1
CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN NHẬP KHẨU VÀ TIÊU THỤ
HÀNG NHẬP KHẨU TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH XUẤT
NHẬP KHẨU
1.1. Sự cần thiết của hoàn thiện kế toán nhập khẩu và tiêu thụ hàng nhập
khẩu trong các doanh nghiệp xuất nhập khẩu
H   ng nhp khu     p khu    
php v kinh t   tin cho p
n khi chuy, thc hic hch ngoi t c
khon mc ngoi t; chuyng thi phx 
ng hp thiu, tha, tn thp kh  nh.
 n thit ph 
nhp khu m
1.2. Khái niệm và vai trò của nhập khẩu hàng hóa
Khái niệm 1.2.1.
Nhp khng ca mt doanh nghip c ch v
t qu              ng ngoi
t gia hai hay nhiu t cha hai c.
Vai trò 1.2.2.
Nhp khng quan trng ca ngong trc tit
n sn xui sc:
- B sung kp thi s thiu ht trong th ng ni a, t c s i
cung cn xu th c quy
th gii, gn ci thic sng c.
- Tu kin thun li trong vic chuyn dch kinh t quc gia, to i
ng ra th gi rng tim ln
kinh t c.
p khng hn ch nhm sc cnh
tranh cc vc tr  

c nhng ra chn nht nht cho hong nhp khu ca
doanh nghip.
Incoterms (vit tt ca International Commerce Terms - u khon 
mi quc tt b i quc t  dng
r ginh nhng quy t 
m ct hoi quc
t.
    n mi nht c     i
Quc t (ICC)  u lc k t 
Incoterms 2000 bao gu ki
u kiu kin (FCA, FAS,
u kiu kin
(DAF, DES, DEQ, DDU, DDP). Bao gm:
- EXW: ng.
- FCA:    i vn
chuyn.
- CFR: Ti
- CIF: Tio hi
n chuyn. 3
- FAS: Giao dc mn 
- FOB
- DAF: i.
- DES: Giao t
- DEQ: i cu cng.
ng vi mu kin v  hn ch
trong giao tip ngo n chp
Ving chn xut khp kht FOB,
4
Hình thức điện báo (Telegraphic Transfer    NK
thc hin vic chuyn tinh bn 
  tin  c chuyn tin b
v n tiu ng ca bing t 
Sơ đồ 1.1: Quy trình thanh toán hợp đồng NK theo phương thức chuyển tiền.


(1) Giao di.
(2) Viu chuyn tin (bc bng i y nhim
chi (nTK t
(3) Chuyn ti
(4) n tin cho  XK.
   nh trong h  i theo p
thc chuyn tin bao gm: Chuyn tin tr c, chuyn tin tr n tin tr
ngay.
Trong c chuyn tin NK t d chim
dng vn c XK c chuyn tiv
XK a chn.
1.3.3.2. Phương thức ghi sổ / phương thức mở tài khoản (Open account)
 c ghi s:       NK m m  n (hoc
chuyn s ghi n cho  NK sau khi  XK 
dch vnh k (th NK s tr tiXK. 
thc ch XK c NK:
  NK vay 1 s tin tr ch tr ch

  ng t i:
- Nh thu tr NK ph
ngay khi nhn chng t.
- Nh thu tr ch
php nh
hi phi h i XKng hi phiu
p nhn s c gi t i NK)
n nn. Ti mua phi thc hip
nhn.
 NK chc chn s  XK
   NK  i gian tr tin ti c ng
n chng t  ng bt li vi h.
1.3.3.4. Phương thức tín dụng chứng từ (L/C – Letter of credit)
ng chng tt s tha thu
m u  NK s tr mt s tin nhnh cho v XK hoc
chp nhn hi phiu do  XK m vi s ti XK
xut b chng t p v ra trong
ng.
t NK, ni XK u 
ng chng t i ph
u khong chng t.
Sơ đồ 1.2: Sơ đồ thanh toán tín dụng chứng từ. (2)




(5) Sau khi chuy XK tip b chng t thanh
nh c
  XK 
xu chng t   c ch 
nh trong L/C.
(6) m tra b chng t u thp vi
nh c chp nhu
n t ch h 
v XK.
(7) i b chng t  NK 
c
(8)  NK  li ti L/C.
t ch ng L/C
 tin cy rt s hn ch 
phc ti tr c v. M khi m 
nhp khu ph mt khon tin t  h 
nhim ci xin m n vNK b 
m dc hin hng XNK.
Các phương tiện thanh toán 1.3.4.
1.3.4.1. Hối phiếu (Bill of exchange/Draft)
Hi phiu: t t lnh tr tiu kin do mt
i tr ngay hoc phi tr t
tht s tin nhnh cho m7
i phiu hoc theo lnh c cho mc tr i
cm hi phiu.
1.3.4.2. Séc (Cheque)

quan.
Thang Long University Library8
- NNK vn chuyn bng biNK  
n hi phc nhp, hi quan cng bi
NKNK c ch yc vn
chuyng b ng sp h
NK.
- NNK vn chuyn bNK 
c nhn ca hi
 tc hi quan.
Phương pháp xác định giá thực tế của hàng nhập khẩu 1.4.3.
Tr c t p khc sau:
- i vi doanh nghi u tr:
Giá trị
thực tế
hàng NK

=
Giá mua
hàng NK

+
Chi phí
thu mua
+
Thuế NK,
TTĐB (nếu có)

hàng NK
=
Giá trị ghi trên hóa
đơn thương mại
x
Tỷ giá thực tế ngoại tệ
 n ca khu doanh nghip ph tc hp
i thu. Thu c thc hin theo lut thu u thu, thu sut
nh cho tng m      u  i ra tin Vit
Nam theo t c t   
NK   ph 
thu.
Giá tính thuế
hàng NK
=
Giá trị ghi trên hóa đơn thương mại
x
Tỷ giá thực tế ngoại tệ
T   
c Vi ti th 
Thuế NK phải nộp
=
Giá tính thuế hàng NK
x
Thuế suất thuế NK

Thuế TTĐB
=
(Giá tính thuế NK+Thuế NK)
x

TK 511, 512, 151, 152, 153, 156, 211, 213, 621,

X  TK 111, 112
X 

X

  X

X  TK 131, 136, 138
X  X
Nguyên tắc hạch toán ngoại tệ:

(h TK 413 nu l 
  m ngoi t, s i k n
413 s c kt chuy  TK 515 n    TK 635 nu l

1.5. Kế toán nhập khẩu hàng hóa
Tổ chức chứng từ
1.5.1.
Hong kinh doanh nhp kht hong rt phc tt giao
dch ngon nhiy, b chng
t c lp bi nhit
ch cao. ng mt b chng t NK bao gm:
- Sale contract (hc t).
- Vng bin (Bill of lading).
- i (Commercial invoice).
- Phi
- Giy chng nhn phm cht (Certificate of quality).
- Giy chng nhn xut x of origin).
- Giy chng nhn bo him (Insurance certificate).
- T khai hi quan (Customs Declaration).
ng t u nh
chng t u chi, gi,

11
Tổ chức các tài khoản sử dụng 1.5.2.
S c s dng ph thua doanh nghi
nhp mu   
p kh

k 
- Tr t kho.
- Chit khi, gi
i mua.
- Tr  li

- Tr n thiu
khi ki
- K/C tr u
k .
- S : Tr 
n kho.

Thang Long University Library12
- TK 331: “Phải trả ngƣời bán”.
TK    ph        n n phi tr ca
doanh nghii cung cp dch v theo hng
kinh t t; n n phi tr i nhn th.
TK 331
- S n phi tr .
- S n c gi   
chp nhn git khu.
- S n gim do tr l  

- 
- S  phi tr 
sinh trong k 

      

- Tr ch v g
 li.
- u k  
phm c
     u k

- S : Tr 
phi k.
13
- TK 611: “Mua hàng”.
TK  ph u, vt li, dng c
p kho ho dng trong kch i vi
doanh nghip hHTK . Doanh nghip t chc kim
HTK i k k  nh s  ca tu, vt
li, dng c tn cui k k   HTK
xu d k.
ng TK - n nghip v NK 
s dng sau: TK 111: Tin mt, TK 1n g
n thiu ch x p t ho

TK 33312, 3332, 3333
- S thu   c khu tr


Thang Long University Library14
Kế toán nhập khẩu trực tiếp 1.5.3.
ng k NK trc ti bu bng nghip v
m thng (L/C) theo ht. m L/C theo hp ng
t, doanh nghip phi np t
- Gi.
- TK ngoi t tn m TK phTK
chun b m y t sau:
 Quy
 Quynh b nhi ng.
Hinh t l  (i 100% ho
ci vi doanh nghip NK  
- a doanh nghip.
- Mi quan h ca doanh nghii v
- S i t TK ca doanh nghip.
-  ca doanh nghip NK.
-  NK c NK.
:
- Nu s TK tin gi c ti
 TK tin gi chuyn sang TK p khu trc ti
phiu chuyn khon n m  chuy
 thc hin.
- Nu s TK tin gi nh  ti, gii quyt b
 Mua ngoi t  .
 Vay ngoi t  .
 NK thc hi nh ca

u ch x .
(6c): .
 trc ti.
- 
(7a): Nu ti NK bng ti.

TK 156
TK 111, 112
TK 1388
TK 331
(1a)
TK 515
TK 635
TK 007
(7a)
TK 515
TK 635
(6a)
TK 1381
(1b)
TK 311
(1c)
TK 3332, 3333
TK 33312
TK 133
TK 632
TK 157
(6b)
(6c)
(2)

(4): Thu GTGT cc khu tr.
(5): Nn thu c.
- Ph
(6a): C m thu GTGT.

TK 111, 112
TK 1388
TK156, 157
TK 611
TK 156, 157

u k
 HTK
cui k
(1a)
TK 515
TK 635
Có TK 007
(1b)
TK 311
(1c)
TK 331
(7a)
TK 515
TK 635
(2)
TK 632

trong k
(7b)

(3): Nhn ti np h thu.
(4): Tip nh
(5): Thu NK phi np h  giao UTNK.
(6): Np h i thu c.
(7): Tr 
n chi h 
(9a): Hoa hng.
(9b): Thu u ra.
(10): Hoa hn chi h  t 

TK 111, 112, 1388
TK 331
TK156
TK 131
TK 111, 112
TK 1388
(1)
Nợ TK 007
(2)
TK 515
TK 635
Có TK 007
(4)
(3)
(7)
TK 515
TK 635
(11)
TK 515
TK 635

(4b): Thu c khu tr.
n phi tr i v nhn UTNK.
Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phƣơng pháp trực tiếp 
p v nh doanh thu t hong nh
t          u tr. Ch   ch,
doanh thu t hoa hng UTNK bao gm c thu u ra phi np:
N TK 111, 112, 131: Hoa hng UTNK (bao gm c thu GTGT).
ng UTNK (bao gm c thu GTGT).
 thu GTGT phi np s  khon gim tr doanh thu, cui k 
nh thu u ra phi np, k  s:
N TK 511: Thu u ra phi np.
 u ra phi np.
TK 111, 112
TK 331
(3a)
TK 156,157, 632
(1)
TK 515
TK 635
Có TK 007
(2)
TK 515
TK 635
(5)
TK133
(3b)
(4b)

Giá đơn vị bình quân
nh bng m
Giá đơn vị bình quân sau mỗi lần nhập:
Giá đơn vị bình quân sau
mỗi lần nhập
=
Giá thực tế hàng hóa tồn kho trước khi xuất kho
Số lượng hàng hóa tồn kho trước khi xuất kho
Do vic t 
ng vng lo ln nhp trong k 
Giá đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ:
Giá đơn vị bình quân cả
kỳ dự trữ
=
Giá hàng hóa tồn kho đầu kỳ và nhập trong kỳ
Số lượng hàng hóa tồn kho đầu kỳ và nhập trong kỳ
S d phi di k
hch t ng hng. Thang Long University Library20
Các phương thức tiêu thụ hàng nhập khẩu 1.6.2.
  
NK. Vi  NK ph thu m cy
doanh nghip s la cht 

1.6.2.1. Phương thức bán buôn
21
n kim tip li cho th qu. K
n chng t ti qu  ghi nghip v 
 k 
-  hi tr
s bao g chng th
tiu ln. Doanh nghip ch thc s ht quyn s hu 
 khon tin tr  mt k 
i mua chp nh
 n doanh thu.
-  t phc v la chi mang
n qu n, lp

-  t t nh
 ng ti mua s cho ti chn
lon m  i
mua.
1.6.4.3. Phương thức bán hàng qua đại lý, ký gửi
p s  i
i s tip nhnh nghip
ng hoa hi vn thuc quyn s hu ca doanh
nghi p nh
doanh nghip.
   t s         i b, tr
ng, qu
Tổ chức các tài khoản sử dụng 1.6.3.
 phhip v   ng s d
sau: 

nhi   phi thu c 

- TK 511: “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”.
  ph    p dch v ca
doanh nghip trong mt k k a hong sn xu
TK cp 2:             
php dch v
- TK 521: “Các tài khoản giảm trừ doanh thu”.
 phn gim tr 
sn ph  ch v ca doanh nghi    p 2: TK 5211:
t kh tr l

TK 511
- S thu   XK, thu
    c tip
phi n     
p dch v.
-  n gim tr doanh thu kt
chuyn cui k.
- K/C doanh thu thu
- T      
cp dch v thc t trong k TK 521
- n gim tr doanh thu:
Chit kh
tr li, gi
- n gim tr doanh thu:
chit kh

     m kinh
u qua t m chi tit theo tng loi chi
t theo tng n
TK 642
- 
n ph
qu  h nghi  
trong k.
-  n ghi gi   
p
trong k.
- Kt chuy
 - TK 911: “Xác định kết quả kinh doanh”.
TK 911
- Tr  n c ch v

- Chi ph      
      
thu thu nhp doanh nghip.
- K/C li nhun sau thu.
- Tng doanh thu thun v s 
ch v .
- Doanh thu ho    
n ghi gim tr 
thu nhp doanh nghip.
- Kt chuyn l.


TK 632
TK 511
TK 111, 112, 131
TK1388
TK 911
TK 521
TK 111, 112, 131
TK 156
TK 632
TK 911
TK 511
TK 111, 112
TK 3331


v

Doanh thu

TK 3331
Thu GTGT
u ra
n gim
tr doanh thu
n gim tr doanh thu
K/C doanh
thu thun
TK 3331
Tr n


TK 911
TK 521
Tr 
vn
h

tr li
n gim
tr doanh thu
Tr 
vn
HGB
Tr n

th
TK 157
Tr 
 25
Sơ đồ 1.10: Kế toán bán hàng trả chậm, trả góp.

Sơ đồ 1.11: Kế toán bán hàng đại lý, ký gửi (tại đơn vị nhận đại lý).
Sơ đồ 1.12: Kế toán bán hàng đại lý, ký gửi (tại đơn vị giao đại lý).
1.6.4.2. Kế toán tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu theo phương pháp KKĐK
H  p v          

TK 133
Thu GTGT

Tr 
vn HGB
Tr 
vn HGB
 th
HGB

c
chp
nhn

v

Doanh thu


TK 3331
Thu GTGT
u ra

K/C
doanh
thu
thun
TK 911
TK 511
TK 111, 112