Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Quá trình lịch sử thăng trầm của chủ nghĩa xã hội mấy thập kỷ qua
đem lại những bài học to lớn trong xây dựng CNXH hiện nay.Sự thất bại
của đường lối nhà nước hóa nền kinh tế cũng tất yếu như sự thắng bước
đầu của đường lối chuyển sang cơ chế thị trường nhiều thành phần dưới sự
quản lý của nhà nước ở Việt Nam.
Nhưng nền kinh tế thị trường nhiều thành phần không phải chỉ toàn
có ưu điểm mà còn tồn tại nhiều khuyết tật. Đó là mâu thuẫn về lợi ích giữa
các thành phần kinh tế, là sự chạy theo lợi nhuận làm ảnh hưởng không tốt
tới phúc lợi xã hội mà nếu như không có sự điều tiết vĩ mô của nhà nước
thì xã hội sẽ không thể tiến tới công bằng dân chủ văn minh như mục tiêu
đã đề ra.
Song trong điều kiện ngân sách nhà nước còn hạn hẹp, thu nhập quốc
dân còn thấp nếu chỉ trông vào nhà nước thì việc thực hiện những nhiệm vụ
nói trên sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Giải phóng mọi năng lực kìm hãm sự từ
trước tới nay, khai thác và sử dụng có hiệu quả tiềm năng về vốn, công
nghệ, phần kinh tế là đòi hỏi khách quan của công cuộc xây dựng
CNXH.Tạo điều kiện thực hiện và mở rộng các hình thức kinh tế quá độ
trong đó có hình thức kinh tế tư bản nhà nước, nó như những cầu nối trạm
trung gian cần thiét để đâ nước ta từ nước sản xuất nhỏ đi lên CNXH bỏ
qua chế độ tư bản chủ nghĩa.
Đó là lý do vì sao em chọn đề tài: “Phát triển kinh tế TBNN trong
thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam hiện nay”.Với việc nghiên cứu đề
tài này em hy vọng có thể lám sáng tỏ thêm vai trò quan trọng của kinh tế
TBNN ở nước ta hiện nay và tìm ra được một số giải pháp để phát triển
thành phần kinh tế này trong thời gian tới.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.Lý luận về kinh tế TBNN và vai trò của kinh tế tư bản
nhà nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta hiện nay.

thức kinh tế TBNN ở nước ta khác về căn bản so với kinh TBNN ở các
nước tư bản chủ nghĩa. Vì nhà nước ở các nước XHCN đại diện cho giai
cấp vô sản chứ không phải đại diện cho giai cấp tư sản như ở các nước
TBCN.Đây là thành phần kinh tế gắn liền với nhà nước, là loại hình thu hút
tư bản tư doanh hùm vốn với tư bản trong nước để làm lợi cho giai cấp
công nhân nhằm -đội tiên phong lãnh đạo thực hiện các mục tiêu mà người
cộng sản đề ra thực hiện sứ mệnh lịch sử là xây dựng cơ sở vật chất cho
CNXH.
KT TBNN trong thời kỳ quá độ lên CNXH là thành phần kinh tế
chịu sự kiểm kê kiểm soát của nhà nước. Vì nền kinh tế Việt Nam là nền
kinh tế có sự điều tiết của nhà nước để đảm bảo phát triển theo định hướng
XHCN để đạt được những mục tiêu mà xã hội đề ra.
KTTBNN là hệ thống các quan hệ khách quan của nhà nước XHCN
với thành phần kinh tế tư nhân, tư bản tư nhân trong và ngoài nước. Đó là
các mối quan hệ dựa trên nguyên tắc bình đẳng, đôi bên cùng có lợi.
KTTBNN là loại hình kinh tế được dung nạp và phát triển trong một
giai đoạn nhất định. Giới hạn đó do nhà nước vô sản ấn định và được điều
chỉnh theo những mục tiêu của nhà nước vô sản phù hợp với từng giai đoạn
phát triển.
Như vậy kinh tế tư bản nhà nước hoàn toàn bị kiểm soát và nó hoạt
động chỉ nhằm mục tiêu làm cho LLSX phát triển hơn và được sử dụng
một cách có hiệu quả hơn.
1.1.3 Các hình thức của kinh tế tư bản nhà nước.
Trên cở sở xác định bản chất, phạm vi, giới hạn của kinh tế TBNN
Lênin đã chỉ ra các hình thức của thành phần kinh tế này trong thời kỳ quá
độ lên CNXH bao gồm:
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Hình thức tô nhượng trong quan hệ với tư bản nước ngoài, kinh tế tư
bản nhà nước đối với tư bản trong nước và hình thức hợp tác xã trong quan

nước và sau đó đảm bảo chuyển biến từ kinh tế TBNN sang CNXH trong
tương lai.Nhưng ông cũng viết: tìm cách ngăn cấm triệt để chặn đứng mọi
sự phát triển của sự trao đổi tư nhân của chủ CNTB.
Vận dụng những quan điểm của lênin, những hình thức của
KTTBNN ở nước ta hiện nay bao gồm:
+ Hình thức liên doanh liên kết giữa nhà nước với các chủ sở hữu
ngoài quốc doanh ở trong nước hoặc các chủ sở hữu ở các nước TBCN.
+ Công ty cổ phần với tính các là hình thức kinh tế tư bản nhà nước
và cổ phần hóa xí nghiệp để thành lập xí nghiệp TBNN.
+ Đặc khu kinh tế
+ khu công nghiệp chế biến xuất khẩu -khu chế xuất
+ Cho tư bản trong và ngoài nước cho nông dân thuê các tư liệu sản
xuất thuộc sở hữu toàn dân
+ Các tổ chức hợp tác liên doanh với tính cách là các hình thức kinh
tế TBNN
1.4 Vai trò của kinh tế TBNN trong thời kỳ quá độ lên CNXH
Chúng ta đã biết, KTTT nhiều thành phần tự nó có những xu hướng
tự phát TBCN. Đây là mâu thuẫn chủ yếu trong thời kỳ quá độ lên CNXH.
Vấn đề này được Lênin tính đến khi đề xuất hình thức kinh tế TBNN
trong điều kiện thực hiện chính sách kinh mới của Lênin (NEP).Nhưng tư
duy kiểu cũ đã không cho phép nhận ra điều này, thông thường người ta
nghĩ rằng, chỉ cần định hướng XHCN bằng chính trị, nghĩa là có sự lãnh
đạo của Đảng và quản lý của nhà nước. Điều này đi ngược lại với học
thuyết Mác đó là cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng.Bài học
lịch sử chỉ ra rằng phải kết hợp định hướng bằng chính trị với định hướng
bằng kinh tế.
Ở nước ta các nhân tố định hướng XHCN bằng kinh tế bao gồm :
kinh tế nhà nước, kinh tế hợp tác và kinh tế TBNN.Trong đó định hướng
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368