PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lí do chọn đề tài.
Hưởng ứng phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện, học
sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và đào tạo phát động năm học 2011-2012.
Thầy và trò trường THCS Bình Minh đã tổ chức thực hiện và thu được những
kết quả đáng khích lệ trong đó vai trò của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí
Minh chiếm một vị trí khá quan trọng. Với nhiều hoạt động phong phú trong
đó có hoạt động của "Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi" đã được thực hiện trong
nhiều năm qua là một trong những hoạt động góp phần nâng cao chất lượng
học tập, giúp các em phát huy được tính tích cực, chủ động sáng tạo trong học
tập, rèn các kỹ năng sống, phấn đấu trở thành học sinh giỏi, khuyến khích học
sinh đề xuất những sáng kiến cùng với các thầy, cô giáo thực hiện các giải
pháp để việc dạy và học có hiệu quả cao
Trong nhà trường, hoạt động của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí
Minh có vị trí rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện. Trong đó, hoạt động của "Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi" có tác dụng
trực tiếp trong việc nâng cao chất lượng học tập, kích thích sự tìm tòi, sáng
tạo của các em, bước đầu tìm hiểu khoa học; từng bước trang bị cho các em
những tri thức cần thiết, góp phần đào tạo nguồn nhân lực trẻ cho đất nước
trong tương lai, giúp các em ra sức thi đua học tập xứng đáng là những con
ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ.
Thực chất của việc tổ chức Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi là nhằm giúp
các em tích cực, chủ động trong việc mở rộng và nâng cao kiến thức, kích
thích các em say mê tìm tòi khoa học trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là những
kiến thức có liên quan đến các môn học trong nhà trường. Thông qua việc
tham gia Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi còn hình thành những kỹ năng, thói
quen tốt của người học sinh như biết làm việc độc lập, chủ động sáng tạo
trong việc tìm kiến thức mới, bước đầu tập dợt phong cách làm việc khoa học,
có thói quen và nhu cầu đọc sách báo để bổ sung kiến thức mà thực chất là
góp phần nâng cao chất lượng học tập, bước đầu hình thành phương pháp tiếp
cận kiến thức mới một cách tích cực.
luyện góp phần xây dựng lớp thiếu nhi giàu về trí tuệ, khoẻ về thể lực, trong
sáng về đạo dức, phấn đấu trở thành con ngoan trò giỏi, đội viên tốt, cháu
ngoan Bác Hồ để xứng đáng là những chủ nhân của thế kỷ XXI.
II. Thực trạng của vấn đề.
Thực tế ở liên đội trong những năm trước khi tổ chức chương trình
"Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi" các em học sinh giỏi, Ban chấp hành liên chi
Đội, ban cán bộ lớp còn thụ động trong mọi hoạt động, chưa chủ động tìm
hiểu kiến thức trên lĩnh vực học tập cũng như các lĩnh vực khác, chưa có
những đề xuất sáng kiến với thầy cô, chưa tự tìm ra phương pháp học tập tốt
mà cần phải có sự hướng dẫn của thầy, cô bộ môn Mặt khác Trường THCS
Bình Minh cũng như các trường THCS trong huyện là trường học ở vùng
nông thôn ven biển, gia đình đa số sống bằng nghề nông, đi biển hoàn cảnh
còn khó khăn nên điểu kiện tiếp cận với những cái mới còn chậm cũng như
việc tìm hiểu khoa học vẫn còn hạn hẹp.
-Trang 2 -
Bằng kinh nghiệm thực tiễn sau nhiều năm tổ chức hoạt động chương
trình "Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi" đã mang lại những kết quả thiết thực.
Nhiều thành viên tích cực của Câu lạc bộ đã trở thành những học sinh giỏi,
Chỉ huy Đội giỏi cấp huyện, tỉnh; làm nòng cốt trong các phong trào thi đua
cùng trường bạn như: thi Kính vạn hoa, tìm hiểu Ma tuý, HIV-AIDS, tìm hiểu
quyền trẻ em… , giao lưu học hỏi để đạt kết quả cao. Nhiều học sinh yêu
thích bộ môn là những cán sự có năng lực thực sự ở các chi đội. Các em học
sinh thi đua học tập tốt, thi đua nhau đạt nhiều điểm tốt. Nhu cầu đọc sách báo
để tìm hiểu khoa học được tăng lên về số lượng và chất lượng, hoạt động của
nhóm thu hút nhiều học sinh tham gia, từng bước chủ động trong xây dựng
chương trình và tổ chức thực hiện, được Đoàn và Ban giám hiệu đánh giá cao
và thực sự trở thành nhu cầu đối với nhiều đối tượng học sinh. Mặt khác
chương trình hoạt động của "Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi" đã phần nào giúp
cho các em học sinh yếu, các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn “vượt lên
chính mình” để học tập tốt hơn. Chính vì thế, nhiều năm học qua chương
chọn mỗi chi đội một hoặc nhiều em tuỳ theo số lượng học sinh giỏi của lớp.
Sau đó phân ra thành nhiều nhóm đứng đầu là nhóm trưởng. Các nhóm đó là :
- Nhóm báo cáo phương pháp học tốt bộ môn
- Nhóm tổ chức học tổ nhóm, đội bạn học tập, theo dõi và giúp đỡ các
bạn học sinh yếu “vượt lên chính mình”
- Nhóm sơ và tổng kết "Hoa điểm tốt’’
- Nhóm tổ chức Đố vui để học, hỏi đáp thông minh, Câu lạc bộ học
tập, rung chuông vàng… được chọn theo 2 nhóm học sinh giỏi các môn khoa
học tự nhiên và khoa học xã hội.
Các nhóm này sẽ cùng thực hiện các nội dung như: biên soạn câu đố vui
cũng như nội dung phương pháp học tốt các môn học cho chương trình phát
thanh măng non. Từ đó chọn các thành viên học tốt các môn để lên báo cáo
học tốt trước toàn trường. Trong các buổi hội vui học tập ở lớp trong các tiết
Hoạt động ngoài giờ lên lớp thì nhóm còn tham gia trong Ban tổ chức, Ban
giám khảo của hội thi. Các buổi sinh hoạt Câu lạc bộ hàng tháng nhóm còn
thiết kế chương trình tổ chức sinh hoạt theo nhiều nôi dung như tổ chức các
hội thi với nhiều hình thức phong phú để thu hút các bạn tham gia, bổ sung và
nâng cao kiến thức cho các bạn ở các bộ môn cũng như kiến thức phổ thông.
Nhóm trưởng nhóm "Hoa điểm tốt" thì có nhiệm vụ sơ và tổng kết hàng
tuần cũng như mỗi đợt thi đua, được tổng hợp từ những số liệu của các thành
viên trong nhóm được phân công theo dõi ở các chi đội. Sau đó chọn ra các cá
nhân điển hình đạt được nhiều điểm tốt nhất trong tuần để gắn hoa và khen
thưởng hàng tuần trong sinh hoạt dưới cờ cũng như mỗi đợt thi đua.
2.2. Cách tiến hành hoạt động của câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi
Sau khi đã chọn và thành lập các nhóm khoa học nhỏ tuổi thì chúng ta
xây dựng nội dung hoạt động và cách tiến hành.
Bước 1: Sắp xếp thời gian hoạt động.
Mỗi học kỳ báo cáo phương pháp học tốt 03 lần, 02 học kỳ là 06 môn
học. Tổ chức xuyên suốt học tổ nhóm, đôi bạn học tập có kiểm tra hàng ngày.
Tổ chức hỏi đáp thông minh: 2 tuần tổng kết khen thưởng một lần trong sinh
nhất của chi đội và chọn ra 3 bông hoa điểm tốt của liên đội sẽ được tuyên
dương và vinh dự gắn hoa trước toàn trường. Sau mỗi học kỳ có sơ kết và
khen thưởng cho em đạt hạng nhất toàn trường.
Để thúc đẩy phong trào học tập ở các chi đội, Ban chỉ huy đã phát động
xây dựng góc học tập, học tổ nhóm, đội bạn học tập ngay từ đầu năm. Nhóm
khoa học nhỏ tuổi đã góp phần xây dựng kế hoạch kiểm tra hàng ngày đối với
đôi bạn học tập, hàng tuần đối với học tổ nhóm và mỗi học kỳ 1 lần đối với
góc học tập.
Tạo điều kiện cho các bạn có sự giao lưu học hỏi lẫn nhau, cùng có
phương pháp học tập tốt, nhóm sẽ chọn ở 3 môn chính: Văn, Toán, Ngoại ngữ
để soạn thảo nội dung báo cáo có tham khảo của Giáo viên bộ môn. Sau đó sẽ
phân công các bạn học tốt ở các bộ môn lên báo cáo trước toàn trường và tổ
-Trang 5 -
chức giao lưu bằng những câu hỏi đáp. Phần nội dung báo cáo phương pháp
học tốt này sẽ được cung cấp cho chương trình phát thanh măng non làm tư
liệu phát thanh.
Để chọn ra những nhân tài còn tiềm ẩn bổ sung vào đội Kính vạn hoa
cũng như đội Học sinh giỏi của nhà trường, chương trình còn tổ chức: Đố vui
để học, hỏi đáp thông minh với hình thức soạn câu hỏi đố vui cho chương
trình phát thanh măng non mỗi tháng sẽ tổng kết 1 lần trong chương trình phát
thanh dựa vào kết quả của những bài trả lời từ phía các bạn học sinh.Các câu
hỏi đáp thông minh còn được tổ chức dưới hình thức ghi lên bảng tin của liên
đội. Các bạn sẽ tìm hiểu ghi câu trả lời lên giấy gởi cho Ban tổ chức, 02 tuần
sẽ tổng kết 1 lần theo nội dung của bài trả lời sẽ có giải đáp trên chương trình
phát thanh măng non có khen thưởng sau mỗi đợt thi đua hoặc trong sinh hoạt
dưới cờ.
Để học sinh toàn trường có điều kiện giao lưu học hỏi thêm những kiến
thức bổ ích và lý thú, mỗi tháng chương trình còn tổ chức sinh hoạt Câu lạc
bộ một lần với nhiều nội dung như: "Câu lạc bộ học tập", "Câu lạc bộ Kính
vạn hoa", "Câu lạc bộ Thắm sắc khăn hồng" dưới sự hướng dẫn của Ban chủ
tuổi" thì cần phải biết phối hợp với chương trình phát thanh măng non của
liên đội. Nhóm khoa học nhỏ tuổi sẽ tham gia soạn thảo cho chương trình
phát thanh với các nội dung như: Đố vui để học, hỏi đáp thông minh, các
phương pháp học tốt bộ môn…Từ đó đã góp phần làm phong phú về nội dung
của chương trình phát thanh. Ngược lại, chương trình phát thanh măng non có
nhiệm vụ thông tin những nội dung cần thiết của chương trình như : Đố vui để
học, hỏi đáp thông minh… tuyên dương các cá nhân và tập thể đạt kết quả tốt
trong mọi hoạt động tham gia vào chương trình của "Câu lạc bộ khoa học nhỏ
tuổi". Điều đó cho thấy rằng chương trình phát thanh măng non là cầu nối
giữa chương trình "Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi" với học sinh toàn trường vì
đã thực hiện được các mục đích chính của Câu lạc bộ, kết hợp bổ sung cho
nhau để góp phần phong phú, nâng cao chất lượng hoạt động của chương
trình này góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường.
IV. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Từ hoạt động của chương trình "Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi" thực
hiện nhiều năm liền đã được rút kinh nghiệm. Đến nay chất lượng hoạt động
ngày càng được nâng cao, phát huy những hiệu quả tích cực.
Ban chỉ huy, các em trong nhóm "Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi" đã có
sự chủ động, sáng tạo trong quá trình làm việc, xây dựng chương trình và tổ
chức thực hiện. Các em đã trưởng thành nhanh chóng từ hoạt động này, góp
phần đẩy mạnh hoạt động và nâng cao chất lượng học tập; học sinh có động
cơ học tập đúng đắn, phương pháp học tập tốt góp phần nâng cao giáo dục
toàn diện cho học sinh.
Chương trình "Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi" đã trở nên gần gũi, quen
thuộc, thân thiết đối với học sinh. Từ đó đã kích thích học sinh ham thích đọc
sách báo, tìm tòi kiến thức khoa học thực tiễn, nghiên cứu sách vỡ có liên
quan để tạo cho mình một vốn kiến thức phong phú trong kho tàng kiến thức
vô giá của nhân loại. Từ đó có thể tham gia các cuộc thi do liên đội và các cấp
tổ chức như: Kính vạn hoa, Rung chuông vàng, đường lên đỉnh Olimpia…
Từ những nội dung phong phú của chương trình như: hái hoa ôn tập,
sinh giỏi cấp huyện, tỉnh. Liên tiếp 8 năm gần đây từ năm học 2002-2003 đến
nay nhà trường liên tục có học sinh giỏi cấp huyện, tỉnh. Năm học 2009-2010
có 8 em tham gia thi học sinh giỏi cấp tỉnh đã đạt được 7 em và trong đó có 1
em đạt giải I, 1 em đạt giải II, 1 em đạt giải III, góp phần xây dựng liên đội
vững mạnh nhiều năm liền ở cấp huyện và cấp tỉnh. Điều quan trọng là đã làm
hài lòng Ban giám hiệu, là lực lượng thực sự nồng cốt trong các phong trào
được nhà trường tin tưởng giao phó trách nhiệm đã góp phần nâng cao chất
lượng hoạt động của nhà trường để cùng hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học
-Trang 8 -
PHẦN III: KẾT LUẬN
I. Những bài học kinh nghiệm.
Từ việc tổ chức chương trình "Câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi" đã rút ra
được những bài học kinh nghiệm:
+ Mặc dù các em học sinh luôn có sự chủ động, tự giác trong quá trình
làm việc nhưng việc quan trọng là việc thành lập Ban chủ nhiệm, ban cố vấn
là những GV của trường cũng như Ban phụ trách Đội để theo dõi, động viên
nhắc nhỡ các em trong quá trình hoạt động.
+ Phát hiện từng năng khiếu của các em ngay từ đầu năm để phân công
đúng người đúng việc, theo dõi các em làm việc để kịp thời thay đổi nhân sự
theo yêu cầu.
+ Từ sự quan tâm sâu sát của Ban giám hiệu , Ban phụ trách làm tốt
công tác tham mưu cho Ban giám hiệu và Chi đoàn, biết kết hợp nhiều lực
lượng hỗ trợ như: Chuyên môn, Công đoàn, Thư viện, Thiết bị, Giáo viên chủ
nhiệm… tranh thủ các bưổi họp hội đồng Giáo viên để thông tin về hoạt động
của nhóm cũng như các hoạt động khác của Đội để nhận được sự hỗ trợ từ
nhiều phía như: Sách báo, tài liệu, phương pháp học tập…
+ Một điều quan trọng và cần thiết là phải có kế hoạch bồi dưỡng
thường xuyên cho các em để từ đó các em có thể làm việc tốt hơn, tự khẳng
định vai trò của mình để chủ động trong mọi công tác mà Ban phụ trách giao
thành đạt trong tương lai. Cũng cần nhận thấy rằng đây cũng là những hoạt
động trọng tâm, tác động trực tiếp đến kết quả học tập của các em trong nhà
trường.
-Trang 10
-
III. Đề xuất
1. Đối với Phòng GD&ĐT.
- Tạo điều kiện tổ chức các buổi tập huấn nâng cao kiến thức kĩ năng cho các
giáo viên chuyên trách và bán chuyên trách về Công tác Đoàn - Hội - Đội
- Phối kết hợp với Huyện Đoàn tạo sân chơi cho các câu lạc bộ khoa học được
thi thố giao lưu học hỏi kiến thức.
2. Đối với nhà trường.
- Tạo điều kiện nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho việc tổ
chức sân chơi cho các câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi, thông qua đó giúp các em
trang bị thêm kiến thức, kĩ năng sống cho mình.
- Tăng trách nhiệm cho Tổng phụ trách đội và giáo viên chủ nhiệm trong việc
tổ thức các câu lạc bộ khoa học nhỏ tuổi.Đưa kết quả hoạt động của các câu
lạc bộ và tiêu chí đánh giá phân loại công chức cuối năm.
Bình Minh, ngày 25 tháng 3 năm 2012
Người thực hiện
Phạm Huy Viên
-Trang 11
-
Đánh giá của Hội đồng xét duyệt.
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………….