1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1. Tên học phần : Cơ học lưu chất (Fluid Mechanics)
- Mã số học phần : CN108
- Số tín chỉ học phần : 2 tín chỉ
- Số tiết học phần : 20 tiết lý thuyết, 20 bài tập lớn và 60 tiết tự học.
2. Đơn vị phụ trách học phần:
- Bộ
môn : Bộ môn Kỹ thuật Xây dựng
- Khoa/Viện/Trung tâm/Bộ môn: Khoa Công nghệ - ĐHCT
3. Điều kiện tiên quyết: CN101 (cơ lý thuyết)
4. Mục tiêu của học phần: Cơ học lưu chất là môn khoa học cơ sở, nghiên cứu những
quy luật cân bằng và chuyển động của chất lỏng-chất khí. Nghiên cứu vận dụng những
quy luật ấy để giải quyết các vấ
n đề kỹ thuật trong thực tiễn sản xuất, như xây dựng
công trình thủy lợi, thủy điện, thủy công, trạm bơm, kênh dẫn, xây dựng dân dụng, cầu
cảng, cấp thoát nước, cầu đường, chế tạo máy thủy lực: bơm, tuôc-bin, động cơ thủy,
truyền động thủy lực
4.1. Kiến thức:
4.1.1. Chất lưu gồm chất l
ỏng và chất khí. Các tính chất vật lý. Phân biệt chất lưu
lý tưởng và chất lưu thực. Thế nào là lực khối và lực mặt.
4.1.2. Viết đúng: Phương trình vi phân chất lỏng cân bằng, phương trình áp suất
thủy tĩnh, công thức tính: áp suất tuyệt đối, áp suất tương đối, áp lực lên
thành phẳng, áp lực lên thành cong, Vật nổi cân bằng, định Acsimet. Vẽ

nhà cũng như trong các môi trường khác;
4.3.4. Đề cao tinh thần tự học tập và nghiên cứu của sinh viên.
4.3.5. Sinh viên cần tích cực trong trao đổi, học hỏi và cùng nhau bàn luận về
những vấn đề
và khó khăn, thách thức của ngành nghề
4.3.6. Trình bày những mong muốn của người học sau khi hoàn thành học phần
5. Mô tả tóm tắt nội dung học phần:
Nội dung học phần cơ học chất lưu gồm có 3 nội dung chính như sau:
5.1. Phần thủy tĩnh học: bản chất của thủy tĩnh học được diễn toán bởi phương
trình Euler (phương trình vi phân phân chất lỏng cân bằng). Nhấn mạnh ph
ần áp suất
thủy tĩnh tuyệt đối vì đối tượng là sinh viên ngành xây dựng. Điểm thứ hai là Áp lực
lên thành phẳng, thành công và định luật đẩy nổi (Định luật Acsimet). Bao gồm trong
chương I và chương II
5.2. Phần động lực học: Chủ yếu giải các bài toán dòng chảy ổn định trong
không gian một chiều. Kiến thức tập trung vào các phương trình liên tục, phương trình
Bernouilli, phương trình động lượng và các công thức tính toán tổn thất nă
ng lượng
dòng chảy.
5.3. Vận dụng kiến thức cơ học lưu chất cơ sở (phần 5.1 và 5.2.): Ứng dụng cho
bài toán dòng chảy qua lỗ vòi, dòng tia và đường ống có áp. Là cơ sở cho các học phần
thủy lực công trình, máy bơm trạm bơm, cấp thoát nước, . . .
6. Cấu trúc nội dung học phần:
6.1. Lý thuyết
Nội dung Số tiết Mục tiêu
Chương 1. Mở đầu 2

1.1. Định nghĩa và các tính chất v
ật lý chất lưu 4.1.1, 4.2.1,
1.2. Khoa học về chất lưu 4.2.6, 4.3

4.3
3.1. Các khái niệm về dòng chảy
3.2. Phương trình liên tục và ứng dụng
3.3. Phương trình Bernouilli và ứng dụng
3.4. Phương trình Động lượng và ứng dụng
Chương 4. Tổn thất năng lượng
3 4.1.4, 4.2,
4.3
4.1. Các khái niệm về tổn thất- trạng thái chảy.
4.2. Phương trình cơ bản dòng chảy ổn định đều
4.3. Trạng thái chảy tầng trong ống
4.4. Trạng thái chảy rối trong ống
4.5. Tổn thất cục bộ
Chương 5. Dòng chảy qua lỗ vòi - dòng tia
3 4.1.5, 4.2,
4.3
5.1. Các khái và phân loại về lỗ vòi-dòng tia
5.2. Công thức tính dòng chảy ổn định qua lỗ vòi
5.3. Phương trình vi phân dòng chảy không
ổn định
qua lỗ nhỏ thành mỏng

5.4. Những đặc tính động lực của dòng tia
Chương 6. Dòng chảy ổn định trong ống có áp
3 4.1.6, 4.2,
4.3
6.1. Khái niệm về ống dài, ống ngắn
6.2. Tính toán ống dài đơn giản
6.3. Tính toán đường ống nối tiếp và đường ống nối
song song

Bài 3. Áp suất thủy tĩnh tương đối
3 4.2, 4.3
3.1. Chuyển động có thẳng có gia tốc không đổi
3.2. Chuyển động quay đều, trục đứng và ngang
Bài 4.
Áp lực thủy tĩnh 3 4.2, 4.3
4.1. Áp lực lên thành phẳng
4.2. Áp lự
c lên thành phẳng và viết phương trình cân bằng
lực

4.3. Áp lực lên thành cong và viết phương trình cân bằng
lực

Bài 5. Dòng chảy ổn định trong không gian một chiều
2 4.2, 4.3
5.1. Phương trình liên tục và phương trình Bernouilli
5.2. Phương trình động lượng
5.3. Phương trình: động lượng, Bernouilli và liên tục
Bài 6. Tổn thất năng lượng
3 4.2, 4.3
6.1. Tính tổn thất dọc đường tổn thất cục bộ và sử dụng
phương trình Bernouilli

6.2. Vẽ đường
đường đo áp, sử dụng đường này giải quyết
các học phần chuyên môn khác và thực tiễn

6.3. Tính tổn thất cho sơ đồ máy bơm (ống ngắn)
Bài 7. Lỗ vòi

9. Đánh giá kết quả học tập của sinh viên:
9.1. Cách đánh giá
Sinh viên được đánh giá tích lũy học phần như sau:
TT Điểm thành phần Quy định Tr
ọng số Mục tiêu
1 Điểm chuyên cần Số tiết tham dự học/tổng số tiết 10% 4.3
2 Điểm bài tập Số bài tập đã làm/số bài tập
được giao
10% 4.2.1; 4.2.2
4.3
3 Điểm bài tập nhóm - Báo cáo/thuyết minh/
- Được nhóm xác nhận có tham
gia
10% 4.2.3; 4.2.5;
4.2.6; 4.3.
4 Điểm kiểm tra giữa
kỳ
- Thi viết/trắc nghiệm/ 60 phút 20% 4.2, 4.3
5 Điểm thi kết thúc
học phần
- Thi viết/trắc nghiệm/vấn đáp/
60 phút
- Tham dự đủ 80% tiết lý thuyết
và 80% giờ thực hành
- Bắt buộc dự thi
50% 4.2; 4.3
9.2. Cách tính điểm
- Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc học phần được chấm theo thang
điểm 10 (từ 0 đến 10), làm tròn đến một chữ số thập phân.
- Điểm học phần là tổng điểm của tất cả các điểm đánh giá thành phần của học phần

Thực
hành
(tiết)
Nhiệm vụ của sinh viên
1
- Chương 1. Mở Đầu
1.1. Định nghĩa và các
tính chất vật lý chất lưu
1.2. Khoa học về chất
lưu
1.3. Phương pháp khảo
sát
2 2
- Nghiên cứu trước:
+ Đề cương học phần
+ Tài liệu [1], [2], [3] : có tìm được
không?

2 - 3
Chương 2:
2.1. Định nghĩa và tính
chất áp suất
2.2. Phương trình Euler
2.3. Sự cân bằng chất
lỏng trọng lực
3 3 - Nghiên cứu trước:
+Tài liệu [4]: nội dung từ mục 2.1 đến
2.3, Chương 2
+Làm bài tập ở nhà và bài tập tự tìm
+ Làm bài tập theo nhóm (danh sách

+ Viết báo cáo theo chuyên đề

8-9
Chương 3:
Từ mục 3.1 đến 3.4
2 2 - Nghiên cứu trước:
+Tài liệu [4]: nội dung từ mục 3.1 đến
3.4, Chương 3
+Làm bài tập ở nhà và bài tập tự tìm
+ Làm bài tập theo nhóm (danh sách
7

phân chia)
+ Viết báo cáo theo chuyên đề

9-10
Chương 4:
Từ mục 4.1 đến 3.5
2 2 - Nghiên cứu trước:
+Tài liệu [4]: nội dung từ mục 4.1 đến
4.5, Chương 4
+Làm bài tập ở nhà và bài tập tự tìm
+ Làm bài tập theo nhóm (danh sách
phân chia)
+ Viết báo cáo theo chuyên đề 11-
12
Chương 5:

Tổ chức thi và trả bài thi

4 4 Ôn tập thi

Cần Thơ, ngày … tháng … năm 20…
TL. HIỆU TRƯỞNG
TRƯỞNG KHOA/GIÁM ĐỐC VIỆN/
GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM

TRƯỞNG BỘ MÔN