Nét đẹp trong tranh dân gian...

Phụ lục
mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tợng và phạm vi nghiên cứu
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
5. Phơng pháp nghiên cứu
Nội dung
chơng I: Nét đẹp tranh dân gian Đông Hồ.
1.1 Khái quát về tranh dân gian Đông Hồ.
1.1.1 Tranh Đông Hồ
1.1.2 Tranh Hàng Trống
1.2 Đặc trng nghệ thuật tranh Dân gian
1.3 Tính giáo dục của tranh dân gian
chơng II: Vận dụng nét đẹp tranh dân gian Đông Hồ trong dạy học mỹ thuật
cho học sinh phổ thông.
2.1 Nội dung đề tài tranh dân gian Đông Hồ ảnh hởng tới tình cảm, nhân cách
học sinh.
2.2 Nét tơng đồng giữa đờng nét trong tranh dân gian Đông Hồ với nét vẽ của
học sinh lứa tuổi thiếu niên nhi đồng.
2.3 Vai trò của ngời giáo viên trong dạy học Mỹ thuật để phát huy sự sáng tạo
của học sinh.
Chơng III Kết luận kiếm nghị
3.1 Kết luận
3.2. kiến nghị
tài liệu tham khảo
Phan Quý Sâm: Giáo Viên Tr ờng THCS Hòa Hiếu 1 Thị Xã Thái
Hòa Nghệ An
1

2.Mục đích nghiên cứu:
-Tìm hiểu nét đẹp trong tranh dân gian Đông Hồ.
-Vận dụng nét đẹp tranh dân gian Đông Hồ vào dạy học Mỹ thuật ở trờng Phổ
thông.
3.đối tựơng và pham vi nghiên cứu:
* Đối tợng: Tìm hiểu nét đẹp của tranh dân gian Đông Hồ.
* Pham vi: Tìm hiểu nét đẹp của tranh dân gian Đông Hồ có sự so sánh đối
chiếu và liên hệ của một số tranh thiếu nhi.
4.Nhiêm vụ nghiên cứu:
Phan Quý Sâm: Giáo Viên Tr ờng THCS Hòa Hiếu 1 Thị Xã Thái
Hòa Nghệ An
2
Nét đẹp trong tranh dân gian...
-Tìm hiểu nét đẹp của tranh dân gian:
+ Nội dung.
+ Bố cục.
+ Hình mảng.
+ Màu sắc.
-Đa ra cách khai thác nét đẹp tranh dân gian trong việc giáo dục thẩm mĩ cho
học sinh phổ thông.
5.ph ơng pháp nghiên cứu:
- Su tầm, nghiên cứu tài liệu.
- Quan sát, liên hệ thực tế.
-Tổng hợp phân tích, so sánh đối chiếu.
nội dung
chơng 1: nét đẹp tranh dân gian đông hồ.
1.1.Khái quát về tranh dân gian.
Tranh dân gian Việt Nam từ rất xa xa đã tồn tại thực sự trong đời sống của
nhân dân. Trớc cách mạng tháng Tám năm 1945 việc chơi tranh trong ngày tết đã trở
thành một phong tục rất mực đợc tôn trọng, tranh đợc dùng để trang hoàng nhà cửa,

điệp làm cho tờ giáy dày nuột, sáng trắng với những thớ sáng tốiđan xen song hành và
lấp lánh ánh bạc, có khi con đợc lớt thêm nớc hoa hoè vàng chanh hay nớc gỗ vàng đỏ
cam, từ nền giấy đã toát ra vẻ vinh hiển. Trên nền giấy ấy, nghệ nhân lần lợt in ván gỗ
các mảng màu cạnh nhau và chồng nhau, sau cùng in nét đen to mập, màu và nét phối
hợp tạo ra những hình quen thuộc nhng luôn mới. Bảng màu ở đay cũng là nhng màu
trắng điệp-vàng hoe-đỏ vang, lại thêm màu xanh chàm-sỏi son- than lá tre, toàn những
thứ có sẵn trong thiên nhiên, bền trớc ánh sáng và thân thuộc với mọi ngời. Bảng màu
áy khá đơn giản nhng do kỹ thuật pha chế trăm hay không bằng tay quen và nghệ
thuật phối màu đã tạo ra những hoà sắc phong phú và hài hoà.
Tranh đông Hồ phổ biến nhất, cũng đặc sặc nhất và do đậm sặc dân gian- dân
tộc nhất, đợc nhân dân nhiều nớc a thích và tuyển vào những bộ su tập tranh quý của
nhân loại.
1.1.2Tranh Hàng Trống
Tranh Hàng Trống cũng có rất sớm, cho đến trớc cách mạng thang tám năm
1945 đựơc bầy bán nhiều phố ở Hàng Trống và các phố lân cận nh Hàng Nón- Hnàg
Hòm- Hàng Quạt của Hà Nội. Tranh Hàng Trông cũng có một số tranh tiêu biểu nh
tranh Đông Hồ, nhng đi sâu vào những bộ Tứ bình về ngời đẹp (Tố Nữ) và cảnh đẹp
(Tứ Quý), minh hoạ các tác phẩm văn học lớn, nhng đặc biệt đi sâu vào mảng tranh
thờ ở các điện miếu, nhất là khai thác các nhân vật trong đạo Mãu của bản địa( Tam
toà, Tứ phủ, ông Hoàng, bà Chúa, Cậu Cô). Tranh Hàng Trống chủ yếu là tranh thờ,
do đó đợc bày bán quanh năm, tập trung vào một số dịp lễ Tết.
Tranh Hàng Trống in trên giấy xuyến chỉ và sau này là giáy báo khổ rộng, chỉ
in nét cong tô màu bút lông, màu nhập ngoại là phẩm hoá học tơi. Do kỹ thuật tô bằng
tay mà tạo đợc sự đậm nhạt, vờn đẻ nổi khối nét thanh mảnh và cong mềm và duyên
dáng.
Đối tợng của tranh Hang Trống là tầng lớp thị dân, những ngời khá giả nên
bên cạnh tranh thờ dán ở nơi tôn nghiêm, thì những tranh sinh hoạt thòng đựơc treo ở
những phòng khách tạo một không khí sang trọng.
1.2 Đặc trng nghệ thuật tranh dân gian
Tranh dân gian có lịch sử lau dài và thực sự là vốn tạo hình đựoc các thế hệ cả

ra trên mặt tranh với một độ lớn tơng đơng nhau. Lỗi viễn cận phản ánh t tởng bình
quân của nông dân, tất cả đều đợc tôn trọng.
Về đờng nét tranh dân gian dùng hình chủ yếu về đờng nét đợc in, có những
bức in nét xong là hoàn thành,nhiều tranh sau khi in nét đen mới dựa vào đó mà tô
màu cho tơi và động. Cả những tranh đợc in màu kín thì nét đựơc in sau nên rất rõ.
Nét bao lấy các mảng màu khiến mảng nào cũng đợc tách bạch rõ ràng, nét tuỳ từng
dòng tranh mà có sự khác nhau. Nét ở tranh Đông Hồ đậm chắc, ít chi tiết vụn, nét ở
tranh Hàng Trống mảnh mai, có phần tham lam nên hơi rối.
Còn về bảng màu dù màu thuốc cái ở tranh điệp hay mùa hoá học chất ở
nhiều dòng tranh khác nhau, thì cũng đều đằm thắm, chỉ rất ít màu, thiên về sáng, hầu
nh không cần đến màu ghi trung gian. Những màu ấy dù inhay vẽ cũng thật khiêm
tốn, chỉ vài màu nhng do cách chế biếnkỹ thuật in chồng, in lệch lại tạo thêm màu
mới.
Ngày nay tranh dân gian không chỉ có giá trị lịch sử, vẫn hàm chứa đầy đủ
giá trị của một loại hình nghệ thuật đích thức... Các hoạ sỹ khai thác tranh dân gian ở
các chất liệu và quan niệm thẩm mỹ, cho nó thăng hoa vào tác phẩm thì hồn dân tộc
và chất thời đại sẽ là lẽ sống trơng tồn cùng thời gian.

1.3. Tính giáo dục của tranh Đông Hồ.
Tranh vẽ của trẻ em rất gần gũi với tranh dân gian, nói cách khác tranh dân
gian phù hợp với tâm hồn trẻ thơ bởi tính hồn nhiên, vui tơi, hóm hỉnh, mộc mạc, màu
sắc tự nhiên, đòng nét, hình khối, đơn giản, dễ hiểu làm cho trẻ yêu thích. Tranh dân
gian phản ánh mọi mặt của đời sống với cái nhìn lạc quan, tơi sáng, từ xa đến nay đợc
mọi ngời ham chuộng. Với nội dung và hình thức độc đáo tranh dân gian là một loại
Phan Quý Sâm: Giáo Viên Tr ờng THCS Hòa Hiếu 1 Thị Xã Thái
Hòa Nghệ An
5
Nét đẹp trong tranh dân gian...
hình nghệ thuật đợc phổ biến sâu rộng trong nhân dân. Tranh dân giản phản ánh đa
dạng cuộc sống xã hội, song đối với đề tài trẻ emvà những con vật đợc trẻ em a thích

Thiên Vơng biểu tợng Tổ quốc là núi non trung điệp, hùng vĩ, dới ngọn cờ hồng,cả
hang quân chỉnh tề vũ khí ra quân tiếp sức nh kéo giài vô tận.tất cả những tranh anh
hùng ấy với lòng yêu nớc,yêu dân đã làm xúc động tâm hồn các nghệ sĩ dân gian,rồi
qua bàn tay trân trọng của nghệ nhân,đợc hiên ra trên giấy dó,dẫn dắt tuổi thơ ngợc
dòng lịch sử về với cuội nguồn xa xa đến tận nguồng của truyền thống dựng nớc và
giữ nớc vẻ vang của dân tộc.

chơng 2:
Vận dụng nét đẹp tranh dân gian đông hồ
trong dạy học mỹ thuật cho học sinh phổ thông
Phan Quý Sâm: Giáo Viên Tr ờng THCS Hòa Hiếu 1 Thị Xã Thái
Hòa Nghệ An
6
Nét đẹp trong tranh dân gian...
2.1. Nội dung đề tài tranh dân gian Đông Hồ ảnh hởng tới tình cảm,
nhân cách học sinh.
Sức sống của tranh dân gian Đông Hồ tồn tại qua thời gian, giữ đợc vị trí
trong cảm xúc thẩm mỹ của mọi ngời với giá trị t tởng, vẻ đẹp hài hoà của nó bắt
nguồn từ cách nhìn, cách nghĩ của ngời nghệ sĩ, từ quan niệm thẩm mỹ của nhân dân
lao động. Phần lớn nghệ nhân làm tranh dân gian Đông Hồ làd nhng ngời nông dân
thực thụ, họ am hiểu tình cảm và con ngời của xã hội nông nghiệp, họ sống cuộc sống
của ngời lao động nên hiểu rõ cái mà họ vẽ ra, họ không chỉ nấm chắc ngoại hình mà
còn tờng tân cả nội tâm nữa. Các nghệ nhân nắm bắt đợc cuộc sống của nhân vật để
rồi tái tao không phải sao chép lai thực tế, mà bằng lối tạo hình, gạn lọc, sắp xếp lại
cho thuận mắt và nâng lên ở trạng thái nghệ thuật.
Với những đề tài phong phú muôn hình, muôn vẻ của cuộc sống mà tranh dân
gian Đông Hồ phản ánh dã phần nào tái tạo lại cuộc sống sinh hoạt của ông cha ta. Để
gợi lai những sự kiên lịch sử oai hùng của dân tộc, những chiến công oanh liệt chống
ngoại xâm, xây nền độc lập tự chủ của các anh hùng dân tộc thủa trớc, các nghệ
nhânđã khắc hoạ những hình ảnh nh Đinh Tiên Hoàng cờ lau tập trận, Bà Trng, Bà