Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phần mở đầu
Đất nớc ta đã trải qua hàng nghìn năm dựng nớc và giữ nớc trải qua nhiều
giai doạn ,nhiều thời kì ,mỗi thời kì tồn tại những quan h thức t hữu khác
nhau .Và cho đến ngày nay, khi đất nơc đang trên đà phát triển để trở thành
con rồng của châu á, thì những quan hệ sản xuất đã dần đợc hoàn thiện. Nh-
ng để có những quan hệ sản xuất va nền kinh tế nh ngày nay là do Đảng và
Nhà nớc ta đã kế thừa , phát huy những gi đã cómà chính t tởng của Mác đã
làm kim chỉ namdẫn đờng cho những bớc phát triển . Là những sinh viên
kinh tế , những ngời sẽ góp phần xây dựng kinh tế trong tơng lai,chúng ta
thờng quan tâm đến những vấn đề của kinh tế phát triển nh cổ phần hoá
doanh nghiệp,nh kinh tế thị trờng ... mà mấy ai quan tâm đến vấn đề thuế
đất.Mới chỉ nghe về đất thì ta tởng chừng nh đây là vấn đề của nông nghiệp
nhng thực tế hoàn toàn khác đây là một trong những vấn đề quan trọng
trong dự án phát triển kinh tế sau này,thuê đất ở đâu để kinh doanh ,tiền
thuê đất nh thế nào , hay khi kinh doanh nông nghiệp thì tiền thuê đất là bao
nhiêu , nghĩa vụ nh thế nào ? chúng ta phải tìm hiểu . Để hiểu rõ vấn đề
này chúng ta phải phân tích những lí luận về địa tô của MAC , từ đó tìm
hiểu xem Nhà nớc ta đã vận dụng ra sao và đề ra những qui định , hạn mức
gì ?
Phơng pháp nghiên cứu : sử dụng phơng pháp duy vật biện chứng , kết hợp
phân tích , tổng hợp , so sánh để làm rõ những nội dung nghiên cứu của đề tài .
Đề tài sử dụng có chọn lọc thành quả nghiên cứu của các tác giả khác về chính
sách ruộng đất hiện nay.

Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Chơng I
Lí luận về địa tô của C.MARX
Nông nghiệp cũng là một lĩnh vực sản xuất của xã hội .Nhà t bản nông
nghiệp tiến hành kinh doanh nông nghiệp cũng chiếm đoạt một số giá trị
thặng d so công nhân nông nghiệp mà hắn thuê mớn tạo ra.Tất nhiên họ

tô nh thế nào thì tất cả nhng loại hình của nó đều có một điểm chung :sự
chiếm hữu địa tô là hình thái kinh tế dới đóquyền sở hữ ruộng đất đợc thực
hiện
Với kết luận này Mac đã khẳng định địa tô chính là phơng tiện , là công
cụ để bọn địa chủ bóc lột nông dân,ai có ruộng , ai có đất thì đợc quyền thu
địa tô tức là có quyền bóc lột sức lao động của ngời làm thuê.
Nếu nhìn vào bề ngoài ,ta không thể thấy đợc sự bóc lột của địa chủ đối
với nông dân ,thực chất là giúp chúng gián tiếp bóc lột thông qua những nhà
t bản kinh doanh ruộng đất, thuê đất của địa chủ để cho nông dân làm. Vấn
đề đặt ra ở đây là tại sao nhà t bản lại có thể thu đợc phần giá trị thặng d dôi
ra ngoài lợi nhuận bình quân để trả cho chủ ruộng đất .Việc nghiên cứu địa tô
chênh lệch và địa tô tuyệt đối sẽ giải thích điều đó.
1.2)Các hình thức địa tô t bản chủ nghĩa .
1.2.1)Địa tô chênh lệch.
Trong nông nghiệp cũng nh trong công nghiệp cũng đều phải có lợi
nhuận siêu ngạch .Nhng trong công nghiệp lợi nhuận siêu ngạch chỉ là một
hiện tợng tạm thời đối với nhà t bản nào có đợc điều kiện sản xuất tốt hơn.
Còn trong nông nghiệp thì ít nhiều có khác ,lợi nhuận siêu ngạch hình thành
và tồn tại một cách tơng đối lâu dài. Vì một mặt không thể tự tạo thêm ruộng
đất tốt hơn ,gần nơi tiêu thụ nhng có thể xây dựng đợc thêm nhiều nhà máy
tối tân hơn trong công nghiệp , mặt khác diện tích ruộng đất có hạn và toàn
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
bộ đất đai trồng trọt đợc đã bị t nhân chiếm đoạt hết, và cũng có nghĩa là đã
có độc quyền kinh doanh những thửa ruộng màu mỡ,có vị trí thuận lợi thì thu
đợc lợi nhuận siêu ngạch một cách lâu dài.
Nhng có phải chỉ có ruộng đất tốt hay ít nhất là ruộng đất trên mức trung
bình mới thu đựoc lợi nhuận siêu ngạch không?
Về mặt này nông nghiệp cũng khác công nghiệp . Trong công nghiệp giá
trị hay giá cả sản xuất háng hoá là do những điều kiện sản xuất trung bình
quyết định . Còn trong nông nhiệp ,giá cả hay giá trị sản xuất của nông phẩm

Sở dĩ Mac nói nh vậy là vì nếu không có bàn tay con ngời ,không có sức
lao động thì với điều kiện tự nhiên tốt cũng không thể tạo ra đợc nhiều lợi
nhuận nhng với sức lao động có hạn của con ngời ,nếu điều kiện tự nhiên tốt
sẽ thúc đẩy sản xuất nâng cao lợi nhuận siêu ngạch.
Chính lao động với năng suất cao đã làm cho nông phẩm thu đợc trên
một diện tích canh tác tăng lên ,và giá cả sản xuất chung của một đơn vị
nông phẩm hạ xuống so với giá cả sản xuất chung của nông phẩm,do đó mà
có lợi nhuận siêu ngạch .Sự hình thành của lợi nhuận siêu ngạch mà từ đó của
địa tô chênh lẹch , đợc minh hoạ bằng vi dụ sau đây:
Địa tô chênh lệch có hai loại địa tô:địa tô chênh lệch I và địa tô chênh
lệch II.
a,Địa tô chênh lệch I:
Địa tô chênh lệch I là địa tô thu đợc trên cơ sở ruộng đất màu mỡ . Ngoài
ra, ruộng đất có vị trí thuận lợi nh ở gần nơi tiêu thụ hay đờng giao thông
thuận tiện cũng đem lại địat ô chênh lệch I , bởi vì ở gần nơi tiêu thụ nh
thành phố ,khu công nghiệp hay đờng giao thông vận tải thuận tiện,sẽ tiết
kiệm đợc một phần lớn chi phí lu thông khi bán cùng một giá;những ngời
phải chi phí vận tải ít hơn đơng nhiên đợc hởng một khoản lợi nhuận siêu
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
ngạch so với những ngời phải chi phí vận tải nhiều hơn,do đó mà có địa tô
chênh lệch:
Ví dụ:
Vị trí
ruộng
đất
Chi
phí
t bản
Sản l-
ợng

Là do thâm canh mà có . Muốn vậy phải đầu t thêm t liệu sản xuất và lao
động trên cùng một khoảng ruộng đất ,phải cải tiến kĩ thuật , nâng cao chất l-
ợng canh tác để tăng năng suất ruộng đấtvà năng suất lao động lên.
Ví dụ:
Lần đầu t T bản
đầu t
(usd)
Số lợng
(tạ)
Giá cả
sản xuất
cá biệt
Giá cả sản xuất
chung
địa tô
chênh lệc
II
Của 1
tạ(usd)
Của TSL
(usd)
Lần thứ 1 100 4 25 25 100 0
Lần thứ 2 100 5 20 25 125 25
Chừng nào thời hạn thuê đất vẫn còn thì nhà t bản bỏ túi số lợi nhuận siêu
ngạch trên.Nhng khi hết hạn hợp đồng thì chủ ruộng đất sẽ tìm cách nâng
mức địa tô lên để giành lấy lợi nhuận siêu ngạch đó ,biến nó thành địa tô
chênh lệch .
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Vì lẽ đó ,chủ ruộng đất chỉ muốn cho thuê ruộng đất ngắn hạn còn nhà t
bản lại muốn thuê dài hạn.

Ví dụ : có hai t bản nông nghiệp và t bản công nghiệp ngang nhau,đều là
100 chẳng hạn; cấu tạo hữu cơ trong t bản công nghiệp là 80c + 20v (4/1) của
t bản nông nghiệp là 60c + 40v (3/2) nếu tỉ suất giá trị thặng d đều là 100%
thì sản phẩm và giá trị thặng d sản xuất ra sẽ là .
Trong công nghiệp : 80c + 20v + 20m = 120
Trong nông nghiệp : 60c + 40v + 40m = 140
Giá trị thặng d dôi ra trong nông nghiệp so với công nghiệp là 20m.
Nếu là trong công nghiệp thì số giá trị thặng d này sẽ đợc đem chia
chung cho các nhà công nghiệp trong quá trình bình quân hoá tỉ suất lợi
nhuận . Nhng trong nông nghiệp điều đó không thể diễn ra đợc ,đó là chế độ
độc quyền t hữu ruộng đất không cho phép t bản tự do di chuyển vào trong
nông nghiẹep , do đó ngăn cản việc hình thành lợi nhuận bình quânchung
giữa nông nghiệp và công nghiệp. Và nh vậy ,phần giá trị thặng d dôi ra
ngoài lợi nhuận bình quân ( Nhờ cấu tạo hữu cơ của t bản trong nông nghiệp
thấp ,bóc lột đợc của công nhân nông nghiệp nhiều hơn) đợc giữ lại và dùng
để nộp địa tô tuyệt đối cho địa chủ.
Vậy địa tô chênh lệch tuyệt đối cũng là một loại lợi nhuận siêu ngạch
dôi ra ngoài lợi nhuận bình quân, hình thành nên do cấu tạo hữu cơ của t bản
trong nông nghiệp thấp hơn trong công nghiệp mà bất cứ nhà t bản thuê
ruộng đất nào cũng phải nộp cho địa chủ .Nó là số chênh lệch giữa giá trị
nông phẩm và giá cả thực tế hình thành nên do cạnh tranh trên thị trờng .
Địa tô tuyệt đối gắn liền với độc quyền t hữu ruộng đất .Chính độc
quyền t hữu ruộng đất làm cho lợi nhuận siêu ngạch hình thành trong nông
nghiệp không bị đem chia đi và làm cho lợi nhuận siêu ngạch đó phải chuyển
hoá thành địa tô.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Về địa tô tuyệt đối ,Mac nói :...bản chất của địa tô tuyệt đối là :Những
t bản ngang nhau của chúng sinh sản những khối lợng giá trị thặng d khác
nhau .
Để minh hoạ cho những điều nói trên chúng ta có thể lấy ví dụ sau đây:

công nghiệp lợi dụng những sức tự nhiên ấy , chẳng kể đó là thác nớc ,là hầm
mỏ giàu khoáng sản , là những nơi nhiều cá hay là đất để xây dựng có vị trí
tốt ,thì số lợi nhuận siêu ngạch đó của nhà t bản hoạt động cũng đều bị kẻ có
cái giấy chứng nhận về quyền sở hữu những của cải tự nhiên ấy chiếm đoạt
dới hinh thái địa tô
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
CHƯƠNG 2 :
Vận dụng lí luận về địa tô của Mac trong luật đất đai thuế nông
nghiệp và viẹc thuê đất ở VIÊT NAM .
Thông qua những lí luận về địa tô đã nghiên cứu ở trên , ta thấy địa tô t
bản chủ nghĩa là sự bóc lột của chủ ruộng đất đối với công nhân nông nghiệp
làm thuê . Nó tồn tại ở nhiều hình thức : Địa tô chênh lệch , địa tô tuyệt đối ,
địa tô cây đặc sản , địa tô về đất xây dựng , địa tô về hầm mỏ, địa tô về bãi
cá....
Ngày nay, khi đất nớc ta đang trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ,
những lí luận địa tô đó đợc Đảng và nhà nớc ta vận dụng một cách sáng tạo
trong thực tiễn dể xây dựng đất nớc giàu mạnh. Li luận địa tô của Mac đã trở
thành cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách thuế đối với nông nghiệp
và các ngành có liên quan nhằm kích thích phát triển nông nghiệp và các
ngành trong nền kinh tế
_Vận dụng trong luật đất đai .
Đất đai là một tài nguyên vô cùng quí giá , là t liệu sản xuất đặc biệt, là
thanhf phần quan trọng hàng đầu của môi trờng sống là địa bàn phân bố các
khu dân c , xây dựng các cơ sở kinh tế ,văn hoá , xã hội , an ninh và quốc
phòng.
Trải qua nhiều thế hệ nhân dân ta đã tốn bao công sức xong máu mới tạo
lập , bảo vệ đợc vốn đất nh ngày nay. ở mỗi chế độ đất đai lại thuộc về mỗi
giai cấp khác nhau , ví nh sở hữu của thực dân Pháp ,của bọn quan lại quí tộc
Phong kiến , của địa chủ.... và dù ở chế đọ nào cuối cùng Mac cũng kết
luận : Mỗi bớc tiến của nông nghiệp t bản chủ nghĩa là một bớc tiến không

_ Thâm canh tăng vụ ,nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
_ Khai hoang , vỡ hoá , lấn biển để mở rộng diện tích đất , sản xuất nông
nghiệp , lâm nghiệp , nuôi trồng thuỷ sản và làm muối.
_ Bảo vệ ( tiết kiệm ) cải tạo làm tăng độ màu mỡ của đất .
_ Sử dụng tiết kiệm đất .
Điều 12: Nhà nớc xác định giá các loại đất để tính thuế chuyển quyền sử
dụng đất , thu tiền khi giao đất , bồi thờng thiệt hại về đất khi thu hồi đất .
Chính phủ qui định khung giá các loại đất đối với từng vùng và theo từng thời
gian.
Điều 22: Tổ chức ,hộ gia đình ,cá nhân đợc nhà nớc giao đất để sử dụng
vào mục đích sản xuất nông nghiệp , lâm nghiệp , nuôi trồng thuỷ sản và làm
muối không phải trả tiền sử dụng đất , nếu đợc nhà nớc giao đất dể sử dụng
và mục đích khác thì phải trả tiền sử dụng đất , trừ các trờng hợp đợc miễn
giảm theo qui định của chính phủ.
Điều 79: Ngời sử dụng đất có những nghĩa vụ sau đây:
1. Sử dụng đất đúng mục đích , đúng ranh giới và các yêu cầu khác đã đợc
qui định khi giao đất .
2. Thực hiện các biện pháp đẻ bảo vệ và làm tăng khả năng sinh lời của
đất.
3. Tuân theo những qui định về bảo vệ môi trờng , không làm tổn hại đến
lợi ích chính đáng của ngời sử dung đất xung quanh.
4. Nộp thuế sử dụng đất , thuế chuyển quyền sử dụng đất , lệ phí địa chính
theo qui định của pháp luật .
5. Nộp tiền sử dụng đất khi đợc giao đất theo qui định của pháp luật .
6. Đền bù cho ngời có đất bị thu hồi đẻ giao cho mình .
7. Giao lại đất khi nhà nớc có quyết định thu hồi trong những qui định trên
đây của luật đất đai , ngời dân sử dụng đất phải có trách nhiệm bồi bổ cải tạo
đất ...hay việc đóng thuế , tiền thuê đất... đều là một hình thức của địa tô .
Website: Email : Tel (: 0918.775.368