BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

ĐỖ THỊ CẨM GIANG
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT
CHẤT LƯỢNG KIỂM TOÁN TẠI CÔNG TY TNHH
KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN THUẾ ATAX
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 60.34.30
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng - Năm 2013
Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Chính vì vậy mà KSCLKT có vai trò quan trọng đối với việc bảo đảm
chất lượng, hiệu quả của hoạt động kiểm toán nói chung và kiểm toán
độc lập nói riêng. Bởi vậy, tổ chức các cơ quan tối cao (INTOSAI) và
các cơ quan kiểm toán của các quốc gia trên thế giới đều coi KSCLKT
là hoạt động có tính bắt buộc cần được coi trọng.
Xuất phát từ nội dung trên và qua thời gian công tác thực tế tại
Công ty TNHH kiểm toán và tư vấn thuế ATAX, kết hợp với quá
trình học tập và nghiên cứu, tác giả chọn đề tài: “Hoàn thiện kiểm
soát chất lượng kiểm toán tại Công tyTNHH Kiểm toán và tư
vấn thuế ATAX” làm đề tài tốt nghiệp cho Luận văn Thạc sĩ kinh tế
của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu
+ Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về KSCLKT của Kiểm
toán độc lập.
+ Tìm hiểu thực trạng công tác KSCL kiểm toán tại công ty ATAX.
+ Đưa ra ưu, nhược điểm.
+ Đề xuất ý kiến hoàn thiện về công tác KSCLKT như: Cơ cấu
tổ chức, nội dung, phương thức KSCLKT trong quá trình thực hiện
công tác kiểm toán của công ty kiểm toán sao cho phù hợp với điều
kiện, thực tiễn hoạt động kiểm toán của Việt Nam hiện nay.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
+ Đối tượng: Những vấn đề liên quan đến chất lượng kiểm toán
2
và KSCLKT, thực trạng về KSCLKT của KTĐL, nội dung và
phương thức KSCLKT trong quy trình kiểm toán của KTĐL.
+ Phạm vi nghiên cứu: Giới hạn việc nghiên cứu trong phạm vi
KSCLKT trong các lĩnh vực và nội dung do công ty kiểm toán và tư
vấn thuế ATAX thực hiện.
4. Phương pháp nghiên cứu
+ Xem xét công tác KSCLKT tại công ty thông qua quy trình

Bài viết: “Kiểm soát chất lượng kiểm toán với việc nâng cao
chất lượng KT, củng cố niềm tin của công chúng” của Th.S. Nguyễn
Trọng Thuỷ, Kiểm toán Nhà nước, Hội thảo ACCA ngày 25/9/2007,
được đăng trên tạp chí kế toán
Chuẩn mực kiểm toán VN (Đợt 4) - Chuẩn mực kiểm toán số
220.
Chuyên đề Đạo đức nghề nghiệp của kiểm soát viên.
Từ những nội dung nghiên cứu, của những đề tài, và các bài viết
được đăng tải trên các tạp chí, nội san trước đây, tác giả nhận thấy
rằng vấn đề kiểm soát chất lượng kiểm toán của kiểm toán độc lập là
một vấn đề rất quan trọng và cần thiết.
Xuất phát từ những hạn chế của các đề tài nghiên cứu trước đây
về hoạt động kiểm soát chất lượng kiểm toán là con mang tính chất lý
luận, thiếu khảo sát thực tế tại một số công ty kiểm toán độc lập. Nên
bản thân tác giả đã chọn vấn đề này nghiên cứu với mong muốn tìm ra
những hạn chế, những mặt chưa đạt được của kiểm soát chất lượng
kiểm toán để từ đó đề xuất các giải pháp để hoàn thiện vấn đề này hơn.
Vì vậy, việc nghiên cứu, hoàn thiện công tác kiểm soát chất
lượng kiểm toán tại Công ty TNHH Kiểm toán và tư vấn thuế
ATAX, có ý nghĩa rất quan trọng , nhằm góp phần tạo cơ sở và nâng
4
cao chất lượng hoạt động kiểm toán, từ đó góp phần nâng cao hiệu
quả kiểm toán của công ty. Và đảm bảo được độ tin cậy, uy tín của
công ty đối với từng khách hàng. Vì vậy tác giả đã mạnh dạn lựa
chọn đề tài này nghiên cứu và viết luận văn cao học của mình.

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN
VỀ KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG KIỂM TOÁN
1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KIỂM SOÁT CHẤT

b. Khái niệm chất lượng kiểm toán
Theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 220 - Kiểm soát chất
lượng hoạt động kiểm toán : “Chất lượng hoạt động kiểm toán là
mức độ thoả mãn của các đối tượng sử dụng kết quả kiểm toán về
tính khách quan và độ tin cậy vào ý kiến kiểm toán của kiểm toán
viên; đồng thời thoả mãn mong muốn của đơn vị được kiểm toán về
những ý kiến đóng góp của kiểm toán viên, nhằm nâng cao hiệu quả
hoạt động kinh doanh, trong thời gian định trước với giá phí hợp lý”.
c. Các tiêu chuẩn cơ bản để đánh giá chất lượng kiểm toán
Dựa trên định nghĩa về chất lượng kiểm toán theo VSA 220, ta
có thể đưa ra những tiêu chuẩn cơ bản để đánh giá chất lượng kiểm
toán, bao gồm:
* Mức độ thỏa mãn của các đối tượng sử dụng dịch vụ kiểm toán
* Mức độ thỏa mãn của đơn vị được kiểm toán
* Báo cáo kiểm toán được phát hành theo đúng thời gian đã đề ra
trong hợp đồng kiểm toán và chi phí cho dịch vụ kiểm toán ở mức độ
phù hợp.

6
d. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng kiểm toán
* Nhóm các nhân tố bên ngoài
Nhu cầu của nền kinh tế bao gồm các yếu tố như : Đòi hỏi của
xã hội, trình độ kinh tế xã hội, cơ chế quản lý kinh tế
* Nhóm các nhân tố bên trong bao gồm các yếu tố như:
Yếu tố con người, yếu tố kỹ thuật, yếu tố quản lý, các yếu tố về
điều kiện phương tiện làm việc, quy mô công ty, nhiệm kỳ của KTV,
phạm vi của dịch vụ phí kiểm toán cung cấp
e. Các nhân tố khác ảnh hưởng đến chất lượng kiểm toán của
kiểm toán độc lập
+ Mức độ tin cậy về tính trung thực và khách quan chứa đựng

khoản mục kiểm toán.
+ Lập chương trình và xác định nội dung, thời gian, phạm vi của
các thủ tục kiểm toán cần thực hiện một cách hiệu quả và có căn cứ
xác thực. Tổ chức thực hiện các bước công việc.
b. Nội dung công tác KSCL trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm
toán
Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán bắt đầu kể từ khi nhận được
yêu cầu kiểm toán hay giấy mời kiểm toán của đối tác và sự chấp
nhận làm kiểm toán bằng một thư hẹn kiểm toán, qua quá trình tìm
hiểu sơ bộ, đánh giá chung về khách hàng, cũng như khả năng đáp
ứng của công ty kiểm toán mà hợp đồng kiểm toán sẽ được chấp
nhận ký kết hay không.
1.2.2. Kiểm soát chất lượng trong giai đoạn thực hiện kiểm
toán
a. Mục tiêu của kiểm soát chất lượng ở giai đoạn thực hiện
kiểm toán
8
+ Công việc có được thực hiện theo kế hoạch, chương trình kiểm
toán hay không
+ Công việc được thực hiện và kết quả thu được đã lưu giữ đầy
đủ vào hồ sơ kiểm toán hay không
+ Tất cả những vấn đề quan trọng đã được giải quyết hoặc đã
được phản ánhtrong kết luận kiểm toán chưa.
+ Những mục tiêu của thủ tục kiểm toán đã đạt được hay chưa.
+ Các kết luận đưa ra trong quá trình kiểm toán có nhất quán với
kết quả củacông việc đã được thực hiện và có hỗ trợ cho ý kiến kiểm
toán hay không.
b. Nội dung công tác kiểm soát chất lượng trong giai đoạn
thực hiện kiểm toán
+ Giai đoạn này nhằm thu thập bằng chứng đầy đủ và thực hiện

có phù hợp với chuẩn mực kiểm toán hiện hành và các quy định liên
quan.
+ Hình thức của báo cáo kiểm toán đã phù hợp với quy định
hiện hành.
+ Soát xét tính độc lập của các thành viên nhóm kiểm toán.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Chất lượng kiểm toán chịu ảnh hưởng của rất nhiều nhân tố,
bao gồm các nhân tố bên ngoài và bên trong, nhưng cũng có thể thấy
rằng còn có một sự tác động không nhỏ từ sự ảnh hưởng của nhân tố
giá phí, thời gian kiểm toán cũng như trình độ, năng lực… Như vậy,
kiểm soát chất lượng kiểm toán đó là kiểm soát, thu thập thông tin,
kiểm soát chất lượng kế hoạch kiểm toán cụ thể, kiểm soát chất
lượng thực hiện kiểm toán, kiểm soát chất lượng quản lý, chỉ đạo và
điều hành kiểm toán.
10
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG
KIỂM TOÁN TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN
VÀ TƯ VẤN THUẾ ATAX
2.1. GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY TNHH KIỂM
TOÁN VÀ TƯ VẤN THUẾ ATAX
2.1.1. Giới thiệu chung về Công ty TNHH Kiểm toán và Tư
vấn thuế ATAX
2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển
2.1.3. Các dịch vụ công ty cung cấp
Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn thuế ATAX được cấp giấy
phép cung cấp các dịch vụ sau: Kiểm toán, Tư vấn thuế, Kế toán, Tư
vấn tài chính DN
2.1.4. Phương châm hoạt động và phương hướng phát triển
2.1.5. Đội ngũ nhân viên

kiểm soát của công ty
- Khảo sát, kiểm soát khách hàng, thu thập thông tin về hệ thống
kiểm soát nội bộ, tình hình tài chính và các thông tin có liên quan về
khách hàng. Việc này do đoàn kiểm toán thực hiện.
- Kiểm soát việc lập kế hoạch kiểm toán, xác định trọng yếu và
rủi ro kiểm toán
- Xét duyệt và ban hành kế hoạch kiểm toán cho các thành viên
trong tổ kiểm toán.
+ Những tiêu chí đánh giá chất lượng nội dung công việc trên
là
- Mức độ đáp ứng yêu cầu về thông tin thu thập được từ khách
12
hàng đảm bảo cho công việc ký kết hợp đồng kiểm toán.
- Tính hợp lý của việc vận dụng các phương pháp chuyên môn
của KTV, trong quá trình phỏng vấn, quan sát, kiểm tra số liệu trên
giấy tờ liên quan…đảm bảo cho việc lập kế hoạch kiểm toán, thiết kế
chương trình kiểm toán.
- Sự phù hợp về mục tiêu kiểm toán giữa kế hoạch kiểm toán chi
tiết và Kế hoạch kiểm toán tổng quát.
- Sự phù hợp giữa nội dung, đối tượng, phạm vi kiểm toán với
phương pháp kiểm toán xác định trong Kế hoạch kiểm toán.
- Sự phù hợp giữa mục tiêu, nội dung, phạm vi và đối tượng
kiểm toán với việc bố trí thời gian, các nguồn nhân, vật lực trong Kế
hoạch kiểm toán.
+ Nội dung và trình tự thực hiện công tác KSCLKT giai đoạn
chuẩn bị kiểm toán
Ø Kiểm soát của Ban kiểm soát
Phân công nhiệm vụ cho các phòng nghiệp vụ khảo sát, lập kế
hoạch của các cuộc kiểm toán. Trong khi đó, khi nhận được nhiệm
vụ thì trưởng phòng nghiệp vụ thành lập Tổ khảo sát

được kiểm toán, thì việc lập, thẩm định và xét duyệt báo cáo kiểm
toán là quan trọng và cần thiết.
Trong giai đoạn lập Báo cáo kiểm toán gồm các công việc như
sau: Lập biên bản xác nhận số liệu của Kiểm toán viên và lập báo
cáo kiểm toán của Tổ kiểm toán
Do đó, việc kiểm soát chất lượng kiểm toán ở giai đoạn này
được thực hiện theo trình tự sau:
Ø Kiểm soát của Trưởng đoàn kiểm toán
Trưởng đoàn kiểm toán chịu trách nhiệm thành lập và trực tiếp
14
chỉ đạo, kiểm soát các công đoạn thực hiện của tổ soạn thảo báo cáo
kiểm toán. Tổ soạn thảo thu thập và kiểm tra lại các biên bản và bằng
chứng đó, tổng hợp số liệu và giao nhiệm vụ cho từng thành viên
tổng hợp theo từng nội dung.
Trưởng đoàn kiểm soát lại kết cấu và nội dung đồng thời cho ý
kiến bổ sung và sửa chữa để hoàn chỉnh báo cáo kiểm toán. Công
việc soát xét này thể hiện trên “Phiếu soát xét của kiểm toán viên
điều hành”. Trong quá trình kiểm soát lại, nếu có những vấn đề nghi
vấn thì sẽ yêu cầu tổ trưởng tổ kiểm toán giải trình. Kết quả của việc
kiểm soát này là chữ ký của Trưởng đoàn kiểm toán với nội dung “
Nhất trí với dự thảo báo cáo kiểm toán”
Ø Kiểm soát của Tổ trưởng tổ kiểm toán
Tổ trưởng là người chịu trách nhiệm chính đối với các thành
viên trong tổ của mình. Từ những sai sót hoặc những thắc mắc do
Trưởng đoàn kiểm toán yêu cầu giải đáp thì tổ trưởng sẽ phải liên lạc
với các KTV thực hiện phần hành đó để được giải thích thỏa đáng.
Sau đó, tổ trưởng sẽ chuyển lại hồ sơ kiểm toán cho trưởng đoàn
kiểm toán để kịp thời điều chỉnh và sửa đổi báo cáo kiểm toán.
Ø Kiểm soát của Ban soát xét
Thông qua báo cáo, hồ sơ kiểm toán thì Trưởng ban soát xét tổ

công ty. Kết quả đạt được là đánh giá đúng đắn hơn giữa thực tế thực
hiện so với quy trình đã đề ra tại công ty ATAX.
Đầu tiên tác giả sẽ chọn mẫu hồ sơ kiểm toán. Do giới hạn về
thời gian nên tác giả sẽ chọn 5 khách hàng trong tổng số khách hàng
mà công ty thực hiện kiểm toán trong năm 2012. Do khách hàng của
công ty đa dạng ở mỗi ngành nghề, nên với mỗi ngành như vậy, tác
giả sẽ chọn những hồ sơ tiêu biểu để thực hiện cho công tác khảo sát
16
của mình. Và mỗi hồ sơ kiểm toán được thực hiện bởi các kiểm toán
viên và các nhóm kiểm toán khác nhau. Cụ thể, các hồ sơ được lấy
như sau: Đối với khách hàng thuộc lĩnh vực sản xuất: 2 hồ sơ, khách
hàng thuộc lĩnh vực xây dựng: 1 hồ sơ, khách hàng thương mại và
dịch vụ: 1 hồ sơ. Sở dĩ tác giả lấy như vậy là do trong năm vừa qua
nhóm khách hàng mà công ty kiểm toán nhiều chiếm tỷ lệ cao là
nhóm khách hàng thuộc lĩnh vực sản xuất (chiếm khoảng 55.78% -
Theo nguồn do công ty cung cấp)
Sau khi đã chọn được mẫu hồ sơ kiểm toán, tác giả sẽ trực tiếp
phỏng vấn, phát phiếu khảo sát cho những người nằm trong ban kiểm
soát. Vì đây là nhóm rà soát lại tất cả các công việc trước khi trình lên
Ban giám đốc nên họ sẽ có trình độ chuyên môn và am hiểu sâu sắc.
Qua kết quả khảo sát, tác giả sẽ dùng để đánh giá nhằm rút ra
những ưu điểm và hạn chế trong từng giai đoạn hay về phương thức
kiểm soát của công ty, và dựa vào dó để làm cơ sở nhằm mục đích
tìm ra cách khắc phục và hoàn thiện công tác kiểm soát chất lượng
tại công ty
Trong đó, nội dung bảng câu hỏi được tác giả tham khảo kế thừa
một phần từ những luận văn trước và bên cạnh đó cũng phát triển để
hoàn chỉnh về nội dung hơn. Nội dung chủ yếu là “ Bảng đánh giá
chất lượng kiểm toán và công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán
tại công ty”, bảng câu hỏi này bao gồm hai phần chính là đánh giá

lĩnh vực sản xuất đều được kiểm toán viên tính toán lại, bằng cách
cộng lại số liệu cột tổng cộng ở các sổ chi tiết, đối chiếu sổ chi tiết và
tổng hợp, có tính toán chính xác về các khoản phải nộp như
thuế…Ngoài ra kiểm toán viên còn gửi thư xác nhận đến ngân hàng,
18
hoặc nhà cung cấp để biết được số dư tiền gửi, hay các khoản nợ có
thực sự tồn tại hay không….Còn đối với ban soát xét, qua khảo sát
tác giả nhận thấy rằng việc tiến hành kiểm tra được thể hiện thông
qua một số nội dung mang tính chất trọng yếu. Tuy nhiên, việc rà
soát lại toàn bộ giấy tờ làm việc của nhóm kiểm toán, ban kiểm soát
cũng đã thực hiện và có đánh giá chất lượng và nêu ra ý kiến đề xuất
khi cần thiết.
- Trong giai đoạn kết thúc kiểm toán, hoạt động kiểm soát thể
hiện ở chất lượng của BCKT phát hành đáp ứng được lòng tin của
những người sử dụng. Các hồ sơ được lựa chọn để khảo sát ở nhiều
lĩnh vực khác nhau nhưng 100% hồ sơ đều không có sự kiện phát
sinh sau ngày kết thúc niên độ và được trình bày và công bố theo
đúng chuẩn mực quy định. Các báo cáo kiểm toán đều trung thực và
hợp lý.
b. Những tồn tại, hạn chế
Thứ nhất,trong công ty phổ biến nhất là trường hợp hoạt động
tìm hiểu khách hàng vẫn được thực hiện nhưng không thể hiện trên
các giấy tờ làm việc. Công việc xem xét, đánh giá về khách hàng chỉ
dựa kinh nghiệm của những người khảo sát nên không đảm bảo tính
khách quan. Chủ yếu là những khách hàng cũ của công ty
Thứ hai, trong giai đoạn thực hiện kiểm toán tại khách hàng quy
trình kiểm soát được thiết kế và vận hành còn chưa chặt chẽ
Thông qua kết quả khảo sát, đối với 5 khách hàng được chọn thì
trong đó đối với hồ sơ của khách hàng thuộc lĩnh vực là xây dựng, là
khách hàng mới nên kiểm toán viên chỉ thực hiện thử nghiệm cơ bản.

thực sự tốt, chưa có sự đầu tư về thời gian, tính tổng hợp chưa cao, ý
kiến đánh giá, nhận xét thiếu sắc bén Cụ thể về việc lập biên bản xác
20
nhận số liệu.
* Mặt khác hạn chế về phương thức kiểm soát chất lượng kiểm
toán
Thứ nhất: Công tác kiểm tra, kiểm soát chất lượng kiểm toán
chưa được cụ thể hóa bằng văn bản. Chưa có tiêu chí đánh giá và so
sánh chất lượng cụ thể giữa các cuộc kiểm toán
Thứ hai: Công tác này mới chỉ dừng lại ở mức độ kiểm tra, soát
xét theo hình thức, chứ chưa đi sâu vào kiểm tra, soát xét các cơ sở
dẫn liệu cho việc lập kế hoạch kế hoạch kiểm toán, biên bản và báo
cáo kiểm toán
Thứ ba: Vai trò của các cấp KSCL kiểm toán còn chưa rõ ràng,
có những khâu chỉ dừng lại ở việc kiểm tra, kiểm soát của trưởng
nhóm kiểm toán.
c. Nguyên nhân của những tồn tại
Thứ nhất: Các quy định về chuyên môn, nghiệp vụ kiểm toán
chưa đầy đủ, chưa có một quy trình kiểm soát chất lượng cụ thể
Thứ hai:Cách thức tổ chức kiểm tra và kiểm soát chất lượng
kiểm toán chưa thật sự hợp lý.
Thứ ba: Sự cạnh tranh kinh doanh giữa các công ty kiểm toán
ngày càng phức tạp, còn mang nặng lợi ích kinh tế cục bộ.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
Đội ngũ nhân viên của ATAX được đào tạo chính quy, có hệ
thống ở trong nước và nước ngoài, được các chuyên gia cao cấp về
kiểm toán của Cộng đồng Châu Âu bồi dưỡng nghiệp vụ thông qua
Chương trình trợ giúp kỹ thuật của Liên minh Châu Âu (EURO -
TAPVIET). Và bên cạnh đó, công ty đã chỉ ra được rằng việc kiểm
soát chất lượng kiểm toán ngày càng được chú trọng hơn, và dần

22
+ Phương pháp giám sát
+ Phương pháp kiểm tra tài liệu
+ Phương pháp điều tra
+ Phương pháp quan sát
3.2.2. Bảng đánh giá chất lượng Kiểm toán và công tác kiểm
soát chất lượng kiểm toán
Theo tác giả cần phải có bảng đánh giá chất lượng kiểm toán và
công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán kiểm tra chéo chất lượng
kiểm toán đối với mỗi đoàn kiểm toán tại công ty. Lần khảo sát này
được chính những người trong ban kiểm soát thực hiện và có sự
tham gia chỉ đạo, trực tiếp tham gia kiểm tra và đánh giá chất lượng
của Giám đốc công ty. Kết quả khảo sát thu được sẽ giúp ích cho
công ty có những điều chỉnh phù hợp chẳng hạn như về việc phân bổ
nhân sự sao cho phù hợp với trình độ và năng lực của từng KTV,
việc soát xét trở nên chặt chẽ hơn, việc kiểm tra, soát xét, hướng dẫn
cho trợ lý kiểm toán được tốt hơn…
3.2.3. Đánh giá chất lượng nhóm kiểm toán
Ban soát xét cần thiết lập những tiêu chuẩn đánh giá chất lượng
KTV trong quá trình làm việc nhóm, thông qua những đánh giá
chung về:
- Đánh giá chất lượng của việc tuân thủ các yêu cầu chuyên môn
áp dụng đối với nhóm kiểm toán
- Đánh giá chất lượng của việc phân chia công việc cho các
thành viên của nhóm
- Đánh giá chất lượng của việc tham khảo ý kiến của các chuyên
gia trong lĩnh vực khác hay của những tài liệu liên quan.
23
3.3. ĐIỀU KIỆN ĐỂ THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP VÀ ĐỀ
XUẤT