Chuyên đề: Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng trong công tác chủ
nhiệm lớp ở trường.
1. Lý do chọn chuyên đề:
Hiện nay, công cuộc công nghiệp hoá , hiện đại hoá đất nước đang là một tất
yếu của sự phát triển, nó trở thành làn sóng mạnh mẽ tác động đến mọi mặt của
đời sống xã hội. Kinh nghiệm cũng như thực tiễn đã chỉ ra rằng công nghiệp hoá ,
hiện đại hoá có mối quan hệ chặt chẽ với sự nghiệp GD & ĐT.
Có thể nói rằng GD& ĐT là yếu tố tác động mạnh mẽ đến quy mô, tốc độ
cũng như sự thành công của sự nghiệp công nghiệp hoá , hiện đại hoá đất nước
.Rõ ràng để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá , hiện đại hoá đất
nước thì yếu tố con ngưòi là then chốt .“Vì lợi ích mười năm trồng cây vì lợi ích
trăm năm trồng người”. Câu nói của Bác Hồ đã thấm nhuần vào đường lối của
Đảng và nhà nước ta. Trong xu thế phát triển của đất nước, Đảng và nhà nước ta
đã khẳng định “Giáo dục là quốc sách”, GD&ĐT là nhân tố quyết định sự phát
triển của đất nước . Vì đối tượng của GD&ĐT chính là đào tạo ra nguồn nhân lực
cho đất nước . Mục tiêu của GD&ĐT là đào tạo những con ngưòi toàn diện để đáp
ứng nhu cầu phát triển của đất nước .Để thực hiện được mục tiêu này , đối với bậc
học THCS thì người giáo viên chủ nhiệm giữ một vai trò đặc biệt quan trọng .
Học sinh là đối tượng dễ bị ảnh hưởng của môi tường xã hội . Đặc biệt là đối
tượng HS THCS dễ bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội bởi vì sự suy nghĩ của các em
chưa được chính chắn, đây là lứa tuổi khó bảo các em luôn muốn thể hiện bản thân
mình là người lớn, không thích làm theo sự sắp đặt của người khác… trong thời
đại bùng nổ thông tin thì điều đó lại càng dễ dàng . Do đó đội ngũ các thầy giáo
(cô giáo) làm công tác chủ nhiệm lớp đang phải đối mặt với những khó khăn . Cụ
thể là :
1.1. Về học sinh :
- Do đặc thù tâm sinh lí của học sinh của học sinh THCS.
- Do ảnh hưởng của phim ảnh, games nên trong vui chơi thường xảy ra bất
hoà giữa các em.
- Các em mê chơi games nên quên học tập và rèn luyện ở nhà …dẫn tới ảnh
hưởng đến việc học tập của các em do gần trường có nhiều tiệm game.
các thầy cô giáo làm công tác chủ nhiệm cũng thiếu nhất quán .
Từ những vấn đề trên, bản thân luôn trăn trở, day dứt trong công tác chủ
nhiệm của mình. Điều đó , khiến tôi luôn suy nghĩ tìm tòi để nâng cao khả năng
công tác của mình. Nhiều biện pháp đã được tôi luôn nghĩ đến và thử nghiệm. Tất
cả những gì tìm tòi và áp dụng thành công, tôi xin được trình bày với đề tài “Một
số biện pháp trong công tác chủ nhiệm lớp” nhằm góp phần nâng cao hiệu quả đào
tạo trong nhà trường .
2. Nội dung cơ bản của chuyên đề:
2.1. Cơ sở lí luận:
Những năm gần đây nền giáo dục của nước ta có nhiều sự thay đổi và biến
động không ngừng , nhưng Đảng và nhà nước vẫn đặc biệt quan tâm đến sự
nghiệp “trồng người” . Vì vậy mỗi người giáo viên chủ nhiệm phải có nhận thức
hết sức đúng đắn về vai trò của người thầy , người cô trong lớp học . Người giáo
viên chủ nhiệm lớp cũng như người chỉ huy ngoài chiến trường , muốn dành thắng
lợi thì người đó phải biết tổ chức , bao quát , xử lí các tình huống mới dành được
thắng lợi . Đối với người giáo viên chỉ đạo , điều khiển lớp , không chỉ dạy các em
về kiến thức , văn hoá mà còn dạy các em về nền nếp , cách sống , cách làm người
và làm chủ tương lai của đất nước . Cũng cần nói thêm là với lứa tuổi học sinh bậc
THCS thì sự nhận thức của các em còn non trẻ, sự tư duy chưa đạt tới đỉnh cao ,
các em cần có người hướng dẫn chỉ đạo cho các em đi vào nền nếp để các em dần
trở thành người sống có ích trong xã hội, đó chính là người giáo viên chủ nhiệm
lớp .
2.2. Thực trạng :
Tuy nhiên thực trạng hiện nay , công tác chủ nhiệm chưa đạt được hiệu quả
cao về nền nếp , công tác tổ chức lớp học và các hoạt động khác . Để khắc phục
tình trạng này thì trước hết mỗi thầy giáo (cô giáo) cần nhận thức rằng người giáo
viên chủ nhiệm lớp hết sức quan trọng trong việc hướng dẫn , chỉ đạo lớp và đào
tạo thế hệ trẻ theo mục đích giáo dục toàn diện . Người giáo viên chủ nhiệm lớp
đóng rất nhiều vai trò : Vừa là thầy dạy học vừa là người cha , người mẹ và cũng
có lúc phải là người bạn tốt nhất của các em .Từ đó có thể uốn nắn các em theo
sở trường của học sinh để từ đó có biện pháp giáo dục tích cực .
- Tham mưu với lãnh đạo trường tổ chức họp phụ huynh học sinh đầu năm để
cập nhật thông tin về học sinh lớp mình .
- Cập nhật những thông tin đã tiếp cận , ghi chép cụ thể những thông tin của
từng học sinh lớp mình vào nhật ký chủ nhiệm lớp . Từ đó có những biện pháp
giáo dục phù hợp như : Biểu dương , khen ngợi hay phê bình hàng tuần nhằm thúc
đẩy sự tiến bộ của học sinh .
Nắm bắt được các thông tin về hoàn cảnh , đặc điểm tâm sinh lý , nhân cách ,
những ưu điểm , hạn chế của từng học sinh , đây là những cơ sở rất quan trọng
trong suốt quá trình giáo dục học sinh , từ đó giáo viên mới xây dựng kế hoạch
chủ nhiệm và có những phương pháp giáo dục phù hợp nhằm thúc đẩy nâng cao
hiệu quả giáo dục học sinh lớp mình .
2.3.2. Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm :
Kế hoạch chủ nhiệm là bước thiết kế lộ trình thực hiện nội dung giáo dục
mang tính khoa học , giúp cho giáo viên chủ nhiệm lớp tiến hành tổ chức , giáo
dục học sinh một cách chủ động , có mục đích rõ ràng .
Trên cơ sở nắm bắt tình hình học sinh và sự chỉ đạo của lãnh đạo nhà trường ,
ngay từ đầu năm học , giáo viên chủ nhiệm phải xây dựng kế hoạch chủ nhiệm
năm học chi tiết cụ thể . Kế hoạch chủ nhiệm cần xác định rõ mục tiêu , chỉ tiêu
các mặt giáo dục học sinh theo từng tháng , học kì , cả năm học và đặc biệt đề ra
những biện pháp cụ thể nhằm đạt mục tiêu đề ra . Những biện pháp giáo dục phải
phù hợp với đặc điểm riêng của lớp , của từng học sinh trên cơ sở các thông tin đã
thu thập . Chú trọng việc giáo dục toàn diện và đồng thời cũng nâng cao , phát huy
những điểm mạnh của các em để từng bước nâng cao chất lượng giáo dục .
2.3.3. Xây dựng bộ máy tổ chức lớp :
Việc xây dựng bộ máy tổ chức lớp học sẽ tạo ra nhân tố rất quan trọng , tích
cực để giáo viên chủ nhiệm quản lý lớp , giáo dục học sinh một cách chủ động .
Xây dựng bộ máy tổ chức lớp tốt sẽ đẩy mạnh các hoạt động phong trào thi đua
của lớp , của trường và đồng thời phát huy vai trò tự quản của mỗi học sinh và của
tập thể lớp , góp phần giáo dục toàn diện cho các em .
hoặc ngồi sau tổ (lớp) .
+ Ý thức của học sinh : học sinh nói chuyện nhiều , không chú ý học thì cho
ngồi trước .
2.3.5. Các hoạt động giáo dục của giáo viên chủ nhiệm :
Đây là nhiệm vụ quan trọng , vì mục tiêu của hoạt động giáo dục là giáo dục
toàn diện cho các em có đủ tri thức và chuẩn mực hành vi đạo đức phù hợp với
mục tiêu yêu cầu của lớp học do Bộ Giáo Dục & Đào Tạo ban hành . Trên cơ sở
kế hoạch , chỉ tiêu đặt ra thông qua hội nghị cán bộ công chức cần thực hiện nhiệm
vụ năm học của lớp , người giáo viên chủ nhiệm cần có biện pháp giáo dục tác
động tích cực đến từng học sinh của lớp mình để đạt được các mục tiêu đó .
Việc giáo dục toàn diện cho học sinh là vấn đề vô cùng cần thiết , trước hết
người giáo viên chủ nhiệm phải khơi dậy và giúp học sinh xây dựng mối quan hệ
lành mạnh , trong sáng , đoàn kết , yêu thương , giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và
rèn luyện đạo đức.
Tổ chức các phong trào thi đua của trường , lớp . Chỉ đạo cho ban cán sự lớp
phân công nhiệm vụ cho từng thành viên , mỗi thành viên đều thấy trách nhiệm
của mình với tập thể để từ đó cố gắng hết khả năng của bản thân để hoàn thành
nhiệm vụ được phân công.
Từ các phong trào thi đua của trường , lớp , giáo viên cần khơi dậy ý thức ,
khát vọng vươn lên trong học tập và chăm lo , quan tâm đến việc giúp học sinh
nâng cao chất lượng học tập các môn văn hoá . Đây là nhiệm vụ trọng tâm của
giáo viên chủ nhiệm lớp .
Thảo luận qua các buổi sinh hoạt lớp về phương pháp học tập các bộ môn
văn hoá , đặc biệt giúp các em nâng cao phương pháp tự học , tự nghiên cứu .
Thường xuyên kiểm tra việc chuẩn bị bài đối với học sinh thông qua các buổi
sinh hoạt 15 phút đầu giờ hay tổ chức cho các em tự kiểm tra bài với nhau . Theo
dõi việc thi đua giữa các tổ . Tổ chức cho các em tự đánh giá kết quả thi đua của
các tổ sau mỗi tuần , tháng , học kì để các em có động lực thi đua trong học tập và
các phong trào tổ chức của trường , lớp .
Giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp chặt chẽ với các lực lượng đoàn thể trong
nhiệm vụ đầy vinh quang nhưng cũng vô cùng nặng nề .
Thạnh Bình, ngày 04 tháng 09 năm 2014
Người thực hiện
Voõ Thị Thu Sương