1

HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ NHẤT
KHOA SƯ PHẠM TOÁN – TIN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP
Huỳnh Lê Uyên Minh, Khoa SP Toán-Tin, Trường Đại học Đồng Tháp
Email:
Phan Thị Hiệp, Khoa GD TH-MN, Trường Đại học Đồng Tháp
Email:
Tóm tắt nội dung.Trong bài viết này, chúng tôi đã đề cập đến thực trạng hoạt động tự
học của sinh viên năm thứ nhất khoa Sư phạm Toán-Tin, trường Đại Học Đồng Tháp.
Chúng tôi đã đi phân tích những nguyên nhân xuất phát theo hai hướng chủ quan và
khách quan liên quan trực tiếp từ sinh viên và giảng viên trực tiếp giảng dạy hay do tác
động xung quanh như môi trường học tập, các trang thiết bị.
Trong đó, nguyên nhân khách quan chủ yếu xuất phát từ các vấn đề như việc thích ứng
với môi trường học tập của sinh viên năm thứ nhất, phương pháp ghi chép, đọc và tóm
tắt tài liệu chưa hiệu quả, do một số tác động chưa hiệu quả cao từ giảng viên, việc lựa
chọn nguồn tài liệu tham khảo chưa tốt, do năng lực ngoại ngữ của sinh viên còn hạn
chế, ngoài ra còn do một số tác động khác như nguồn tài liệu tham khảo từ thư việc chưa
phong phú, sinh viên chưa năm rõ quy trình mượn máy tính của nhà trường, chưa có kinh
nghiệm trong việc lập kế hoạch hoạt động và học tập,…Bên cạnh đó, nguyên nhân chủ
quan xuất phát từ phía sinh viên như do bất đồng trong hợp tác nhóm, thụ động trong
việc tìm kiếm, trao đổi học tập với bạn bè, do sức ì tâm lý, muốn nghỉ ngơi sau quá trình
học tập, thi cử mệt mỏi ở phổ thông, …
Trên cơ sở đó, chúng tôi đã đề xuất ra hệ thống giải pháp nâng cao hoạt động tự học cho
sinh viên năm thứ nhất, Khoa Sư phạm Toán-Tin.

1.Đặt vấn đề
Giống như bao hiện tượng xã hội khác, quá trình dạy học luôn luôn vận động và phát
triển nhằm phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội hiện thời. Mỗi một giai đoạn
phát triển kinh tế xã hội lại đặt ra cho quá trình dạy học những yêu cầu và mục đích khác
nhau, bắt buộc quá trình dạy học phải thỏa mãn những yêu cầu, mục đích ấy nhằm tạo ra

2.Nội dung
2.1. Thực trạng hoạt động tự học của sinh viên năm thứ nhất khoa Sư phạm Toán-
Tin, trường Đại Học Đồng Tháp hiện nay
Thông qua tìm hiểu và bằng phương pháp điều tra số liệu, chúng tôi nhận thấy những
nguyên nhân làm hạn chế hoạt động tự học của sinh viên năm thứ nhất khoa Sư phạm
Toán-Tin, Trường Đại học Đồng Tháp như sau:
2.1.1. Nguyên nhân khách quan
 Sinh viên chưa thích ứng với môi trường học tập mới, nghiên cứu ở Trường Đại
học. Hơn 50% ý kiến các giảng viên khoa Sư phạm Toán-Tin,trường Đại học Đồng Tháp
cho rằng việc này rất ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động tự học của sinh viên năm thứ
nhất của Khoa. Nguyên nhân xuất phát từ việc thay đổi hình thức học tập cũng như
phương pháp giảng dạy.
3

 Ý thức tự học: việc kiểm tra bài cũ trước giờ học trên lớp như trước đây ở bậc
phổ thông không còn nữa ở bậc Đại học. Điều này làm cho sinh viên trở nên lười xem lại
hay học lại bài đã học trước khi lên lớp hay chưa có tác phong học tập đúng mực.
 Tâm lý thụ động, ngại trao đổi với Thầy cô, bạn bè, thiếu tính tự giác: yêu cầu
của giảng viên đối với sinh viên trong học tập cao hơn. Cụ thể khi lên lớp giảng viên chỉ
dạy cáicốt lõi, tập trung cho lớp thảo luận những vấn đề trọng tâm. Điều này rất khác so
với phổ thông, nó đòi hỏi sinh viên hoạt độngtích cực, độc lập để giải quyết vấn đề đặt ra.
Tuy nhiên, phần lớn sinh viên quen với cách học “cầm tay chỉ việc” trước đây nên khi lên
Đại học tính năng động, trách nhiệm tự giác của sinh viên năm thứ nhất chưa cao bằng
các sinh viên năm thứ 2, thứ 3 hay thứ 4. Theo ý kiến của một số giảng viên khoa Sư
Phạm Toán-Tin thì khi được giao bài tập thảo luận trên lớp, phần lớn sinh viên còn thụ
động, chưa biết cách tổ chức thảo luận nhóm, và phải phụ thuộc vào hướng dẫn của
người dạy. Hơn nữa, đối với các bài tập về nhà, đa số sinh viên chỉ học một mình và chỉ
có bộ phận nhỏ là thành lập được nhóm học tập. Bên cạnh đó sinh viên còn ngại trao đổi
thông tin với bạn cùng lớp, với giảng viên dạy bộ môn. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến
quá trình tiếp thu kiến thức của sinh viên bởi vì nếu sinh viên gặp vấn đề khó khăn mà họ

cần thiết cho bản thân. Ví dụ khi các em tìm hiểu về cách sử dụng thanh công cụ Toolbox
để sử dụng cho lập trình Visual basic.Net thì các em lại xem nhầm tài liệu của Visua
basic 6, hoặc tìm hiểu về nội dung Phân tích thiết kế hệ thống thông tin theo hướng chức
năng thì các em lại xem Phân tích thiết kế hướng đối tượng, ….điều này dẫn đến nội
dung cần tìm hiểu bị sai lệch đi rất nhiều. Nguyên nhân là sinh viên chưa biết cách lựa
chọn nguồn thông tin phù hợp, trên 50% ý kiến cho rằng đây cũng là một trong các yếu tố
ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động tự học, chất lượng học tập của sinh viên, bởi vì nếu
sinh viên tìm được nguồn tài liệu phù hợp cho môn học thì quá trình tự lĩnh hội tri trức
trở nên ngắn hơn, hiệu quả học tập cao hơn.
 Năng lực ngoại ngữ của sinh viên năm nhất chưa được trang bị tốt:Trong khi
nguồn tài liệu tham khảo bằng Tiếng Anh đối với hai chuyên ngành Toán học và Tin học
thì khá phổ biến. Với ngành Tin học, một số học phần rất hiếm có tài liệu tham khảo
Tiếng Việt mà đa phần bằng Tiếng Anh, hay trên các diễn đàn Toán học quốc tế có rất
nhiều thông tin bổ ích cho sinh viên học hỏi, trao đổi, học tập cho môn học. Tuy nhiên
phần lớn các em chưa có khả năng đọc hiểu các tài liệu tài liệu tiếng anh này hay đọc rất
chậm, ví dụ như từ trang wiki.math sinh viên có thể tra cứu nhiều thông tin Toán học bổ
ích hay đối với học phần Nhập môn hệ điều hành Linux, khi lên lớp ngoài bài giảng của
giảng viên đã soạn bằng Tiếng Việt thì phần lớn tài liệu tham khảo chủ yếu là từ các
website bằng Tiếng Anh.
 Số lượng và chất lượng giáo trình, tài liệu tham khảo của thư viện Trường chỉ
đáp ứng nhu cầu học tập của sinh viên ở mức tương đối, chiếm khoảng 60% ý kiến từ
giảng viên Khoa sư phạm Tóan - Tin. Điều này cũng ảnh hưởng cao đến hoạt động tự học
của sinh viên .
 Về trang thiết bị, máy tính phòng máycủa Trường đã trang bị cho sinh học tập và
nghiên cứu, quản lí rất tốt, tất cả đều được kết nối mạng Intenet và có cả quy trình cho
sinh viên đăng k ý mượn để sử dụng cho việc tự học tự nghiên cứu, thực hành tin học,
nhưng đa số sinh viên ngại đến và số khác thì chưa nắm được quy trình mượn, nhất là khi
các em học những học phần mà phần lớn mà tài liệu được tham khảo từ Internet, trong
khi đa phần các em sinh viên năm nhất lại chưa được gia đình trang bị máy tính cá nhân.
 Chưa có kinh nghiệm trong việc lập kế hoạch hoạt động và học tập, trong khi

 Sinh viên năm nhất quen với việc sống phụ thuộc vào gia đình, họ thường về quê
để được hỗ trợ tiền bạc học tập hay vì nhớ nhà, chưatự độc lập giải quyết vấn đề. Cụ thể
khi giáo viên giao một vấn đề về nhà tự tìm hiểu thì sinh viên không biết phải tìm hiểu từ
đâu, rất thụ động trong việc tìm kiếm, trao đổi với bạn bè mà phải đợi giáo viên chỉ dẫn
từng bước cụ thể thì mới thực hiện được.
 Một bộ phận sinh viên cho rằng năm thứ nhất là năm nghỉ ngơi sau quá trình học
tập, thi cử mệt mỏi ở phổ thông nên không tích cực trong việc học tập, tự học, tự nghiên
cứu.
2.2. Hệ thống giải pháp nâng cao hoạt động tự học cho sinh viên năm thứ nhất,Khoa
Sư phạm Toán-Tin.
 Đối với Khoa:
6

 Liên chi Đoàn Khoa có thể tổ chức các câu lạc bộ Toán học, sân chơi Tin học
nhiều hơn, trước đây thay vì 1 lần/1 năm thì có thể tăng lên 1 lần/3 tháng,các hoạt động
vui chơi nhằm giúp sinh viên tự tin giao tiếp, mở rộng các mối quan hệ bạn bè, thầy cô,
làm cầu nối cho việc học nhóm, trao đổi thông tin (về trường, về khoa,…) cho sinh viên.
 Khoa có thể tăng cường tổ chức các buổi trao đổi kinh nghiệm học tập giữa sinh
viên năm nhất với với sinh viên các lớp anh chị một cách thường xuyên hơn, nhằm giúp
sinh viên năm nhất có nhiều kinh nghiệm học tập từ các anh chị. Thường thì Khoa chỉ tổ
chức 1 lần/năm với 1 buổi như vậy chỉ khoảng 3 đến 4 giờ, trung bình khoảng 7 tham
luận kinh nghiêm của sinh viên, như vậy là quá ít so với những gì mà các sinh viên năm
2,3,4 đã tích lũy được. Như vậy để tăng hiệu quả Khoa có thể tổ chức trung bình 1 buổi/2
tháng, mỗi lần tổ chức Khoa sẽ lựa chọn các sinh viên chưa báo cáo lần nào để lên báo
cáo kinh nghiệm.
 Đối với giảng viên:
 Chủ động, sáng tạo trong hình thức đánh giá môn học thường xuyên hơn: có thể
cho sinh viên trả lời các phiếu câu hỏi trước và sau mỗi giờ học nhằm thúc đẩy sinh viên
tự học, đồng thời tăng cường hướng dẫn rộng rãi sinh viên cách học trong môn mình phụ
trách. Ví dụ: giảng viên giao các chủ đề “ứng dụng lý thuyết nhóm trong Toán học phổ

 Đối với bộ phận tư vấn học tập, hay thông qua các bản tin của Trường, hay giờ lên
lớp của giáo viên bộ môn: có thể hướng dẫn sinh viên cần chú trọng một số vấn đề sau:
 Cách đọc sách
Ở trường Đại học, sinh viên muốn đạt kết quả cao thì họ phải có ý thức đọc
sách, đọc tài liệu khoa học, đọc tạp chí chuyên ngành, báo chí… ( hiện nay Phòng Công
tác sinh viên, Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên trường và Ban quản lý Ký túc xá Trường
Đại học Đồng Tháp, phong trào đọc báo của sinh viên nội trú phát động phong trào đọc
báo cho sinh viên nôi trú và cũng đang mang lại một số hiệu quả cho sinh viên. Điều này
không chỉ giúp hoàn chỉnh những kiến thức đã tiếp thu được mà hơn thế sinh viên còn tự
rèn luyện được cách học, cách đọc những tài liệu khoa học, phân biệt được đúng sai với
thái độ có phê phán. Lợi ích đó không chỉ có ý nghĩa trong thời gian học ở trường mà còn
có giá trị to lớn trong việc học suốt đời sau này. Đọc sách là công việc được coi trọng
hàng đầu trong quá trình học tập. Thông qua việc đọc sách ta học được cách diễn đạt và
trình bày từng vấn đề, nâng cao phẩm chất tư duy.
Khi tiếp cận một cuốn sách sinh viên cần đọc phần giới thiệu hay lời tựa để nắm
tư tưởng cốt lõi của cuốn sách, đọc phần mục lục để có sự khái quát chung về cuốn sách;
Đọc từng phần cụ thể, đọc lướt rồi đọc sâu. Sau khi đọc, sinh viên phải hiểu và nắm nội
dung đã học, suy nghĩ về những điều đã học và ghi lại, tự hỏi cuốn sách vừa đọc đã đem
đến cho mình điều gì mới hay giải quyết được vấn đề gì? Khi đọc sinh viên cần ghi lại
vấn đề chưa hiểu, nhất là xem các câu hỏi và hệ thống bài tập trong phần nội dung đang
đọc để nắm được vấn đề chính, đồng thời cố gắng tìm câu trả lời cho chúng và ghi lại,
tránh đọc suông. Hơn nữa, sinh viên cần tự đặt ra các câu hỏi dự đoán trước. Cụ thể, đối
với các sách đại số sinh viên cần chú ý đến các cấu trúc nhóm, vành, trường. Ý tưởng chủ
đại của các cách xây dựng cấu trúc đại số, các ứng dụng đại số trong đời sống, toán học
sơ cấp, …
 Cách ghi chép khi đọc tài liệu
Chuẩn bị đầy đủ các phương tiện cần thiết để sẵn sàng ghi chép. Điều này làm
tăng sự tập trung tư tưởng trong lúc đọc sách. Nếu ghi chép để nắm những nội dung cơ
bản thì có thể ghi tóm tắt nội dung tài liệu bằng công thức Toán học, sơ đồ logic của bản
thân không phụ thuộc câu từ của tác giả. Đối với các môn chuyên ngành của ngành Sư

dõi các kĩ thuật tính toán, suy luận trong môn học.
 Tự đánh giá về cách sử dụng thời gian tự học
Với lợi thế về mặt sử dụng phần mềm, sinh viên của khoa sư phạm Toán – Tin
có thể sử dụng phần mềm Microsoft Excel hoặc một số phần mềm khác để kiểm soát quĩ
thời gian học tập, xây dựng kế hoạch tự học; Để làm được điều đó, sinh viên cần xác định
rõ mục tiêu cá nhân và mục tiêu tự học, lên lịch, sắp xếp thời gian phản ánh mục tiêu đó.
Có thể lập ra danh mục hoạt động: thời gian lên lớp, đọc giáo trình, tài liệu, seminar, hoạt
động theo nhóm, viết và trình bày các báo cáo; Danh mục về cá nhân như thời gian giải
trí, thể thao, thời gian cho người thân, bạn bè…Sau khi thiết kế mục tiêu thì tiến hành
nghiên cứu cách sử dụng thời gian của mình. Khoảng hai, hay ba tuần một lần máy tính
sẽ nhắc nhở sinh viên kiểm tra lại kế hoạch. Khi nghiên cứu cách sử dụng quĩ thời gian
9

xong, sinh viên sẽ thấy tính quy luật sử dụng thời gian của mình và đánh dấu những điểm
nỗi bật. Điều này giúp sinh viên xác định cái gì họ cần làm nhiều hơn và ít hơn.
3. Kết luận
Trên đây là những nguyên nhân và hạn chế của hoạt động tự học của sinh viên năm
thứ I của khoa Sư phạm Toán – Tin, trường Đại học Đồng Tháp và các biện pháp cơ bản
để nâng cao hiệu quả của hoạt động tự học cho sinh viên. Theo phân tích nguyên nhân
xuất phát theo hai hướng chủ quan và khách quan liên quan trực tiếp từ sinh viên và
giảng viên trực tiếp giảng dạy hay do tác động xung quanh như môi trường học tập, các
trang thiết bị.
Tuy nhiên theo xu hướng dạy học hiện nay là người học đóng vai trò chủ đạo, vì thế
người học cần tự học nhiều hơn nữa mới có thể đáp ứng được nhu cầu học tập ở bậc Đại
học bên cạnh sự hỗ trợ giúp đỡ của các giảng viên giảng dạy và nhất là sinh viên năm thứ
nhất cần nhận ra nhữnghạn chế về chủ quan của sinh viên vì đây là vấn đề sinh viên có
thể tự điều chỉnh được, tự ý thức được. Từ đó mỗi sinh viên chủ động tìm cho mình
những biện pháp phù hợp nhằmthúc đẩy năng lực tự học, nâng cao chất lượng học tập ở
Đại học cũng như hoàn thiện bản thân trong cuộc sống sau này.