Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
1. Tên mơn học : TÂM LÝ HỌC QUẢN LÝ
2. Giảng viên : TS. Vũ thò Phượng
3. Bậc đào tạo: Đại học Hệ đào tạo : Chính quy Khóa : K35
4. Thời lượng: 3 tín chỉ.
 Lý thuyết: 2 tín chỉ ( 30 tiết học)
 Thảo luận, kiểm tra giữa kỳ: 1 tín chỉ ( 15 tiết học)
5. Điều kiện tiên quyết (các mơn học phải học trước): Quản Trò Nguồn Nhân Lực
6. Mơ tả mơn học:
Môn “Tâm Lý Học Quản Ly”ù dùng cho sinh viên ngành Nhân lực Trường
ĐHKT TP.HCM được xây dựng nhằm mục đích cung cấp cho sinh viên ngành
nhân lực những kiến thức căn bản về tâm lý nhân viên và tâm lý nhà quản lý,
để qua quá trình nghiên cứu, người học sẽ được trang bò những kiên thức cần
thiết về tâm lý con người; sau đó ứng dụng vào quá trình tuyển dụng & sử dụng
nguồn nhân lưc như biết dùng các yếu tố tâm lý để thuyết phục nhân viên, để
động viên khuyến khích hay giữ chân nhân viên . . .
Ngoài ra, môn học này con giúp các nhà quản lý tự đánh giá chính bản thân
mình để chon cho mình 1 phong cách lãnh đạo ; điều chỉnh hành vi, cách giao
tiếp sao cho phù hợp.
7. Mục tiêu:
Chương trình môn “Tâm Lý Học Quản Lý” dùng cho sinh viên ngành Nhân lực
Trường ĐHKT TP.HCM được xây dựng nhằm mục đích:
 Trang bò cho học viên những kiến thức cơ bản về Tâm Lý Học Quản Lý.
 Vận dụng những kiến thức về Tâm Lý Học Quản Lý vào việc giải quyết các
vấn đề trong Quản Lý Nguồn Nhân Lực như ứng dụng kiến thức tâm lý quản lý
vào quá trình tuyển dụng; đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; vào việc duy trì
và tạo động lực làm việc cho nhân viên; giữ chân nhân viên . . .
 Giúp các Nhà quản lý có nhận thức đúng về các vấn đề tâm lý trong quản lý, để
từ đó có hành vi cách ứng xử đúng trong giao tiếp với nhân viên.

 Nội dung kiểm tra: Những phần đã học
2. Thi kết thúc môn học :
 Hình thức thi: Trắc nghiệm. Sinh viên không được sử dụng tài liệu tham khảo
 Thời gian làm bài: 60 phút
 Người ra đề thi: Giảng viên dạy
 Thời gian thi: Sau khi học xong toàn bộ chương trình môn học
 Trọng số: 50% điểm
 Nội dung thi: Toàn bộ chương trình đã học
 Người chấm thi: Do Tổ bộ môn phân công
3. Điểm khuyến khích trong quá trình học của sinh viên:
TS- VŨ THỊ PHƯNG [email protected]
[email protected] 0903.134.998
2
Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

 Những sinh viên có khả năng ứng dụng cao các vấn đề đã học vào việc giải
quyết các tình huống thực tế do giảng viên đưa ra; Những sinh viên xung phong
thuyết trình trước lớp; Những sinh viên làm bài tiểu luận 1 mình; . . . thì được
điểm khuyến khích.
10. Tài liệu đọc bắt buộc (giáo trình, tài liệu tham khảo chính, tài liệu địch, phương tiện
học tập khác,…)
1. TS.Vũ Thò Phượng .“Tâm lý học”. NXB. Trướng ĐHKT
2. TS. Vũ Thò Phượng. “Giao tiếp và các kỹ năng trong giao tiếp”. Tài liệu lưu hành nội
bộ.
3. TS.Thái Trí Dũng. “ Tâm lý học quản trò kinh doanh”. NXB.Trẻ.2008
4. Giáo trình tâm lý học quản lý kinh tế . Trường Đại học Kinh tế quốc dân. NXB.Khoa
hoc va Kỹ thuật. 2000.
5. Ngô Công Hoan và Nguyễn Thò Thanh Bình & Nguyễn Thò Kim Qúy . “ Những trắc
nghiệm tâm lý “ .Tập 1 và Tập 2. NXB.Đại học sư phạm 2004
6. “ Thành công trong dùng người” . NXB.Thế Giới 2006

22. LORIN WOOLFE. “ Kinh thánh về nghệ thuật Lãnh đạo”. NXB.Tri Thức.2006
23. M ATTHEW J DELUCA & NANETTE F. DELUCA .“Những câu trả lời hay nhất cho
201 câu hỏi phỏng vấn”. NXB.Lao Động Xã hội. 2008
24. HALF. ROSENBLUTH & DIANE McFERRIN PETERS. “ Khách hàng chưa phải là
thượng đế. Đặt nhân viên lên hàng đầu để khách hàng thực sự là thượng đế”. NXB.Tri
Thức.2009
25. Minh Ánh (biên soạn) . Cẩm nang nhà quản lý. “Tiêu chuẩn dùng người của 500 tập
đoàn hàng đầu thế giới”. NXB.Văn hóa thông tin.2005
26. Mã Ngân. “Tính cách quyết đònh thành bại” .Tập 1 & 2. NXB.Lao Động 2008
27. ANNE BRUCE & J.S.PSPITONE .“Bí quyết truyền cảm hứng làm việc cho cấp dưới”.
NXB.Trẻ.2001
28. Vương Minh Kiệt “ Giữ chân nhân viên bằng cách nào”. NXB.Lao Động Xã hội. 2005
29. Nguyễn Bá Cao (biên soạn) . “ Nhìn người, dùng người, chọn bạn làm ăn”. NXB.Lao
Động Xã hội. 2006
30. Phương Lược. “Tài nguyên tiềm tàng. 14 biện pháp dùng người của các nhà quản lý”.
NXB.Lao Động Xã hội. 2004.
30. WARREN BLANK. “108 Kỹ năng của Nhà Lãnh đạo bẩm sinh”. NXB.Lao Động Xã
hội. 2005
31. Tài liệu trên mạng.
11. Nội dung mơn học (lịch giảng dạy; các chương, phần; thời lượng cho mỗi chương,
phần):
Ngày
(số tiết)
Nội dung giảng dạy
(tên chương, phần, phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu
đọc
(chương,
phần)

[email protected] 0903.134.998
4
Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

Nghề Nghiệp Của Nhà Quản Lý.
II. Tâm Lý Nhà Quản Lý Là:
chương
- Giải quyết tình
huống…
Ngày 3
(5 tiết)
Chương2: Tâm Lý Trong Hoạt Động
Quản Trò
I.Những khía cạnh tâm lý của uy tín
nhà quản lý
II.Nhà quản lý và các kiểu phong
cách lãnh đạo
II.Tâm lý trong quá trình ra quyết
đònh và thực hiện quyết đònh quản trò
Xem cụ
thể trong
từng
chương
- Bài tập nhom
hoac ca nhan
- Thuyết trình
Giải quyết tình
huống…
Ngày 4
(5 tiết)

Ngày 5
(5 tiết)
Chương 3: Những hiện tượng tâm lý
cá nhân Của nhân viên
3. Năng lực cá nhân và sự ảnh hưởng
của nó tới quá trình làm việc của con
người.
4. Tính cách ( đạo đức) và sự ảnh
hưởng của nó tới cách làm việc của
nhân viên.
5. Tính khí ( khí chất) và sự ảnh
hưởng của nó tới việc bố trí nhân sự
cũng như kết quả làm việc của nhân
viên.
6. Những yếu tố thường làm suy yếu
động lực làm việc của nhân viên.
7. Đời sống tình cảm của con người
và ảnh hưởng của nó tới bầu không
khí tâm lý xã hội trong nhóm.
Xem cụ
thể trong
từng
chương
- Bài tập nhom
hoac ca nhan
- Thuyết trình
Giải quyết tình
huống…
Ngày 6
( 5 tiết)

từng
chương
- Kiểm tra giữa kỳ
TS- VŨ THỊ PHƯNG [email protected]
[email protected] 0903.134.998
6
Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

2. Các hiện tượng tâm ly xã
hội trong quản lý cần phải
nghiên cứu:
4. Bầu không khí tâm lý xã hội
trong tổ chức:
5. Xung đột trong nhóm:
6. Hiên tượng áp lực nhóm:
7. Dư luận và tin đồn trong tổ
chức:
8. Những hiện tượng tâm lý xã
hội khác:
Ngày 8
(5 tiết)
- Thuyết trình
- Giải quyết tình huống…
Xem cụ
thể trong
từng
chương
- Bài tập nhom
hoac ca nhan
- Thuyết trình

Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

I. Sơ Lược Về Các Hiện Tượng Tâm Lý:
1. Khái niệm về Tâm lý con người
1.1. Khái niệm : Tâm lý và Tâm lý học quản lý
1.2. Khái niệm :Tâm lý nhà quản lý
1.3. Khái niệm :Tâm lý nhân viên
2. Tầm Quan Trọng Của Các Hiện Tượng Tâm Lý Trong Quản Lý Nguồn Nhân Lực)
• Muốn sử dụng người phải hiểu và biết người, trong đó có tâm lý của con người.
Do đó phải nghiên cứu tâm lý của nhân viên
• Việc nghiên cứu tâm lý của nhân viên giúp bạn chọn đúng người; bố trí công việc
sao cho phù hợp; sử dụng nguồn nhân lực 1 cách có hiệu quả và giữ chân những
người giỏi.
• Nhà quản lý có thể sử dụng các yếu tố tâm lý để tác động tới hành vi của nhân
viên nhằm duy trì và tạo động lực làm việc cho họ tốt hơn.
3 .Chức Năng Của Các Hiện Tượng Tâm Lý:
II. Khái niệm về Tâm Lý Học Quản Lý:
III. Sơ Lược Về Sự Hình Thành Và Phát Triển Của Tâm Lý Học Quản Lý:
IV. Các Phương Pháp Nghiên Cứu Tâm Lý Con Người Trong Quản Lý:
1. Một số nguyên tắc trong nghiên cứu tâm lý con người.
2.Các phương pháp nghiên cứu tâm lý con ngươi:
Nhà quản lý có thể sử dụng các phương pháp nào để đánh giá tâm lý của nhân viên:
a. Phương pháp quan sát.
b. Phương pháp phỏng vấn cả chính thức lẫn không chính thức.
c. Phương pháp nghiên cứu tiểu sử.
d. Phương pháp trắc nghiệm tâm lý.
e. Phương pháp điều tra bằng bảng câu hỏi.
f. Phương pháp thử thách trong nhiều tình hùng khác nhau.
g. Phương pháp đo løng xã hội.
h. Các phương pháp khác để nhân viên bộc lộ tâm lý của mình ra bên ngoài

2. Tâm lý Nhà Lãnh Đạo là:
2.1. Cá tính của người lãnh đạo:
Các phẩm chất tâm lý của nhà quản lý:
• Tại sao Nhà Lãnh Đạo cần phải có những phẩm chất tâm lý nhất đònh?
• Sự ảnh hưởng của các phẩm chất tâm lý của Nhà Lãnh Đạo tới phong cách lãnh
đạo và cách quản lý nhân viên; tới sự thành đạt của Nhà Lãnh Đạo . . .
• Phát huy năng lực bản thân- Gây dựng những tố chất chủ yếu.
• Những phẩm chất tâm lý cần thiết của Nhà Lãnh Đạo là gì?
 Tố chất làm nên nhà quản lý tài ba: Thụ động và thiếu đầu óc là 2 khuyết
điểm lớn của nhà quản lý. Sự cộng tác là một yếu tố quan trọng vì không
ai có thể hành động được một mình. Những tố chất cần thiết của nhà quản
lý hiện đại là:
 Quản lý chính mình - tố chất tự vấn.
 Quản lý tổ chức : tố chất phân tích.
 Quản lý bối cảnh : tố chất thực tế.
 Quản lý mối liên hệ : tố chất cộng tác. – quan trọng trong quản lý
nhân sự.
 Quản lý biến cáo : tố chất hành động .
TS- VŨ THỊ PHƯNG [email protected]
[email protected] 0903.134.998
9
Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

Ví dụ: Trong cuốn sách “ The Sales Bible – Kinh Thánh về nghệ thuật BÁN HÀNG” –
NXB. Lao động- xã hội – 2007 có đưa ra những phẩm chất tâm lý của nhà lãnh đạo như
sau:
Phẩm chất của 1 nhà lãnh đạo:
1. Giư thái độ tích cực: đònh hướng giải quyết;dònh hướng hành động; đònh hướng con người
–hăng hái dẫn đến thành công
2. Chấp nhận sự thay đổi: Sự thay đổi là tất nhiên;chấp nhận . . . Và biết tận dụng những cơ

[email protected] 0903.134.998
10
Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

• Trong cuốn sách “ 100 quy luật bất biến để thành công trong kinh doanh” của Brian
Tracy có viết:
• “ Quy luật cảm xúc chín chắn-Tr.131”
- Người lãnh đạo luôn bình thản điềm tónh và tự chủ khi đối mặt với các vấn đề nan
giải, khó khăn và nghòch cảnh.
• - Cảm xúc chín chắn là 1 trong những phẩm chất quan trọng nhất của ngươi lãnh đạo
• - Sự chín chắn về cảm xúc sẽ giúp bạn tránh được trạng thái căng thẳng hay giận dữ,
khi đối mặt những tình huống nan giải . . .
• - Hãy chấp nhận xung đột, sự thay đổi như 1 phần tất yếu
• - Sự chín chắn về cảm xúc đòi hỏi bạn có cái nhìn tích cực về bản thân; sẵn sàng lắng
nghe sự phê bình hay phản đối của người khác với 1 thái độ mang tính chất xây dựng.
• - Người có cảm xúc chín chắn biết đặt ra các mục tiêu. Họ cũng biết thời điểm thích
hợp để đưa ra quyết đònh
• - Họ là người o quá phức tạp và ổn đònh về mặt tâm lý
•
2.4.Là hành vi của nhà lãnh đạo được thể hiện trong hoạt động và giao tiếp của họ.
• Mọi hành vi của Nhà Lãnh Đạo đều phản ánh tâm lý của họ
• Nhân viên dựa vào hành vi của Nhà Lãnh Đạo để đánh giá về họ.
• Hành vi và tình cảm(thích, ghét) của nhà quản lý đối với nhân viên bò chi phối bởi
nhận thức của họ về những vấn đề trên, và được thể hiện trong cách giao tiếp, ứng xử
và phong cách quản lý. Chính những điều này đã tác động mạnh tới nhân viên. Do
vậy, nhà quản lý cần phải có những kỹ năng giao tiếp nhất đònh như:
Kỹ năng trả lời các câu hỏi của nhân viên.
 Thế nào là câu trả lời “hay”.?
 Bạn phải làm gì, trước khi trả lời các câu hỏi của nhân viên?
 Các phương án trả lời có thể có là gi?

o Tìm hiểu đối tượng nghe:
o Thiết kế bài nói chuyện:
o Thuyết trình trước công chúng như thế nào?
Kỹ năng tổ chức các cuộc họp và hội nghò.
Các kỹ năng khác
• Cải thiện các kỹ năng của bạn để trở thành Nhà Lãnh Đạo giỏi.
2.5.Kết luận
• Cá tính của nhà lãnh đạo là yếu tố chính, dựa vào đó mà ông ta chọn lựa những phong
cách, phương pháp lãnh đạo phù hợp
• Mọi hành vi của chúng ta, từ cách ăn nói đến cách đi đứng, đều bộc lộ cá tính của
mình. Tuỳ vào cá tính, mỗi người sẽ thích 1 lối lãnh đạo nào đó.
• Kiểm tra cá tính của bạn:
Nếu bạn o biết cá tính của mình, thì bạn o thể chọn 1 phương pháp lãnh đạo phù hợp
với tâm lý , tình cãm của bạn, và nhất đònh bạn ít có khả năng thoả mãn trong nghề
nghiệp.
• 1 lối lãnh đạo tài tình đòi hỏi chúng ta đôi khi phải làm ngược lại với sở thích, phải
linh hoạt, biết sử dụng nhiều thủ thuật và nhiều phương pháp khác nhau. Chúng ta nên
coi trọng đúng mức cá tính của mình.
• Trong thực tế, cá tính có thể giúp bạn quyết đònh phương pháp bạn thường dùng ở
những điều kiện “bình thường”. Tuy nhiên, những yếu tố khác như đặc điểm của nhân
viên , của nhóm, tình huống đặc biệt xảy ra có thể buộc bạn phải chuyển qua sử dụng
những phương pháp khác.
• Phải biết thời điểm nào áp dụng phương pháp nào là hữu hiệu nhất.
TS- VŨ THỊ PHƯNG [email protected]
[email protected] 0903.134.998
12
Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

• BẠN HÃY DỰA VÀO CÁ TÍNH CỦA BẠN MÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO –
Nghệ thuật lãnh đạo

I. Khái niệm về Tâm lý của nhân viên;
1. Là cá tính của họ có ảnh hưởng tới hoạt động, tác phong và kết qủa làm việc . .
Cá tính của nhân viên – 1 vấn đề không thể bỏ qua khi sử dụng người.
• Tầm quan trọng của Cá tính?
• Cần cá tính gì?
• Làm sao biết cá tính của nhân viên ?
• Cá tính này do đâu mà có?
• . . .
VÍ DỤ:Trong cuốn sách
“
“Cẩm nang quản lý- Tiêu chuẩn dùng người của 500 tập đoàn hàng
đầu thế giới” có viết : “Phẩm chất của nhân viên là gốc rễ của tất ca” û và 4 phẩm chất mà
các tập đoàn hàng đầu thế giới chú ý khi dùng người là:
1.Thành tín:
2.Tự tin
3.Năng lực học tập
4.Tinh thần đồng đội
2. Là suy nghó của nhân viên về các vấn đề như . . .
 Tiền lương, thưởng
 Môi trường làm việc
 Cơ hội thăng tiến . . .
 Nhà quản lý (sếp)
 Đồng nghiệp . . .
 . . .
Những suy nghó này của nhân viên có ảnh hưởng như thế nào tới:
TS- VŨ THỊ PHƯNG [email protected]
[email protected] 0903.134.998
14
Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY


b. Các nhu cầu của họ và cách mà nhà quản lý có thể sử dụng để thoả mãn các nhu
cầu của nhân viên:
 Tại sao phải nghiên cứu nhu cầu của nhân viên , khi họ đi làm?
 Các loại nhu cầu của nhân viên?
TS- VŨ THỊ PHƯNG [email protected]
[email protected] 0903.134.998
15
Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

 Làm thế nào để thoả mãn các nhu cầu của nhân viên nhằm duy trì và tạo động
lực làm việc cho họ?
 Nhu cầu vật chất
 Nhu cầu an toàn
 Nhu cầu xã hội:
 Nhu cầu được tôn trọng
 Nhu cầu thể hiện, khẳng đònh mình
 Làm thế nào để biết được các nhu cầu đó của nhân viên đã được đáp ứng đầy
đủ chưa?
c. Năng lực cá nhân và sự ảnh hưởng của nó tới quá trình làm việc của con người.
 Năng lực cá nhân là gì?
 Các yêu tố tạo ra năng lực cá nhân là gì?
 Đánh giá năng lực cá nhân lúc tuyển dụng và lúc sử dụng họ.
d. Tính cách ( đạo đức) và sự ảnh hưởng của nó tới cách làm việc của nhân viên .
 Tính cách là gì?
 Sự ảnh hưởng của tính cách tới quá trình làm việc của nhân viên.
 Làm thế nào để đánh giá tính cách của nhân viên?
 Tính cách con người do đâu mà có?
e. Tính khí ( khí chất) và sự ảnh hưởng của nó tới việc bố trí nhân sự cũng như kết quả
làm việc của nhân viên.
 Tính khí con người là gì?

Trường Đại học kinh tế TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

CHƯƠNG IV: NHỮNG HIỆN TƯNG TÂM LÝ NHÓM – TẬP THỂ CẦN CHÚ Ý TRONG
QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC
M ục đích & yêu cầu của chương này:
Mục đích
 Cung cấp cho sinh viên những kiến thức căn bản về tâm lý nhóm – Tâm lý xã hội như
Các mối quan hệ o chính thức trong nhóm; thủ lónh của nhóm; Bầu không khí tâm lý xã
hội trong nhóm . . .
 ng dụng những kiến thức đó vào trong việc giải quyết các tính huống liên quan tới
QTNNL
Yêu cầu:
 Sinh viên phải nắm được các khái niệm căn bản
 Hiểu được tầm quan trọng của việc nghiên cứu và ứng dụng tâm lý nhóm trong
QTNNL
 Biết sử dụng các phương pháp nghiên cứu Tâm lý của nhóm.
I.Thế nào là các hiện tượng tâm lý xã hội ?
II. Các hiện tượng tâm lý xã hội trong quản lý cần phải nghiên cứu:
1. Cacù mối quan hệ không chính thức trong nhóm:
• Thế nào là mối quan hệ không chính thức trong tổ chức?
• Mối quan hệ này do đâu mà có?
• Sự ảnh hưởng của mối quan hệ không chính thức tới mối quan hệ chính
thức và bầu không khí tâm lý xã hội trong nhóm:
• Nhà quản lý nên làm gì để tạo ra các mối quan hệ chính thức tốt đẹp với
nhân viên
2. Cacù nhóm nhỏ không chính thức trong tổ chức:
• Thế nào là các nhóm nhỏ trong tổ chức?
• Các loại nhóm nhỏ trong tổ chức?
• Nhà quản lý cần phải làm gì với các nhòm nhỏ này?
3. Thủ lónh trong các nhóm nhỏ không chính thức:

8. Những hiện tượng tâm lý xã hội khác:
Kết luận:
 Thế nào là các hiện tượng tâm lý xã hội ?
 Các hiện tượng tâm lý xã hội trong quản lý cần phải nghiên cứu:
 ng dụng việc nghiên cứu các hiên tượng này vào QTNLN
TS- VŨ THỊ PHƯNG [email protected]
[email protected] 0903.134.998
19
Trửụứng ẹaùi hoùc kinh teỏ TPHCM TAM LY HOC QUAN LY

TS- VUế THề PHệễẽNG [email protected]
[email protected] 0903.134.998
20