Bài giảng
Bài giảng
C
C
ông ngh môi tr ngệ ườ
ông ngh môi tr ngệ ườ
Gi
Gi
ảng viên : GS.TS Đặng kim Chi
ảng viên : GS.TS Đặng kim Chi
Viện KH & CN Môi trường – ĐHBK Hà nội
Viện KH & CN Môi trường – ĐHBK Hà nội
Hà nội 2-2009
Hà nội 2-2009
CHƯƠNG III: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ
Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ-
CHƯƠNG III: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ Ô NHIỄM
KHÔNG KHÍ
•
I. Các chất gây ô nhiễm không khí
•
1. Chất ô nhiễm dạng hạt
•
- Bụi là những thành phần nhỏ, rắn hoặc lỏng phân tán
trong pha khí
•
- Kích thước: D = 0,002µm → 500 µm
•

CHƯƠNG III: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ2. Chất ô nhiễm dạng khí
- Các chất ô nhiếm hữu cơ: h¬i dung m«i, H¬i c¸c HCBVTV
h÷u c¬, CFC …
- Các chất ô nhiếm vô cơ: SO
2
, NO
x
, NH
3
, CO
2,
, CO, N
2
O….
- Hơi kim loại nặng : H¬i Hg, Pb, Cd, Zn .…
CHƯƠNG III: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍII. Nguyên tắc xử lý
1. Nguyên tắc: Thu gom khí ô nhiễm từ các công đoạn sản xuất đưa về hệ
thống xử lý
2. Thu gom khí
3. Làm nguội khí
Sử dụng các thiết bị trao đổi nhiệt: có tiếp xúc hoặc không có tiếp xúc
* Thiết bị trao đổi nhiệt khô: thiết bị ống trùm, nước đi ngoài ống trùm, khí nóng
đi trong ống
(Hinh vẽ)

•
- Buồng lắng có vách ngăn: hạt bụi va đạp vào vách ngăn rơi xuống
Một số thiết bị áp dụng PP trọng lực
A. Buồng lắng đơn giản
Các phương pháp xử lý bụi (4)
Các phương pháp xử lý bụi (4)
B. Buồng lắng nhiều tầng
Các phương pháp xử lý bụi (5)
Các phương pháp xử lý bụi (5)
C. Buồng lắng có vách ngăn
Các phương pháp xử lý bụi (6)
Các phương pháp xử lý bụi (6)
CHƯƠNG III: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ3. Xử lý bụi bằng quán tính
- Nguyên tắc: thay đổi chiều hướng chuyển động của dòng khí, bụi có quán
tính lớn sẽ giữ hướng chuyển động ban đầu của mình, va đập vào các vật
cản được giữ lại trong thiết bị, rơi xuống đáy thiết bị
Thiết bị lọc bụi quán tính kiểu ventury
Thiết bị lọc bụi quán tính kiểu màng chắn uốn cong
Thiết bị lọc bụi quán tính kiểu “lá sách” cấu tạo của Stairmand
- Ưu điểm: Cấu tạo đơn giản, dễ vận hành, thiết bị gọn nhẹ, tổn thất áp suất
nhỏ
- Nhược điểm: Chỉ có khả năng tách những hạt bụi lớn, lưu lượng khí không
lớn
- Ứng dụng: tách bụi có kích thước lớn trước khi đi vào hệ thống tiếp theo
Một số thiết bị áp dụng
Một số thiết bị áp dụng
PP

theo các gờ hình vòng cung của tấm chắn để đi tiếp đến các dãy tấm chắn
tiếp theo. Trong quá trình thay đổi hướng chuyển động, bụi sẽ bị giữ lại trong
tiếp theo. Trong quá trình thay đổi hướng chuyển động, bụi sẽ bị giữ lại trong
lòng máng và rơi xuống phễu chứa bụi của thiết bị.
lòng máng và rơi xuống phễu chứa bụi của thiết bị.
Các phương pháp xử lý bụi (9)
Các phương pháp xử lý bụi (9)
•
Phương pháp quán tính
Các phương pháp xử lý bụi
Các phương pháp xử lý bụi
a. Có vách ngăn, b. với chỗ quay khí nhẵn,
c. có chóp mở rộng, d. nhập khí ngang hông
Phương pháp quán tính
Phương pháp quán tính
Thiết bị lọc bụi quán tính kiểu “lá sách” cấu tạo của Stairmand
Thiết bị lọc bụi quán tính kiểu “lá sách” cấu tạo của Stairmand
a- Cấu tạo
b- Nguyên lý hoạt động
Sử dụng các tấm chắn đặt song song nhau và
chéo góc với hướng chuyển động ban đầu của
dòng khí, tương tự như các tấm hướng dòng.
Nhờ thay đổi hướng chuyển động của dòng
khí một cách đột ngột, bụi sẽ được dồn lại ở
ống thoát và được xả vào thùng chứa cùng
với khoảng 10% lưu lượng khí thải.
c- Ưu điểm
Tổn thất áp suất rất nhỏ
d- Ứng dụng
Thường sử dụng như một cấp lọc thô đặt

vào dòng khí chính. Bụi trong dòng
vào dòng khí chính. Bụi trong dòng
tuần hoàn nhờ lực quán tính và trọng
tuần hoàn nhờ lực quán tính và trọng
lực rơi xuống phễu chứa 5.
lực rơi xuống phễu chứa 5.
c- Ứng dụng
c- Ứng dụng
Áp dụng khá phổ biến để lọc tro trong
Áp dụng khá phổ biến để lọc tro trong
khí thải lò hơi.
khí thải lò hơi.
Các phương pháp xử lý bụi (10)
Các phương pháp xử lý bụi (10)
C. Thiết bị lọc bụi kiểu quán tính kết hợp với
thùng lắng bụi
a- Cấu tạo
CHƯƠNG III: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ4. Phương pháp ly tâm
- Nguyên tắc: Bụi tách ra khỏi dòng khí chứa bụi nhờ tác dụng của lực ly tâm.
Dưới tác dụng của lực ly tâm, khí đi vào ống theo phương tiếp tuyến, tạo thành
vòng tròn xoắn ốc, bụi va đập vào thành ống lắng xuống, khi đi ra
- Ưu điểm: Giá thành đầu tư thấp, cấu tạo đơn giản dễ vận hành, chiếm ít diện
tích xây dựng (có thể tận dụng các góc cạnh nơi sản xuất), không có bộ phận
chuyển động, có thể cấu tạo bằng nhiều loại vật liệu khác nhau, làm việc liên
tục, chi phí sửa chữa, bảo dưỡng thấp
- Nhược điểm: Dễ bị bào mòn, không thích hợp với bụi có d < 5µ
- Phạm vi áp dụng: để thu hồi bụi trong công nghiệp hoá chất, xi măng, gốm

Thích hợp với bụi có d<20µ
Phương pháp xử lý bụi (13)
Phương pháp xử lý bụi (13)
Ưu nhược điểm và phạm vi ứng dụng của Thiết
bị lọc bụi ly tâm kiểu đứng (xiclon)
Nhược điểm:
–
Dễ bị mài mòn
–
Không thích hợp với bụi có d<5µ
Phạm vi ứng dụng
–
Sử dụng để thu hồi bụi trong công nghiệp hoá chất, ximăng,
gốm sứ, luyện kim…
–
Sử dụng để lọc bụi thô trước khi vào các thiết bị lọc bụi tinh
như lọc túi, lọc tĩnh điện
Phương pháp xử lý bụi (14)
Phương pháp xử lý bụi (14)
CHƯƠNG III: CÔNG NGHỆ XỬ LÝ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ5. Phương pháp lọc
a) Nguyên tắc
Hỗn hợp khí chứa bụi đi qua 1 môi trường lọc bụi được giữ lại nhờ lắng trên bề
mặt lọc hoặc trong môi trường lọc nhờ tác dụng của lực khuếch tán, lực quán
tính, lực tĩnh điện và tách khỏi dòng khí
* Chú ý:
- Vật liệu lọc là yếu tố quan trọng quyết định hiệu suất xử lý (khả năng tách bụi)
- Vật liệu lọc phải có kích thước lỗ nhỏ, độ bền cao, rẻ tiền, dễ kiếm (thường