PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO QUẬN CẦU GIẤY
TRƯỜNG MẦM NON HỌA MI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO TRẺ
MẪU GIÁO TRONG GIỜ GIÁO DỤC ÂM NHẠC
Giáo viên: Trần Thị Hạnh
Sáng kiến kinh nghiệm Trần Thị Hạnh
Năm học: 2006 - 2007
2
Sáng kiến kinh nghiệm Trần Thị Hạnh
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Mục tiêu chăm sóc giáo dục cần phát triển một số giá trị, nét tính cách,
phẩm chất cần thiết theo độ tuổi: Mạnh dạn, tự tin, độc lập, sáng tạo, linh hoạt
Ở trường mầm non đặc biệt là với độ tuổi mầm non âm nhạc là một trong
những loại hình nghệ thuật, phát triển năng lực cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo,
sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả hứng thú của trẻ. Qua bộ môn này đời sống
tinh thần của trẻ ngày càng phong phú hơn, góp phần hình thành và phát triển
nhân cách một cách toàn diện cho trẻ.
Dạy hát và vận động cho trẻ mẫu giáo là yếu tố cần thiết trong giáo dục
âm nhạc. Học hát và vận động là từ chỗ trẻ chưa biết đến biết và luyện tập để
nhuần nhuyễn.Tuy nhiên, trong quá trình dạy mới, luyện tập, ôn luyện nếu chỉ
dạy bình thường thực hiện các bước dập khuôn theo hướng dẫn chương trình
chăm sóc giáo dục, thì trẻ sẽ rất dễ chán, hoạt động thiếu hứng thú. Theo quan
điểm, mục đích giáo dục theo định hướng đổi mới thì giáo viên phải là người
hướng dẫn, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động vui chơi, tìm tòi khám phá. Trẻ tham
gia hoạt động một cách hứng thú chủ động để phát triển, khả năng cá nhân. Trẻ
hoạt động không bị áp đặt, được trao đổi nhận xét để trở nên năng động hơn.
Chính vì vậy muốn thực hiện tốt việc giáo dục âm nhạc cho trẻ, ngoài việc giáo
viên có khả năng, kiến thức âm nhạc thì người giáo viên cũng cần phải biết đặc
điểm tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ trong mối quan hệ âm nhạc để có phương pháp
dạy trẻ thích hợp.
giáo dục âm nhạc .
* Phụ huynh: Nhiều phụ huynh quan tâm, nhiệt tình với việc dạy và học
của cô và trẻ. Đã có nhiều phụ huynh nhiệt tình ủng hộ những nguyên vật liệu
giúp cô giáo tận dụng để cùng trẻ làm đồ dùng phục vụ cho bộ môn giáo dục âm
nhạc.
4
Sáng kiến kinh nghiệm Trần Thị Hạnh
Trẻ: Khả năng nhận thức của trẻ khá đồng đều, hầu hết đã qua lớp nhà trẻ
và mẫu giáo bé nên đã được làm quen với các hoạt động của bộ môn giáo dục
âm nhạc.
Giáo viên: Giáo viên yêu thích âm nhạc, có khả năng về âm nhạc.
2. Khó khăn.
- Khả năng nhận thức về âm nhạc của trẻ không đồng đều
- Một số trẻ có khả năng cảm nhận về âm nhạc kém.
3. Một số hiện pháp gây hứng thú trong quá trình dạy trẻ MGN – MGL học
hát và vận động.
3.1.Biện pháp sử dụng trò chơi phân vai.
Trong quá trình dạy trẻ học hát, ngoài biện pháp dạy trẻ thông thường cô
giáo linh hoạt sử dụng trò chơi phân vai để dạy trẻ hát giúp trẻ thấy hứng thú
tham gia hoạt động, trẻ dễ nhớ lời ca, nhanh thuộc bài và cũng hiểu lời ca sâu
sắc hơn. Trò chơi phân vai là một trong những biện pháp được sử dụng có hiệu
quả trong quá trình dạy trẻ học hát. Trẻ vừa hát vừa diễn vai các nhân vật (làm
chú bộ đội, bác sĩ, công nhân, cô giáo, phi công )
Ví du l: Ở chủ điểm "nghề nghiệp"
Khi dạy trẻ bài "ước mơ xanh" của Phan Nghĩa, tôi đã sử dụng biện pháp
chơi là cho trẻ vừa hát vừa đội mũ và nhập vai các nhân vật có trong bài như:
Công nhân, bác sĩ, cô giáo, bộ đội, phi công bởi bài hát này tuy nhạc không quá
khó song lại rất nhiều lời nên trẻ khó nhớ, rất dễ nhầm nên tôi đã sử dụng biện
pháp này như một yếu tố kích thích sự chú ý, ghi nhớ có chủ định giúp trẻ nhanh
thuộc mà không bị căng thẳng (cho mỗi tổ đóng vai 1 nhân vật). Như vậy trẻ
gõ sáng tạo với đa dạng chủng loại.
- Dụng cụ gõ bằng vỏ lon bia, nước ngọt với sỏi hay vỏ hến hay hạt na
bên trong.
- Dụng cụ gõ bằng vỏ các loại hộp sữa nhựa nhỏ, kết hợp với những loại
sỏi, hột hạt nhỏ bên trong. Tương tự với các loại khác như:
- Bằng vỏ con trai to.
- Bằng gáo dừa.
- Bằng những viên cuội to.
Với bộ gõ trên trẻ được khám phá nhiều âm thanh khác nhau.
Cô giáo đã cho trẻ sử dụng những dụng cụ đó làm phương tiện cho trẻ vận
động dưới hình thức thi đua giữa các tổ, chơi chuyền sỏi (trẻ ngồi vòng tròn cả
lớp để vừa hát vừa dùng sỏi gõ xuống sàn theo yêu cầu của giờ học là gõ theo
nhịp theo tiết tấu chậm và chuyền cho bạn). Như vậy trong quá trình hát kết hợp
vận động chuyền sỏi trẻ phải tập tung, có sự phối hợp giữa các trẻ để thực hiện
7
Sáng kiến kinh nghiệm Trần Thị Hạnh
cho đúng, tránh làm hỏng lần chơi của cả lớp, tuy vậy vẫn không gây căng thẳng
cho trẻ mà trẻ vẫn thấy rất thoải mái khi tham gia vận động.
Hay với các dụng cụ gõ khác: VỎ dừa, lon bia cô cho trẻ luân phiên sử
dụng giữa các tổ trong giờ học để gây hứng thú cho trẻ, đồng thời khi sử dụng
các nhạc cụ đó trẻ có thể đưa ra những nhận xét về âm thanh của từng loại.
Với những dụng cụ có tính sáng tạo, mới lạ sẽ giúp trẻ đến với hoạt động
âm nhạc một cách tích cực hơn, hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện cho trẻ
phát triển tai nghe chính xác hơn, cảm thụ âm nhạc đồng bộ hơn.
Ví dụ 3:
Khi dạy tre bài "Đố quả" - giai điệu bài hát không khó, song bài hát lại có
nhiều lời vì vậy trẻ rất dễ nhầm lẫn trong quá trình học hát. Nếu cô sử dụng đồ
dùng minh hoạ như khi trẻ hát "Quả gì mà chua chua thể' cô đưa ra bức tranh
hay quả khế nhựa, tương tự với câu hát khác. Như vậy trẻ sẽ không bị nhầm lời
và không bị ngắt quãng nhiều, trong quá trình học hát. Nó cũng có tác dụng như
Ví dụ 2: Chơi hát nối tiếp.
Cô đánh nhịp một tay về phía tổ nào thì tổ đó hát, khi cô đánh nhịp bằng
cả hai tay cả lớp hát.
Ví dụ 3: Chơi “Hát đối, hát đuổi”.
Với bài "Đố quả": Chia trẻ thành 2 đội hoặc đội nam - đội nữ hoặc tổ 1- tổ
2, một đội hát “Quả gì mà chua chua thể”.
- Đội kia đố lại: “Xin thưa rằng quả khế” tương tự đến hết bài.
- Với bài "Mẹ dặn bé" giáo dục dinh dưỡng có thể dạy ở chủ điểm bản
thân hoặc chủ điểm gia đình.
Đội 1 (nữ)
"Bạn ơi có biết "
"Nếu muốn thông minh"
"Đạm quan trọng nhất"
"Đu đủ, chuối, na"
"Muốn được béo chắc"
"Thêm chút mỡ bơ"
Đội 2 nam)
"Mẹ dặn chúng mình"
" ăn cho đủ chất"
"Cá thịt, tôm, cua"
"Hồng da sáng mắt"
" Cơm mì gạo khoai"
"Bé sẽ lớn nhanh"
10
Sáng kiến kinh nghiệm Trần Thị Hạnh
Với trò chơi này trẻ cũng rất nhanh thuộc bởi khi trẻ không hát mà đội
bạn hát trẻ sẽ được nghe đồng thời phải chuẩn bị cho lượt hát của mình nên trẻ
vẫn phải tập trung cao, mà rất hứng thú tham gia.
Ví dụ 4:. Chơi "Đánh tay theo nhịp", tiết tấu chậm, tiết tấu nhanh cùng
với bạn làm thành từng đôi quay mặt vào nhau để chơi.
1. Kiến thức.
- Trẻ thuộc chính xác giai điệu, lời ca của bài hát "Cháu yêu cô chú công
nhân".
- Trẻ biết vận động vỗ tay theo nhịp kết hợp với bài hát thành thạo.
2. Kỹ năng.
- Trẻ thực hiện kỹ năng vỗ đệm theo nhịp thành thạo.
- Biết thể hiện các vận động sáng tạo.
- Luyện khả năng nghe nhạc.
- Trẻ hiểu và chơi đúng luật.
3. Thái độ.
- Tham gia tích cực hoạt động tập thể.
12
Sáng kiến kinh nghiệm Trần Thị Hạnh
- Chú ý, lắng nghe và thực hiện tốt yêu cầu của giờ học.
B. CHUẨN BỊ:
- Phông có chữ "Hội thi tiếng hát bé mầm non".
- Đàn oóc gan.
- Các dụng âm nhạc cho cô và trẻ: Xắc xô, phách, mõ, mũ dừa, bộ gõ tự
tạo (vỏ lon bia, vỏ hộp sữa, bỏ trai).
Những con rối tay về các nghề (Bác sĩ, cô giáo) bộ đội, phi công, công
nhân) do cô và trẻ đã làm.
- 1 thùng đựng đồ kín.
- 1 chiếc hộp kỳ diệu.
C. TIẾN HÀNH.
1. Ổn định.
Cô: Để chuẩn bị tốt cho liên hoan "Tiếng hát bé mầm non" của trường vào
tuần tới. Hôm nay lớp A6 tổ chức hội thi "Tiếng hát Hoạ Mi" để chọn ra những
phần biểu diễn hay nhất đại diện cho lớp đi tham dự liên quan nhé?
2. Nội dung.
Hội thi gồm 3 phần:
Nhưng vỗ tay theo nhịp là như thế nào? (trẻ trả lời).
Phần 2: "Ai biểu diễn giỏi".
- Vậy trước khi các con thi với nhau, cô và các con cùng tập vỗ đệm theo
nhịp với bài hát này đã nhé.
- Cô hát kết hợp vỗ đệm theo nhịp lần 1 .
- Lần 2 kết hợp phân tích.
Vỗ đệm theo nhịp là vỗ tay vào phách mạnh đầu tiên ở mỗi Ô nhịp. Bài
hát này không có nhịp lấy đà vì vậy tiếng vỗ tay đầu tiên rơi vào tiếng chú.
- Cả lớp cùng hát và vỗ đệm theo cô (3 lần).
- Cô thấy các con đã thể hiện vỗ đệm theo nhịp với bài hát khá thành thạo.
- Bây giờ là lúc 3 tổ thi với nhau xem tổ nào có phần biểu diễn hay nhất.
- Từng tổ hát kết hợp vận động đệm theo nhịp (có kết hợp dụng cụ âm
nhạc).
14
Sáng kiến kinh nghiệm Trần Thị Hạnh
Sau mỗi phần biểu diễn của các tổ là đánh giá nhận xét của các bạn và cô
giáo.
- Bây giờ sẽ là một yêu cầu khó hơn cho các con, các con hãy tìm đôi cho
mình và cùng quay mặt vào nhau để vừa hát vừa đánh tay theo nhịp cùng bạn (trẻ
quay tìm đôi và thực hiện một lần)
- Tiếp theo sẽ là phần biểu diễn của các nhóm (Mời lần lượt 2 nhóm biểu
diễn).
Vừa rồi các con đã cùng thi đua hát kết hợp vỗ đệm theo nhịp bài hát. Bây
giờ bạn nào giỏi nghe ra cách vận động khác minh hoạ cho bài hát mà không
phải là vỗ đệm.
Cả lớp thực hiện vận động sáng tác bằng các bộ phận của cơ thể trẻ (Cô
nhân xét tuyên dương).
Phần 3:
Để thưởng cho phần biểu diễn xuất sắc của các con sẽ là một trò chơi có
tên gọi: "Đoán tên bài hát".
giáo viên cần hiểu để lựa chọn biện pháp cho phù hợp với bài dạy, độ tuổi.
III. KẾT QUẢ.
Trong quá trình thực hiện các biện pháp gây hứng thú cho trẻ khi học hát
và vận động tôi đã thu được kết quả sau:
1. Làm phong phú thêm các đồ dùng, đồ chơi phục vụ bộ môn giáo
dục âm nhạc, cụ thể:
- Các con rối về các nhân vật trong 1 số bài hát:
+ Ước mơ xanh
+ Kiến học giao thông.
- Một bộ gõ gồm nhiều thể loại:
+ Bằng gáo dừa
16
Sáng kiến kinh nghiệm Trần Thị Hạnh
+ Xắc xô bằng: vỏ lon bia, vỏ hộp sửa của trẻ, vỏ con trai và cùng trẻ
trang trí cho sinh động.
- Một bảng quay
- Một chiếc hộp đa năng.
2. Kết quả trên trẻ.
Trẻ hát đúng nhạc, lời ca, hồn nhiên 90%
- Sử dụng nhạc cụ cho bài hát thành thạo 87 → 90%
- Trẻ nhanh thuộc lời ca và giai điệu của bài hát.
- Trẻ thành thạo các loại vận động theo yêu cầu độ tuổi kết hợp với các trò chơi .
- Các giờ Giáo dục âm nhạc trẻ rất vui, phấn khởi và hứng thú tham gia,
giờ học rất nhẹ nhàng hiệu quả cao.
IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
- Qua thực tế giảng dạy bộ môn tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm để
thực hiện tết nội dung dạy hát và vận động cho trẻ giáo viên cần:
+ Yêu âm nhạc - Có khả năng về âm nhạc.
+ Nắm chắc phương pháp bộ môn Giáo dục âm nhạc .
+ Cô và trẻ tích cực làm đồ dùng sáng tạo thay đổi hình thức theo chủ điểm.