Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS
a. phần mở đầu
i- lí do chọn đề tài
Ngy nay, khi cụng ngh thụng tin cng phỏt trin thỡ vic phi ng dng
cụng ngh thụng tin vo tt c cỏc lnh vc l mt iu tt yu. Trong lnh vc
giỏo dc o to, CNTT bc u ó c ng dng trong cụng tỏc qun lý,
mt s ni ó a tin hc vo ging dy, hc tp. Tuy nhiờn, so vi nhu cu thc
tin hin nay, vic ng dng CNTT trong giỏo dc cỏc trng nc ta cũn rt
hn ch. Chỳng ta cn phi nhanh chúng nõng cao cht lng, nghip v ging
dy, nghip v qun lý, chỳng ta khụng nờn t chi nhng gỡ cú sn m lnh vc
CNTT mang li, chỳng ta nờn bit cỏch tn dng nú, bin nú thnh cụng c hiu
qu cho cụng vic ca mỡnh, mc ớch ca mỡnh.
Hn na, i vi giỏo dc v o to, cụng ngh thụng tin cú tỏc dng
mnh m, lm thay i ni dung, phng phỏp dy v hc. CNTT l phng
tin tin ti xó hi hc tp. Mt khỏc, giỏo dc v o to úng vai trũ quan
trng thỳc y s phỏt trin ca CNTT thụng qua vic cung cp ngun nhõn lc
cho CNTT. B giỏo dc v o to cng yờu cu y mnh ng dng CNTT
trong giỏo dc o to tt c cỏc cp hc, bc hc, ngnh hc theo hng dn
hc CNTT nh l mt cụng c h tr c lc nht cho i mi phng phỏp dy
hc cỏc mụn.
Thc hin tinh thn ch o trờn ca B giỏo dc o to v ca S giỏo
dc - o to Hi Dng, nhn thc c rng, vic ng dng CNTT phc v
cho vic i mi phng phỏp dy hc l mt trong nhng hng tớch cc nht,
hiu qu nht trong vic i mi phng phỏp dy hc v chc chn s c s
dng rng rói trong nh trng ph thụng trong mt vi nm ti, tụi ó mnh
dn hc tp v a CNTT vo ging dy ba nm nay.
Nhng lm th no ng dng CNTT hiu qu trong cỏc tit dy, c
bit l i vi b mụn Vt lớ ú l vn m bt c mt giỏo viờn no cng gp
phi khi cú ý nh a CNTT vo ging dy. Trong chuyờn ng dng cụng
ngh thụng tin vo dy hc Vt lớ trng THCS, tụi s a ra nhng ý kin,
kinh nghim ca cỏ nhõn mỡnh, cng nh mt s tit dy tụi ó th nghim trong

Thnh Nhõn v cỏc trng THCS ca huyn Ninh Giang.
vi- phơng pháp nghiên cứu
1. Phng phỏp quan sỏt:
L phng phỏp thu thp thụng tin bng cỏch tri giỏc trc tip
2. Phng phỏp iu tra:
2
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS
L phng phỏp thu thp cỏc s kin trờn c s s tr li bng vn bn
ca hc sinh trong trng v hc tp cú s dng CNTT.
3. Phng phỏp tng hp ti liu:
L phng phỏp tỡm hiu nhng ngi i trc cú liờn quan n chuyờn
nh th no? ó gii quyt nh th no? Liờn quan n õu
4. Phng phỏp tng kt kinh nghim:
L phng phỏp kt hp lý lun vi thc tin ti trng, em lý lun
phõn tớch kinh nghim ca thc tin ri t nhng phõn tớch ú rỳt ra kt lun
nhng bi hc thnh cụng v tht bi, nhng phỏt hin mi v phỏt trin hon
thin.
b- nội dung nghiên cứu
i- cơ sở lí luận
Trong thi i ngy nay, trc s phỏt trin mnh m ca khoa hc k thut
v cụng ngh thụng tin, ln súng v i ca cụng ngh ang t chc li mt cỏch
c bn i sng xó hi ca con ngi v mi mt t kinh t n vn hoỏ. S
bựng n v thụng tin t ra nhu cu v tip nhn thụng tin v gii quyt vn
ca con ngi ngy cng phi nõng cao khụng ngng v ỏp ng kp vi yờu
cu ca thi i. Do vy, vic o to ra nhng con ngi cú nng lc, cú trỡnh
nhn thc cao ang l mc tiờu hng u ca nhõn loi trong th k XXI.
Xu th chung ó a giỏo dc tr thnh quc sỏch hng u, thnh lnh vc
c nhiu quc gia chỳ trng u t. i hi ln th VII (1991) ca ng
Cng sn Vit Nam khng nh giỏo dc v o to l quc sỏch hng u ng
thi ó vch ra phng hng chung i mi s nghip giỏo dc. T thc

tớnh tớch cc, ch ng, sỏng to ca hc sinh, phự hp vi c im ca tng
lp hc, tng mụn hc, bi dng phng phỏp t hc, rốn luyn k nng vn
dng kin thc ó hc vo thc tin, tỏc ng n tỡnh cm, em li nim vui
hng thỳ hc tp cho hc sinh.
Trong mt thp niờn tr li õy, nhiu quan nim, phng phỏp dy hc mi
ó v ang c nghiờn cu, ỏp dng trng ph thụng nh: dy hc nờu vn
, dy hc tớch cc, dy hc ly hc sinh lm trung tõm, dy hc theo d ỏn,
dy hc vi s h tr ca cụng ngh . Tt c u nhm mc ớch tớch cc hoỏ
hot ng ca hc sinh, phỏt trin t duy sỏng to cho hc sinh. c bit vic s
dng cụng ngh tin hc xõy dng bi ging in t (hay giỏo ỏn in t) cỏc
mụn núi chung, dy hc Vt lớ núi riờng, c xem l mt trong nhng cụng c
em li hiu qa tớch cc trong vic i mi vic dy v hc.
ii- cơ sở thực tiễn
Trng THCS Thnh Nhõn nm trung tõm huyn Ninh Giang, phn
ụng hc sinh l con em cỏc gia ỡnh cú iu kin. Do vy, a s ph huynh hc
sinh rt quan tõm u t cho con em, nhiu nh ó mua mỏy vi tớnh cho con em
phc v hc tp.
4
Chuyªn ®Ò: øng dông c«ng nghÖ th«ng tin trong d¹y häc VËt lÝ ë trêng THCS
Trường THCS Thành Nhân luôn được cấp trên quan tâm và đã đầu tư một
phòng máy vi tính gồm 30 máy, hai máy chiếu đa năng và hai Laptop nên thuận
lợi trong việc ứng dụng CNTT vào dạy học.
Từ năm học 2005-2006, nhà trường đã tiến hành dạy môn Tin học cho
học sinh.
Qua việc tiếp cận CNTT tôi luôn luôn suy nghĩ, tìm tòi, học hỏi các bạn
đồng nghiệp cũng như tìm hiểu về tư liệu CNTT. Đặc biệt làm thế nào để ứng
dụng trong dạy học có hiệu quả.
Dưới sự chỉ đạo của Phòng GD-ĐT, sự tin tưởng của Ban giám hiệu nhà
trường tôi đã mạnh dạn và cố gắng áp dụng CNTT trong dạy học. Do vậy trong
năm học vừa qua, nhà trường đã đạt kết quả rõ rệt.

hc liờn quan n bi hc nhm gii to tõm lý cng thng trong gi hc.
1.3 Qun lý v x lý thụng tin
- Khi lm vic trờn mỏy tớnh hc sinh cú c hi c v thu thp d
liu, rốn luyn t duy.
- Cung cp thụng tin nhanh chúng, chớnh xỏc vi nhiu hỡnh thc khỏc
nhau.
- Giỏo viờn cú th qun lý ti liu mt cỏch cú trt t v theo ý mun ca
mỡnh. Khi cn, tra cu v ly thụng tin rt nhanh.

- Rốn luyn cho hc sinh k nng tra cu ti liu trờn mng v x lý
thụng tin mt cỏch cú trng tõm.
1.4 iu chnh hot ng hc tp
- Khi tip xỳc vi CNTT hin i, buc hc sinh phi iu chnh li cỏch
nhn thc v hc tp ca mỡnh.
- Vi nhng hỡnh nh sng ng th hin ngay trờn mỏy tớnh lm cho hc
sinh hng thự v tũ mũ phỏt hin ra cỏc kin thc mi.
- Vi s giỳp ca mỏy tớnh hc sinh d dng trc nghim li kin thc
ca mỡnh sau ú t iu chnh li cho phự hp.
1.5 Mụ hỡnh hoỏ
6
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS
- Khụng phi mi quỏ trỡnh vt lý xy ra trong t nhiờn u d dng quan
sỏt, cú nhng hin tng,
quỏ
quỏ trỡnh vt lý khụng th quan sỏt bỡnh thng, cú
quỏ trỡnh xy ra nhanh, cú quỏ trỡnh xy ra chm, cú i tng quan sỏt rt nh
- Vỡ vy, trong dy hc cn phi phúng i, lm nhanh, lm chm li cỏc
quỏ trỡnh ú, do ú cn phi cú mụ hỡnh v mỏy tớnh can thip. Vớ d quỏ trỡnh
hot ng trong nguyờn t, t trng, in trng, vt nộm xiờn, nộm ngang
cỏc quỏ trỡnh ny rt cn mụ hỡnh o v s tr giỳp ca mỏy tớnh.

2.1 Gii thiu khỏi quỏt v phn mm PowerPoint.
thit k bi ging in t trong dy hc cỏc b mụn trng ph thụng,
giỏo viờn cú th chn la nhiu phn mm khỏc nhau nh: Flash, PowerPoint,
Violet (ting Vit) kt hp vi cỏc phn mm b tr khỏc. Tuy nhiờn, xut
phỏt t c trng, yờu cu ca b mụn Vt lớ cng nh kh nng tip cn ca
giỏo viờn, vic la chn phn mm PowerPoint qua thc t s dng ó khng
nh c u th so vi cỏc phn mm khỏc.
PowerPoint l phn mm ha din hỡnh cú trong b Microsoft Office.
Phn mm PowerPoint hu nh ó hin din sn trong hu ht mỏy tớnh ca
ngi s dng Vit Nam v giao din ca nú cng rt quen thuc khi phn ln
giỏo viờn bit s dng Word ỏnh vn bn.
Phn mm PowerPoint cú th ỏp ng tt nhiu yờu cu khỏc nhau trong
dy hc Vt lớ trng ph thụng: t vic xõy dng BGT ca bi nghiờn cu
kin thc mi, cho n khõu cng c, ụn tp, s kt, tng kt, kim tra ỏnh giỏ
v c hot ng ngoi khúa.
Xõy dng BGT bng PowerPoint ũi hi phi u t nhiu thi gian v
cụng sc nhng khi tin hnh BGT trờn lp li rt d dng, thun tin. Giỏo
viờn ch cn click chut hay nhn phớm Enter hay phớm l cú th trỡnh chiu
ln lt ni dung ca bi ging ó c thit k trc ú trờn PowerPoint. iu
ny cho phộp giỏo viờn trỡnh by ni dung bi hc mt cỏch a dng, phong phỳ,
sinh ng nhng vn tit kim c thi gian m giỏo viờn b ra cho vic ghi
chộp, k v. trờn bng en theo li dy truyn thng.
* Tuy nhiờn khi ng dng tin ớch ca PowerPoint vo vic thit k BGT
ngi giỏo viờn cn phi chỳ ý n nhng hn ch d mc phi, ú l:
8
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS
- Quỏ lm dng n hiu ng, k thut trỡnh din trờn bi ging in t vớ d
nh: to cỏc hiu ng bay nhy kốm theo õm thanh, trang trớ cỏc slide vi mu
sc sc s, loố lot, kt ni vi cỏc phim, nh lụi cun ngi hc, nhng chuyn
ti ni dung rt ớt, cú khi phn tỏc dng giỏo dc; la chn nhiu background,

- Xỏc nh nhng kin thc c bn, trng tõm m hc sinh cn nm vng
trong tit hc.
- Su tm, chn lc cỏc phn mm, tranh nh, bng ghi õm cú liờn quan n
nhng kin thc c bn ó c xỏc nh. X lý, s hoỏ cỏc ti liu ó chn lc
sau ú úng gúi vo trong mt Folder v t file name phự hp d tỡm v nh
a kốm theo khi ghi BGT vo CD.
2.2.2 Thit k bi ging
Xõy dng k hoch thit k c th ca cỏc Slide trỡnh din (kch bn). D
kin s slide thớch hp vi s lng i tng c la chn trỡnh din v
tng ng vi k hoch c th m giỏo ỏn lờn lp ó xỏc nh.
2.2.3 Kim nh s hon thin ca BGT.
- Tin hnh thit k v chy th tng phn ri ton b cỏc slide (cú i chiu
vi trỡnh t cỏc hot ng c trỡnh by trong giỏo ỏn), chnh sa ni dung,
hỡnh thc cỏc slide, kiu v th t trỡnh by cỏc hiu ng cho hp lý hn vi
mc tiờu, k hoch s phm m giỏo ỏn v kch bn ó ra.
- Ghi li tp tin PowerPoint ca BGT lờn a CD lu tr, s dng trờn
lp v phũng trỏnh tỡnh trng mỏy tớnh cú tp tin lu tr b gp s c. (Lu ý:
phi ghi li cỏc tp tin cú liờn kt, nht l cỏc tp tin õm thanh, phim cú s dng
trong bi ging in t.)
3. khai thác tài nguyên trên internet phục vụ bài
giảng vật lí
Nhng ti nguyờn c la chn s lm cho bi ging tr nờn phong phỳ,
sng ng, hp dn hn, HS s tip thu bi ging mt cỏch t nhiờn. Internet l
mt thnh tu cú tớnh t phỏ ca nhõn loi cui th k XX m lch s s ghi
nhn cú vai trũ tng ng vi vic phỏt minh ra la, mỏy hi nc, in nng
hay nng lng ht nhõn, l mt cụng c vụ cựng hiu qu cho vic khai thỏc ti
nguyờn phc v cho cỏc bi ging Vt lớ.
3.1 Mt s yờu cu v iu kin khai thỏc Internet
L mt cụng c rt hiu qu v mt kho thụng tin vụ tn, nhng Internet
cng ũi hi giỏo viờn phi c trang b nhng kin thc, k nng v nhng

4. giới thiệu một số website
- B Giỏo Dc v o To: http://www.edu.net.vn
- Website h tr giỏo viờn: http://www.giaovien.net.vn
- Th vin bi ging - Bi ging in t: http://www.baigiang.bachkim.vn
- Th vin Vt lớ: http://www.thuvienvatly.com
- Vt lớ v tui tr: http://www.vatlytuoitre.com
11
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS
- Vt lớ s phm: http://www.vatlysupham.hnue.edu.vn
- Vin Vt lớ v in t: http://www.iop.vast.ac.vn
- Vin khoa hc Vt lớ Vit Nam: http://www.vatlyvietnam.org
- Tra cu thiờn vn: http://www.thienvanvietnam.com
- Trng i hc s phm H Ni: http://www.dhsphn.edu.vn
- Th vin trng i hc s phm TP H Chớ Minh: http://lib.hcmup.edu.vn
- S Giỏo Dc v o To Tha Thiờn Hu: http://www.thuathienhue.edu.vn
iv- Bài giảng minh họa
Giỏo ỏn
Tiết 10, Bài 9: áp suất khí quyển Vật lí 8
A- Mục tiêu
1) Kin thc
- Nờu c vớ d chng t s tn ti ca ỏp sut khớ quyn.
- Gii thớch c s tn ti ca lp khớ quyn v ỏp sut khớ quyn.
- Gii thớch c cỏch o ỏp sut khớ quyn cu thớ nghim Tụ-ri-xen-li v mt
s hin tng n gin.
- Hiu c vỡ sao ỏp sut khớ quyn
B- chuẩn bị
C- tổ chức hoạt động dạy học
v- kết quả thực hiện
12
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS

gi hc dy bng giỏo ỏn in t vi rt nhiu hỡnh nh, õm thanh minh ha p
mt, sinh ng ó lm cho cỏc em hng thỳ, say mờ hc tp. Cựng mt thi
lng nh nhau nhng s lng kin thc v k nng cỏc em thu nhn c li
nhiu hn, c th, sinh ng, sõu sc v chc chn hn. S lng bi tp thc
hnh ca cỏc em cng c rốn luyn nhiu hn, thnh thc hn.
Hu nh tt c cỏc gi hc c dy theo phng phỏp ny khụng cú
mt hc sinh no t ra chỏn nn, li bing hc tp hoc hc vi tõm trng
13
Chuyên đề: ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lí ở trờng THCS
i phú, th ng, m ngc li cỏc em u rt thớch thỳ. Rừ rng hc tp
i vi cỏc em ó tr thnh mt nim vui ln.
C- kết luận kiến nghị
i- kết luận
S bựng n ca Cụng ngh thụng tin (CNTT) núi riờng v Khoa hc cụng
ngh núi chung ang tỏc ng mnh m vo s phỏt trin ca tt c cỏc ngnh
trong i sng xó hi. Trong bi cnh ú, nu mun nn giỏo dc ph thụng ỏp
ng c ũi hi cp thit ca cụng cuc cụng nghip húa, hin i húa t
nc, nu mun vic dy hc theo kp cuc sng, chỳng ta nht thit phi ci
cỏch phng phỏp dy hc theo hng vn dng CNTT v cỏc thit b dy hc
hin i phỏt huy mnh m t duy sỏng to, k nng thc hnh v hng thỳ hc
tp ca hc sinh nõng cao cht lng o to.
i vi giỏo dc v o to, CNTT cú tỏc ng mnh m, lm thay i
ni dung, phng phỏp, phng thc dy v hc. CNTT l phng tin tin
ti mt xó hi hc tp. Mt khỏc, giỏo dc v o to úng vai trũ quan trng
thỳc y s phỏt trin ca CNTT thụng qua vic cung cp ngun nhõn lc cho
CNTT. B Giỏo dc - o to cng ó yờu cu: y mnh ng dng CNTT
trong giỏo dc v o to tt c cỏc cp hc, bc hc, ngnh hc theo hng
s dng CNTT nh l mt cụng c h tr c lc nht cho i mi phng phỏp
ging dy, hc tp tt c cỏc mụn hc
Vn dng CNTT v cỏc thit b dy hc hin i i mi phng phỏp

Xin chõn thnh cm n!
TI LIU THAM KHO
1. Giỏo trỡnh Tin hc
(NXB i hc s phm H Ni - 2003)
2. Hng dn thit k bi ging trờn mỏy vi tớnh
(NXB Giỏo dc - 2006)
3. Cụng ngh thụng tin vi vic i mi phng phỏp dy hc
(Tin s Nguyn S c Phú V trng V Giỏo dc Trung hc)
4. Tỡm kim thụng tin trờn Internet
(V Trung hc ph thụng - B GD-T).
5. http://www.edu.net.vn (Website ca B GD-T)
6. http://www.giaovien.net.vn (Website h tr giỏo viờn)
7. Phng phỏp dy hc Vt lớ trng THCS
15
Chuyªn ®Ò: øng dông c«ng nghÖ th«ng tin trong d¹y häc VËt lÝ ë trêng THCS
8. Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục THCS môn Vật lí
(Bộ GD - ĐT, NXB Giáo dục)
16