Vận dụng tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh vào
việc giáo dục đạo đức cho học sinh trung học phổ
thông ở huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh hiện nay

Trần Nam Phong

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn Thạc sĩ. Chính trị học ; Mã số: 60 31 02 01
Nghd: PGS.TS. Nguyễn Linh Khiếu
Năm bảo vệ: 2013

Keywords: Tư tưởng Hồ Chí Minh; Giáo dục đạo đức; Học sinh
Contents:
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh - anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, đồng thời là
nhà giáo dục vĩ đại của dân tộc. Sinh thời Người luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, bồi dưỡng thế
hệ trẻ. Trong thư gửi các thầy cô giáo và các em học sinh nhân dịp khai giảng năm học mới, Người căn
dặn: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh
quan để sánh vai với các cường quốc năm châu hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập
của các em”. Người cho rằng, thanh niên, trong đó có học sinh trung học phổ thông (THPT) là người
chủ tương lai của nước nhà, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do thanh niên. Vì
thế, trước lúc đi xa Người không quên căn dặn Đảng ta phải luôn chú trọng công tác giáo dục, bồi
dưỡng cho thế hệ trẻ về mọi mặt, coi đó là việc làm thường xuyên, quan trọng và cần thiết.
Trong nội dung bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt vấn đề
bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng lên hàng đầu. Theo Người, để xứng đáng là lực lượng kế
tục sự nghiệp cách mạng của cha anh thì phẩm chất hàng đầu cần có ở thế hệ trẻ là đạo đức cách
mạng, có đạo đức cách mạng mới có nghị lực vươn lên trong học tập, rèn luyện, thực hiện thành
công ước mơ, hoài bão của tuổi trẻ. Trong bản “Di chúc” Chủ tịch Hồ Chí Minh lưu ý: Đảng cần
phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên, đào tạo họ thành những lớp người kế

đoạn hiện nay; giáo dục đạo đức cộng sản cho thanh niên; những nguyên tắc, phương pháp xây
dựng, phát triển ý thức đạo đức mới cho sinh viên; thanh niên với các vấn đề xã hội và phát triển;
công tác tổ chức giáo dục cho thanh niên… Bên cạnh đó còn có nhiều giáo trình dùng trong các
trường đại học, cao đẳng, các sách tham khảo, bài viết đăng trên các tạp chí như: Tạp chí Giáo dục,
Tạp chí Cộng sản, Tạp chí Thanh niên… quan tâm đề cập đến vấn đề này.
Đặc biệt, trong những năm gần đây, nhiều nhà khoa học, nhà giáo, nhà hoạt động xã hội
đặc biệt quan tâm đối với hiện tượng suy thoái, thậm chí băng hoại đạo đức ở một bộ phận
thanh thiếu niên do tác động tiêu cực từ những mặt trái của cơ chế thị trường và đã có nhiều bài
viết đáng được tham khảo.
Trong các công trình nghiên cứu về giáo dục đạo đức cho thanh niên liên quan đến đề tài luận
văn từ sau Đại hội Đảng lần thứ VI (1986), đến nay, có thể kể: Thành Duy: Tư tưởng Hồ Chí Minh
về đạo đức, Nxb CTQG, H. 1996; Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo dục hệ thống giá trị đạo đức -
nhân văn, Nxb Giáo dục, H. 1998; Trần Sỹ Phán: Giáo dục đạo đức đối với sự hình thành và phát
triển nhân cách sinh viên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, Luận án tiến sỹ Triết học. H. 1999;
Trần Minh Đoàn: Giáo dục đạo đức cho thanh niên học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh ở nước ta
hiện nay, Luận án tiến sỹ Triết học, H. 2002; Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Phúc (đồng chủ
biên): Mấy vấn đề đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, Nxb CTQG, H.
2003; Nguyễn Chí Mỳ - Trần Hậu Kiêm - Đoàn Đức Hiếu: Hệ thống phạm trù đạo đức học và giáo
dục đạo đức cho sinh viên, Nxb CTQG, H. 2004; Công trình mang mã số NN7: "Cải tiến công tác
giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức và lối sống cho học sinh, sinh viên trong hệ thống giáo dục
quốc dân" do Phạm Tất Dong làm chủ nhiệm… Ngoài ra còn rất nhiều các bài viết về đạo đức, giáo
dục đạo đức cho thế hệ trẻ trong quá trình đổi mới được công bố trên nhiều tạp chí chuyên ngành,
các tạp chí lý luận, tuyên truyền…
Những công trình nêu trên được tiếp cận từ nhiều khía cạnh khác nhau và được công bố ở
những thời điểm khác nhau nhưng đã từng bước làm sáng tỏ những vấn đề đạo đức và giáo dục đạo
đức cho thanh niên, học sinh trong điều kiện kịnh tế thị trường. Đó là những thành tựu khoa học và
lý luận rất đáng trận trong và cần được nghiêm túc kế thừa. Tuy nhiên, có thể khẳng định mặc dù có
nhiều tác giả nghiên cứu về thanh niên, học sinh ở những phương diện khác nhau song về vấn đề
giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên nói chung và học sinh nói riêng thì chưa nhiều. Hơn thế,
qua sự tìm hiểu tư liệu, chúng tôi nhận thấy vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh THPT trên địa

6. Đóng góp của luận văn
- Góp phần nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên, đạo đức, giáo dục đạo đức cho
thanh niên - học sinh.
- Chỉ rõ thực trạng đạo đức và giáo dục đạo đức cho sinh viên một số trường THPT ở Kỳ Anh
- Hà Tĩnh.
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức, nâng cao nhận
thức chính trị, tạo cơ sở khoa học, lý luận và thực tiễn cho việc xây dựng đạo đức, lối sống và những
tiêu chuẩn con người mới cho học sinh THPT ở huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh theo tư tưởng đạo đức
Hồ Chí Minh.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương và 7
tiết.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Lê Thị Tuyết Ba (2003), “Chuẩn mực đạo đức trong bối cảnh của nền kinh tế thị trường ở
nước ta hiện nay”, Tạp chí Triết học.
2 Nguyễn Duy Bắc (chủ nhiệm) (2002 - 2003), Vấn đề dạy và học các bộ môn khoa học Mác -
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đại học ở Hà Nội: thực trạng và giải pháp, Kỷ
yếu khoa học đề tài cấp Bộ, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
3 Hoàng Chí Bảo (1997), “Văn hóa và sự phát triển nhân cách của thanh niên”, Tạp chí nghiên
cứu lý luận.
4 Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2007), Đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh. “Tài liệu học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
5 Ban chấp hành Trung ương Đảng (1998), Văn kiện Hội nghị lần thứ 5 (khóa VIII), NXB Chính trị
quốc gia, Hà Nội.
6 Ban chấp hành Trung ương (2008), Nghị quyết số 25-NQ/TW, Hội nghị lần thứ Bản BCH TW về
tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa
- hiện đại hóa, Hà Nội.

Hà Nội.
24 Nguyễn Phương Hồng (1997), Thanh niên học sinh, sinh viên với sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
25 Trần Hậu Kiêm - Đoàn Đức Hiếu (2004), Hệ thống phạm trù đạo đức học và giáo dục đạo
đức cho sinh viên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
26 Nguyễn Chí Mỳ (1999), Sự biến đổi của thang giá trị đạo đức trong nền kinh tế thị trường với
việc xây dựng đạo đức mới cho cán bộ quản lý ở nước ta hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội.
27 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
28 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
29 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 3, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
30 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
31 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
32 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 6, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
33 Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
34 Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 8, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
35 Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
36 Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 10, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
37 Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 11, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
38 Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 12, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
39 Hồ Chí Minh (1980), Về giáo dục thanh niên, Nxb Thanh niên, Hà Nội.
40 Hồ Chí Minh (1997), Về vấn đề giáo dục, Nxb giáo dục, Hà Nội.
41 Hồ Chí Minh (1977), Về vấn đề học tập, Nxb sự thật, Hà Nội.
42 Trần Thanh Nam (2007), Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh trong giáo dục Thanh niên hiện
nay, Nxb Lao động, Hà Nội.
43 Phạm Đình Nghiệp (2000), Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam trong tình
hình mới, Nxb Thanh niên, Hà Nội.
44 Trần Quy Nhơn (2004), Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò thanh niên trong cách mạng Việt
Nam, Nxb Thanh niên, Hà Nội.
45 Trần Sỹ Phán (1999), Giáo dục đạo đức đối với sự hình thành và phát triển nhân cách sinh