S GD & T THANH HểA
TRNG THPT LNG C BNG
o0o
SNG KIN KINH NGHIM
TI : MT S KINH NGHIM GIO DC TRUYN THNG
TNG THN TNG I CHO HC SINH TRONG CC
TRNG PH THễNG
( Qua vớ d Trng THPT Lng c Bng)

Họ và tên : Hong Vn Bng
T : lch s
Đơn vị công tác: Trng THPT Lng c Bng
Huyện Hoằng Hóa, Tỉnh Thanh Hóa.
SKKN thuc lnh vc giỏo dc o c hc
sinh
SKKN nm hc 2012 2013
I. M u
1. Lý do chn ti
1
Lịch sử dân tộc ta hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước đầy
sóng gió, từng phải gánh chịu biết bao thiên tai địch họa vô cùng ác liệt.
Phép lạ nào đã giúp tổ tiên ta vượt qua mọi khó khăn điêu đứng đó để
đứng vững cùng bạn bè năm châu? Phải chăng đó là ở sức mạnh của tinh
thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau?
Tương thân, tương ái là nghĩa cử cao đẹp của nhân dân ta bên cạnh
tình yêu quê hương đất nước, tạo thành truyền thống quý báu của dân tộc
ta. Vì lẽ đó, từ xưa đến nay cha ông ta qua trang sử của dân tộc luôn giáo
dục những tấm lòng bao bọc che chở lẫn nhau lúc khó khăn hoạn nạn để
động viên nhau, cùng vươn lên xây dựng cuộc sống. Nhưng bài học về
lòng tương thân tương ái được khắc sâu và phổ biến rộng rãi trong dân
gian với câu từ mộc mạc, giản dị nhưng đằm thắm sâu sắc, ai cũng dễ

thế bị động, không có những chủ trương biện pháp thiết thực cụ thể, làm
việc một cách qua lao, chủ yếu là hoàn thành nhiệm vụ hoặc chỉ tiêu do
các đoàn thể phát động, gây nên sự hoài nghi, nhàm chán, tâm lý không
tốt, ảnh hưởng tiêu cực về giáo dục đạo đức đối với học sinh. Vì vậy, tầm
quan trọng, sự hiểu biết, ý nghĩa của truyền thống tương thân, tương ái
không được giáo dục rộng rãi sâu sắc đến học sinh ở mỗi trường.
Chính việc kết hợp giáo dục hai mặt diễn ra không đồng bộ trong
mỗi nhà trường và các trường học khác nhau trong cả nước, cùng với
những tác động tiêu cực của những mặt trái xã hội đã gây nên những hậu
quả to lớn đối với nền giáo dục nước nhà hiện nay: Bạo lực học đường,
học sinh vô lễ với các thầy cô giáo, các tệ nạn khác. Vì vậy, sự cần thiết
phải giáo dục đồng bộ hai mặt “ tri thức, đạo đức”, trong đó đạo đức là
then chốt quyết định các hành vi học tập khác của học sinh THPT, với
3
việc giáo dục truyền thống “tương thân, tương ái” cho học sinh sẽ góp
phần quan trọng hoàn thiện đạo đức nhân cách của học sinh.
Trường THPT Lương Đắc Bằng- huyện Hoằng Hóa- tỉnh Thanh
Hóa, bề dày truyền thống hơn 50 năm rèn đức luyện tài cho học sinh, bên
cạnh truyền đạt tri thức cho học sinh, giáo dục truyền thống “tương thân,
tương ái” luôn luôn được quán triệt và chú trọng để giáo dục rộng rãi sâu
sắc đến học sinh, với những tấm lòng bao dung, yêu thương đùm bọc lẫn
nhau, tạo ra không khí đoàn kết, giúp đỡ nhau trong học tập, chăm lo đời
sống của học sinh. Chính giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho
học sinh đã tạo ra không khí học tập sôi nổi giữa học sinh các lớp với
toàn trường, nề nếp an nimh trường học được đảm bảo, các phong trào thi
đua liên tục được phát động, sự phẩn khởi vui tươi giữa các thầy cô giáo
và học sinh. Kết quả giáo dục hai mặt của nhà trường không ngừng được
duy trì và phát triển, trường liên tục đón nhận những danh hiệu thi đua
cao quý của ngành, Tỉnh, Chính phủ ghi nhận thành tích đạt được của cả
thầy và trò trong mỗi năm học.

Giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho học sinh có ý nghĩa
lớn đối hình thành nhân cách toàn diện đối với các em, hình thành các em
tình yêu thương đồng loại, yêu quê hương đất nước, yêu chủ nghĩa xã hội,
trong lao động sản xuất cũng như đấu tranh bảo vệ tổ quốc. Các em có ý
thức làm nghĩa vụ công dân, biết gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa
dân tộc, có thể thích ứng với mọi điều kiện khắc nghiệt của cuộc sống.
Cuối cùng, giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho học sinh
THPT còn đáp ứng mục tiêu phát triển, rèn luyện kỹ năng tư duy, thực
hành: năng lực về trách nhiệm, nhận thức ( ý nghĩa việc học tập, ghi nhớ
và tư duy đối với môn học cụ thể); các thành phần nhân cách ( hứng thú
5
học tập, ý chí); kỹ năng thực hành trong cuộc sống để thích nghi với thực
tiễn đặt ra.
2. Một số hình thức giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho
học sinh THPT.
2.1. Mỗi thầy cô giáo là tấm gương giáo dục truyền thống tương thân
tương ái cho học sinh.
Dạy học nói chung , ở THPT nói riêng, người thầy- cô giáo không
chỉ dạy chữ mà còn phải dạy người, mỗi nhà giáo là một nhân cách, tấm
gương sáng sáng để người học rèn luyện, tu dưỡng đạo đức. Sản phẩm
của người thầy- cô là những con người có động cơ trong sáng, phải biết
đồng cảm, sẽ chia, giúp đỡ mọi người, phải biết đặt lợi ích cá nhân sao
cho phù hợp với lợi ích tập thể.
Song song với truyền đạt tri thức nhân loại, Thầy -cô giáo phải
luôn chú trọng, giáo dục sâu sắc truyền thống tương thân tương ái, coi
đây là nền tảng giúp mối quan hệ thầy- trò trở nên thân thiện, các em sẽ
cảm động sâu sắc trước tấm lòng của Thầy- cô, sẵn sàng sẽ chia cùng các
thầy- cô trước những khó khăn.
Với những tấm lòng cao cả, bao dung của Thầy- cô giáo, tham gia
đóng góp, sẽ chia với con người, số phận khó khăn trong cộng đồng,

cô giáo nhà trường vẫn không ngừng duy trì, các hoạt động khuyên góp
không dừng lại ở việc tham gia mà còn giáo dục sâu sắc đến học sinh: tổ
chức long trọng các buổi lễ khuyên góp, nêu ý nghĩa của hành động thiết
thực, công bố kết quả ủng hộ tổng số tiền nhân đạo từ thiện lên tới 130
triệu đồng. Những tấm lòng của thầy cô giáo là những nghĩa cử cao đẹp là
tấm gương sáng về truyền thống “Tương thân, tương ái” cho học sinh noi
theo, đồng thời nó còn là động lực trong dạy và học để thầy- trò vượt qua
mọi khó khăn thử thách để không ngừng vươn lên chiếm lĩnh tri thức
hoàn thiện nhân cách, mang theo hành trang cho hành trình của cuộc
sống.
7
2.2. Hoạt động ngoại khóa để giáo dục truyền thống tương thân tương
ái cho học sinh.
Ở nhà trường THPT, bài học ngoại khóa có ý nghĩa to lớn trong
giáo dục tri thức và hình thành nhân cách đạo đức học sinh, bài học ngoại
khóa có thể là tiết chào cờ đầu tuần, phong trào thi đua của đoàn thanh
niên, tổ chức trọng thể lễ viếng và đặt hoa tại nghĩa trang liệt sỹ, thăm và
tặng quà Bà mẹ Việt Nam anh hùng, chăm sóc giúp đỡ gia đình thương
binh liệt sĩ, thông qua hội trại truyền thống
Bài học ngoại khóa với chủ đề giáo dục truyền thống “ tương thân
tương ái” cho học sinh bằng những hành động thiết thực cụ thể “ học đi
đôi với hành”, các em sẽ hiểu sâu sắc hơn những giá trị nhân đạo của
cuộc sống, xây dựng cho các em niềm tin, sự say mê trong học tập và lao
động, đoàn kết tham gia sôi nổi phong trào, giúp các em trở thành những
con người có ích cho tương lai.
Ví dụ, Trường THPT Lương Đắc Bằng giáo dục truyền thống
“Tương thân tương ái” hằng năm được xây dựng thành nhiều chủ đề lớn
trở thành bài học ngoại khóa có ý nghĩa sâu sắc. Trong những năm học
qua, chủ đề “ Xây dựng nhà nhân ái” cho học sinh nghèo ham học có ý
chí không ngừng vươn lên được Đoàn thanh niên phát động, phong trào

Hoạt cảnh truyền thống là loại hình sân khấu hóa, tổng hợp nhiều
bộ môn nghệ thuật: múa, hát, thơ, đọc dẫn , qua các ngày hội lớn của
trường để giáo dục truyền thống “Tương thân tương ái” cho học sinh, tạo
ra những tình huống gây xúc động, tạo nên những cao trào, tình cảm sâu
sắc đối với các em.
Qua những hình thức giáo dục này, sẽ giúp các em rèn luyện nhân
cách, từ những việc nhỏ như: ham học, ham làm, siêng năng, cần kiệm
đến những việc làm lớn hơn như hun đúc tinh thần dân tộc, lòng yêu nước
ở mỗi người.
9
2.4. Các môn học khác nhau lồng ghép giáo dục truyền thống tương
thân tương ái cho học sinh.
Mỗi môn học khác nhau ở nhà trường THPT song song với truyền
thụ tri thức, giá trị của bài học còn giáo dục sâu sắc về đạo lý là người,
chia sẽ, đùm bọc lẫn nhau, truyền thống “ Tương thân tương ái” đồng thời
được lồng ghép để giúp các em sự thông cảm sẽ chia, bài học không căng
thẳng hay nhàm chán mà là động lực các em hăng say trong học tập, và
mong muốn được sẽ chia trong thực tế cuộc sống.
Cụ thể, bộ môn lịch sử ở nhà trường THPT có rất nhiều yêu thế
trong việc giáo dục truyến thống tương thân tương ái cho học sinh, do đó
giáo viên cần phải phát huy, nâng cao chất lượng bộ môn để giáo dục sâu
sắc truyền thống này.
Ví dụ, khi dạy Chương III, bài 17, tiết PPCT 26 “Nước Việt Nam
Dân chủ Cộng hòa từ sau ngày 2- 9- 1945 đến trước ngày 19- 12- 1946”,
hệ cơ bản, mục “giải quyết nạn đói”, giáo viên có thể gợi cho học sinh
nhớ về truyền thống sẽ chia, đùm bọc của cha ông ta, truyền thống này
luôn được gìn giữ và phát huy trong lich sử văn hóa dân tộc, đến những
phong trào và hành động thiết thực về truyền thống tương thân tương ái
mà cả thầy- trò đang nổ lực. Đặc biệt, mô tả đoạn trích“ lời kêu gọi của
Chủ tịch Hồ Chí Minh” “ Khi chúng ta bê bát cơm ăn, nghĩ đến kẻ đói mà

trong những năm qua vô cùng to lớn, Trường vinh dự nhận Huân chương
độc lập hạng III của Thủ Tướng chính phủ trao tặng (2008), công nhận là
trường Chuẩn quốc gia giai đoạn I (2008), Tốp 200 trường có học sinh đỗ
Đại học trong toàn quốc, tỷ lệ học sinh đạt kết quả trong giáo dục hai mặt
học tập và nề nếp ( giỏi trên 10%, khá 50%, 30%, yếu 5%- giáo dục đạo
đức loại tốt 50%, khá 30%, TB 15%, yếu 5%. Trong giai đoạn tới toàn
trường tiếp tục giữ vững thành tích, hướng tới thành tích nhận danh hiệu
Anh hùng trong thời kỳ đổi mới, trường chuẩn Quốc gia giai đoạn II. Để
đạt được kết quả này, giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho học
11
sinh tiếp tục được giữ vững và phát huy hơn nữa, đây là yếu tố quan trọng
góp phần thành công của nhà trường.
12
III. Kết luận
Giáo dục hiện nay có vị trí vô cùng đặc biệt, đào tao ra những con
người có sự phát triển nhân cách toàn diện bao gồm cả “ đức và tài”, vì
vậy cần phải giáo dục toàn diện trong nhà trường, trong đó giáo dục đạo
đức nhân cách đóng vai trò quan trọng, là nền tảng của giáo dục nói
chung. Tuy nhiên, giáo dục đạo đức, đạo đức nhân cách là một việc khó,
đòi hỏi phải có sự chung tay góp sức của nhiều lực lượng trong nhà
trường và xã hội với nhiều hình thức giáo dục phong phú và đa dạng. Vì
vậy, giáo dục truyền thống “ tương thân, tương ái” cho học sinh THPT
thật sự có ý nghĩa đối với sự phát triển toàn diện học sinh, điều này củng
hoàn toàn đống nhất với ý kiến của GS, VS Phạm Minh Hạc “ Muốn tiến
hành hoạt động giáo dục, dạy học hiệu quả đầu tiên phải hiểu biết tâm
hồn học sinh, mỗi học sinh là một thế giới riêng với những đặc điểm nhu
cầu nhận thức, hứng thú, nguyện vọng, hoàn cảnh gia đình , hiểu học
sinh, khám phá đời sống các em để biết các em có những gì? Khó khăn ra
sao?, vấn đề bức xúc chưa được giải quyết, chia sẽ, giúp đỡ?, đó là cơ sở,
điểm tựa vững chắc giúp người thầy hoàn thành công tác giáo dục”

tương ái cho học sinh
2.3. Kết hợp các hình thức tuyên truyền cổ động khác nhau giáo
dục truyền thống tương thân tương ái cho học sinh
2.4. Các môn học khác nhau lồng ghép giáo dục truyền thống
tương thân tương ái cho học sinh
3. Kết quả giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho học sinh
THPT
III. Kết luận
2
3
4
4
5
5
6
7
7
8
9
15
16