I - ĐẶT VẤN ĐỀ
Bác Hồ kính yêu đã nói :
“ Vì lợi ích mười năm trồng cây ,
Vì lợi ích trăm năm trồng người .”
Việc quan trọng nhất trong sự nghiệp trồng người là phải chăm sóc, giáo
dục các em ngay từ nhỏ để hỡnh thành và phỏt triển nhõn cỏch một cỏch toàn
diện. Đó chính là nhiệm vụ của ngành Giáo dục mầm non - mắt xích đầu tiên
trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Đây là thời kỳ giữ vai trũ quan trọng nhất trong việc lĩnh hội những khái
niệm đạo đức sơ đẳng và việc hỡnh thành những hành vi phự hợp với khỏi niệm
ấy. Chớnh vỡ thế nhiệm vụ của nhà giỏo dục là phải quan tõm trang bị cho trẻ
những tri thức khoa học và nhõn cỏch toàn diện để theo kịp thời đại.
Trong công tác giáo dục trẻ mầm non thì việc cho trẻ khám phá khoa học
là không thể thiếu, có tác dụng giáo dục về mọi mặt đối với trẻ như là : ngôn
ngữ , đạo đức , trí tuệ , thẩm mỹ thể lực ... Khám phá khoa học là phương tiện để
giao tiếp và làm quen với môi trường xung quanh, môi trường xã hội để giao lưu
và bầy tỏ nguyện vọng của mình và đồng thời là công cụ của tư duy .
Khi nói đến trẻ mầm non khụng ai khụng biết trẻ ở lứa tuổi này rất thớch
tỡm hiểu, khám phá môi trường xung quanh bởi thế giới xung quanh thật bao la
rộng lớn, có biết bao điều mới lạ hấp dẫn, và còn có bao lạ lẫm khó hiểu, trẻ tò
mò muốn biết, muốn được khám phá. Khám phá khoa học mang lại nguồn biểu
tượng vô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, từ môi

1


trường tự nhiên ( cỏ cây, hoa lá, chim muông..) đến môi trường xã hội ( công
việc của mỗi người trong xã hội, mối quan hệ của con người với nhau …) và trẻ
hiểu biết về chính bản thân mình, vì thế trẻ luôn có niềm khao khát khám phá ,
tìm hiểu về chúng . Khám phá khoa học đũi hỏi trẻ phải sử dụng tớch cực cỏc
giỏc quan chớnh vỡ vậy sẽ phỏt triển ở trẻ năng lực quan sỏt, khả năng phân

em sẽ có điều kiện để suy nghĩ, khám phá những bí ẩn của cuộc sống. Dưói đây
là một số thí nghiệm tôi đã tiến hành và kết quả thu được ở các em rất tốt, trẻ rất
hứng thú, say mê với các thí nghiệm.
Thí nghiệm 1: Con chim ở trong lồng

3


* Mục đích yêu cầu
- Trẻ nhận biết với tốc độ nhanh, ánh sáng có thể làm ta không nhận rừ được các
vật
* Chuẩn bị
- Vẽ hỡnh 1 con chim và 1 cỏi lồng lờn 2 mặt bỡa hỡnh trũn bằng nhau
- 1 cái que, băng dính
* Tiến hành
BƯỚC 1:
- Dùng băng dính dỏn 2 miếng bỡa con chim và cỏi lồng , kẹp cái que ở giữa
BƯỚC 2:
- Kẹp cáI que vào lũng bàn tay. Xoay que chạy tới chạy lui thật nhanh. Bạn sẽ
thấy con chim xuất hiện trong cỏi lồng
- Cú thể cho trẻ làm nhiều hỡnh khỏc nhau: con chim và cỏi lồng, con khỉ và
cành cõy..
Thí nghiệm 2: Nến cháy nhờ khí gì?
* Mục đích yêu cầu

- Cần cho trẻ nhận biết khụng khớ xung quanh
- Trẻ nhận biết nến chỏy nhờ cú khớ ụxi. Khi khớ ụxi hết thỡ nến sẽ bị tắt
* Chuẩn bị
- Nến
- Diêm, bật lửa


* Chuẩn bị:
- Các mẫu vật thí nghiệm như xốp bitis, sỏi, miếng nhựa hỡnh con vịt,
miếng sắt, miếng gỗ, bông hoá học, bông y tế, lá cây khô, xốp bọt biển…
Bảng thí nghiệm:

Vật thớ
nghiệm

Kết quả

Hỡnh chỡm

Hỡnh nổi
- Cách chơi:

6


Cho trẻ chơi theo nhóm hoặc cá nhân, trẻ cho lần lượt từng đồ vật vào
chậu nước và quan sát xem vật nào nổi, vật nào chìm sau đó ghi lại kết quả vào
bảng.
3.2) Biện pháp 2: Sử dụng trò chơi
Trẻ mầm non “ chơi mà học, học mà chơi ” . Sau thời gian trũ chuyện, đàm

thoại với cô trẻ được hoạt động, được tham gia vào các trũ chơi hứng thú. Qua
đó, trẻ không chỉ ngồi nghe cô nói và trả lời các câu hỏi của cô mà trẻ cũn cú cơ
hội để bộc lộ các hiểu biết của mỡnh thụng qua cỏc trũ chơi. Ngoài ra trũ chơi
cũn cú tỏc dụng củng cố, bổ sung và phỏt triển thờm cỏc tri thức mà trẻ vừa lĩnh
hội, tái tạo lại biểu tượng đã học thông qua những hoạt động thực tiễn. Do đó trũ


* Cách chơi: Chia làm hai đội,số lượng trẻ ở mỗi đội bằng nhau. Khi có hiệu
lệnh chơi lần lượt từng trẻ ở mỗi đội chạy lên tỡm một chi tiết con vật của đội
mỡnh gắn lờn bảng .Kết thỳc trũ chơi đội nào ghép được nhiều chi tiết nhất là
đội thắng cuộc.
* Luật chơi: . Chơi theo luật tiếp sức, đội nào ghép được nhiều chi tiết nhất là
đội

thắng

cuộc

+ Trũ chơi 3: “Hóy xếp cho đúng’’sử dụng trong các tiết: Bác nông dõn, quỏ
trỡnh

phỏt

* Chuẩn
-

triển

của

cõy

từ

hạt,


dân’’.

3 bộ tranh vẽ các mùa và đặc điểm của từng mùa: Xuân - hạ - thu - đông.

-

2

bảng,

bàn

để

tranh.

* Cách chơi: Chia làm 2 đội, số trẻ ở mỗi đội bằng nhau.Khi có hiệu lệnh bắt
đầu, lần lượt từng trẻ ở mỗi đội chạy lên tỡm một tranh theo đúng thứ tự gắn lờn
bảng .Đội nào ghép nhanh và đúng nhất thỡ đội đó thắng cuộc.
* Luật chơi: Đội nào xếp nhanh và đúng nhất là đội chiến thắng.
+ Trò chơi 4: “Trồng rau đúng luống” sử dụng trong giờ: Một số loại rau
* Chuẩn bị: Một số loại rau ăn lá, rau ăn củ, rau ăn quả..
- 2 luống cây.
* Cách chơi: Chia trẻ làm 2 đội, nhiệm vụ của mỗi đội phảI chọn loại rau cô
yêu cầu trồng đúng vào luống rau mà cô đã quy định. Thời gian chơi là 1 bản
nhạc. Đội nào trồng được nhiều rau đúng yêu cầu hơn đội đó chiến thắng.
* Luật chơi: Chơi theo luật tiếp sức. Loaị rau trồng sai luống sẽ không được
tính.
3.3) Biện pháp 3: Cho trẻ tiếp xúc nhiều với thiên nhiên
Giờ hoạt động ngoài trời là giờ trẻ tích luỹ thêm nhiều kiến thức về tự

với trẻ em. Đồng dao có lịch sử lâu đời, hình thành và phát triển cùng gia đình
10


và xã hội. Qua những bài đồng dao giúp các em có những cảm xúc tốt đẹp, giáo
dục các em trở thành những người có ích trong tương lai Qua đôi mắt trẻ thơ,
thiên nhiên gắn bó với các em như “chị lúa”, “ cô đậu nành”, “ anh dưa chuột”.
Trong chủ đề thế giới thực vật, tôi đã sử dụng bài đồng dao “Họ nhà rau”
để cung cấp thêm kiến thức cho trẻ về đặc điểm các loại quả khác nhau. Trẻ rất
dễ nhớ và hứng thú đọc qua đó phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ.
HỌ NHÀ RAU
Nghe vẻ nghe vè
Nghe vè cái rau
Thú ở hỗn hào
Là rau ngành ngạnh
Trong lòng bất chánh
Vốn thiệt rau lang
Đất rộng bò ngang
Là rau muống biển
Quan đòi không kiện
Bình bát nấu canh
ăn hơI tanh tanh
Là rau diếp cá
Không ba không má
Rau má mọc bờ
Thò tay sợ dơ
Nó là rau nhớt
11



Cái mặt hay đỏ
Là con gà mào
Hay bơi dưói ao
Mẹ con nhà vịt
Hay la, hay hét
Là con bồ chao
Hay bổ, hay nhào
Là con bói cá…
- Tôi còn sử dụng câu đố để kích thích tư duy, óc phán đoán cho trẻ, làm phong
phú vốn từ.
Ví dụ : Cho trẻ làm quen với con cua :
“ Con gì tám cẳng hai càng.
Đầu thì không có, bò ngang cả đời”
Trẻ đoán ngay được đó là con cua , nhưng trong đầu trẻ biểu tượng về con cua
được chính xác là con cua có hai càng to , có tám chân, lại bò ngang nữa .
. Cho trẻ làm quen với con cá, tôi dùng câu đố .
“Con gì có vẩy có vây
Không đi trên cạn mà bơi dưới hồ ”

13


Trẻ trả lời đó là con cá nhưng trẻ lại biết thêm con cá có đặc điểm cụ thể:
có vây có đuôi , vẩy, môi trường sống của chúng…
Từ đó trẻ có thể so sánh xem con cá và con cua có đặc điểm gì giống nhau
,có đặc điểm gì khác nhau ? Sau đó trẻ có thể phân nhóm .
- Tôi cho trẻ thi “ đố vui ” hai đội ra câu đố cho nhau và giải câu đố đội bạn

“ Nhà hình xoắn ở dưới ao
Chỉ có một cửa ra vào mà thôi

tuyệt vời giữa gia đỡnh, nhà trường và bản thân trẻ. Làm trẻ sẽ luôn háo hức mỗi
khi trở về nhà và kể với bố mẹ những điều vừa khám phá . Vì thế tôi thường
xuyên trao đổi với phụ huynh vào giờ đón trả trẻ để hiểu được tính cách trẻ và
để phụ huynh luyện thêm cho trẻ .
Cháu A, cháu B rất thích đọc câu đố cho bố mẹ nghe .
Cháu C, cháu D rất hay hỏi về những gì lạ xung quanh .
Trao đổi với phụ huynh mua cho trẻ những quyển truyện, tranh về con
vật, cây cỏ … phù hợp với lứa tuổi để trẻ có được vốn kiến thức về thiên nhiên,
về xã hội phong phú
4. Kết quả thực hiện
Từ việc áp dụng những biện pháp gây hứng thú cho trẻ với giờ hoạt động
khám phá, tôI dã thu được kết quả sau:
15


KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ CỦA TRẺ
TT Nhận thức

Đầu năm

1
2
3
4

Số lượng
3
6
17
4

-4

Tỷ lệ %
+23.33
+30
- 40
-13.33

III-KẾT LUẬN.
1. Bài học kinh nghiệm

- Giáo viên nắm vững mục tiêu cũng như phương pháp giảng dậy của môn học.
- Nắm vững đặc điểm tâm sinh lý cũng như đặc điểm nhận thức của từng lứa
tuổi để từ đó xây dựng được những giáo án mang tính sáng tạo, khoa học phù
hợp

vơí

lứa

tuổi

.

- Có sự hiểu biết về các lĩnh vực khám phá .
- Có sự đổi mới trong phương pháp dạy trẻ.
- Luôn tìm tòi, đầu tư thời gian nghiên cứu, sưu tầm thêm cỏc trũ chơi áp dụng
trong và ngoài tiết học, những bài thơ, đồng dao hay, các thí nghiệm đơn giản
nhưng thú vị.
- Làm tốt công tác tuyên truyền với các bậc phụ huynh .