ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA KINH TẾ CHÍNH TRỊ
CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP TRONG
QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA Ở HUYỆN VĨNH LINH
TỈNH QUẢNG TRỊ
Sinh viên thực hiện Giáo viên hướng dẫn
Trần Thị Ngọc Vân
Lớp: K44 – KTCT
Niên khóa: 2010 – 2014 Th.S Võ Thị Thu Ngọc
Huế tháng 5 năm 2014
Lời Cám Ơn
Với lòng biết ơn sâu sắc nhất, tôi xin gửi đến quý
Thầy Cô Khoa Kinh tế chính trị nói riêng và các thầy cô
trong Trường Đại học kinh tế Huế nói chung đã cùng với
tri thức và tâm huyết của mình để truyền đạt vốn kiến
thức quý báu cho tôi trong suốt thời gian học tập tại
trường, từ đó tôi có cách nhìn và tiếp cận thực tế một
cách khoa học, sâu sắc hơn.
Và đặc biệt, tôi xin gửi lời cám ơn chân thành nhất
đến cô ThS. Võ Thị Thu Ngọc, suốt thời gian qua cô đã
tận tình chỉ dạy, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm
chuyên đề tốt nghiệp này.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, các cán bộ
công nhân viên chức Phòng lao động – thương binh xã
hội huyện Vĩnh Linh những người đã giúp đỡ tôi rất
nhiều trong quá trình thực tập.
3
5.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3
6.ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
4
7.KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
4
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG
NGHIỆP TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA 5
1.KHÁI NIỆM VIỆC LÀM VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM
5
2.Khái niệm việc làm 5
3.Khái niệm giải quyết việc làm 7
4.LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP VÀ TÁC ĐỘNG CỦA ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN VIỆC LÀM CỦA LAO ĐỘNG NÔNG
NGHIỆP 8
5.Đặc điểm của lao động nông nghiệp 8
5.1.1.1.Số lượng lao động nông nghiệp 8
5.1.1.2.Chất lượng lao động nông nghiệp thấp 10
5.1.1.3.Lao động nông nghiệp, nông thôn hoạt động ở quy mô hộ gia đình 10
5.1.1.4.Khả năng tự tạo việc làm của lao động nông nghiệp còn hạn chế 11
6.Đô thị hóa và tác động của đô thị hóa đến việc làm của lao động nông nghiệp 12
6.1.1.1.Khái niệm đô thị hóa 12
6.1.1.2.Tác động của đô thị hóa đến việc làm của lao động nông nghiệp 12
7.CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VẤN ĐỀ VIỆC LÀM CỦA LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP TRONG QUÁ TRÌNH
ĐÔ THỊ HÓA 13
8.Nhóm nhân tố ảnh hưởng đến quá trình tạo ra tư liệu sản xuất 13
24.THỰC TRẠNG VIỆC LÀM VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP HUYỆN VĨNH LINH,
TỈNH QUẢNG TRỊ
35
25.Tình trạng việc làm của lao động nông nghiệp huyện Vĩnh Linh 35
26.Thực trạng giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp ở huyện Vĩnh Linh 36
27.NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA Ở HUYỆN
VĨNH LINH, TỈNH QUẢNG TRỊ
38
28. Hạn chế 38
29.Nguyên nhân của những hạn chế trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong
ngành nông nghiệp của huyện 39
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG
NÔNG NGHIỆP Ở HUYỆN VĨNH LINH, TỈNH QUẢNG TRỊ 41
31.PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỤC TIÊU
41
32.Mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội huyện Vĩnh Linh giai đoạn 2014- 2020 41
33.Mục tiêu và phương hướng giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp huyện Vĩnh Linh
đến năm 2020 và những năm tiếp theo 42
34.GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA Ở
HUYỆN VĨNH LINH, TỈNH QUẢNG TRỊ
48
35.Giải pháp về quy hoạch 48
36.Giải pháp về mở rộng cầu lao động 49
37.Giải pháp về nâng cao chất lượng cung lao động 53
38.Giải pháp về tổ chức thị trường sức lao động 55
6. ĐÔ THỊ HÓA VÀ TÁC ĐỘNG CỦA ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN VIỆC LÀM CỦA LAO ĐỘNG NÔNG
NGHIỆP 12
7. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VẤN ĐỀ VIỆC LÀM CỦA LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP
TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA 13
8. NHÓM NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH TẠO RA TƯ LIỆU SẢN XUẤT 13
9. NHÓM NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG QUÁ TRÌNH TẠO RA SỐ LƯỢNG VÀ CHẤT LƯỢNG SỨC
LAO ĐỘNG 14
10. NHÓM NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH KẾT HỢP TƯ LIỆU SẢN XUẤT VÀ SỨC
LAO ĐỘNG 15
11. KINH NGHIỆM GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP CỦA MỘT SỐ
TỈNH TRONG NƯỚC 16
12. KINH NGHIỆM CỦA NAM ĐỊNH 16
13. KINH NGHIỆM CỦA THANH HOÁ 17
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP TRONG QUÁ TRÌNH
ĐÔ THỊ HÓA Ở HUYỆN VĨNH LINH, TỈNH QUẢNG TRỊ 19
15. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ TÌNH HÌNH ĐÔ THỊ HÓA CỦA HUYỆN
VĨNH LINH, TỈNH QUẢNG TRỊ 19
16. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 19
BẢNG 2.1. THỐNG KÊ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT NĂM 2012 22
17. VỀ ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - XÃ HỘI 22
BẢNG 2.2. TỔNG HỢP GIÁ TRỊ SẢN XUẤT THEO GIÁ HIỆN HÀNH TỪ NĂM 2009 ĐẾN NĂM
2012 23
BIỂU ĐỒ 2.1. BIỂU ĐỒ THỂ HIỆN CƠ CẤU GIÁ TRỊ SẢN XUẤT PHÂN THEO CÁC NGÀNH
CỦA HUYỆN VĨNH LINH GIAI ĐOẠN 2009 - 2012 23
BẢNG 2.3. DÂN SỐ TRUNG BÌNH PHÂN THEO GIỚI TÍNH VÀ PHÂN THEO KHU VỰC CỦA
HUYỆN VĨNH LINH GIAI ĐOẠN 2009 - 2012 25
BIỂU ĐỒ 2.2. BIỂU ĐỒ THỂ HIỆN CƠ CẤU DÂN SỐ PHÂN THEO THÀNH THỊ, NÔNG THÔN
CỦA HUYỆN VĨNH LINH GIAI ĐOẠN 2009-2012 26
BIỂU ĐỒ 2.3. BIỂU ĐỒ THỀ HIỆN CƠ CẤU DÂN SỐ PHÂN THEO GIỚI TÍNH CỦA HUYỆN
25. TÌNH TRẠNG VIỆC LÀM CỦA LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP HUYỆN VĨNH LINH 35
BẢNG 2.9. TÌNH HÌNH VIỆC LÀM TRƯỚC VÀ SAU KHI BỊ THU HỒI ĐẤT CỦA LAO ĐỘNG
NÔNG NGHIỆP Ở HUYỆN VĨNH LINH 36
26. THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP Ở HUYỆN VĨNH
LINH 36
27. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ
THỊ HÓA Ở HUYỆN VĨNH LINH, TỈNH QUẢNG TRỊ 38
28. HẠN CHẾ 38
29. NGUYÊN NHÂN CỦA NHỮNG HẠN CHẾ TRONG VIỆC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN
NHÂN LỰC TRONG NGÀNH NÔNG NGHIỆP CỦA HUYỆN 39
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG
NÔNG NGHIỆP Ở HUYỆN VĨNH LINH, TỈNH QUẢNG TRỊ 41
31. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỤC TIÊU 41
32. MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN KINH TẾ- XÃ HỘI HUYỆN VĨNH LINH GIAI ĐOẠN 2014- 2020 41
33. MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG HƯỚNG GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG
NGHIỆP HUYỆN VĨNH LINH ĐẾN NĂM 2020 VÀ NHỮNG NĂM TIẾP THEO 42
34. GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP TRONG QUÁ
TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA Ở HUYỆN VĨNH LINH, TỈNH QUẢNG TRỊ 48
35. GIẢI PHÁP VỀ QUY HOẠCH 48
36. GIẢI PHÁP VỀ MỞ RỘNG CẦU LAO ĐỘNG 49
37. GIẢI PHÁP VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CUNG LAO ĐỘNG 53
38. GIẢI PHÁP VỀ TỔ CHỨC THỊ TRƯỜNG SỨC LAO ĐỘNG 55
39. GIẢI PHÁP VỀ CƠ CHẾ, CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP BỊ THU HỒI
ĐẤT TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA 56
KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ 58
1. KẾT LUẬN 58
2. KIẾN NGHỊ 59
TÀI LIỆU THAM KHẢO 1
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
BẢNG 2.8. THU NHẬP TRUNG BÌNH CỦA LAO ĐỘNG NÔNG NGHIỆP HUYỆN VĨNH LINH
TRƯỚC VÀ SAU KHI THU HỒI ĐẤT 33
BẢNG 2.9. TÌNH HÌNH VIỆC LÀM TRƯỚC VÀ SAU KHI BỊ THU HỒI ĐẤT CỦA LAO ĐỘNG
NÔNG NGHIỆP Ở HUYỆN VĨNH LINH 36
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
!"#
$%&'()*+,&- ./0!01
2//03&/&4 5647$
%86(
9&48:6;<:=;>+$;?:@>&-
ABC>$&'D%&47$E(FF
#"$AGH%F2IJKLM ! N3
(O60PN/(LMN
Q(
R&4:A4+&$E(L .
:S%:E&4N:
0T/U3,/(LPVW:X:V0
,Y:Z[4I &':Y/55\85%
. DP++]#'E/,:/R(L
6%/&4 564 ^086&-&'
.0U 3 "_I/06:'$%
&'8&-/!*:P35
(
L853 .P:P:IP:30
:Y!50[`#I
a(&'+:&T4*
6(b86&'&-F&4
(I86cIAG#8dL &`0PH/
/26(R.28+ 535G%33 &4:0P2x06
2+Y5G..I&`(LP/U
o
&`&43//8R
O:emL I(
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục tiêu nghiên cứu
L 5`E5Gr2u/:Z33
% 5I#8ROS
oCCB68y/& 386
'4 5I#8RO:emL I(
* Nhiệm vụ nghiên cứu
g c$P`Er2u/86
E8RO:emL I(
g F33..86E
8RO:emL I(
g F/ &`&4:Y5386 3 .
pc:cFc(
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
g F$&-5GJRE(
g t5GJ
ziJ8RO:emL I(
zL'JoCCBgoCl=/ 36SoCoC(
zR/+5GJF/05G#/P
e2 / 5I#
8RO:emL I(
5. Phương pháp nghiên cứu
g m"&`32%%+82#G%
+82I{(
=
LVc(~b•.K$8+06-
U3&'&`Q(
LVb8hRcOFk.V
#06%:U.56306$
%&'0"35} 00_%
3€06•l<‚(
F$4R:d2A5%R&-m$
0]IJK)! T20#I23
S/&-2Q(
R403/& 5.&-3I
#TJ
g O3&- +&4+#^/#^2(
g U"-#*2.
.&0&- #^/*#^2P(
Tùy theo mục đích nghiên cứu khác nhau mà người ta phân chia việc làm
thành nhiều loại.
g Phân loại việc làm theo mức độ sử dụng thời gian lao động:
?
zViệc làm đầy đủ:R43"&'P&'
P/:P2P"$#
.0#I32S(
RA8%SG 50Z%86PJ)G{+Y'
:S2()!A8%NW&'
{+YA8%'V2IhR8
In'8k()*03P20`
G/&`$"&'h&48IG&`$
"&' 3l(l?C(CCCTv3k(
R284U&'%'8IP24`/
&`$"U&'PA8%(
zThiếu việc làm: R403A8%& 5.6
3. Khái niệm giải quyết việc làm
)Y586&44A8%&':
#2_I:66G$&':+A
&-"{+Y3PT%&4(
m3 .86#TJ
Thứ nhất:3 . $&-&-&()$&-
&-&Y/05:$A&:6#
0!0123+Y 0Sr:{+Y$43&
P(
Thứ hai:3 . $&-&-G(q$&-G
Y8:$S+$:38I/_
+8"%y&-Y3 "%
3+Yj:86:"+Y:"SPG0WVT(
;
Thứ ba:3 . U/0iLgHc03&Jp3Z3
%&4:33"E I &'5Y}:33"
+8 ._I(
b86 theo nghĩa rộng_"U#3:Z3iLg
Hc%&4:T#&'36!*%
'$:/02-"#!&'P0S
P(
b86 theo nghĩa hẹp 3#3%86&4$
&-:6^ &':+8 .M
EG(
F$4 %&48:86#T
3^$86EI0[Y.
6E•n‚(
Có những cách giải quyết việc làm:
g t3 "+W
g F&P'E&4
06U06U&'40‡$%8 T:2(
F/8A[3 5gPZ'Y(L.
6'%_#6(s2:
' ‰T3&`$+:5/
$.5(
L 3/063 ":&-P:
P:S :'T%+Z
`4+3&43 "(S:
2%&':2ZN`U&' 0
:+IY:.6!0PA.5(9&4.
B
03]:&-:3Z:S
5. '%4: E
/iLgHc6A&-86(
5.1.1.2. Chất lượng lao động nông nghiệp thấp
9&4:01S_#6%: T&`
: &46 T|(L P:&`TA
&+8$4$+R(F"&'+P
:20W#A,:&43:/e
:85AK&'8P Q(Š5A80e"
%&46+/*Z I:N/*06(
pA2G ^E3&4 564ER:`
`+&/2VU&4PZ82J
Thứ nhất:+6I Z8$ 8"
U85:+IY05
+IYeA8yM05
:+IY85:+IY 8S(
Thứ hai, 6I Z8$8"
85:+IY05:+IY
E(
g R$Z3%&4`
%:+(
zp33&-:3 "6#6:
GP4&'858_&U:_T(
zt#_T&-r/6P Z3
T`+&(
zb3/A'+#6&'85(
ll
zL5:+I#8 &'8542&'8
S(
6. Đô thị hóa và tác động của đô thị hóa đến việc làm
của lao động nông nghiệp
6.1.1.1. Khái niệm đô thị hóa
LV362%0}!Ir06.IPZ
+&I:2 8/+&$
_Ir6&-!3I(
LV362!:IP&-" `:P3 ._
G &'& |%:8_U&`G8.
G& |%(
LV",:IP3 ..:3 "3.
G/0$V0"I(
LV"/06$+:IP3 .#6_/
#$386$&-:#$ Z+&U,0I
I(
88:03IPP/8_:3"/IP3
.Z82[/48"+I`06`
g+ggI+gI(
6.1.1.2. Tác động của đô thị hóa đến việc làm của lao động nông nghiệp
zFIP`8"_0
0(FIP5/4
6S$A&3{+YxS
:&eU`:S:2(
&-6A&3.x(
l=
R28S$A&3 "3{+Y:
#.8/P&E686&'•n‚(
9. Nhóm nhân tố ảnh hưởng quá trình tạo ra số lượng và chất lượng sức lao
động
g Dân số và lao động
m8:`&-+$P&E 668:`:
&-G(i8+$4:$S &E+$.8
&-x4A86x4&-(
6&-+$.&-&-x$(iP0
S86&'x2-(L688
+$&4h6Gl< 564: 0+ZGG@? 56
4k:$S+$4:+768&-4:`&-
X(F/8SG…/86(
p&-+$&4:+76&-w(i}8
IP:&-8*#&-:
00IZG:
Œ
68G… 4/86(
g Giáo dục và đào tạo
b3+YP&E46&-&-`
%&-V .:/+PPP&E46
86(
b3+Y$x &-P .!: .
85012:P}G:3$:P`V .
/,-4A(F/Px2-
86(
g Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế
l?
LAP* U`:w* U3G4$4
. E3&4(U#6_/`x80
Z0P0S#&'(F/Px 3*
pZ%/: -: -(
11. Kinh nghiệm giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp của một số
tỉnh trong nước
12. Kinh nghiệm của Nam Định
FIP+$l(BC?(=CC&':+Z5l@=:;:2+$
#.ll@<&'v0o(L'0‡#:a%FI
033 ":*#+8:#'$
5o(
d&4'0‡_4:048"/06I &':
'0‡lBB@glBB?:/06%FI* /0P0S(LI &'
8/$%O5HF•0N:w2:S
:3}:3T!4:0+
‰(((/+:Z#I3:%
FI#&4'0‡835 !(q%
FIw*0Z0P0S:0623 "43e
2(.'$%&'* /0P0S:G…/
:8 E5#G|:8[(qoCS_4hlBB@goCC@k:
FIP/% &`:Z3|[3 "06E
&-U06 !(i%FIP"03
3&J
g L2 A&3 "W3A0
6(ŽM#+eFI8+&` .:
"%oCClgoCC?4UY53&Ji
Y3 "/:8+0Y:"
PZ0,-4..6I&`(