Đặc trng truyền thống văn hoá Việt Nam
LI M U
Cng ging nh cỏc a vc khỏc c ghi danh trờn bn th gii.
ụng Nam l mt khu vc cú y cỏc yu t v iu kin t nhiờn, kinh t,
vn hoỏ v xó hi hỡnh thnh, tn ti v phỏt trin trong tin trỡnh chung ca
lch s. ú cng l c s to nờn nột c trng riờng, trong ú phi k n
nhng c trng truyn thng trong vn hoỏ ca khu vc ụng Nam .
1. Lý do chn ti.
Tiu lun xin i sõu phõn tớch nhng c trng truyn thng ụng Nam
trong vn hoỏ Vit Nam.õy l vn nhn c s quan tõm ca rt nhiu cỏc
nh nghiờn cu trong v ngoi nc khi lnh vc vn hoỏ ang chim gi mt v
trớ, vai trũ quan trng trong s phỏt trin bn vng ca mt quc gia.
ng thi qua vic tỡm hiu s giỳp ớch nhiu cho quỏ trỡnh hc tp b
mụn Vn hoỏ Vit Nam trong bi cnh ụng Nam cng nh giỳp trang b thờm
kin thc cho sinh viờn, nhng nh nghiờn cu hay nhng ngi cú nhu cu tỡm
hiu i vi vn gỡn gi v phỏt huy vn vn hoỏ truyn thng ca dõn tc v
khu vc trc bi cnh hi nhp ton cu nh hin nay.
2. Mc ớch nghiờn cu.
Tỡm hiu c nhng c trng vn hoỏ truyn thng ca khu vc ụng
Nam trong vn hoỏ Vit Nam trờn mi phng din va khng nh vai trũ
ca ụng Nam trong tng quc gia núi chung v t nc Vit Nam núi riờng
va tụn vinh nhng giỏ tr vn hoỏ truyn thng ca dõn tc. Qua ú nõng cao
nhn thc cho con ngi; s quan tõm u t hn na t phớa ng v Nh
nc cho lnh vc vn hoỏ, c bit l vn hoỏ truyn thng.
3. Nhim v nghiờn cu.
Tin hnh phõn tớch da trờn c s lý lun kt hp vi thc tin. y
mnh cụng tỏc lu gi v bo tn cỏc giỏ tr vn hoỏ truyn thng ca t nc
theo mt h thng, phự hp vi bi cnh ca xó hi hin i.
4. Phng phỏp nghiờn cu.
Phng phỏp:Phõn - Tng - Hp; So sỏnh; Thng kờ; Nghiờn cu ti liu.
SV : Nguyễn Thị Thanh Dung 1 Lớp : K2 - QLVH

§Æc trng truyÒn thèng v¨n ho¸ ViÖt Nam
2. Khái quát chung về khu vực Đông Nam Á và Việt Nam.
Đông Nam Á là khu vực nằm ở phía Đông Nam của Châu Á với diện tích
4,523,000 km² bao gồm có 11 quốc gia nằm ở phía Nam Trung Quốc, phía Đông
Ấn Độ và phía Bắc của Úc.
Do điều kiện địa lí của mình, Đông Nam Á chịu ảnh hưởng chủ yếu của
gió mùa, tạo nên hai mùa tương đối rõ rệt: mùa khô lạnh, mát và mùa mưa tương
đối nóng và ẩm. Vì thế, Đông Nam Á còn được gọi là khu vực "Châu Á gió
mùa". Chính gió mùa và khí hậu biển làm cho khí hậu vùng Đông Nam Á đáng
lẽ có thể trở nên khô cằn như một số khi vực lục địa khác có cùng vĩ độ. Gió
mùa kèm theo những cơn mưa nhiệt đới đã cung cấp đủ nước cho con người
dùng trong đời sống và sản xuất hằng năm, tạo nên những cánh rừng nhiệt đới
phong phú về thảo mộc và chim muông. Đông Nam Á từ lâu đã trở thành quê
hương của những cây gia vị, cây hương liệu đặc trưng như hồ tiêu, sa nhân, đậu
khấu, hồi, quế, trầm hương... và cây lương thực đặc trưng là lúa nước.
Theo một số nhà nghiên cứu thì cư dân Đông Nam Á có những nét chung
thống nhất về mặt văn hóa, vì cư dân ở đây có chung một nền tảng văn hóa
Đông Nam Á, lấy sản xuất nông nghiệp lúa nước làm phương thức hoạt động
kinh tế chính. Đông Nam Á được coi là "cái nôi" của cây lúa nước và là một
trong 5 trung tâm cây trồng lớn trên thế giới. Văn hóa Hòa Bình đã chứng minh
cư dân ở đây đã thuần hóa nhiều giống lúa, thực vật khác nhau, xuất hiện nền
nông nghiệp sơ khai với các loại cây trồng, đặc biệt là các loại cây có củ và bầu
bí, các cây họ đậu ở vùng thung lũng chân núi. Có nhà nghiên cứu còn cho rằng
chủ nhân văn hóa Hoà Bình là người biết trồng trọt đầu tiên trên thế giới

niên đại
nông nghiệp ở đây có thể lên đến hơn 1 vạn năm TCN. Vì thế, Đông Nam Á đã
là một trong những nơi có cuộc cách mạng nông nghiệp sớm nhất trên thế giới.
Đến thời đại đồ đồng, trong điều kiện của vùng nhiệt đới, cư dân Đông Nam Á
đã bước sang kinh tế trồng lúa khô ở nương rẫy và lúa nước ở vùng thung lũng

Việt Nam là một quốc gia nằm ở phía Đông bán đảo Đông dương thuộc
khu vực Đông Nam Á. diện tích 331.212 km², bao gồm khoảng 327.480 km² đất
liền và hơn 4.200 km² . Phía Bắc giáp Trung Quốc, phía Tây giáp Lào và
Campuchia, phía Tây Nam giáp Vịnh Thái Lan, phía Đông và Phía Nam giáp
SV : NguyÔn ThÞ Thanh Dung 4 Líp : K2 - QLVH
§Æc trng truyÒn thèng v¨n ho¸ ViÖt Nam
biển Đông. Do có vị trí địa lí nằm án ngữ trên con đường hàng hải nối liền giữa
Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, Đông Nam Á từ lâu vẫn được coi là cầu nối
giữa Trung Quốc, Nhật Bản với Ấn Độ, Tây Á và Địa Trung Hải, thậm chí đến
gần đây, một số nhà nghiên cứu vẫn gọi khu vực này là "ống thông gió" hay
"ngã tư đường".
Về điều kiện tự nhiên và xã hội, địa hình Việt Nam rất đa dạng theo từng
vùng tự nhiên, với ¾ là diện tích đồi núi với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong
phú. Khí hậu nhiệt đới gió mùa ở miền Nam với hai mùa (mùa mưa, từ giữa
tháng 5 đến giữa tháng 9, và mùa khô, từ giữa tháng 10 đến giữa tháng 4) và khí
hậu gió mùa ở miền Bắc với bốn mùa rõ rệt (mùa xuân, mùa hè, mùa thu và mùa
đông).Hàng năm, Việt Nam luôn phải phòng chống bão và lụt lội với 5 đến 10
cơn bão/năm. Việt Nam có 54 dân tộc, trong đó có 53 dân tộc thiểu số, chiếm
khoảng 14% tổng số dân của cả nước. Dân tộc Việt (còn gọi là người Kinh)
chiếm gần 86%, tập trung ở những miền châu thổ và đồng bằng ven biển. Những
dân tộc thiểu số, trừ người Hoa, người Chăm và người Khmer phần lớn đều tập
trung ở các vùng cao nguyên. Trong số các sắc dân thiểu số, đông dân nhất là
các dân tộc Tày, Thái, Mường, Hoa, Khmer, Nùng..., mỗi dân tộc có dân số
khoảng một triệu người. Các dân tộc Brâu, Rơ Măm, Ơ Đu có số dân ít nhất, với
khoảng vài trăm cho mỗi nhóm. Có một số dân tộc thiểu số đã định cư trên lãnh
thổ Việt Nam từ rất lâu đời, nhưng cũng có các dân tộc chỉ mới di cư vào Việt
Nam trong vài trăm năm trở lại đây như người Hoa ở miền Nam. Việt Nam là
một nước đông dân, tuy diện tích đứng hạng 65 nhưng lại xếp thứ 13 trên thế
giới về dân số.
Nằm trong hệ thống văn hoá Đông Nam Á, Văn hóa Việt Nam là văn hóa

cp, ngi dõn lm ra ca ci, lng thc thc thc phm phc v cho
chớnh nhu cu sng, quỏ trỡnh lao ng v sinh hot ca cỏ nhõn v ton xó hi;
Yu t hng ni, ch bit mỡnh, riờng mỡnh l nht, th hin rừ nột trong tõm lý
c dõn ụng Nam núi chung v Vit Nam núi riờng, thờm vo ú l yu t
úng ca khin cho i sng nhõn dõn v cỏc mi quan h, thụng thng rt d
ri vo tỡnh trng trỡ tr, thiu nhy bộnNgoi ra cũn to ra mt giỏ tr hnh
SV : Nguyễn Thị Thanh Dung 6 Lớp : K2 - QLVH
Đặc trng truyền thống văn hoá Việt Nam
ng trng cu Tu trõu, ly v, lm nh giỏ tr y khụng ch ỳng trong quỏ
kh m cũn phự hp vi hin ti v trong c tng lai.
Khụng phi ngu nhiờn biu tng ca hip hi cỏc quc gia ụng Nam
luụn l bú lỳa nú th hin cỏi thng tht nhng thng nht trong a dng.
Cõy lỳa tuy nh bộ nhng li úng vai trũ quan trng trong vic duy trỡ s sng
v mang nhng giỏ tr vn hoỏ tt p:
Tớnh la chn : Ngi ta trng lỳa to ra ngun lng thc, trng lỳa
mu sinh cuc sng. Ngoi ra lỳa cng tr thnh ngun cm hng mang y
tớnh ngh thut trong ca dao, dõn ca, th ho
Tớnh lch s, c kt cng ng : Cõy lỳa ó giỳp gn kt cng ng trong
sut quỏ trỡnh lch s hỡnh thnh v phỏt trin ca mi dõn tc. Nhng nn vn
minh nụng nghip lỳa nc cỏc quc gia phng ụng u gn lin vi lch
s ra i ca cõy lỳa, Lch s phỏt trin ca cõy lỳa gn vi lch s phỏt trin
ca c dõn tc Vit Nam, in du trong tng thi k thng trn ca t nc.
Tớnh cn cự, a lao ng: Nhc n cõy lỳa l nhc n hỡnh nh ca
ngi nụng dõn lam l, vt v chu khú mt nng hai sng lm ra ht ngc
cho i
Tớnh biu trng: Cõy lỳa tr thnh hỡnh nh biu trng tiờu biu cho cuc
sng sung tỳc, no . Mt khỏc cũn l hỡnh nh ca ngi nụng dõn, hỡnh nh
ca bn lng, quờ hng t nc
Ngoi ra giỏ tr vn hoỏ ca cõy lỳa cũn c th hin thụng qua tớnh hp
tỏc v tit kim.

ca cõy lỳa gn vi lch s phỏt trin ca c dõn tc Vit Nam, in du n trong
tng thi k thng trm ca t nc. Trc õy cõy lỳa ht go ch em li no
cho con ngi, thỡ ngy nay nú cũn cú th lm giu cho ngi nụng dõn v
cho c t nc nu chỳng ta bit bin nú thnh th hng húa cú giỏ tr.
Nh vy, Vit Nam l cỏi nụi ca nn vn minh lỳa nc, ht go gn lin
vi s phỏt trin ca dõn tc.
2, Thun dng trõu, bũ, nga.
Nhng loi vt trờn u rt ph bin v thớch ng tt vi a hỡnh, khớ hu
cng nh l c im ca mt nn sn xut nụng nghip.
SV : Nguyễn Thị Thanh Dung 8 Lớp : K2 - QLVH
§Æc trng truyÒn thèng v¨n ho¸ ViÖt Nam
Ban đầu con người săn bắt lấy thịt, sau được thuần dưỡng vừa để lấy thịt,
vừa làm công cụ cày bừa( theo lề lối canh tác “Thuỷ nậu”), vật tế thần. Hình
ảnh hội đâm trâu của người việt cổ còn được trạm khắc trên trống đồng và vẫn
còn sống động trong lễ hội mùa xuân ở Tây Nguyên.
Những con vật gắn bó gần gũi với con người, với người nông dân; đó còn
là biểu tượng linh thiêng, vật tế thần. Ví dụ như : biểu tượng trâu vàng của
Seagame. Tây Nguyên cũng lấy biểu tượng con trâu làm vật linh thiêng, trâu ở
đây được nuôi không phải để giết thịt hay cày cấy mà được sử dụng vào mục
đích duy nhất phục vụ trong các dịp tế thần, vật tế thay cho con người, nhằm xua
đi những vận nạn, những điều không may.
Kể từ thời đại vua Hùng dựng nước, con Trâu trở nên một nhân tố cấu
trúc hữu cơ của nền văn minh nông nghiệp trồng lúa nước Việt Nam: "Con Trâu
là đầu cơ nghiệp".
Cảnh sắc thường thấy trong môi trường sinh thái - nhân văn Việt Nam là
cảnh:
Trên đồng cạn, dưới đồng sâu,
Chồng cày vợ cấy, con trâu đi bừa!
Trâu kéo cày dưới thung đồng. Trâu kéo gỗ trên ngàn, kéo lết không cần
xe bánh... Những đoàn xe trâu đi trên đường Trường Sơn, từ Quảng Bình tới