GIAO KẾT HỢP ĐỒNG DÂN SỰ - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ
LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Nguyễn Hà Linh
MỤC LỤC
MỤC LỤC............................................................................................................................................1
1.2.1. Nguyên tắc tự do giao kết hợp đồng nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã
hội..............................................................................................................................................3
1.2.2. Nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác, trung thực và ngay thẳng..........5
Trong cuộc sống, việc trao đổi tài sản giữa cá nhân này với cá nhân
khác, giữa tổ chức này với tổ chức khác, giữa tổ chức với cá nhân… là
không thể thiếu. Chế định về hợp đồng dân sự sớm ra đời nhằm tạo điều
kiện thuận lợi cho việc trao đổi tài sản giữa các đối tượng với nhau. Kế
thừa quy định về hợp đồng dân sự và giao kết hợp đồng dân sự của Bộ luật
dân sự 1995, Bộ luật dân sự 2005 ra đời đã hoàn thiện hơn những khiếm
khuyết của quy định về vấn đề này của Bộ luật dân sự 1995 cũng như để
phù hợp hơn với tình hình thực tế.
Với tầm quan trọng của vấn đề, trong bài tập học kỳ bộ môn luật dân
sự 2, cùng tìm hiểu về Giao kết hợp đồng dân sự theo quy định của pháp
luật hiện hành – một số vấn đề lý luận và thực tiễn, nhằm hiểu rõ hơn quy
định về giao kết hợp đồng dân sự đồng thời tìm ra hạn chế và đề xuất
phương án khắc phục.
1. Một số khái niệm chung
Chế định hợp đồng là một trong những chế định ra đời sớm nhất
trong hệ thống pháp luật. Kể từ khi loài người có hoạt động giao lưu, trao
đổi với nhau thì cơ sở cho việc hình thành hợp đồng đã ra đời, cho dù hợp
đồng ở thời kỳ đầu tiên này còn ở dạng thô sơ nhất. Về phương diện pháp
lý, hợp đồng là một trong những chế định quan trọng nhất trong hệ thống
pháp luật, nhất là pháp luật dân sự
1.1. Khái niệm về hợp đồng dân sự
N01 – TL 2 – Nhóm 3 1
GIAO KẾT HỢP ĐỒNG DÂN SỰ - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ

Giao kết hợp đồng có thể hiểu là quá trình bày tỏ, thống nhất ý chí
giữa các bên theo hình thức, nội dung, nguyên tắc, trình tự nhất định, được
pháp luật thừa nhận, nhằm xác lập quyền và nghĩa vụ dân sự.
Giao kết hợp đồng dân sự vốn là việc các bên có liên quan bày tỏ ý
chí, nguyện vọng của mình để qua đó xác lập hợp đồng dân sự với nội
dung, hình thức phù hợp với ý chí của các bên. Tuy nhiên, giao kết hợp
đồng dân sự không phải là sự tùy tiện, các bên tùy ý lựa chọn cách thức
thực hiện, nội dung mà không tuân theo một quy định nào. Giao kết hợp
đồng cũng có những nguyên tắc nhất định, phù hợp với những nguyên tắc
cơ bản được nêu trong Hiến pháp 1992 và những nguyên tắc chung của Bộ
luật dân sự. Điều 389 quy định về các nguyên tắc giao kết hợp đồng dân sự
như sau:
Việc giao kết hợp đồng dân sự phải tuân theo các nguyên tắc sau
đây:
1. Tự do giao kết hợp đồng nhưng không được trái pháp luật, đạo đức
xã hội;
2. Tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác, trung thực và ngay thẳng.
1.2.1. Nguyên tắc tự do giao kết hợp đồng nhưng không được trái
pháp luật, đạo đức xã hội
Trước tiên cần phải hiểu, nguyên tắc là gì? Theo định nghĩa của từ
điển mở wiktionary, nguyên tắc là điều cơ bản đã được qui định để dùng
làm cơ sở cho các mối quan hệ xã hội.
Việc tham gia giao kết hợp đồng dân sự, các chủ thể, trước tiên,
mong muốn mang lại một lợi ích vật chất hoặc tinh thần nhất định cho bản
thân mình, vì vậy, nguyên tắc đầu tiên được bộ luật nêu ra đối với giao kết
hợp đồng đó là các chủ thể được tự do giao két hợp đồng nhằm tạo điều
N01 – TL 2 – Nhóm 3 3
GIAO KẾT HỢP ĐỒNG DÂN SỰ - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ
LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Nguyễn Hà Linh

Nguyễn Hà Linh
trong khuôn khổ của pháp luật và đạo đức xã hội để đảm bảo lội ích chung.
Bất cứ thỏa thuận nào, giao kết hợp đồng dân sự nào có mục đích trái với
điều cấp của pháp luật hoặc trái với đạo đức xã hội đều sẽ mặc nhiên không
phát sinh hiệu lực.
1.2.2. Nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác, trung
thực và ngay thẳng
Nguyên tắc tự nguyện, theo nguyên tắc này, khi tham gia giao kết
hợp đồng, các bên phải hoàn toàn tự nguyện, không bên nào được áp đặt,
cấm đoán, cưỡng ép, đe dọa, ngăn cản bên nào. Nguyên tắc này được quy
định nhằm bảo đảm trong việc giao kết hợp đồng, không ai bị cưỡng ép
hoặc bị những cản trở trái với ý chí của mình. Các bên có tự nguyện hay
không thể hiện ở sự thống nhất giữa ý chí chủ quan bên trong và sự bày tỏ
ý chí ra bên ngoài. Việc giao kết hợp đồng chỉ được coi là tự nguyện nếu
hình thức của hợp đồng phản ánh một cách khách quan, trng thực mong
muốn, nguyện vọng của các bên chủ thể tham gia hợp đồng.
Nguyên tắc bình đẳng, quy luật giá trị đòi hỏi các bên chủ thể khi
tham gia các quan hệ trao đổi, điển hình là quan hệ giao kết hợp đồng phải
bình đẳng với nhau, không phân biệt hoàn cảnh kinh tế, thành phần xã hội,
dân tộc, giới tính, tôn giáo… để tạo sự bất bình đẳng. Có thể thấy, trong
pháp luật dân sự có quy định một số trường hợp cấm, buộc thực hiện hoặc
dành quyền ưu tiên cho một số chủ thể nhất định, tuy nhiên, những quy
định này nhằm tạo thế cân bằng cho các đối tượng trong xã hội, bảo đảm
lợi ích chung của cộng đồng chứ không phải nhằm phá vỡ nguyên tắc bình
đẳng đã được ghi nhận trong Hiến pháp cũng như Bộ luật dân sự.
Nguyên tắc thiện chí, trung thực, đây là nguyên tắc cơ bản của luật
dân sự, đã được quy định tại Điều 6 bộ luật dân sự 2005. Khi các chủ thể tự
nguyên giao kết hợp đồng dân sự thì phải thể hiện sự thiện chí trước các
N01 – TL 2 – Nhóm 3 5
GIAO KẾT HỢP ĐỒNG DÂN SỰ - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ

N01 – TL 2 – Nhóm 3 6
GIAO KẾT HỢP ĐỒNG DÂN SỰ - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ
LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Nguyễn Hà Linh
Thông qua một hành vi cụ thể với điều kiện hành động đó đã thể hiện
được ý chí của bên đề nghị đối với bên được đề nghị hoặc bên được đề nghị
với bên đề nghị về việc muốn thiết lập hoặc chấp nhận thiết lập hợp đồng.
2.3. Giao kết bằng văn bản
Hình thức giao kết này là hình thức giao kết phổ biến nhất, trong đó
văn bản phải chứa đựng đầy đủ nội dung và thông tin. Văn bản có thể là
viết tay hoặc được soạn thảo bằng máy tính, có thể được công chứng,
chứng thực.
Bên cạnh ba hình thức đã nêu trên, giao kết hợp đồng dân sự còn có
thể được thực hiện một cách gián tiếp thông qua công văn giấy tờ hoặc
thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông diệp dữ liệu.
3. Trình tự giao kết hợp đồng dân sự
Về mặt lý thuyết, một hợp đồng dân sự có thể được hình thành theo
nhiều cách thức khác nhau, theo đó chứng tỏ giữa các bên đã đạt được sự
thỏa thuận. Thời điểm giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa là thời điểm
mà các bên đã đạt được sự thỏa thuận. Trong quá trình giao kết hợp đồng
dân sự, các vấn đề pháp lý cơ bản cần được làm rõ là: (1) Đề nghị giao kết
hợp đồng; (2) Chấp nhận đề nghị hợp đồng; (3) Thời điểm giao kết hợp
đồng.
3.1. Đề nghị giao kết hợp đồng dân sự
3.1.1. Khái niệm và đặc điểm
Đề nghị giao kết hợp đồng dân sự là bước đầu tiên và cũng là bước
quan trọng nhất của quá trình giao kết hợp đồng dân sự.
Đề nghị giao kết hợp đồng: là việc thể hiện rõ ý định giao kết hợp
đồng và chịu sự ràng buộc về đề nghị này của bên đề nghị đối với bên đã
được xác định cụ thể. Thực chất, đề nghị giao kết hợp đồng là việc một bên