Nguyễn Minh Thương Môn: Luật đất đai (N01-nhóm 4)
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong quá trình sử dụng đất, những biến động thường xuyên về mục đích sử
dụng đất phù hợp với những dự liệu của Nhà nước là điều bình thường. Đặc biệt
với đất nông nghiệp, việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi dẫn đến những
yêu cầu cần chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Để đảm bảo việc quản lý chặt chẽ
trong quá trình chuyển mục đích sử dụng đất, Nhà nước đã quy định cụ thể các
trường hợp khác nhau khi chuyển mục đích sử dụng đất, thẩm quyền cho phép
chuyển mục đích sử dụng đất và trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất
trong Luật đất đai năm 2003 và các văn bản pháp luật liên quan. Tuy nhiên trong
thực tế, không phải ai cũng nắm được các quy định của pháp luật về chuyển mục
đích sử dụng đất. Việc giải quyết tình huống sau đây sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn
về việc chuyển mục đích sử dụng đối với đất nông nghiệp.
Tính huống:
“Gia đình ông H được giao 2 ha để trồng lúa đã 10 năm nhưng do diều kiện
khí hậu hạn hán nhiều, đất lại ở dốc cao nên trồng lúa không năng suất. Qua một số
lần trồng thử nghiệm, ông H nhận thấy chất đất này phù hợp với việc trồng các loại
cây khác hơn vì vậy ông muốn chuyển sang trồng một số loại cây như lạc, đỗ, cà
phê. Khi ông H nêu vấn đề này với một cán bộ xã thì được trả lời là ông không được
phép trồng cây công nghiệp trên đất trồng lúa, nếu muốn chuyển mục đích sử dụng
thì phải lên Ủy ban nhân dân xã xin phép.
Hỏi:
1. Anh (chị) hãy cho biết cán bộ xã giải thích như vậy là đúng hay sai? Vì sao?
2. Hãy tư vấn cho ông H cần phải làm như thế nào mới đúng pháp luật?
3. Cơ quan nào có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất?Vì sao?”
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1
Nguyễn Minh Thương Môn: Luật đất đai (N01-nhóm 4)
1. Đánh giá sự giải thích của cán bộ xã.
Theo em, việc cán bộ xã trả lời như vậy là không sai. Tuy nhiên cán bộ xã
còn thiếu trách nhiệm trong việc giải thích, hướng dẫn ông H làm thủ tục chuyển
1 điều 36 Luật đất đai 2003 sửa đổi bổ sung 2009 thì ông H phải làm đơn xin
chuyển mục đích sử dụng đất gửi đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
2. Tư vấn cho ông H.
Để việc chuyển mục đích sử dụng đất của ông H được đúng pháp luật, trong
trường hợp ông H chỉ trồng cây công nghiệp ngắn ngày như lạc, đỗ… thì ông H
không cần xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng cần đến đăng ký tại
Ủy ban nhân dân xã nơi có đất. Theo quy định tại Khoản 1, 2 Điều 133 Nghị định
181/2004/NĐ-CP ông H phải nộp một bộ hồ sơ gồm có:
- Tờ khai đăng ký chuyển mục đích sử dụng đất theo mẫu do Bộ Tài nguyên
và Môi trường quy định;
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc một trong các loại giấy tờ về
quyền sử dụng đất quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật đất đai
(nếu có);
Và sau 20 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ ông H được chuyển mục đích sử dụng đất.
Còn trường hợp ông H muốn chuyển sang trồng cây công nghiệp lâu năm
như cà phê thì ông H cần phải làm đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất gửi đến
cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Theo Khoản 1 Điều 134 Nghị định
181/2004/NĐ-CP ông H phải nộp một bộ hồ sơ tại Phòng Tài nguyên và Môi
trường nơi có đất, hồ sơ gồm có:
- Đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất;
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc một trong các loại giấy tờ về
quyền sử dụng đất quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật Đất đai
(nếu có);
3
Nguyễn Minh Thương Môn: Luật đất đai (N01-nhóm 4)
Sau khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép ông H mới được phép
trồng cà phê trên mảnh đất đó.
3. Thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
Trong trường hợp này cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử
dụng đất là Ủy ban nhân dân huyện nơi có đất. Bởi theo quy định tại Khoản 2 Điều
nhiên bên cạnh đó cũng cần phải có sự hướng dẫn, giải thích cụ thể từ những cán
bộ phụ trách để người sử dụng đất thực sự hiểu và thực hiện đúng pháp luật. Có
như vậy việc thực hiện pháp luật đất đai mới có hiệu quả và lợi ích của người sử
dụng đất được đảm bảo.
5