ kó khi được
điều chỉnh hoàn thiện sản phẩm. Vì vậy ta phải phát huy tối đa phương
pháp học tích cựu lấy học sinh làm trung tâm. Phương pháp này không
chỉ tác động qua lại giữa thầy và trò mà còn có của trò với trò. Cho
nên lớp học cũng có một phần quyết đònh thành bại trong phương pháp
này
Lớp học: Là cộng đồng của chủ thể, là môi trường trung gian giữa
thầy và trò
Trong thời đại ngày nay, hoạt động sản xúât, nghiên cứu khoa học
hay quản lí xã hội đều là những hoạt động hợp tác. Hành động giáo
dục diễn ra trong môi trường lớp học không thể là hoạt động cá nhân
thuần tuý mà cũng phải là hành động hợp tác. Cho nên trong lớp học
không nên có quá nhiều đối tượng (G – K – TB – Y –K), mà hạn chế
chỉ độ 03 đối tượng trở lại để vấn đề hợp tác diễn ra đồng bộ.
Trong quá trình hợp tác ở lớp thường xuyên diễn ra tranh luận giữa
chủ quan và khách quan, đúng và sai, cá nhân và tập thể, các tình
huống đó lập đi lập lại, làm cho người học phải tự hiện ra mối quan hệ
cần duy trì. Quá trình khám phá tri thức mới cũng là quá trình hình
thành nhân cách cho học sinh thông qua vai trò của lớp học.
Lớp học sẽ tạo môi trường thuận lợi cho “học bạn”, biết cách hợp