Vận dụng cấu trúc ma trận để sử dụng hiệu
quả nguồn nhân lực của Viện Khoa học Lao
động và xã hội

Nguyễn Thị Hồng Hạnh

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn ThS ngành: Quản lý khoa học và công nghệ; Mã số: 60 34 72
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Huy Tiến
Năm bảo vệ: 2011 Abstract. Hệ thống hóa cơ sở lý luận của đề tài. Phân tích hiện trạng hoạt động khoa
học của Viện Khoa học lao động & xã hội. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt
động nghiên cứu của nguồn lực khoa học thông qua việc áp dụng cấu trúc ma trận

Keywords. Khoa học quản lý; Hoạt động khoa học; Cấu trúc ma trận; Nguồn nhân
lực

Content 1
MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
PHẦN MỞ ĐẦU 3
1. Tên đề tài. 3
2. Lý do nghiên cứu. 3
3. Lịch sử nghiên cứu. 3
4. Mục tiêu nghiên cứu. 5
5. Phạm vi nghiên cứu. 6

2.1.5. Hoạt động của Viện Khoa học Lao động và xã hội qua các thời kỳ. 36
2.2. Đánh giá sự ảnh hƣởng của cơ cấu chức năng đến hiệu quả sử dụng nguồn
nhân lực trong nghiên cứu khoa học hiện nay của Viện. 43
2.2.1. Hoạt động khoa học. 43
2.2.1.1. Nhóm các đề án, chiến lược, nghiên cứu trọng điểm. 43
2.2.1.2 Nhóm đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ. 48
2.2.1.3 Nhóm đề tài nghiên cứu cấp Viện năm 2009. 55
2.2.1.4 Nhóm đề tài hợp tác. 63

2
2.2.2 Đánh giá sự ảnh hưởng của cơ cấu chức năng đến hiệu quả sử dụng nguồn
nhân lực khoa học công nghệ. 65
2.2.2.1 Tình hình sử dụng nguồn nhân lực khoa học công nghệ của Viện qua cơ cấu
chức năng 65
2.2.2.2 Đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực khoa học của Viện thông qua cơ
cấu chức năng 69
Kết luận chƣơng 2 72
CHƢƠNG 3 74
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU CỦA NGUỒN
LỰC KHOA HỌC THÔNG QUA VIỆC ÁP DỤNG CẤU TRÚC MA TRẬN 74
3.1 Cấu trúc ma trận là sự tích hợp giữa cấu trúc chức năng và cấu trúc dự án. 74
3.2 Vận dụng cấu trúc ma trận vào thực tiễn của Viện Khoa học lao động & xã hội
nhằm sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực khoa học. 77
3.2.1. Sử dụng nhân lực tại chỗ của Viện. 77
3.2.2. Thu hút nhân lực bên ngoài. 79
3.3 Điều kiện hình thành cấu trúc ma trận 81
3.3.1. Dự án. 81
3.3.2. Tái cấu trúc Viện từ cấu trúc chức năng sang cấu trúc ma trận. 82
3.3.3. Thay đổi phương thức quản lý của Viện Khoa học lao động và xã hội. 86
Kết luận chƣơng 3 96

các nhà khoa học đầu ngành, chuyên gia có trình độ cao tham gia vào các dự án
nghiên cứu khoa học. Để khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực KH&CN của Viện
Khoa học BHXH hiện nay, bên cạnh việc phải đổi mới cơ chế tuyển dụng đang
được áp dụng thì việc thông qua hoạt động dự án để thu hút nhân lực KH&CN cũng
là một giải pháp. Hình thức thu hút nhân lực theo dự án là cơ chế mềm nó vừa đảm
bảo thu hút được nhân lực KH&CN từ bên ngoài vào thực hiện nhiệm vụ khoa học

4
của Viện nhưng đồng thời cũng góp phần nâng cao trình độ, kinh nghiệm cho đội
ngũ cán bộ KH&CN của Viện trong quá trình tham gia hợp tác nghiên cứu. Chính
vì vậy Viện khoa học BHXH Việt Nam cần đẩy mạnh các hoạt động khoa học công
nghệ thông qua mô hình dự án để từ đó thu hút nhân lực KH&CN từ bên ngoài thực
hiện các nhiệm vụ khoa học của Viện, đảm bảo cung cấp kịp thời các luận cứ khoa
học phục vụ cho sự phát triển của ngành BHXH Việt Nam.
- Đề tài “Tái cấu trúc hệ thống tổ chức nghiên cứu và triển khai ở Việt Nam
(Nghiên cứu trường hợp Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam)” của tác giả
Phạm Thị Bích Ngọc. Tác giả thu thập các thông tin, nghiên cứu kĩ về thực trạng
hiện nay của các viện nghiên cứu và triển khai, thấy được khó khăn các viện đang
gặp phải cũng như các thế mạnh và tiềm năng của các viện trong công tác đào tạo.
Bên cạnh đó, đề tài đã cho thấy một tiềm lực lớn cho đào tạo của đất nước đang bị
bỏ phí. Trong khi các viện đang khó khăn, chưa tìm được hướng đi khi nhà nước
đưa ra cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm, thì tiềm năng của bản thân các viện lại
không phát huy được hết để giải quyết khó khăn này. Từ đó, thấy được sự cần thiết
phải tái cấu trúc hệ thống nghiên cứu và triển khai ở Việt Nam để tận dụng có hiệu
quả tiềm năng của các viện cho việc tháo gỡ khó khăn hiện nay. Trên cơ sở nghiên
cứu một số mô hình trường học – viện của các nước tiên tiến trên thế giới và hoàn
cảnh, điều kiện của các viện nghiên cứu và triển khai của nước ta trong giai đoạn
hiện nay, đề tài đã đưa ra giải pháp một mô hình trường học – viện (nghiên cứu trên
mô hình của Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cùng những điều kiện để đảm
bảo thực hiện. Đây chính là giải pháp để tái cấu trúc lại hệ thống tổ chức nghiên cứu

đồng bộ, trong đó luận văn tập trung vào: Giải pháp quản lí nâng cao hiệu quả công
tác xây dựng nhiệm vụ NCKH; giải pháp về quản lí công tác tổ chức thực hiện
nhiệm vụ NCKH lĩnh vực y – dược học và đổi mới, kiện toàn cơ quan quản lí
NCKH các cấp trong Học viện Quân y.
4. Mục tiêu nghiên cứu.
- Tìm hiểu hiện trạng sử dụng nguồn nhân lực hiện tại của Viện Khoa học lao động
& xã hội
- Tìm giải pháp để sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực khoa học của Viện Khoa học
lao động & xã hội.

6
5. Phạm vi nghiên cứu.
- Không gian: Viện Khoa học lao động & xã hội
- Thời gian: giai đoạn 2009-2010
6. Mẫu khảo sát.
Tất cả cán bộ nghiên cứu của Viện Khoa học lao động & xã hội
7. Vấn đề nghiên cứu.
1. Nguồn nhân lực của Viện Khoa học lao động và xã hội đã được sử dụng như thế nào?
2. Làm sao để sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực khoa học của Viện Khoa học lao
động & xã hội?
8. Giả thuyết.
1. Số cán bộ nghiên cứu khoa học của Viện Khoa học lao động & xã hội hiện tại
còn ít, nhưng trên thực tế vẫn chưa có biện pháp sử dụng nhân lực phù hợp để khai
thác hết khả năng nghiên cứu của cán bộ.
2. Áp dụng cấu trúc ma trận trong việc tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học của
Viện Khoa học lao động & xã hội để sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực khoa học.
9. Phương pháp chứng minh giả thuyết.
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp phỏng vấn sâu

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu của nguồn lực khoa
học thông qua việc áp dụng cấu trúc ma trận.

100
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (2008), Quyết định số 516/QĐ-
LĐTBXH ngày 10 tháng 4 năm 2008 về việc Quy định chức năng, nhiệm vụ,
quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Viện Khoa học Lao động và xã hội.
2. Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (2003), Xây dựng cơ chế tự chủ về tài
chính để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn của Viện Khoa học lao
động và xã hội.
3. Bộ Nội Vụ (2007), Nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực ngành tổ chức nhà
nước, Hà Nội.
4. Phạm Tất Dong - Lê Ngọc Hùng (2001), Xã hội học, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội.
5. Vũ Cao Đàm (2007), Đánh giá nghiên cứu khoa học, Nxb Khoa học và kỹ
thuật, Hà Nội.
6. Vũ Cao Đàm (2003), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nxb Khoa học
và kỹ thuật, Hà Nội.
7. Vũ Cao Đàm (2009), Tuyển tập các công trình đã công bố (Tập 1), Nxb Thế
giới, Hà Nội.
8. Ths. Nguyễn Vân Điềm và PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân (2004), Quản trị nhân
lực, Nxb Lao động - xã hội, Hà Nội.
9. Phạm Minh Hạc (2001), Nghiên cứu con người và nguồn nhân lực đi
vào Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
10. Tạ Ngọc Hải (2009), Một số nội dung về nguồn nhân lực và phương pháp
đánh giá nguồn nhân lực, Viện Khoa học Tổ chức nhà nước.
11. TS. Nguyễn Phú Hùng (2009), tập bài giảng, Quản lý dự án – Chương trình
cao học.


26. Viện Khoa học Lao động và xã hội (2003), 25 năm Viện Khoa học lao động và
xã hội (14/4/1978- 14/4/2003), Nxb Lao động - xã hội, Hà Nội.
27. Viện Khoa học Lao động và xã hội (2008), Báo cáo tổng kết Viện Khoa học
lao động và xã hội.
28. Viện Khoa học Lao động và xã hội (2009), Báo cáo tổng kết Viện Khoa học
lao động và xã hội.
29. Viện Khoa học Lao động và xã hội (2010), Báo cáo tổng kết Viện Khoa học
lao động và xã hội.
30. Website Sở Khoa học và công nghệ tỉnh Bến Tre (http://www.dost-
bentre.gov.vn), Đôi điều về thống kê nhân lực khoa học và công nghệ,
17.4.2007.
31. Website Tạp chí hoạt động khoa học (http://www.tchdkh.org.vn), Định nghĩa
khái niệm "khoa học" trong luật KH&CN nên như thế nào? 11.8.2008.
32. Website Tạp chí hoạt động khoa học (http://www.tchdkh.org.vn), Mô hình tổ
chức hiện đại, PGS.TS Phạm Huy Tiến, 2004.
33. Website Tạp chí hoạt động khoa học (http://www.tchdkh.org.vn), Khái niệm
nghiên cứu, Ths. Nguyễn Đăng Hải, 2001.
34. Website Viện Chiến lược và chính sách Khoa học và công nghệ
(http://www.nistpass.gov.vn), Chú trọng phát triển nguồn nhân lực khoa học
và công nghệ, 14.10.2010.
35. Website Viện Nghiên cứu phát triển thành phố Hồ Chí Minh
(http://www.hids.hochiminhcity.gov.vn), Thực trạng năng lực đội ngũ công
chức hành chính nhà nước – Phần X, Ths. Lương Ban Mai – GV Học viện
HCQG.

103
36. Website Viện Khoa học và công nghệ tiên tiến Nhật Bản
(http://www.jaist.ac.jp), Đánh giá định lượng kết quả nghiên cứu khoa học,
GS. Hồ Tú Bảo, 2010.