CHUYÊN ĐỀ: ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT” Ở
MÔN HÓA HỌC 8.
I. LÝ DO:
Nhằm thực hiện công văn số 3535/ BGDĐT – GDTrH của Bộ giáo dục và
đào tạo ngày 27 tháng 5 năm 2013 và công văn số 136/ PGD & ĐT của Phòng
giáo dục và đào tạo huyện Giá Rai ngày 21 tháng 8 năm 2013 về việc triển khai
thực hiện phương pháp “Bàn tay nặn bột” và các phương pháp dạy học tích cực
khác. Cùng với sự chỉ đạo của Lãnh đạo trường, tôi mạnh dạn chọn chuyên đề
này để phổ biến đến các GV trong tổ bộ môn và cũng để rút kinh nghiệm cho
việc thực hiện phương pháp này trong môn hóa học nói chung, môn hóa học 8
nói riêng.
II. NỘI DUNG.
1. Khái niệm về phương pháp “Bàn tay nặn bột”.
Phương pháp “Bàn tay nặn bột” là phương pháp “giảng dạy khoa học dựa
trên tìm tòi khám phá” kiến thức của HS.
2. Tiến trình của phương pháp “Bàn tay nặn bột”.
a. Bước 1: Tình huống xuất phát và câu hỏi nêu vấn đề:
Tình huống xuất phát hay tình huống nêu vấn đề là một tình huống do
giáo viên chủ động đưa ra như là một cách dẫn nhập vào bài học. Tình huống
xuất phát phải ngắn gọn, gần gũi dễ hiểu đối với học sinh. Tình huống xuất phát
càng rõ ràng thì việc dẫn nhập cho câu hỏi nêu vấn đề càng dễ. Giáo viên phải
dùng câu hỏi mở, tuyệt đối không được dùng câu hỏi đóng ( trả lời có hoặc
không ) đối với câu hỏi nêu vấn đề.
b. Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học sinh:
Làm bộc lộ quan niệm ban đầu hay biểu tượng ban đầu để từ đó hình
thành các câu hỏi hay giả thuyết của học sinh là bước quan trọng, đặc trưng của
phương pháp BTNB. Khi yêu cầu học sinh trình bày quan niệm ban đầu, giáo
viên có thể yêu cầu bằng nhiều hình thức biểu hiện của học sinh như có thể là
bằng lời nói ( thông qua phát biểu cá nhân ), bằng cách viết hay vẽ để biểu hiện
suy nghĩ.
c.Bước 3: Đề xuất câu hỏi,giả thuyết, thiết kế phương án thực nghiệm:

nghiệm tìm tòi – nghiên cứu, chính học sinh tự phát hiện ra mình sai hay đúng
mà không phải do giáo viên nhận xét một cách áp đặt. Chính học sinh tự phát
hiện những sai lệch trong nhận thức và tự sửa chữa, thay đổi một cách chủ động.
Những thay đổi này sẽ giúp học sinh ghi nhớ lâu hơn, khắc sâu khiến thức.
3. Đánh giá học sinh trong dạy học theo phương pháp “ Bàn tay nặn
bột”
Đây là một vấn đề khá mới mẻ trong việc áp dụng phương pháp BTNB
vào chương trình tiểu học và trung học cơ sở tại Việt Nam. Vì vậy, khi đánh giá
học sinh giáo viên cần lưu ý:
- Đánh giá học sinh qua quá trình thảo luận, trình bày, phát biểu ý kiến tại
lớp học.
- Đánh giá học sinh trong quá trình làm thí nghiệm.
- Đánh giá học sinh thông qua sự tiến bộ nhận thức của học sinh trong vở
thực hành.
Dạy học theo phương pháp “ Bàn tay nặn bột” là giúp cho học sinh rèn
luyện các kĩ năng, tìm phương án giải quyết cho các vấn đề đặt ra, hiểu kiến
thức hơn là việc làm rõ hay giúp học sinh ghi nhớ kiến thức. Chính vì vậy việc
đánh giá học sinh cũng nên thay đổi theo hướng kiểm tra kĩ năng, kiểm tra năng
lực nhận thức hơn là kiểm tra độ ghi nhớ kiến thức.
4. Vai trò của người GV trong phương pháp “ Bàn tay nặn bột”.
Khi sử dụng phương pháp “ Bàn tay nặn bột”, giáo viên không phải là
người truyền thụ kiến thức dưới dạng thuyết trình, trình bày mà là giúp học sinh
xây dựng kiến thức bằng cách cùng hành động với học sinh.
- Giáo viên - người hướng dẫn:
. Đề ra các tình huống, những thách thức
. Định hướng các hoạt động
. Thu hẹp những cái có thể
. Chỉ ra, cung cấp thông tin cho HS
- Giáo viên – người trung gian:
. Là nhà trung gian giữa “ thế giới” khoa học và học sinh

- Việc phân hóa học sinh rõ rệt theo trình độ nhận thức của HS như hiện nay
(Lớp giỏi, lớp khá, lớp trung bình, lớp yếu, lớp kém) không nên áp dụng phương
pháp này cho tất cả các lớp.
- Cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho việc học của HS cần đầy đủ và
phù hợp với hoạt động của HS khi thực hiện phương pháp này.
Trên đây là toàn bộ nội dung chuyên đề, tôi rất mong sự đóng góp ý kiến
của các bạn đồng nghiệp để việc thực hiện phương pháp “ Bàn tay nặn bột”
được dễ dàng, thuận lợi và phổ biến hơn.
Tân phong, ngày 09 tháng 10 năm 2013.
Người thực hiện

Đào Thị Tâm