HỌC VIỆN TƯ PHÁP
KHOA ĐÀO TẠO LUẬT SƯ
TIỂU LUẬN
MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA VÀ NỘI DUNG BẢN LUẬN CỨ BẢO VỆ CỦA
LUẬT SƯ TRONG VỤ ÁN HÀNH CHÍNH
Hà Nội,
Phần một
Mở Đầu
Quyền bình đẳng trước pháp luật của công dân là quyền hiến định. Để
đảm bảo được quyền này cho mọi công dân khi tham gia vào các hoạt động tố
tụng thì Nhà nước đã có những qui định trong một số văn bản quy phạm pháp
luật. Tổ chức luật sư được ra đời cũng nhằm mục đích đó. Đây là tổ chức do
Nhà nước thành lập nhằm thực hiện các nhiệm vụ cụ thể được qui định tài
Điều 2-Pháp lật luật sư 2001: “Tổ chức luật sư bằng hoạt động của mình, góp
phần tích cực vào việc bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, tăng cường quản lý
kinh tế, quản lý xã hội theo pháp luật, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp
của công dân và các tổ chức; góp phần tích cực vào giải quyết các vụ án được
khách quan, đúng pháp luật, góp phần thực hiện quyền bình đẳng của mọi
công dân trước pháp luật, thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa, giáo dục công
dân tuân theo Hiến pháp, pháp luật, tôn trọng những qui tắc của cuộc sống
XHCN”.
Những quy định về nhiệm vụ của tổ chức luật sư trong các văn bản pháp
luật cho thấy vai trò hết sức quan trọng của luật sư trong việc bảo vệ pháp chế
XHCN, bảo đảm sự công bằng xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của
công dân. Vai trò này được thể hiện khá rõ nét trong các vụ án hình sự, hành
chính và được qui định rất rõ trong Luật KNTC và Pháp luật TTGQVAHC,
Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chình và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Hiện nay, phần lớn những người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của
các đương sự khi tham gia tố tụng là các luật sư với một số lượng động đảo và
sự chuyên nghiệp hoá trong hành nghề.
Trên thực tế, các đương sự, ngoài một số ít người có trình độ hiểu biết

của mình đối với thân chủ điều đó cũng có nghĩa là luật sư không hoàn thành
nghĩa vụ mà thân chủ đã tin tưởng giao phó cho mình. Điều này sẽ ảnh hưởng
không nhỏ đến uy tín cũng như việc hành nghề của luật sư sau này. Chính vì
vậy điều quan trọng nhất đối với luật sư là luôn phải làm tròn nhiệm vụ bảo
vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ mình một cách tận tuỵ (trong
phạm vi pháp luật qui định). Bản luận cứ của luật sư phải là kết quả của một
quá trình nghiên cứu nghiêm túc và tận tuỵ.
Hơn nữa, trong các vụ án hành chính vấn đề không chỉ đơn giản là huỷ
quyết định hành chính hay đòi chấm dứt hành vi hành chính sai trái của cơ
quan công quyền hoặc người thi hành nhiệm vụ của các cơ quan Nhà nước
hay việc bồi thường thiệt hại bằng tiền hay tài sản, mà quan trong hơn là nó
liên quan đến danh dự, nhân phẩm uy tín và thậm chí là sản nghiệm của một
người, tổ chức v.v Chỉ cần một sai lầm nhỏ của cơ quan tiến hành tố tụng mà
luật sư không để ý cũng có thể dẫn đến oan sai trong tố tụng, ảnh hưởng
không nhỏ đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Vai trò của luật sư
khi tham gia các giai đoạn tố tụng này là để đảm bảo không có những sai lầm,
oan sai xảy ra.
4
2. Yêu cầu đối với bản luận cứ bảo vệ trong vụ án hành chính
Khi chuẩn bị bản luận cứ, luật sư cần lưu ý các yêu cầu sau:
- Nắm vững các qui định của pháp luật và chính sách của Nhà nước để
có thể hướng đến các chứng cứ và các tình tiết vụ án có lợi nhất cho
thân chủ; đặc biệt phải am hiểu pháp luật hành chính và tố tụng hành
chính để góp phần làm sáng tỏ các yếu tố dẫn tới việc ra một quyết định
hành chính sai trái hoặc thực hiện một hành vi sai trái của chủ thể của
các quyết định và thực hiện hành vi đó, từ đó có thể xác định hướng
bảo vệ cho thân chủ trên cơ sở nhận thức một cách đầy đủ, chính xác và
khách quan vụ việc trên thực tế.
- Tránh đưa ra những tình tiết, chứng cứ không có thật, hoặc thiếu căn cứ
để bao che cho thân chủ của mình.

là có căn cứ không. Quan hệ pháp luật trong các quyết định hành chính, hành
vi hành chính là quan hệ đất đai hay dân sự hay lao động v.v đối với thân
chủ, hay các quyết định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực nào?
Để xác định mối quan hệ này, luật sư cần nghiên cứu hồ sơ, trao đổi với
thân chủ
 Tìm hiểu luật nội dung, thời hiệu và điều kiện khởi kiện
Sau khi xác định được quan hệ pháp luật mà thân chủ không đồng ý với
quyết định hành chính, hành vi hành chính thì luật sư cần tìm hiểu các quy
định luật nội dung xem việc khởi kiện có căn cứ không.
Về mặt nội dung nếu thấy việc khởi kiện là có căn cứ đòi quyền và lợi
ích hợp pháp của thân chủ thì luật sư cần kiểm tra các quy định của pháp luật
về tố tụng hành chính, giải quyết khiếu nại tố cáo để xác định thời hiệu khởi
kiện và có thoả mãn điều kiện khởi kiện không.
* Lập phương án bào chữa:
Sau khi xác định quan hệ pháp luật và thời hiệu, điều kiện khởi kiện thì
luật sư cần lập phương án bào chữa.
6
Xác định rõ yêu cầu với toà án: với mỗi yêu cầu cần thu thập đủ chứng
cứ để chứng minh, viện dẫn điều luật, vạch ra các ý chính để lập luận về tính
hợp lý, hợp pháp của yêu cầu khởi kiện.
Điều đáng lưu ý là: đối tượng khởi kiện hành chính là các cơ quan nhà
nước, các cán bộ công chức nhà nước nên cũng cần cân nhắc đến tâm lý, thói
quen cũng như các yếu tố khác ảnh hưởng đến kết quả vụ kiện mà luật sư theo
đuổi để lên phương án bào chữa. Không thể phủ nhận được một thực tế là cán
bộ, công chức nhất là cán bộ công chức có quyền rất ngại ra toà vì sợ mất uy
tín. Vì vậy khi có “trát” của toà gọi họ thường tìm mọi cách lẩn tránh, chưa
quen với tâm lý ra toà.
4. Kết cấu của bản luận cứ bảo vệ trong vụ án hành chính
Một bản luận cứ bảo vệ nói chung và bản luận cứ bảo vệ trong vụ án
hành chính nói riêng thường gồm ba (3) phần:

mới bám sát được mục đích.
Đồng thời luật sư cần tập trung vào mục đích và tránh dài dòng, phần
bào chữa đầy đủ, rõ ràng nhưng phải ngắn gọn. Chú ý vào những tình tiết, sự
kiện chứng minh cho tính hợp pháp hoặc bất hợp pháp của quyết định hành
chính hoặc hành vi hành chính. Phân tích các chứng cứ để đánh giá tính có
căn cứ của nó. Nhận định về diễn biến tính hợp pháp của đối tượng khởi kiện
(thẩm quyền, thời hiệu, trình tự thủ tục…). Luật sư cần trình bày cơ sở pháp
lý đảm bảo cho nhận định của mình, nêu rõ quan điểm bảo vệ gồm:
- Xác định tính chất mức độ bất hợp pháp của đối tượng khởi kiện;
- Mức độ giá trị thiệt hại;
- Đưa ra các yêu cầu cụ thể.
Trong trường hợp đối tượng khiếu kiện là Quyết định kỷ luật buộc thôi việc
thì trong bản luận cứ bảo vệ cho người lao động, Luật sư cần lưu ý viện dẫn
tất cả các căn cứ pháp luật quy định liên quan như:
8
- Tính hợp pháp liên quan thời hiệu khởi kiện,
- Thời hiệu ra Quyết định hành chính;
- Thẩm quyền ký Quyết định hành chính;
- Mức độ lỗi có tới mức bị áp dụng hình thức kỷ luật buộc thôI việc theo
luật định không;
- Trình tự thủ tục mà cơ quan quản lý hành chính đã tiến hành trước khi ra
Quyết định đó: Có tiến hành họp Hội đồng kỷ luật không, nếu có, thành phần
HDKL có đảm bảo đầy đủ như pháp luật quy định không, cuộc họp có thực
hiện đúng các bước quy định bắt buộc không…
4.3 Phần kết luận
Trong phần này luật sư cần tóm tắt những vấn đề chính đã trình bày, đưa
ra đề xuất cụ thể với Hội đồng xét xử để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
của đương sự trên cơ sở những điều luật đã viện dẫn.
9
PHẦN BA