Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời mở đầu
Nền kinh tế nhiều thành phần là một trong những chính sách quan trọng trong
sự nghiệp đổi mới của đất nớc ta.
Thực tiễn sau 20 năm thực hiện cơ cấu kinh tế nhiều thành phần , đất nớc ta
đã dạt đợc những thành tựu to lớn : từ một nớc nhập khẩu gạo nay trở thành nớc
xuất khẩu gạo đứng thứ hai thế giới , kinh tế tăng trởng nhanh , cơ sở vật chất
kĩ thuật đợc tăng cờng , đời sống của các tầng lớp nhân dân không ngừng đợc cải
thiện về cả vật chất lẫn tinh thần.
Tuy nhiên nền kinh tế nhiều thành phần ở nớc ta vẫn còn có những hạn chế :
tốc độ tăng trởng cha tơng xứng với tiềm năng , tăng trởng những năm qua chủ
yếu dựa vào các nhân tố tăng trởng theo chiều rộng , chất lợng thấp .
Xuất phát từ những vấn đề trên tôi quyết định chọn đề án : nền kinh tế nhiều
thành phần ở Việt Nam hiện nay. Đề tài này sẽ nghiên cứu , đánh giá khách quan
thực trạng nền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam hiện nay , tìm ra nguyên nhân
và đa ra những giải pháp để phát triển nền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
I. Lý LUậN CHUNG Về NềN KINH Tế NHIềU THàNH PHầN .
1. Tính tất yếu khách quan của cơ cấu kinh tế nhiều thành phần.
Thành phần kinh tế là khu vực kinh tế , kiểu quan hệ kinh tế dựa trên một
hình thức sở hữu nhất định về t liệu sản xuất.
Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội là
tổng thể các thành phần kinh tế cùng tồn tại trong môi trờng hợp tác và cạnh tranh.
Trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay thì việc tồn
tại , phát triển nền kinh tế nhiều thành phần là một tất yếu khách quan vì:
- lực lợng sản xuất ở Việt Nam phát triển trình độ thấp và không đồng đều .
Vì vậy phải có nhiều hình thức tổ chức kinh tế (nhiều thành phần kinh tế ) để phù
hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lợng sản xuất.
- Xã hội cũ để lại không ít các thành phần kinh tế và cha thể cải biến nhanh
đợc. Hơn nữa , sau nhiều năm cải tạo và xây dựng quan hệ sản xuất mới đã xuất

Cho phép sử dụng và khai thác có hiệu quả sức mạnh của các thành phần kinh
tế trong nớc nh: vốn, lao động, tài nguyên, kinh nghiệm tổ chức quản lý
Tạo điều kiện thực hiện và mở rộng các hình thức kinh tế quá độ, trong đó có
hình thức kinh tế t bản nhà nớc, nó nh những cầu nối, trạm trung gian cần
thiết để đa nớc ta từ sản xuất nhỏ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ t bản chủ
nghĩa.
Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần tạo tiền đề khắc phục tình trạng độc quyền,
tạo ra quan hệ cạnh tranh, động lực quan trọng thúc đẩy cải tiến kỹ thuật, phát
triển lực lợng sản xuất.
Sự phân tích trên cho thấy, cơ cấu kinh tế nhiều thành phần có vai trò to lớn
trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Cơ cấu đó vừa phù hợp với trình độ xã
hội hoá của lực lợng sản xuất ở nớc ta, vừa phù hợp với lý luận của Lênin về đặc
điểm kinh tế nhiều thành phần trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Vì vậy,
Đảng Cộng Sản Việt Nam khẳng định rằng: chính sách kinh tế nhiều thành phần
có chiến lợc lâu dài, có tính quy luật từ sản xuất nhỏ đi lên chủ nghĩa xã hội và thể
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
hiện tinh thần dân chủ về kinh tế đảm bảo cho mọi ngời đợc làm ăn theo pháp
luật.
3. Các thành phần kinh tế ở nớc ta hiện nay.
Căn cứ vào nguyên lý chung và điều kiện cụ thể của Việt Nam, Đảng Cộng
Sản Việt Nam xác định: nền kinh tế trong thời kỳ quá độ nên chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam có sáu thành phần:
-kinh tế nhà nớc : là thành phần kinh tế dựa trên chế độ sở hữu công
cộng (công hữu) về t liệu sản xuất (sở hữu toàn dân và sở hữu nhà nớc). Kinh tế
nhà nớc bao gồm các doanh nghiệp nhà nớc, các quỹ dự trữ quốc gia, các quỹ bảo
hiểm nhà nớc và các tài sản thuộc sở hữu nhà nớc có thể đa vào vòng chu chuyển
kinh tế.
-kinh tế tập thể : là thành phần kinh tế dựa trên hình thức sở hữu tập
thể về t liệu sản xuất trên cơ sở những ngời lao động tự nguyện góp vốn, cùng kinh

nhà nớc. Thể hiện ở việc tạo môi trờng, tạo điều kịên thúc đẩy và là lực lợng vật
chất quan trọng để nhà nớc định hớng và điều tiết nền kinh tế; không nhất thiết
phải có tỷ trọng lớn trong mọi ngành, lĩnh vực kinh tế.
Để nâng cao vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc, Đảng đã quan tâm lãnh đạo
đổi mới cơ chế, chính sách đối với doanh nghệp nhà nớc. Luật doanh nghiệp nhà
nớc năm 2003 tạo khung khổ pháp lý có tác dụng giải phóng lực lợng sản xuất,
phục vụ cho việc sắp xếp, đổi mới và phát triển doanh nghiệp nhà nớc. Cơ chế
quản lý doanh nghiệp nhà nớc đợc đổi mới một bớc quan trọng theo hớng xoá bỏ
bao cấp, thực hiện chế độ công ty, phát huy quyền tự chủ và trách nhiệm của
doanh nghiệp trong kinh doanh, giảm thiểu sự can thiệp trực tiếp của nhà nớc vào
hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Đã tập trung chỉ đạo sắp xếp, đổi mới,
nâng cao chất lợng và hiệu quả của doanh nghiệp nhà nớc. Qua sắp xếp, đổi mới
và cổ phần hoá, số doanh nghiệp nhà nớc giảm đi (năm 1900 là 12.084 đến tháng
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
6 năm 2005 còn 2.980 doanh nghiệp 100% vốn nhà nớc), ngoài ra còn có 670
công ty cổ phần do nhà nớc chi phối trên 51% vốn Điều lệ. Nhng, nhờ đổi mới vậy
mà các doanh nghiệp nhà nớc hoạt động có hiệu quả hơn. Năm 2005 đóng góp
39% GDP, 50% tổng ngân sách nhà nớc.
Các công ty liên doanh mọc lên ngày càng nhiều, hoạt động hiệu quả và đã
có những đóng góp đáng kể vào sự phát triển của đất nớc .
*Kinh tế tập thể:
Kinh tế tập thể mà nòng cốt là hợp tác xã, đã đợc đổi mới từng bớc theo luật
hợp tác xã và các chính sách của Đảng và Nhà nớc. Các hợp tác xã đã chứng tỏ đ-
ợc rõ hơn vai trò, vị trí đối với kinh tế hộ trong sản xuất hàng hoá, đặc biệt trong
lĩnh vực sản xuất nông nghiệp; đóng góp vào tổng sản phẩm trong nớc của khu vực
hợp tác xã giảm nhanh, nhng bắt đầu có chiều hớng phục hồi. Từ 1988 1994 cả
nớc đã có 2.958 hợp tác xã nông nghiệp (hơn 17% tổng số hợp tác xã) và 33.804
tập đoàn sản xuất nông nghiệp giải thể (bằng 93% tổng số tập đoàn), có tỉnh
không còn hợp tác xã và tập đoàn sản xuất. Có trên 42.000 hợp tác xã tiểu thủ