PHÒNG GD - ĐT QUẬN CẦU GIẤY
TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ 4 - 5 tuổi khám phá
môi trường xung quanh
Lĩnh vực/ Môn: Giáo dục mẫu giáo
Tên tác giả: Nguyễn Thị Hà
Chức vụ: Giáo viên
Tài liệu kèm theo:
NĂM HỌC 2013 – 2014
MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1. Lý do chọn đề tài 1
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1
1. Thuận lợi và khó khăn…………………………….………………….…… 1
1.1. Thuận lợi 1
1.2. Khó khăn 2
2. Khảo sát thực tế 2
3. Các biện pháp thực hiện 3
3.1. Biện pháp 1: Tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động trải nghiệm
qua các thí nghiệm khoa
học 3
3.2. Biện pháp 2: Sử dụng trò chơi 6
3.3. Biện pháp 3: Cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên thông qua hoạt động
tham quan dã ngoại 9
3.4. Biện pháp 4: Sử dụng đồng dao, ca dao, câu
đố… 14
3.5. Biện pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin 16
3.6. Biện pháp 6: Kết hợp với phụ huynh để đạt hiệu quả dạy trẻ cao nhất.16
4. Kết quả thực hiện………………………………………………………… 17
I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Nhận thức được tầm quan trọng của việc cho trẻ khám phá khoa học và
làm sao để những hoạt động đó trở nên thú vị, không khô khan với trẻ nên tôi
luôn tìm tòi, khám phá để đưa ra các biện pháp giúp trẻ hứng thú khi tham gia
khám phá môi trường xung quanh. Chính vì lý do đó tôi đã chọn đề tài “Một số
biện pháp tạo hứng thú cho trẻ 4- 5 tuổi khám phá môi trường xung quanh”
Thời gian thực hiện từ tháng 9/2013 đến tháng 5/2014.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Thuận lợi và khó khăn
1.1. Thuận lợi
- Bản thân tôi là một giáo viên có thời gian công tác trong ngành lâu năm,
luôn nhiệt tình với trẻ tâm huyết với nghề nghiệp
- Sĩ số lớp ổn định, trẻ tiếp thu nhanh phát triển tốt cả thể chất và trí tuệ.
- Giáo viên ở lớp phối kết hợp và thống nhất phương pháp, biện pháp dạy trẻ.
- Trường MN Hoa Hồng có khuôn viên rộng rãi thoáng mát. Nhà trường có
truyền thống và nhiều thành tích trong chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ MN.
- BGH nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên học tập nâng cao
chuyên môn và mua sắm cũng như bổ sung cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi để
đảm bảo thực hiện tốt chất lượng giảng dạy.
- Có nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy tiếp xúc với trẻ, nắm được tâm
sinh lý của trẻ và những xu hướng phát triển của trẻ.
1.2. Khó khăn
- Đa số trẻ trong lớp đến từ nhiều địa phương khác nhau
- Một số trẻ chưa qua học mẫu giáo bé nên chưa bắt nhịp với nền nếp của lớp.
- Trẻ bị ảnh hưởng bởi cuộc sống phát triển hiện đại như: Internet, tivi,
các trò chơi điện tử
Vốn hiểu biết về môi trường xã hội của trẻ còn hạn chế .
2. Khảo sát thực tế
Trước khi thực hiện đề tài này tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng khám
phá khoa học của trẻ lớp mình. Kết quả khảo sát như sau.
Bảng 1: Kết quả đánh giá giờ hoạt động khám phá khoa học của trẻ trước

Thí nghiệm 1: Sự phát triển của cây?
* Mục đích yêu cầu
- Trẻ nhận biết sự phát triển của câytừ lúc gieo hạt đến khi ra quả
* Chuẩn bị
- Hạt đậu; Đất; Cốc đựng đất; Nước
* Tiến hành
- Cho trẻ quan sát và gọi tên các đồ dùng của cô đã chuẩn bị
- Cô hỏi trẻ khi gieo hạt vào đất thì điều gì xảy ra? Muốn biết điều gì xảy
ra và có giống chúng mình dự đoán không thì chúng mình hãy cùng chờ đợi và
hằng ngày quan sát nhé.
- Cô hướng dẫn trẻ cách gieo hạt vào cốc. Cô cho trẻ gieo vào 2 cốc: một
cốc có đất và một cốc không để trẻ so sánh quá trình của 2 hạt đậu.
- Cô cho trẻ hằng ngày quan sát sự phát triển của cây
- Mỗi một quá trình phát triển của hạt đậu cô lại cho trẻ quan sát và nhân xét.
Ví dụ: Hạt đậu reo xuống đất một thời gian sau nứt ra, lên mầm, ra lá,
phát triển nhiều lá thành cây, ra hoa, kết quả. Ở mỗi quá trình đó cô đều cho tổ
chức cho trẻ xem sự thay đổi và giải thích cho trẻ hiểu. Cô cho trẻ cùng cô chăm
sóc cây để hiểu hơn về sự phát triển của cây và cho trẻ so sánh với hạt đậu
không được gieo trên đất ẩm. Và so sánh với cốc không có đất. Để so sánh và
nhận xét.
- Giải thích: Hạt đậu khi để ngoài thì không thể nảy mầm được, các con
phải ươm vào đất với một độ ẩm nhất định thì cây với mọc mầm, khi cây mọc
mầm ra lá nếu không có ánh sáng thì cây cũng không thể phát triển và ra hoa
được. chính vì vậy trong quá trình cây phát triển các con phải tưới nước và bón
phân cho cây để cây đầy đủ chất dinh dưỡng và có ánh sáng thì cây mới ta hoa
và có quả được.
Thí nghiệm 2: không khí có ở khắp mọi nơi:
* Mục đích:
- Giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu tìm tòi và khám phá
- Giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo nghiên cứu tìm ra cái mới tích lũy

3.2. Bin phỏp 2: S dng trũ chi.
i vi tr mầm non thỡ vic chơi mà học, học mà chơi s giỳp tr tip
thu nhng kin thc mt cỏch d dng v sõu sc nht. Sau thi gian trũ chuyn,
m thoi vi cụ tr c hot ng, c tham gia vo cỏc trũ chi hng thỳ.
Qua ú, tr khụng ch ngi nghe cụ núi v tr li cỏc cõu hi ca cụ m tr cũn
cú c hi bc l cỏc hiu bit ca mỡnh thụng qua cỏc trũ chi. Ngoi ra trũ
chi cũn cú tỏc dng cng c, b sung v phỏt trin thờm cỏc tri thc m tr va
lnh hi, tỏi to li biu tng đã hc thụng qua nhng hot ng thc tin. Do
ú trũ chi cng c trong gi hoạt động khám phá l rt quan trng.Trũ chi
cng phong phỳ a dng bao nhiờu thỡ cỏc tri thc tr lnh hi cng sõu sc v tr
cng nh lõu by nhiờu. Dói đây là một số trò chơi tôi đã tổ chức và thu đợc kết
quả tốt:
* Trũ chi 1: Bt cỏ
S dng trong cỏc tit: Mt s con vt nuụi trong gia ỡnh (gia cm, gia
sỳc, vt nuụi núi chung)
- Chuẩn bị: Cá, bể nước nông, chậu cá
- Cách chơi: Cho trẻ xuống bể bắt cá trong một thời gian là một bản nhạc,
bạn nào bắt được nhiều cá hơn thì bạn ấy chiến thắng.
- Luật chơi: Thi xem ai bắt được nhiều cá hơn thì bạn ấy chiến thắng.
- Nhận xét sau khi chơi: Sau khi trẻ bắt được cá cô hỏi bạn bắt được nhiều
cá bí quyết để bắt được cá và cho trẻ quan sát nhận xét con cá vừa bắt được.
Chơi trò chơi bắt cá
* Trò chơi 2: “Làm bè trôi trên song”
Sử dụng trong tiết: khám phá khoa học “ vật nổi, vật chìm trong nước”
- Chuẩn bị: Dọc mùng, Que xiên, chậu hoặc bể nước nhỏ
- Cách chơi: Chia làm hai đội, số lượng trẻ ở mỗi đội bằng nhau. Chia làm
hai vòng:
+ Vòng 1: “Ai khéo hơn ai”
Khi có hiệu lệnh chơi trẻ làm những chiếc bè trong một thời khoản thời
gian đội nào làm được nhiều hơn thì đội đó chiến thăng vòng 1.

còn góp phần quan trọng trong việc hỗ trợ sự phát triển trí thông minh, cách bày
tỏ cảm xúc và kỹ năng giao tiếp của trẻ. Vui chơi là cơ hội tốt để trẻ áp dụng
những kiến thức trong sách vở, phát huy sáng kiến, chủ động tạo ra nhiều tình
huống phong phú thông qua cảm nhận từ thực tế. Các hoạt động vui chơi cũng
giúp trẻ phát triển các mối quan hệ, hòa nhập với bạn bè ở các lứa tuổi, tạo điều
kiện cho trẻ bộc lộ bản thân mình và học cách cư xử thân thiện với mọi người.
Trong số các hoạt động vui chơi dành cho trẻ, tham quan dã ngoại là hoạt
động mà trẻ rất thích. Ở nhà trẻ ít có dịp được bố mẹ đưa đi tham quan, chính vì
thế đến trường mầm non trẻ rẩ thích tham gia vào hoạt động này. Việc kết hợp
những chuyến dã ngoại với học tập chính là một trong những biện pháp giúp trẻ
có được sự trải nghiệm cuộc sống tốt nhất.
Với mong muốn cho các bé có thêm những trải nghiệm học tập từ thiên
nhiên với những cơ hội tuyệt vời để học về những loài cây khác nhau từ cây
cảnh, cây ăn quả đến những vườn rau xanh mướt
Không chỉ được hòa mình vào thiên nhiên, các bé còn được tập làm nhà
khoa học dưới những ống kính hiển vi khám phá những điều kì diệu mà bé chưa
bao giờ được trải nghiệm…Và thích thú hơn cả là các bé được tập làm các bác
ngư dân đánh bắt cá, được chăm sóc đàn lợn con đáng yêu… Hơn thế nữa các bé
còn được tự tay trồng cây, tưới cây và thu hoạch quả.
Thông qua hoạt động tham quan dã ngoại trẻ còn tích luỹ thêm nhiều kiến
thức về các hiện tượng tự nhiên: Mây, mưa , nắng, gió,.… bầu trời thay đổi như
thế nào? thời tiết ra sao? Sau đó cho trẻ tìm xem những cây con lớn lên từ hạt
mọc ở đâu? Ở những bồn cây có cỏ mọc thì cho trẻ nhổ cỏ bỏ vào thùng rác.
Qua hoạt động này không chỉ cung cấp kiến thức cho trẻ mà còn giáo dục trẻ ý
thức chăm sóc, yêu cây xanh và bảo vệ cây xanh.
Khám phá quả cà chua
Không chỉ khám phá các môi trường tự nhiên xung quanh trẻ mà các con
còn được khám phá các trò chơi dân gian và các vật dụng của người nông dân
ngày xưa.
Cối xay gạo ngày xưa

Không cần phải nấu
Củ đậu mát lành
Lợn thích củ hành
Chó đòi riềng xả
Củ lạc đến lạ
Có hạt uống bia
Như mũi ông hề
Là củ cà rốt
+ Ở chủ đề “Thế giới động vật” tôi dạy trẻ bài bài “ Gà cục tác” ngắn gọn
nhưng trẻ biết những đặc điểm rõ nét về con gà, trẻ thuộc nhanh, cung cấp cho
trẻ hình ảnh về con gà rất sinh động.
Con gà cục tác, cục te
Hay đỗ đầu hè, hay chạy rông rông
Má gà thì đỏ hồng hồng
Cái mỏ thì nhọn, cái mồng thì tươi
Cái chân hay đạp, hay bươi
Cái cánh hay vỗ lên trời gió bay.
Bài “Làng chim” lại cung cấp cho trẻ tên gọi 24 loài chim với 24 động
tác khác nhau. Qua đó trẻ không chỉ biết được tên gọi mà còn biết được đặc
điểm vận động đặc trưng của 24 loài chim, làm giàu vốn hiểu biết, phát triển trí
tưởng tượng cho trẻ:
Hay chạy lon ton
Là gà mới nở
Cái mặt hay đỏ
Là con gà mào
Hay bơi dưói ao
Mẹ con nhà vịt
Hay la, hay hét
Là con bồ chao
Hay bổ, hay nhào

xem, tìm và download hình ảnh, video clip ứng dụng vào dạy trẻ. Trẻ được
chính xác hoá các biểu tượng, hấp dẫn, cuốn hút trẻ vào giờ hoạt động hơn.
Tôi còn thiết kế các bài giảng điện tử trên chương trình powerpoint hoặc
kidpix như: ở bài dạy “Một số loại quả” tôi đã thiết kế trò chơi củng cố trên
chương trình powerpoint, hoặc bài” Tìm hiểu về bác nông dân” tôi cho trẻ xem
hình ảnh công việc của bác có lồng nhạc. Ở giờ hoạt động “Trò chuyện về ngày
30 tết” tôi cho trẻ xem hình ảnh bắn pháo hoa trên máy tính, trẻ rất thích.
Ví dụ: Cô sử dụng các hình ảnh được down trên mạng để phục cụ cho trẻ
giờ học về các loại quả

Quả táo Quả chuối
Quả cam Quả đu đủ
3.6. Biện pháp 6: Kết hợp với phụ huynh để đạt hiệu quả dạy trẻ cao nhất
Phụ huynh thường không biết trẻ ở trường được học những gì và học như
thế nào để về nhà chia sẻ với trẻ. Lúc này trẻ sẽ là sợi dây liên hệ quan trọng
giữa giáo viên và gia đình. Việc cô giao nhiệm vụ cho trẻ về nhà tìm hiểu trước
vấn đề sẽ khám phá đó tạo cho trẻ hứng thú nhất định và tạo thói quen hàng
ngày chia sẻ với bố mẹ những điều vừa học ở lớp. Trước và sau mỗi hoạt động
khám phá yêu cầu trẻ về nhà tìm hiểu trước bằng cách hỏi bố mẹ, xem tivi
Lặp lại nhiều lần như cách này sẽ tạo thành một thói quen tốt và là sự kết hợp
tuyệt vời giữa gia đình, nhà trường và bản thân trẻ. Làm trẻ sẽ luôn háo hức mỗi
khi trở về nhà và kể với bố mẹ những điều vừa khám phá. Vì thế tôi thường
xuyên trao đổi với phụ huynh vào giờ đón trả trẻ để hiểu được tính cách trẻ và
để phụ huynh luyện thêm cho trẻ.
Cháu Khánh Huy, cháu Minh Ngọc rất thích đọc câu đố cho bố mẹ nghe .
Cháu Thanh Bình, cháu Minh Đức rất hay hỏi về những gì lạ xung quanh
Trao đổi với phụ huynh mua cho trẻ những quyển truyện, tranh về con
vật, cây cỏ … phù hợp với lứa tuổi để trẻ có được vốn kiến thức
4. Kt qu thc hin
T vic ỏp dng nhng bin phỏp gõy hng thỳ cho tr vi gi hot ng

Nhn thc Gii Khỏ Trung bỡnh Yu

Cui nm
u nm
56%
50%

33,33%

20%
16,6%
13,3%
4%
0%

Qua đây tôi cũng mong rằng bộ môn Làm quen môi trường xung quanh sẽ
không còn là bộ môn khó mà giáo viên quen gọi vui là “Môi trường loanh
quanh” nữa, mà nó sẽ là bộ môn hấp dẫn, phong phú đối với cả cô giáo và trẻ con
vì không chỉ có trẻ được trải nghiệm mà giáo viên cũng tăng thêm hiểu biết rất
nhiều. Chính vì thế tôi mong muốn các biện pháp này sẽ được nhân rộng, phát
triển hơn nữa để tiến tới một bộ môn khoa học lý tưởng hấp dẫn với trẻ mầm non.
Sau khi thực hiện đề tài này, tôi đã rút ra cho mình một số bài học kinh
nghiệm sau:
* Bài học kinh nghiệm
Qua quá trình thực hiện đề tài bản thân tôi đã rút ra được những kinh
nghiệm như sau:
- Bản thân cần phải tích cực tìm tòi học hỏi, nhận thức sâu sắc những nội
dung giáo dục và lựa chọn nội dung phù hợp đưa vào dạy trẻ lớp mình.
- Mạnh dạn dám nghĩ, dám làm, khắc phục mọi khó khăn để thực hiện
thành công ý tưởng của mình.

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Nguyễn Thị Hà