Hãy nuôi dỡng tâm hồn bạn, bằng những trang sách
Http://wwwBắcThắ[email protected]ách hay.Gmail.com.vn Trung học Cơ sở Lâm Thao
1
CM BY NGI
Tỏc gi: V Trng Phng.
Th loi: Phúng s.
Ngun: Nh xut bn Vn Hc, nh sỏch ụng Tõy phỏt hnh.
. ng (vi bỳt danh Thiờn H) trờn bỏo Nht Tõn, H Ni, t s 1 (2.8.1933) n s 14
(1.11.1933)
. In thnh sỏch riờng: V Trng Phng - Cm by ngi, An Nam xut bn cc, nh in
Trung Bc Tõn Vn. H Ni, 1943.
. Ton tp in li tỏc phm ny theo bn tỏi bn: V Trng Phng: Cm by ngi. Nxb.
Vn hc, H Ni 1933.
( Cỏc chỳ thớch ca Hong Thiu Sn).
(Chỳ thớch thờm ca ti h cú ch PT)
Phi Thiờn
Jan 13 2007, 05:29 AM
I
ễNG THN TễI L MềNG
N ci vn thng l trờn cp mụi ta thoa son, anh Võn bng dt, mun nh (1)
cú v chỏn i.
Do l gỡ, cỏi thỏi trỏi ngc nh vy? Vỡ ụng thõn(2) anh, mt c phỏn thng hng
ó v hu, hu bng hng thỏng rt to, vi b mu anh, mt ngi m m, ó mt tay
tu ni my tũa nh lng ly m khụng cho anh c tiờu t do, phỏ chng? Vỡ ý
trung nhõn ca anh, mt cụ gỏi tõn thi úc cha y nhng t ỡnh cm ó ph anh chng?
Hay vỡ mnh bng tt nghip ca trng cao ng thng mi cha cho phộp anh c
chim mt gh ngi trong mt cụng s? L! Con mt nh giu, li s l chng mt m
nhõn, a v nh th, ti sao anh Võn li chỏn i? Cỏi bun ca anh ch ng ny chc cú
cha s bớ mt gỡ õy
Chiu hụm y, anh Võn ghộ v o tai tụi:
- Tụi ó c ni chỏn i vỡ ó tỡm ra c cỏch m kột ca ụng c. Tụi mi cú

* *
Hai hụm sau. Trờn con ng chy ra ga Bc Ninh vi hai d óy cõy um tựm ng gin
hai bờn, mt chic ụ tụ hng ng ch my cỏi xe cao su ln nghờnh ngang, lựng
khỏch. Anh Võn ro bc i bờn tụi, cm mt lỏ th lm nhm: ỳng 6 gi chiu, ga
xung, ngi no mc ta, cm mỏy nh, mc c xe n ph Tin An l ớch y
ỳng 6 gi. Mt hi cũi Mi toa tu lự lự tin n sõn ga, nh ra mi hnh
khỏch. Cú ngi gi v, gi con, mc c xe om x ũm, cú ngi b phu xe tỳm bõu ly m
ch bit kờu ri rớt: khụng, khụng! Bng cú mt ging d ừng dc, to hn ht, ni lờn
trong ỏm khỏch n o:
- Chỳng my, thng no bit, mau kộo tao n ph Tin An, nh c
- õy ri!
- Phi, ớch ngi ny ri. o gm trong, ỏo sa tanh ngo i, giy ban(6), tay cú cm mỏy
nh. Rng vng hộ l mi khi ci lch ming, kớnh i mi nm tr ờn sng mi dc da
nghiờm trang. Mt lỏu lnh ra pht n ng i.
Ba chỳng tụi bt tay nhau. Anh Võn pha tr ũ m gii thiu:
- õy l chỳ nú cũn ngi ny õn nhõn c a tụi!
ễng õn nhõn ca tụi y l ụng n git b nú cu con, my phỳt sau, c anh Võn
rc v nh kờu rm lờn: Tha thy, tha , cú bỏc Tham(7) Ngc vn l bn c sang
chi vi con thỡ c c nh ún cho mng r. Nht l li c ụng c gi o mo
tip ói õn cn, t em thõn ra úng cỏi vai con chim mũng u va ỳng tm sỳng cho
k i sn.
Cuc gp g ca ch vi khỏch bt u gn bú bng m t ba cm b bn nhng thch
Hãy nuôi dỡng tâm hồn bạn, bằng những trang sách
Http://wwwBắcThắ[email protected]ách hay.Gmail.com.vn Trung học Cơ sở Lâm Thao
3
son. Trong ba tic kộo luụn hai ting ng h, ng i ta núi n nhng chuyn gii
nng, gii ma, nn khng hong(8) , cuc chin tranh Trung - Nht, vic nh nc thi
hnh chớnh sỏch tit kim: rỳt lng, thi bt ngi lm. ễng Tham Ngc ca anh
Võn n núi ụn tn, úng cỏi vai kch ca m ỡnh mt cỏch tho lm. ễng ht b n lun v
o ngh nh ngy 6 Octobre 1931(9) l i lm ra mt hc rng, ng c n b mt

bn, sỏu ng, ụng c nm th ỡ mi ha mi c mt vỏn ự suụng. ti bn, su
bn(13) ch riờng v ụng Tham Ngc.
Thy s giy bc trc mt, trong tỳi mỡnh c ln lt chui ra ri bay i vi giú, moi vớ
mói núng tit, ụng gi thnh thong li lm vỏn kộ mt rng xanh(14). Nh ng bao
nhiờu cng u giỏ v ng võn(15) i õu mt c!
Cỏi vớ lộp kp ca ụng gi gic c lng tan chu, ng lờn:
- Thụi, mi bỏc lờn gỏc ngh vi em. Bỏc v ỏnh cao quỏ, tht s bỏc hụm nay phỏt
Hãy nuôi dỡng tâm hồn bạn, bằng những trang sách
Http://wwwBắcThắ[email protected]ách hay.Gmail.com.vn Trung học Cơ sở Lâm Thao
4
ti. Tụi thua d n hn sỏu chc!
ễng c tuy khụng n t m cay nhng vn vui v nh thng, vn thn nhiờn, l cỏi
v yờu con ngi ó lch thip li cú bit t i, ỏnh ti bn cao.
Cũn tụi, tuy tũ mũ ngi ý mt c bui ti, cng khụng sao khỏm phỏ ni nhng ngún
bp! Vy mt mi nhng ngún bp th n o?
*
* *
Trờn gỏc riờng ca anh Võn, gia lỳc chia tin:
- Vn tụi em sang: mi lm ng, vn bỏc: nm ng, m õy tỏm mi ba tt c, th
l c b mt t: 63 ng. ỏng l ta chia ba, ụng m B H Ni vi tụi hai, cũn bỏc
mt. Ngha l c ba o binh cựng hng: on hng o, on quõn thng trn vi b
tham mu. Nhng mũng l c nh thỡ bỏc c cm bn mi ca. Anh em chỳng tụi ch
dựng 23 hũn n l ri.
Trc thỏi nhó nhn v bit iu ny, anh Võn ỏp bng cỏi gt u, chỡa tay ra nhn
v núi:
- ln sau bỏc sang, tụi gi cho my via(16) na n, ri ta li s cú dp c chia
hng ha vi nhau. Nhng tụi mun bỏc cho xem qua cỏc ngún sau ny m trỏnh
Nh i sn ci. Mt cuc phn u(17) chc lỏt trong úc anh ch ng: bớ mt nh ngh,
cú nờn? Hay khụng?
Sau mt lỳc lng l, ụng tham cú ý ly chỳng tụi l m ch ng chớ, cng chng phi

Ấy, chỉ có thế thôi, bịp t ài bàn cũng vậy hay tổ tôm cũng vậy. Cốt nhất phải c ó bộ mặt
tài tử đóng kịch, nghiễm nhi ên, bệ vệ, cũng cốt nhất là ngồi vào một chỗ không ai ám
nổi, tránh cho xa những bác chầu rìa.
Trong cuộc giảng bài này, ông “tham” cho chúng tôi rõ c ả phần thực hành lẫn phần lý
thuyết. Nhanh như chớp, ông giở ngón có bảo trước cho biết mà chúng tôi chịu, không
sao vớ được(18) cái “thiên biến vạn hóa” của nhà quỷ thuật đại tài.
Bữa tiệc nào cũng phải có đồ nước nên nhà bạc bịp thuật thêm một câu chuyện ngắn nữa
để làm món đét- xe(19).
- Một lần, ngồi vào cuộc với hai ông khách lạ mà tôi tưởng là quých, tôi vờ chang bài
nọc, hụt xong, để xuống đĩa th ì bỗng phải giật mình lo sợ vì chỉ cuỗm có bốn quân bài
mà sao phần nọc có lẽ thiếu nhiều? Đang mải ngẫm nghĩ th ì một ông khách lạ nắm chặt
lấy tay tôi. Cuống quá, đ ã tái cả mặt nhưng nhanh trí khôn, tôi c ũng vội liều nắm chặt cổ
tay ông ta để làm cái “trả miếng”. Rồi chúng tôi c ùng buông nhau ra đ ể cười sằng sặc,
gập đôi người lại mà cười. Tôi hụt bốn quân b ài thì ông khách ấy cũng hụt ba quân cộng
với một quân. Ông ta chia th ừa cho phần bài của ông mà tôi thì hụt nọc! Chúng tôi gọi
buổi ấy là ngày “anh hùng tương ng ộ”, cùng là “bịp lũa” cả mà bên nọ còn tưởng bên
kia là mòng.
Trước mặt anh chàng đắt khách lấy hồ hòng chuyện nọ kia, mặt tia nghỉu nh ư bị chó
thiến, chúng tôi vỗ vai nhau, bắt tay nhau một cách ân cần, gọi nhau l à “tri kỷ”.
(*) :số 0 ở trên chữ N (tại hạ không đánh đ ược ký tự trên )
(1) muốn như: trông như, dường như (PT).
(2) ông thân: ông thân sinh, ông b ố (PT).
(3) một mẻng: một con, một ả (PT).
(4) Ông Ấm B… Số … Phố Hàng Cá, Hà Nội.
(5) Bắc Ninh, ngày 26 tháng 2 năm 1933.
(6) Giầy da mềm dùng những khi nhảy đầm.
(7) Tham tán là nhân viên hành chính trung c ấp của các cơ quan của Pháp.
(8) Kinh tế khủng hoảng, nói tắt.
(9) Mồng 6 tháng 10 năm 1931.
(10) Hội các nước trên thế giới năm 1920, đến 1946 đổi th ành tên Liên Hiệp Quốc.