Bài tập cuối kì Luật So Sánh
Không chỉ là đệ nhất cường quốc về kinh tế, nước Mỹ còn là một trong
những nước có trình độ pháp luật hàng đầu. Chính vì thế, cần thiết phải nghiên cứu
việc đào tạo nghề luật của họ, để học hỏi kinh nghiệm và ứng dụng vào nước ta.
1. Đào tạo luật ở Mỹ và những kinh nghiệm của họ.
* Về đầu vào: việc đào tạo luật ở Mỹ là đào tạo sau đại học, sinh viên luật là
những người đã tốt nghiệp đại học – có bằng cử nhân một môn khoa học bất kì.
Các khoa luật ở Mỹ tuyển sinh viên đầu vào rất khắt khe, thường lựa chọn những
sinh viên thật sự xuất sắc. Những người trúng tuyển sẽ theo học 3 năm tại khoa luật
để lấy bằng J.D - ( jurist doctor ) - văn bằng luật cơ bản ở Mỹ. Độ tuổi trung bình
cho sinh viên khoa luật tốt nghiệp ở Mỹ là 29, độ tuổi cho con người hoàn thiện về
nhân cách và giữ vững lập trường lời nói và hành động.
* Về chương trình đào tạo: Mỹ là nhà nước liên bang nên ngoài hệ thống
pháp luật liên bang còn có 50 hệ thống pháp luật của bang và quận Columbia. Về
phạm vi đào tạo, trường học của một số bang chỉ đào tạo luật của bang, có trường
lại đào tạo cả luật liên bang, thậm chí những sinh viên tốt nghiệp ở đó ra còn có thể
hành nghề ở những nơi chấp nhận Common Law. Chất lượng giữa các trường đào
tạo luật cũng có sự khác biệt, thể hiện cụ thể bởi các trường hàng đầu với sự đào
tạo bài bản, chất lượng, khoa học với cơ sở vật chất tốt, lực lượng giảng viên có
năng lực chuyên môn và khả năng giảng dạy hiệu quả như Havard, Columbia,.. Bên
cạnh đó có sự cạnh tranh rất gay gắt về chất luợng cả trong việc tuyển dụng và đào
tạo sinh viên của các trường đào tạo luật tại Mỹ, nhằm đem lại danh tiếng cho
trường mình. Họ mời các tác giả, những người nổi tiếng trong lĩnh vực pháp luật về
trường nghiên cứu, giảng dạy nhằm thu hút sinh viên và các nguồn tài trợ.
* Phương pháp đào tạo: Phương pháp giảng dạy pháp luật của Mỹ rất phù
hợp với tình hình phức tạp và luôn luôn thay đổi của xã hội Mỹ. Nếu như việc đào
tạo luật ở nhiều nước khác, trong đó có Việt Nam, thường dạy cho sinh viên những
vấn đề cơ bản về luật và tìm luật ở đâu (học thuộc lòng) để giải quyết các vụ việc
cụ thể thì hệ thống giáo dục luật ở Mỹ không trực tiếp truyền đạt những kiến thức
1
Bài tập cuối kì Luật So Sánh

Phương pháp thực tập thực tế cũng là một phần trong chương trình trường
luật đạt tiêu chuẩn đã có cách đây chừng 30 năm. Các khóa này cho sinh viên các
kinh nghiệm thực tế, thường là các phiên tòa, bằng cách cho họ tham gia các vụ án
có thực dưới sự giám sát chặt chẽ của khoa. Sinh viên cũng được tạo cơ hội làm
việc độc lập trong các văn phòng luật và các tòa án. Sự thay đổi thực chất có ý
nghĩa nhất trong giáo dục ở Mỹ 30 năm qua là việc đưa đào tạo kỹ năng nâng cao
vào các chương trình học thông qua các khóa giáo dục thực tế và giải quyết tình
huống phức tạp. Cách đào tạo này đem lại cho sinh viên sự hứng thú thực sự bởi họ
phải giải quyết các công việc phức tạp xảy ra trong thực tế chứ không phải những
kiến thức quá khô khan có ở trong sách. Đây là cách đào tạo luật đem lại cho những
người được đào tạo những kiến thức pháp luật, những kĩ năng làm việc vô cùng cần
thiết, chính vì điều này mà các sinh viên được học tập luật tại Mỹ khi ra trường chỉ
cần tập sự một thời gian ngắn là có thể làm được việc.
* Về học liệu: Trước khi đến lớp sinh viên phải đọc các tài liệu gồm: các bản
án (case method), các văn bản pháp luật, học thuyết pháp lý liên quan, một số bài
viết về kinh tế và xã hội (modified case method).
2. Những kinh nghiệm có thể tiếp thu và ứng dụng ở Việt Nam.
Cần phải có sự thay đổi:
Ở nước ta, hầu như chất lượng đầu vào của các trường luật còn thấp, không
biết đó có phải là nguyên nhân sinh viên luật sau khi ra trường thất nghiệp nhiều
hay không? Có điều cần thiết phải nâng cao chất lượng đầu vào vì ngành luật là
một ngành học khó, cần sự thông minh và linh hoạt. Xét trên phương diện vĩ mô,
cần có sự cân bằng về cung và cầu số lao động trong lĩnh vực này thì mới có thể
thu hút được sinh viên. . .
Mỹ là nhà nước liên bang nên họ có nhiều hệ thống pháp luật là điều đương
nhiên.Việt Nam là nhà nước đơn nhất, chỉ có duy nhất một hệ thống pháp luật nên
chỉ có thể nhất quán một chương trình đào tạo luật. Tuy nhiên, cần cho sinh viên có
nhiều lựa chọn hơn với các môn học bắt buộc trong năm nhất, các môn học tự chọn
3
Bài tập cuối kì Luật So Sánh

2. Michael Bogdan, Luật So Sánh (Bản tiếng Việt), Nxb.
Kluwer, Norstedts Juridik, Tano, 2002.
3. T.S. Phan Thị Kim Ngân, Giáo dục pháp luật ở Hoa Kỳ, TẠP
CHÍ KHPL SỐ 2 /2004.
5