PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài.
Giáo dục công dân là một môn khoa học xã hội góp phần đào tạo học sinh
thành những người lao động mới, hình thành những phẩm chất tốt đẹp, tích cực
của người công dân tương lai; có thế giới quan khoa học, nhân sinh quan tiến bộ,
có đạo đức trong sáng, để thực hiện đường lối và nhiệm vụ cách mạng đúng đắn
của Đảng và Nhà nước, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, có ý thức
trách nhiệm đối với Tổ quốc, với nhân dân, với gia đình và với bản thân mình.
Tuy nhiên, bộ môn Giáo dục công dân ở trường THPT hiện nay chưa
được phụ huynh, học sinh và một bộ phận giáo viên nhận thức một cách đúng
đắn. Cho đến nay, quan niệm môn GDCD là môn học bổ trợ, môn học phụ rất
khô khan, trừu tượng, khó học, vẫn còn tồn tại khá nặng nề. Tình trạng học sinh
làm việc riêng, đưa môn khác ra học trong giờ GDCD vẫn còn hoặc học sinh có
học bài nhưng học theo kiểu ngồi “đọc vẹt”, học thuộc lòng còn rất nhiều, vì thế
mà sau khi học xong các em không nhớ được nội dung, mà nếu có nhớ thì cũng
chỉ nhớ theo kiểu thuộc lòng, chứ không hiểu nội dung của bài học. Đặc biệt, đối
với học sinh 12 - các em chỉ biết đề cao và chú tâm những môn học theo khối,
những môn liên quan đến thi tốt nghiệp mà coi thường môn GDCD. Chính vì
vậy, việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, rèn
luyện thói quen và khả năng tự học, tạo hứng thú học tập của học sinh đối với bộ
môn GDCD, giúp học sinh có thể hiểu, nắm vững được kiến thức là vấn đề quan
trọng đang được các cấp quản lí giáo dục và giáo viên hết sức quan tâm.
Có nhiều phương pháp dạy học phát huy được tính tích cực của học sinh,
trong đó việc khai thác hình ảnh trực quan vào giảng dạy môn GDCD là phương
pháp thực sự có hiệu quả. Thông qua hình ảnh trực quan, học sinh không chỉ
hiểu kiến thức lý thuyết trong từng đơn vị kiến thức bài học mà còn nắm được
qui luật phát triển của xã hội, hiểu rõ hơn về những hoạt động thực tiễn cuộc
sống đã, đang và sẽ diễn ra; từ hình ảnh, học sinh sẽ có kĩ năng tư duy, quan sát,
trí tưởng tượng, kĩ năng phân tích, mô tả kiến thức thực tế từ bên ngoài như:
1
Kdusinxky đã từng nói “Hình ảnh được lưu giữ đặc biệt và vững chắc trong trí
khái niệm, nội dung và xác định được trách nhiệm của bản thân mình đối với
việc thực hiện quyền bình đẳng trong kinh doanh. Từ đó góp phần giáo dục và
định hướng cho việc lựa chọn nghề nghiệp tương lai của học sinh sau này. Quá
trình thực hiện đề tài, tôi mong muốn giờ học GDCD thực sự là một giờ học hấp
dẫn, có ý nghĩa giáo dục và thực sự tạo được hứng thú học tập cho học sinh.
3. Phạm vi nghiên cứu.
Trong phạm vi của đề tài, tôi chỉ tập trung đưa ra những hình ảnh, ví dụ
và bài tập tình huống về hoạt động kinh doanh có liên quan đến phần khái niệm,
nội dung để vận dụng vào dạy Bài 4 - tiết 3: Quyền bình đẳng trong kinh
doanh, từ đó yêu cầu học sinh xác định trách nhiệm của bản thân để góp phần
thực hiện tốt quyền bình đẳng trong kinh doanh.
4. Thời gian nghiên cứu.
Tôi đã tiến hành sử dụng hình ảnh trực quan vào giảng dạy bộ môn trong
nhiều năm nay, với đề tài này, tôi đã tập trung thực hiện trong thời gian học kỳ
II, năm học 2011 -2012 và tiếp tục nghiên cứu, bổ sung thực hiện và hoàn thành
trong năm học 2012 - 2013 ở trường THPT Bá Thước - Thanh hóa
5. Phương pháp nghiên cứu.
Trên cơ sở phương pháp luận triết học Mác - Lênin, đề tài được thực hiện
dựa trên phương pháp nghiên cứu chính là phương pháp tư duy - lôgic, phương
pháp phân tích - tổng hợp. Ngoài ra đề tài còn được thực hiện dựa trên các
phương pháp: Qua thực tiễn giảng dạy và học tập trên lớp (quan sát, điều tra
thực tế), qua các kênh thông tin: Mạng internet, sách, báo, các tài liệu chuyên
ngành có liên quan, qua kinh nghiệm của các đồng nghiệp, đặc biệt là các đồng
nghiệp trực tiếp giảng dạy môn Giáo dục công dân.
6. Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
- Khách thể: Chương trình SGK GDCD lớp 12 (Đã sửa đổi).
- Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 12 trường THPT Bá Thước.
3
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
CHƯƠNG 1: PHƯƠNG PHÁP KHAI THÁC HÌNH ẢNH TRỰC QUAN TRONG
chiếu, có nhiều cách sắp xếp hình ảnh:
- Sắp xếp hình ảnh cùng một nôi dung trên nhiều Slides khác nhau
- Sắp xếp hình ảnh cùng một nội dung kiến thức trên cùng một Slides
Sau đó, giáo viên cần chọn hiệu ứng phù hợp (nên chọn hiệu ứng Fade)
- Tránh chiếu nhiều hình ảnh chỉ chuyển tải một nội dung kiến thức trên
nhiều Slides và nhiều loại hiệu ứng khác nhau, như thế sẽ không khắc sâu trí
nhớ cho học sinh, vả lại khiến người quan sát sẽ có cảm nhận giờ học “rối”,
“lướt nhanh” quá nhiều hình ảnh.
CHƯƠNG 2:THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY VÀ HỌC MÔN GDCD NGÀY NAY
Theo quan niệm của nhiều giáo viên cũng như học sinh cho rằng, giảng
dạy và học tập môn GDCD là một môn học khô khan, trừu tượng và khó tiếp thu
vì: kiến thức của môn học là kiến thức về triết học, về đường lối chính sách của
Đảng và pháp luật của Nhà nước Chính vì thề mà nhiều giáo viên và học sinh
thường chán nản. Trên thực tế, bên cạnh những giáo viên tích cực đổi mới
phương pháp dạy học thì vẫn có nhiều giáo viên không muốn đổi mới hoặc cũng
dạy theo hướng đổi mới nhưng còn mang nặng tính hình thức, đối phó Thậm
chí nhiều giáo viên cho rằng: Việc phát huy tính tích cực của học sinh ở môn
GDCD còn hạn chế là do vị trí của bộ môn ở trường THPT nói chung, ở trường
THPT Bá Thước nói riêng bị xem nhẹ, không phải là môn thi tốt nghiệp, do vậy
học sinh không chịu học…
Xuất phát từ thực tiễn dạy học như vậy và từ chính kinh nghiệm giảng dạy
ở trường THPT Bá Thước của bản thân, tôi nhận thấy rằng với sự phát triển như
vũ bão của KHCN hiện nay cần đào tạo con người một cách toàn diện. Muốn
vậy,các em phải hứng thú say mê trong học tập. Để làm được điều đó, bản thân
giáo viên phải kích thích năng lực tư duy sáng tạo của học sinh qua các bài học
5
bằng các phương pháp mới. Chính vì vậy, tôi đã chọn phương pháp giảng dạy
này làm đề tài nghiên cứu của mình.
CHƯƠNG 3: KHAI THÁC HÌNH ẢNH TRỰC QUAN VẬN DỤNG VÀO GIẢNG
DẠY BÀI 4: QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA CÔNG DÂN TRONG MỘT SỐ LĨNH VỰC
- Giáo dục kĩ năng hợp tác tìm hiểu nội dung quyền bình đẳng trong kinh
doanh
- Giáo dục kĩ năng tư duy phê phán những trường hợp vi phạm quyền bình
đẳng trong kinh doanh.
3.3. Tiến trình lên lớp.
3.3.1. Ổn định tổ chức:
Kiểm tra sĩ số lớp.
3.3.2. Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là bình đẳng trong lao động? Là học sinh em cần phải làm gì để
góp phần thực hiện tốt quyền bình đẳng của công dân trong lao động?
3.3.3.Giảng bài mới:
BÀI 4: QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA CÔNG DÂN TRONG MỘT SỐ LĨNH VỰC CỦA
ĐỜI SỐNG XÃ HỘI (TIẾT 3) - PPCT: TIẾT 11 GDCD 12 THPT.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính cần đạt
7
Hoạt động1: Tìm hiểu khái niệm kinh
doanh, khái niệm bình đẳng trong kinh
doanh.
(Hoạt động này nhằm giáo dục học sinh kĩ
năng tìm kiếm và xử lí thông tin, kĩ năng
giải quyết vấn đề/ra quyết định trong xử lí
tình huống để tìm hiểu quyền bình đẳng
trong kinh doanh)
- Giáo viên: trình chiếu một số hình ảnh về
hoạt động kinh doanh và phân tích nội dung
hình ảnh để học sinh thấy được trong nền
kinh tế thị trường, các hình thức tổ chức
kinh doanh đa dạng, phong phú, tham gia
tích cực vào cạnh tranh (mọi người được tự
do kinh doanh theo pháp luật); “mọi công
pháp luật.
Sau khi học sinh trả lời động lực để thúc
đẩy kinh doanh phát triển thì GV chuyển
hoạt động bằng việc tổ chức cho HS thảo
luận bài tập tình huống qua phiếu học tập
sau:
Bài tập tình huống: Tốt nghiệp THPT, đã
18 tuổi, Hoàng quyết định bắt đầu sự
nghiệp bằng nghề kinh doanh. Sau khi
tham dự khóa đào tạo ngắn hạn về kinh
doanh, Hoàng thưa chuyện với bố mẹ để
xin cấp vốn và đã được bố mẹ đồng ý.
Công việc đầu tiên mà Hoàng phải làm là
nộp bộ hồ sơ đăng ký kinh doanh lên Ủy
ban nhân dân huyện. Thế nhưng, anh cán
bộ tiếp nhận hồ sơ thì lại giải thích rằng,
Hoàng không thể được cấp Giấy chứng
nhận Đăng ký kinh doanh vì mới tốt
nghiệp THPT, vừa mới qua tuổi vị thành
niên. Hoàng suy nghĩ: Pháp luật đâu có
- Kinh doanh là việc thực hiên liên
tục một, một số hoặc tất cả các
công đoạn của quá trình đầu tư từ
sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm
hoặc cung ứng dịch vụ trên thị
trường nhằm mục đích sinh lời.
10
quy định người đã thành niên nhưng vừa
mới tốt nghiêp THPT không được đăng ký
kinh doanh?
của pháp luật.
GV: Phân tích những hình ảnh trên cho HS
thấy mọi cá nhân, tổ chức đều có quyền
bình đẳng trong việc lựa chọn ngành, nghề,
địa điểm, hình thức kinh doanh trong
khuôn khổ của pháp luật (nói đến quyền
bình đẳng của công dân trước pháp luật về
kinh doanh).
- GV trình chiếu hình ảnh: Hiến pháp
1992, luật doanh nghiệp để khẳng định
cho học sinh tính pháp lí cao của quyền
bình đẳng trong kinh doanh trong xã hội
XHCN.
=> Quyền này đã được ghi nhận bằng
12
SXKD hàng gia dụng
SXKD máy tính
SXKD quần áo
SXKD dầu ăn
các văn bản pháp luật (Điều 57 - Hiến
pháp 1992; Điều 7 - Luật doanh nghiệp)
và được đảm bảo thực hiện bằng sức
mạnh của Nhà nước.
GV hỏi:
1.Theo em, quyền bình đẳng trong kinh
doanh được thực hiện theo nguyên tắc
nào?
HS trả lời: Nguyên tắc tự do, bình đẳng,
cùng có lợi và cùng chịu trách nhiệm về
hoạt động của mình trước pháp luật
ý định đó không ? Vì sao?
HS trả lời: An sẽ không được thực hiện
ý định đó, vì đủ tuổi, có sở thích nhưng
chưa đủ những điều kiện kinh doanh
khác theo quy định của pháp luật.
2. Vậy, điều kiện để An được tiến hành
kinh doanh Dược phẩm là gì?
HS: Ngoài đủ tuổi, An còn phải đủ điều
kiện về tài sản, trình độ chuyên môn(có
bằng cấp Y dược), có người đỡ đầu, điều
kiện về tinh thần
GV kết luận:
=> Những điều kiện trên của An cũng
chính là điều kiện để mọi công dân được
tiến hành kinh doanh.
GV hỏi: Vậy em hãy cho biết nội dung
thứ nhất về quyền bình đẳng trong
kinh doanh?
HS trả lời nội dung thứ nhất:
- Thứ nhất, mọi công dân đều có
quyền chọn hình thức tổ chức kinh
doanh tùy theo khả năng, sở thích nếu
có đủ điều kiện.
14
GV phân tích: Ở nội dung này, quyền tự
do lựa chọn hình thức tổ chức kinh
doanh của công dân trên cơ sở tùy theo
“khả năng”, “sở thích”, “có đủ điều
kiện”. Điều đó có nghĩa là không phải
bất kì ai cũng có thể tham gia vào quá
SX ô tôSX gạch menSX quần áo
SX giày
thể thao
KD sữa
KD xe
máy
an toàn nằm trong sự kiểm soát của Nhà
nước để mọi doanh nghiệp đều có quyền
tự chủ đăng kí kinh doanh. Từ đó, họ sẽ
yên tâm sản xuất và góp phần tạo nên một
xã hội trật tự lành mạnh, bình đẳng.
GV: trình chiếu hình ảnh tiếp theo:
GV: Dù là Công ty xăng dầu của tư nhân
hay của Nhà nước thì giá bán trên thị
trường phải như nhau, bình đẳng với
nhau…có như thế mới đảm bảo quyền
kinh doanh lâu dài cho doanh nghiệp.
Để thực hiện quyền bình đẳng trên thị
trường nhằm đưa ra khung giá, bình ổn
giá, tạo ra môi trường pháp lí công khai,
minh bạch, Bộ tài chính đã tổ chức Hội
nghị dự thảo luật quản lí giá cả cho các
doanh nghiệp trong phạm vi cả nước.
17
Dự thảo luật quản lí giá cảGiá xăng bình đẳng
GV hỏi: Những hình ảnh vừa quan sát
cho các em biết nội dung nào về quyền
bình đẳng trong kinh doanh?
HS trả lời nội dung thứ 3.
GV: Ví dụ: Để đảm bảo việc kinh doanh
cả nước nói chung và đã bị xử lí theo qui
định của pháp luật.
GV :Ở hình ảnh dưới là anh Hồ Viết
Hiển, sinh năm 1956 tại Nghệ An đã cho
sản xuất và tiêu thụ 300kg mì chính giả
19
Buôn bán ngà voi
Hồ Viết Hiển - Nghệ An
- SX 300kg mì chính giả
Buôn bán rượu giả
Xét xử các đối tượng đã buôn bán phụ
nữ và trẻ em tại Hà Giang
lấy nhãn hiệu Azinomoto và Miwuon. Với
vai trò của mình, đội quản lý thị trường đã
cho tịch thu toàn bộ mặt hàng của anh
Hiển, đồng thời tiến hành bắt tạm giam để
tiếp tục điều tra sự việc.
Còn ở hình ảnh bên cạnh là việc đã xẩy ra
tại Hà Giang - Tình trạng buôn bán phụ
nữ và trẻ em bị đưa ra xét xử.
=> Điều đó khẳng định vai trò quan trọng
của pháp luật trong lĩnh vực kinh doanh
hiện nay.
GV: chiếu hình ảnh mở rộng qui mô kinh
doanh.
Vídụ: Ở Bá Thước có nhiều doanh
nghiệp, trong đó có doanh nghiệp Hon đa
Cường Nhung. Doanh nghiệp này đã tự
chủ đăng kí kinh doanh để nâng cao hiệu
riêng và trong phạm vi cả nước nói
chung.
doanh để nâng cao hiệu quả và khả
năng cạnh tranh.
GV hỏi: Em hãy nêu nội dung thứ 5
của, quyền bình đẳng trong kinh
doanh?
HS trả lời nội dung thứ 5
GV giảng giải: Bất kỳ một người kinh
- Thứ năm, mọi doanh nghiệp đều
bình đẳng về nghĩa vụ trong quá
trình hoạt động kinh doanh.
22
Nghề đúc đồng Thiệu Hóa Nghề dệt chiếu Nga Sơn
doanh nào ở bất kỳ một ngành nghề nào
đều bình đẳng về nghĩa vụ như nhau trong
quá trình sản xuất kinh doanh.
GV hỏi:
1. Theo em, trong quá trình hoạt động
sản xuất kinh doanh, mọi doanh nghiệp
đều bình đẳng về những nghĩa vụ gì?
HS: Trong quá trình hoạt động kinh
doanh, mọi doanh nghiệp đều bình đẳng
về những nghĩa vụ: kinh doanh đúng
ngành nghề đã đăng ký, nộp thuế, khai
báo tài chính, bảo vệ môi trường, bảo đảm
quốc phòng an ninh
2. Thực hiện tốt những nghĩa vụ trên có
tác dụng như thế nào?
HS: Thực hiện tốt những nghĩa vụ trên sẽ
nhắc nhở mọi cá nhân, doanh nghiệp
khi tham gia hoạt động sản xuất kinh
doanh phải thực hiện đúng nghĩa vụ theo
quy định của pháp luật trong lĩnh vực
kinh doanh.
Để khắc sâu kiến thức trọng tâm cho HS,
GV trình chiếu sơ đồ tóm tắt nội dung
quyền bình đẳng trong kinh doanh :
25
NỘI
DUNG
QUYỀN
BÌNH
ĐẲNG
TRONG
KINH
DOANH
- Mọi DN đều có quyền tự chủ đăng kí KD trong những
ngành, nghề mà pháp luật không cấm khi có đủ điều kiện
theo qui định của pháp luật.
- Mọi công dân đều có quyền chọn hình thức tổ chức kinh
doanh tùy theo khả năng, sở thích nếu có đủ điều kiện.
- Mọi DN đều bình đẳng về nghĩa vụ trong quá trình hoạt
động kinh doanh .
- Mọi DN thuộc các thành phần kinh tế khác nhau đều được
bình đẳng trong việc khuyến khích phát triển lâu dài.
- Mọi DN đều bình đẳng về quyền tự chủ kinh doanh để
nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh.
Copyright: Tài liệu đại học ©