PHN I: LI M U
Vn ti bin t xa n nay luụn c coi l mt phng thc vn
chuyn mang li hiu qu cao hn so vi cỏc loi phng thc vn chuyn
khỏc. Nn kinh t nc ta ang trong quỏ trỡnh m ca, hi nhp khu vc v
th gii thỡ vn ti bin li cng tr nờn quan trng hn bao gi ht. Tuy
nhiờn, vn ti bin li thng gp nhiu ri ro nh: bóo, súng thn, chỡm, m
tu... v khi gp ri ro nh vy thng b tn tht rt ln. cho cỏc ch
hng cú th m bo c hot ng kinh doanh ca mỡnh khi vn chuyn
hng hoỏ xut nhp khu bng ng bin thỡ nghip v bo him hng hoỏ
xut nhp khu vn chyn bng ng bin ra i. i vi mi cụng ty bo
him thỡ õy chớnh l mt mng kinh doanh mang li hiu qu khỏ cao.
Nhng lm th no nõng cao hiu qu khai thỏc i vi nghip v bo
him cng l vn m mi cụng ty bo him u phi quan tõm (cụng ty C
phn bo him PJICO cng nm trong s ú), vỡ vy m em chn ti ny
lm chuyờn thc tp tt nghip ca mỡnh.
Nghiờn cu v phõn tớch ti ny nhm a ra mt s gii phỏp, kin
ngh nhm nõng cao hn hiu qu khõu khai thỏc ti cụng ty C phn bo
him PJICO.
ti ny ngoi Li m u v phn Kt lun gm 3 chng:
Chng I: Lí LUN CHUNG V BO HIM HNG HO XUT
NHP KHU VN CHUYN BNG NG BIN.
Chng II: TèNH HèNH TRIN KHAI NGHIP V BO HIM
HNG HO XUT NHP KHU VN CHUYN BNG NG
BIN TI PJICO
SVTH: Đỗ Tiến Hoàng Bảo hiểm 45A
Chng III: MT S KIN NGH NHM NNG CAO HIU
QU KHAI THC NGHIP V BO HIM HNG HO XUT
NHP KHU VN CHUYN BNG NG BIN PJICO TRONG
NHNG NM TI
Do thi gian thc tp khụng nhiu, kin thc thc tin v nghip v cũn
rt ớt nờn chuyờn cũn nhiu hn ch. Rt mong s úng gúp ý kin b sung
có thể tiêu dùng được trong nền KTQD:
Cho phép khối lượng hàng hoá tiêu dùng khác với số hàng sản xuất
Cho phép một sự thay đổi có lợi phù hợp với đặc điểm của sản xuất
trong nước.
1.1.2.Vai trò của vận tải biển trong xuất nhập khẩu hàng hoá và sự cần thiết
phải bảo hiểm cho hàng hoá XNK vận chuyển bằng đường biển.
Vai trò của vận tải biển trong xuất nhập khẩu hàng hoá
Dịch vụ vận chuyển nói chung và vận chuyển hàng hoá xuất nhập khẩu
bằng đường biển nói riêng ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thương
SVTH: §ç TiÕn Hoµng B¶o hiÓm 45A
P
x
1
y
2
y
1
t
x
2
P
’
t
’
X
B
A
P
Y
Đường giới hạn khả năng sản xuất
cú nhng u im m cỏc dch v vn chuyn khỏc khụng cú c nh: vn
chuyn c nhiu chng loi hng hoỏ, li dng c cỏc iu kin ca
thiờn nhiờn lm gim chi phớ v vn, nguyờn vt liu, sc lao ng...; cú
th t chc c nhiu tuyn tu trong cựng mt lỳc, trờn cựng mt tuyn;
gúp phn phỏt trin mi quan h kinh t gia cỏc nc trong khu vc cng
nh trờn ton th gii.
Tuy nhiờn bờn cch nhng mt tớch cc ú thỡ vn chuyn bng ng
bin cng cú mt s nhc im sau:
Vn chuyn bng ng bin gp rt nhiu ri ro do cỏc yu t t
nhiờn, yu t k thut, yờu t xó hi hoc con ngi.
Do yu t t nhiờn: quỏ trỡnh vn chuyn hng hoỏ trờn bin ph
thuc rt nhiu vo iu kin t nhiờn nh thi tit khớ hu...mc dự hin nay
khoa hc k thut rt phỏt trin chỳng ta cú th d bỏo c thi tit, cnh
bỏo c ng t súng thn...Nhng cỏc yu t t nhiờn luụn xy ra bt c
lỳc no v khụng theo mt quy lut nht nh. Vỡ vy nhng thiờn tai nh:
Bóo, súng thn, lc, vũi rng...khi xy ra cú th gõy thin hi vụ cựng to ln
v ngi v ca.
Do yu t k thut: Ngy nay con ngi ngy cng s dng nhiu
hn cỏc phng tin khoa hc hin i, nhng dự mỏy múc cú hin i n
õu thỡ cng khụng th trỏnh khi nhng sai sút, trc trc v mt k thut. ú
cú th l trc trc ca chớnh bn thõn con tu, k thut d bỏo, cỏc tớn hiu
iu khin t ỏt lin hoc v tinh...t ú ó gõy ra tn tht cho hng hoỏ
trong quỏ trỡnh vn chuyn hng hoỏ xut nhp khu.
Do yu t xó hi con ngi: hng hoỏ cú th b mt trm mt cp,
b cp hoc b thit hi do chin tranh...
SVTH: Đỗ Tiến Hoàng Bảo hiểm 45A
Tốc độ tàu biển thường chậm, hành trình trên biển thường có thới gian
dài nên xác suất rủi ro xẩy ra trên biển là rất cao. Hơn nữa việc ứng cứu rủi
ro tai nạn gặp rất nhiều khó khăn.
Ngày nay, khi nên kinh tế-xã hội ngày càng phát triển mỡi chuyến hàng
− Nguyên tắc số đông bù số ít
− Nguyên tắc rủi ro có thể được bảo hiểm
− Nguyên tắc phân tán rủi ro
− Nguyên tắc trung thực tuyệt đối
− Nguyên tắc quyền lợi có thể được bảo hiểm
Bên cạnh đó bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường
biển còn áp dụng các nguyên tắc bảo hiểm khác, bao gồm: “nguyên tắc bồi
thường”; “nguyên tắc bảo hiểm trùng”.
Nguyên tắc bồi thường (khi thanh toán, chi trả bảo hiểm): Số tiền bồi
thường(STBT) mà người được bảo hiểm nhận được không vượt quá thiệt hại
thực tế trong sự cố bảo hiểm. Ví dụ, khi lô hàng được bảo hiểm bị tổn thất
800 triệu thì STBT mà chủ hàng nhận được không quá 800 triệu.
Nguyên tắc bảo hiểm trùng: Trong bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu
vận chuyển bằng đường biển , nếu chủ hàng tham gia bảo hiểm cho lô hàng
của mình cùng lúc với nhiều HĐBH cho cùng một rủi ro với nhiều công ty
bảo hiểm khác nhau , những HĐBH này có điều kiện bảo hiểm giống nhau,
thời hạn bảo hiểm trùng nhau và tổng STBT từ tất cả những hợp đồng này lớn
hơn giá trị của lô hàng đó thì gọi là bảo hiểm trùng
SVTH: §ç TiÕn Hoµng B¶o hiÓm 45A
Trong trường hợp co bảo hiểm trùng , tuỳ thuộc vào nguyên nhân xảy ra
để giải quyết. thông thường, bảo hiểm trùng liên quan đến sựgian lận của
người tham gia bảo hiểm nhằm trục lợi bảo hiểm. Do đó, về nguyên tắc công
ty bảo hiểm có thể huỷ bỏ HĐBH nếu phát hiện thấy bảo hiểm trùng có gian
lận. Nếu các công ty bảo hiểm chấp nhận bồi thường thì trách nhiệm của mỗi
công ty sẽ được chia theo tỷ lệ trách nhiệm mà họ đảm nhận. Cụ thể:Trên thực tế, một trong số các công ty bảo hiểm đã cấp hợp đồng cho đối
tượng được bảo hiểm trùng này có thể đứng ra bồi thường theo số thiệt hại
thực tế, sau đó sẽ đòi lại các công ty khác phần trách nhiệm của họ.
Ri ro khụng uc bo him (cũn gi l ri ro loi tr): cỏc hnh vi sai
lm c ý ca ngi c bo him, bao bỡ khụng ỳng quy cỏch, vi phm th
l Xut nhp khu hoc vn chuyn chm tr lm mt th trng, st giỏ
Ri ro c Bo him trong trng hp c bit: ri ro do chin
tranh, ỡnh cụng, bo lon(gi chung l ri ro chin tranh) thng khụng
c nhn bo him. Trong trng hp ch hng yờu cu, ri ro chin tranh
s c nhn bo him kốm theo ri ro thụng thng c bo him vi diu
kin tr thờm ph phớ c bit.
Cỏc ri ro c bo him phi l nguyờn nhõn trc tip gõy ra tn tht.
1.2.2.2. Nhng tn tht thng gp phi
Tn tht trong bo him hng hoỏ Xut nhp khu l nhng thit
hi, h hng ca hng hoỏ uc bo him trong ri ro gõy ra.
Cn c vo quy mụ, mc tn tht cú th chia ra tn tht b phn
(TTBT) v tn thõt ton b (TTTB)
TTBP l mt phn ca i tng c bo him theo mt hp ng bo
him b mt mỏt, h hng, thit hi. TTBP cú th l tn tht v s lng,
trng lng, th tớch phm cht hoc giỏ tr.
TTTB l ton b i tngc bo him theo mt hp ng bo him
b h hng mt mỏt, thit hi.
Cú hai loi TTTB l TTTB thc t v TTTB c tớnh:
TTTB thc t l ton b i tng uc bo him theo mt hp ng
SVTH: Đỗ Tiến Hoàng Bảo hiểm 45A
Bo him b h hng, mt mỏt, thit hi hoc bin cht, bin dng khụng nh
lỳc mi c bo him hay v mt i, b tc ot khụng ly li c na.
Ch cú TTTB thc t trong 4 trng hp sau:
Hng hoỏ b h hng hon ton;
Hng hoỏ b tc ot khụng ly li c;
Hng hoỏ khụng cũn l vt th bo him;
Hng hoỏ trờn tu m tu c tuyờn b l mt tớch
TTTB c tớnh l trng hp i tng c bo him b thit hi
TTC phi xy ra trờn bin.
TTC bao gm hai b phn ch yu ú l hy sinh TTC v chi phớ TTC
Hy sinh TTC l nhng thit hi hoc chi phớ do hu qu trc tip ca
mt hnh ng TTC.
Chi phớ TTC l nhng chi phớ phi tr cho ngi th 3 trong vic cu
taự v hng thoỏt nn hoc chi phớ lm cho tu tip tc hnh trỡnh
Chi phớ TTC bao gm: chi phớ cu nn, chi phớ lm ni tu khi b mc
cn, chi phớ thuờ kộo, lai, dt tu khi b nn, chi phớ ti cng lỏnh nn...
1.2.3.Phm vi bo him.(cỏc iu kin bo him theo ICC /1/1982)
1.2.3.1.iu kin bo him C.(ICC C)
Phm vi bo him theo iu kin ny bao gm:
Tn tht hay tn hi ca hng hoỏ c bo him cú nguyờn nhõn hp
lý do chỏy hoc n; tu b mc cn, chỡm m, b lt;õm va; d hng ti cng
lỏnh nn.
Tn tht chung
SVTH: Đỗ Tiến Hoàng Bảo hiểm 45A
Phần trách nhiệm mà người được bảo hiểm phải chịu theo điều khoản
hai tàu đâm va nhau dều có lỗi.
Các rủi ro loại trừ bao gồm:
Tổn thất hay tổn hại do hành vi xấu, cố ý của người được bảo hiểm.
Rò rỉ, hao hụt thông thườngvề trọng lượng, khối lượng hoặc hao mòn tự
nhiêncủa đối tượng được bảo hiểm .
Do nội tỳ hoặc bản chất của hàng hoá.
tổn thất hoặc tổn hại do đóng gói bao bì không đủ điều kiện, không
thích hợp
Tổn thất hoặc tổn hại mà nguyên nhân trực tiếp là chậm trễ.
Tổn thất hoặc tổn hại do không trả được nợ hoặc thiếu thốn về tài chính
của chủ tàu, người quản ly, người thuê tàu hoặc người khai thác tàu
Tổn thất hoặc tổn hại do việc sử dụng bất kỳ mộ loại vũ khí chiến tranh
nào đó có dùng phản ứng hạt nhân, phản ứng hoá học, chất phóng xạ…
dõn s xy ra t nhng bin c ú hoc bt k hnh ng thự ch no.
Chim ot, bt gi, kim ch hoc cm gi.
Mỡn, thu lụi, bom hoc cỏc v khớ chin tranh khỏc.
TTC v chi phớ cu nn.
Phm vi khụng gian v thi gian bo him i vi chin tranh hp hn
cỏc ri ro thụng thng. Bo him bt u cú hiu lc khi hng hoỏ c xp
lờn tu bin v kt thỳc khi c d khi tu ti cng cui cựng hoc khi ht
hn 15 ngy k t na ờm ngy tu n cng d cui cựng, tu theo iu no
xy ra trc. Nu cú chuyn ti, bo him vn cú hiu lc cho n khi ht hn
15 ngy k t na ờm ngy tu n cng chuyn ti.
1.2.3.5.iu kin bo him ỡnh cụng.
SVTH: Đỗ Tiến Hoàng Bảo hiểm 45A
Theo điều kiện bảo hiểm này, chỉ bảo hiểm cho những mất mát, hư hỏng
của hàng hoá được bảo hiểm do:
Người đình công, công nhân bị cấm xưởng hoặc những người tham
gia gây rối loạn lao động, bạo động hoặc nổi loạn.
Hành động khủng bố hoặc vì mục đích chính trị.
TTC và chi phí cứu nạn
Người bảo hiểm chỉ bồi thường những tổn thất do hành động trực tiếp
của người đình công mà không chịu trách nhiệm về những thiệt hại do hậu
quả của đình công.
Tuy nhiên, ở Việt Nam mới chỉ có các điều kiện A, B, C mà không có
điều kiện bảo hiểm chiến tranh và đình công
1.2.4.Hợp đồng bảo hiểm.
HĐBH hàng hoá Xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biển là một
văn bản trong đó công ty bảo hiểm cam kết sẽ bồi thường cho ngưòi tham gia
bảo hiểm những tổn thất của hàng hoá theo các điều kiện được bảo hiểm đã kí
kết, còn người tham gia bảo hiểm cam kết trả phí bảo hiểm.
1.2.4.1.Các loại hợp đồng bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyển
bằng đường biển.
− Phương thức và địa điểm trả tiền bồi thường do người được bảo hiểm chọn
− Số bản đơn bảo hiểm được phát hành
HĐBH bao(HĐBH mở)
SVTH: §ç TiÕn Hoµng B¶o hiÓm 45A
HĐBH bao là HĐBH cho một khối lượng hàng vận chuyển trong nhiều
chuyến kế tiếp nhau trong một thời gian nhất định(thường là một năm) hoặc
nhận bảo hiểm cho một khối lượng hàng vận chuyển nhất định
Nội dung HĐBH bao bao gồm: nguyên tắc chung, phạm vi trách nhiệm,
tên hàng được bảo hiểm, việc đóng gói hàng, loại phương tiện vận chuyển,
cách tính GTBH và STBH tối đa cho mỗi chuyến hàng, điều kiện bảo hiểm,
tỷ lệ phí bảo hiểm và thanh toán phí bảo hiểm, giám định, khiếu nại đòi bồi
thường, hiệu lực của hợp đồng, xử lý tranh chấp. Trong hợp đồng phải có 3
điều kiện cơ bản sau:
− Điều kiện xếp hạng tàu được thuê chuyên chở hàng hoá sẽ đựơc bảo
hiểm :
• Tàu phải có cấp hạng cao và nếu do 10 hãng đăng kiểmnổi tiếng trên thế
giới cấp mới được chấp nhận một cách tuyệt đối
• Tàu phải có khả năng đi biển bình thường và tuổi tàu thấp(dưới 15 năm)
− Điều kiện về GTBH: Người được bảo hiểm phải kê khai giá trị hàng
theo từng chuyến về số kiện, giá CIF hoặc giá FOB, số hợp đồng mua bán, số
thư tín dụng(L/C), ngày mở và giá trị L/C, số vận đơnB/L...
− Điều kiện về quan hệ trên tinh thần thiện chí: Nghĩa là đã mua bảo hiểm
bao của người bảo hiểm nào thì thì trong thời gian đó ngườ được bảo hiểm
không dược phép mua bảo hiểm hàng hoá của người bảo hiểm khác.
Trong thời gian có hiệu lực của HĐBH bao, mỗi lần vận chuyển hàng
hoá, người tham gia bảo hiểm phải gửi giấy báo vận chuyển cho người bảo
hiểm. Nếu có thay đổi đặc biệt về số lượng, giá trị hàng... phải ký kết HĐBH
khác.
Sau khi đã cấp đơn bảo hiểm mà người được bảo hiểm muốn thay đổi
hay bổ sungmột số điều và được công ty bảo hiểm chấp nhận thì công ty bảo
FC
V
+
=
1
Hoc:
R
aFC
V
++
=
1
)1)((
Trong ú: V - Gớa tr bo him
F - cc phớ vn chuyn
C - giỏ FOB ca hng hoỏ
SVTH: Đỗ Tiến Hoàng Bảo hiểm 45A
a - s phn trm lói d tớnh
R - T l phớ bo him
S tin bo him
S tin bo him (STBH) l s tin c ng ký bo him , ghi trong
HBH.
STBH c xỏc nh da trờn c s GTBH, v GTBH ca hng hoỏ
dc xỏc nh thụng qua hoỏ n mua bỏn hng hoỏ ú.
Nu STBH bng GTBH, ú gi l bo him ngang giỏ tr,cũn gi l
bo him ton phn
Nu STBH ln hn GTBH, ú gi l bo him trờn giỏ tr, cũn gi l
bo him vt mc
hiệu lực ngay sau khi phí bảo hiểm được trả, công ty bảo hiểm có quyền huỷ
HĐBH nếu người được bảo hiểm không thực hiện đúng nghĩa vụ trả phí bảo
hiểm hoặc có quyền từ chối bồi thường khi rủi ro xảy ra
1.2.5.Hiệu quả khai thác nghiệp vụ bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu vận
chuyển
Để đánh giá hiệu quả khai thác nghiệp vụ bảo hiểm hàng hoá xuất nhập
khẩu vận chuyển bằng đường biển ta sử dụng các chỉ tiêu sau:
Tổng lợi nhuận:
P = D - C
Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu:
H
1 =
∑
∑
D
P
Chỉ tiêu này cho ta biết trong 1 đồng doanh thu phí thì có bao nhiêu
đồng lợi nhuận.
SVTH: §ç TiÕn Hoµng B¶o hiÓm 45A
T sut li nhun trờn chi phớ :
H
2 =
C
P
Ch tiờu ny cho ta bit khi b ra 1 ng chi phớ thỡ thu c bao nhiờu
ng li nhun.
T sut doanh thu trờn chi phớ :
H
him Du khớ Vit nam(PVIC); Cụng ty c phn Bo him Bu in(PTI)...
Nm 1995,Cụng ty c phn bo him PETROLIMEX, tờn giao dch l
PJICO (Tờn gi ting anh l: PETROLIMEX JOIN STOCK INSURANCE
COMPANY) ó c thnh lp theo N100/CP ngy 18/12/1995 ca Chớnh
ph, theo giy chng nhn tiờu chun v iu kin kinh doanh bo him s
06 - TC/GCN ngy 17/5/1995 ca B Ti Chớnh, giy phộp thnh lp s
1873/GP-UB ngy 18/6/1995 ca UBND thnh ph H Ni v giy chng
nhn ng ký kinh doanh s 060256 ngy 15/6/1995 ca U Ban K Hoch
(nay l S K Hoch u t) thnh ph H Ni
Cụng ty cng ó ra mc tiờu kinh doanh ca mỡnh nh sau:
Kinh doanh hiu qu theo ỳng Lut kinh doanh bo him ca Vit
Nam thu c li nhun cao nht cú th;
a dng hoỏ cỏc loi hỡnh bo him ỏp ng nhu cu bo him ngy
cng tng v a dng hoỏ ca nn kinh t;
Tng cng kh nng bo him, ng bo him v tỏi bo him trong
nc, hn ch vic tỏi bo him ra nc ngoi;
M rng quan h hp tỏc quc t, liờn doanh liờn kt vi cỏc cụng ty
nc ngoi;
Gúp phn chia s ri ro vi cỏc cụng ty, xớ nghip, tp th v cỏ nhõn
lm cho h n nh sn xut kinh doanh, bo ton vn n nh i sng cho
ngi tham gia bo him v úng gúp vo ngõn sỏch nh nc.
2.1.2. C cu t chc ca cụng ty .
SVTH: Đỗ Tiến Hoàng Bảo hiểm 45A
PJICO có cơ cấu tổ chức chặt chẽ và tuân thủ theo cơ cấu của một công ty
cổ phần. Các phòng ban đều có chức năng, nhiệm vụ cụ thể. Công ty PJICO
hoàn toàn ổn định về mặt tổ chức quản lý, có điều kiện thuận lợi để công ty
phát triển ngày càng vững mạnh.
Là công ty cổ phần đầu tiên trong lĩnh vực bảo hiểm , PJICO đã trải qua
không ít khó khăn trong những ngày đầu hoạt động, đặc biệt khi mà điều kiện,
cơ chê pháp luật còn chưa đầy đủ, khách hàng còn ít lòng tin.Tuy nhiên, với sự
QLĐL
Phòng đào
tạo
Phòng Tổ
chức tổng
hợp
phòng tài
chính Kế
toán
các chi nhánh, các văn phòng đại diện, tổng dại lý và đại lý
Phòng Giám
định bồi
thường
2.2. Tình hình khai thác bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyển
bằng đường biển trên thị trường bảo hiểm Việt Nam.
2.2.1. Tình hình Xuất nhập khẩu của Việt Nam giai đoạn 2001- 2005.
Để xác định về tình hình bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu vận chuyển bằng
dường biển, trước hết chúng ta phải xem xét qua về tình hình xuất nhập khẩu
ở nước ta. Sau đây là bảng số liệu phản ánh tình hình xuất nhập khẩu ở nước
ta trong giai đoạn 2001 – 2005.
Bảng1. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu và tốc độ tăng theo năm
Năm
Xuất
khẩu
(tr.USD)
Nhập
khẩu
(tr.USD)
Tổng kim
ngạch