Website: Email : Tel : 0918.775.368
A. Lời nói đầu
Suốt một thế kỷ qua, nhân dân ta dới sự lãnh đạo của Đảng đã chiến
thắng những thử thách ác liệt của các cuộc chiến tranh để giành lại và bảo vệ
độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của tổ quốc: đã vợt qua
muôn vàn khó khăn để giữ vững thành quả cách mạng trớc những bến động
lớn trên thế giới.
Trên con đờng xây dựng nhà nớc XHCN, Đại hội Đảng lần thứ VI đợc
tổ chức vào tháng 12 -1986 đã xác định đờng lối đổi mới toàn diện đất nớc.
Từ xuất phát điểm rất thấp về kinh tế, lại chịu hậu quả của các cuộc chiến
tranh hết sức nặng nề và lâu dài, nhân dân ta phải thực hiện đồng thời hai
nhiệm vụ chiến lợc: vừa thực hiện nhiệm vụ dân tộc vừa làm nghĩa vụ quốc
tếphải đáp ứng cùng lúc những yêu câu cơ bản, cấp bách là ổn định và cải
thiện đời sống đồng thời để xây dựng đất nớc thoe những hớng XHCN và
củng cố quốc phòng an ninh nhằm chống lại các thế lực thù địch trong và
ngoài nớc. Kể từ đó đến nay, lần lợt qua các kỳ đại hội Đảng, công tác t tởng
và đờng lối đổi mới của Đảng từng bớc đợc hoàn thiện và phát triển bớc đầu
đã thu đợc những thành quả nhất định, điều đó đã chứng minh rằng: Dù trải
qua các thời kỳ khác nhau, tính đúng đắn của con đờng cách mạng độc lập
dân tộc và chủ nghĩa xã hội mà Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn, khảng định
ý nghĩa sống còn của sự nghiệp đổi mới và tiến tới một xã hội giàu đẹp, văn
minh.
Những bớc đờng đã trải qua cho phép ta chứng tỏ ngày nay thấy rõ hơn
lúc nào hết thế mạnh yếu của mình, nhận thức sâu sắc hơn xu thế và các cục
diện phát triển thế giới.
Vấn đề cốt lõi xuyên suốt các văn kiện của các Đại hội Đảng là sự
kiên định mục tiêu chủ nghĩa xã hội, khảng định mạnh mẽ nền tảng t tởng và
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
kim chỉ nam cho hành động của toàn Đảng, toàn dân là chủ nghĩa Mác - lênin
và t tởng Hồ Chí Minh.

sản xuất với t cách là cơ sở kinh tế của các hiện tợng xã hội.
Cơ sở hạ tầng của một xã hội cụ thể bao gồm những quan hệ sản xuất
thống trị, những quan hệ sản xuất là tàn d của xã hội trớc và những quan hệ
sản xuất là mầm mống của xã hội sau, những đặc trng cho tính chất của một
cơ sở hạ tầng là do quan hệ sản xuất thống trị quyết định. Trong một cơ sở hạ
tầng có nhiều thành phần kinh tế, những kiểu quan hệ sản xuất thì kiểu quan
hệ sản xuất thống trị bao giờ cũng giữ vai trò chủ đạo chi phối các thành phần
kinh tế và kiểu quan hệ sản xuất khác: nó quyết định và tác động trực tiếp đến
xu hớng chung của toàn bộ đời sống kinh tế - xã hội.
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2. Khái niệm kiến trúc thợng tầng.
Kiến trúc thợng tầng là toàn bộ những trạng thái tâm lý và quan điểm
t tởng xã hội, những thiết chế xã hội tơng ứng nh nhà nớc, Đảng phái, giáo
hội, các đoàn thể xã hội hình thành trên một cơ sở hạ tầng nhất định.
Mỗi yếu tố của kiến trúc thợng tầng có đặc điểm riêng, có quy luật
phát triển riêng, nhng không tồn tại tách rời nhau mà tác động qua lại lẫn
nhau và đều nảy sinh trên cơ sở hạ tầng, phản ánh cơ sở hạ tầng. Song không
phải tất cả các yếu tố của kiến trúc thợng tầng đều liên hệ nh nhau đối với cơ
sở hạ tầng của nó . trong các bộ phận của kiến trúc thợng tầng. Nhà nớc ta tổ
chức quyền lực cao nhất, giữ vai trò quyết định.
3. Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thợng
tầng.
* Cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thợng tầng
mỗi hình thái kinh tế xã hội đều có cơ sở hạ tâng và kiến trúc thợng
tầng do đó. Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thợng tầng mang tính chất lịch sử, cụ
thể, giữa chúng có mối liên hệ biện chứng với nhau trong đó cơ sở hạ tầng giữ
vai trò quyết định.
Vai trò quyết định của cơ sở hạ tầng đối với kiến trúc thợng tầng thể
hiện trớc hết ở chỗ cơ sở hạ tầng nào thì sinh ra kiến trúc thợng tầng ấy. Giai

hoạt động tự động, không phải bất cứ sự biến đổi nào trong kiến trúc thợng
tầng cũng đợc giải thích chỉ bằng những nguyên nhân kinh tế. Bên trong bản
thân những yếu tố của kiến trúc thợng tầng cũng xuất hiện những sự liên hệ
tác động lẫn nhau nhiều vẻ. Những tác động ấy dẫn đến những hậu quả đôi
khi không đợc quyết định bởi kinh tế.
Tuy nhiên suy đến cùng thì cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thợng
tần. Đồng thời kiến trúc thợng tầng luôn luôn là lực lợng tác động mạnh mẽ
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
trên toàn bộ các mặt của đời sống xã hội với tác động tích cực trở lại cơ sở hạ
tầng đã sinh ra nó.
Sự tác động tích cực của kiến trúc thợng tầng đối với cơ sở hạ tầng đợc
thể hiện ở chức năng xã hội của kiến trúc thợng tầng là bảo vệ, duy trì, củng
cố và phát triển cơ sở hạ tầng sinh ra nó, đấu tranh xoá bỏ cơ sở hạ tầng và
kiến trúc thợng tầng.
Trong xã hội có đối kháng, kiến trúc thợng tầng bảo đmở rộng sự thống
trị chính sách, t tởng cuả giai cấp giữ vị trí địa vị thống trị kinh tế
Trong các bộ phận của kiến trúc thợng tầng, nhà nớc giữ vai trò đặc
biệt quan trọng có tác dụng to lớn đối với cơ sở hạ tầng Nhà nớc không chỉ
dựa trên t tởng, mà còn dựa trên những hình thức nhất định của việc kiểm
soát xã hội, sử dụng bạo lực, bao gồm những yếu tố vật chất: Quân đội, cảnh
sát, nhà tù..v.v... Để tăng cờng sức mạnh kinh tế của giai cấp thống trị củng
cố vững chắc địa vị của quan hệ sản xuất thống trị.
Các bộ phận khác của kiến trúc thợng tầng nh triết học, đạo đức, tôn
giáo, nghệ thuật đều tác động mạnh mẽ đến cơ sở hạ tầng bằng những hình
thức khác nhau, song thờng thờng những sự tác động đó phải thông qua nhà
nớc, pháp luật và các thể chế tơng ứng thì mới phát huy đợc hiệu lực đối với
cơ sở hạ tầng, cũng h đối với toàn bộ xã hội .
Trong bản thân kiến trúc thợng tầng cũng diễn ra quá trình biến đổi
phát triển có tính chất độc lập tơng quá trình đó càng phù hợp với cơ sở hạ