LICH
SI/
- VAN HOA - XA HOI CHAU AU
TlAfl
HI€U
NGUV€N NHRN
PHUC HOI
Vfi
PHflT
TRI€N
KINH
TC'
LICN BANG NOn DlTdl THdl
TONG THONG V.PUTIN (2000 - 2008)
PGS.TS. Nguyen Cong Khanh
Ths.
Hoang Manh Hung
Dai hoc Vinh
V.Putin len nam quyen dieu hanh dat nudc,
Ngugc ddng
lich
sir nudc Nga, vao nvra
sau the ky
XX.
khi dat nudc nay tut hau kha
xa so vdi cac nudc phuang
Tay,
ngudi dimg
dau
nudc Nga Sa hoang da keu ggi
"Hdy

Dung nhu ldi
ciia
Dmitri Koyrev, mdt
chuyen gia ve
van
de chau A:
"'Chung
ta
khong the
Id
xdc chet trong mpi dam tang
vd la
CO
ddu trong mpi
darn
cuai duac
".
Tren ddng dd nat hoang tan ma cdng
cupc cai
each
kinh te thi trudng d thap ky
1990 dudi thdi Tdng thdng B.Yeltsin de
lai.
sau 2 nhiem ky
ciia
minh, da \yc day nen
kinh te, giai quyet ve co ban cac
van
de xa
hdi va dua nudc Nga gianh lai vi the cudng

ciia
LB
Nga. Tinh binh
quan
sau 8 nam cam quyen
ciia
Tdng thdng V.Putin, GDP tang trudng
hang nam
la
6
-1%,
trong khi dd, d thap nien
90,
GDP
ludn
ludn nam d chi sd
am.
Nhd
vay, ty trpng
ciia
LB Nga trong cdng nghiep
the gidi tang nhanh chdng, tir cho chiem
I,8%o cdng nghiep the gidi vao nam
1997,
thi
v7?fM
hieu
nquifen
nhdn.
47

la "Nga
CO
the cim ddi cho cd hdnh tinh ".
Tinh den 2007, tdng gia tri dy trir vang
va ngoai te
ciia
Nga da dat 246 ty USD. Vdi
lugng dy trii nay, Nga da vuon len dimg
thii
tu the gidi sau My, Trung Qudc va Nhat
Ban. Nhd tdc do tang trudng kinh te d mirc
kha cao ma LB Nga da timg budc giai quyet
dugc ng nudc ngoai. Budc vao nam 2000,
cac nha kinh te trong va ngoai nudc deu de
cap den mdt khd khan, trd ngai Idn ddi vdi
nen kinh te LB Nga
la
van de phai thanh toan
mpt khoan ng khdng
Id
len tdi
158,4
ty USD,
chilm
gan
90% GDP.
Thi
nhung, LB Nga
da thanh toan ng mdt
each

NIU
thap nien 90 la thdi ky
cita
"ttf
do"
lam
phat vdi toe dp phi ma
2.510%
(1992) va 63,5% (1999), thi d nhirng
nam dau the ky XXI, chinh
phii
LB Nga thyc
hien tot chinh sach kiem che nen nan lam
phat da dugc kiem soat,
lien
tuc giam tir mirc
18,6%)
(nam 2001) xudng chi cdn mdt con so
la
9%
(nam 2006)
Mac dil
van
cdn nhirng ban che, song
nhiing thanh tyu kinh te ma LB Nga dat
dugc trong thap ky dau tien
ciia
the ky XXI
la budc phat trien nhay vgt so vdi thap nien
90 cita

NGHIEN
Ciru
CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW
N°3 (114).2010
Truac het, LB Nga da xdy dung duac
dudng
loi
phdt trien kinh te mang tinh chien
luac,
lu'a
chpn bien phdp phu hap vai hoan
cdnh
thifc
lien cua ddt nudc.
Trong thap nien 90, vi Tdng thdng dau
tien
ciia
LB Nga - B.Yeltsin, vdi chuang
trinh cai
each
thi trudng da sir dung "lieu
phdp sdc", mdt chuang trinh kinh te do
ngudi My soan thao vdi hy vpng ap dung
md hinh phuang
Tay lam
thay ddi nudc
Nga. Tuy nhien, md hinh kinh te ma LB
Nga dang xay dyng da khdng dem lai ket
qua nhu mong mudn, cudc khiing hoang tai
chinh tien te

3 giai doan cu
thi:
2000 - 2002, 2003 - 2005
va 2006 -
2010.
De thyc hien muc tieu
ciia
tirng giai doan trong chien luge phat trien
kinh te dai ban, Chinh phu LB Nga deu xay
dyng myc tieu, ndi dung, bien phap, chuang
trinh hanh ddng trong tirng nam tren ca sd
tong ket,
due
rut kinh nghiem. Chien
luge
phat trien dd van tiep tyc day manh cai
each
thi trudng, song khdng phai
la
bien phap cai
each
thi trudng ty do nhu nhirng nam
1992
-
1994 ma dugc thyc hien gan
lien
vdi su
tang cudng dieu tiet
ciia
Nha nudc. Bien

Tdng thdng chi dao Chinh phit LB Nga tap
trung vao cai
each
cac
ITnh
vyc tang cudng
sy dieu tiet vT md cita nha nudc nhu: cai
each
thue, ngan sach, tai chinh
ngan
hang,
dn dinh tien te, hoan thien
dk.
trinh Duma
Qudc gia hang loat cac dy luat mdi: Luat
Thue. Luat Dat dai Cac chinh sach tren
da khac phuc tinh trang vd chinh
phii
trong
phat trien va su budng
Idng
quan ly trong
mgi boat ddng kinh te, cai thien mdi trudng
dau tu, tang tinh hap dan cua thi trudng LB
Nga. Day la nguyen nhan quan trgng lam
cho nen kinh te LB Nga tang trudng on
djnh.
'
Trong dudng Idi phat triln kinh tl
ciia

loat cac
van
de dam bao ddi sdng ngudi dan
nhu: cai each che do tien luong, nang cao
thu nhap thyc te
ciia
ngudi lao ddng, dam
bao tra luong cho ngudi ve huu diing ban,
tang
ngan
sach cho giao
due,
y
te
Dieu
nay da dugc Tdng thdng V.Putin khang
dinh: Chinh sach tang trudng kinh te khong
the
mau
thuan vdi chinh sach xa hdi Tang
trudng kinh te de nang cao ddi sdng nhan
dan va gan
lien
vdi viec giai quyet nhieu
van
de xa hdi birc
xiic.
Nhu vay, nhan td quan trpng tao nen sy
thay ddi thuc trang kinh te LB Nga theo
hudng tich cyc trudc het dd

quyen cita Tong thdng
B.Yeltsin
la
nhirng khoang thdi gian
day
song gid chinh trudng. Diem ndi bat ve
chinh tri do la
mau
thuan va
dau
tranh giira
Tdng thdng, Chinh
phii
va Quoc hdi. Budc
sang the ky XXI, dudi sy lanh dao
ciia
Tdng
thdng V.Putin, van de nay da dugc khac
phuc kha thanh cong. Cac quyet dinh bo
nhiem
thii
tudng, dy toan ngan sach, dy
thao cac dieu luat da dugc Duma Quoc
gia Nga thdng qua mot
each
thuan
Igi.
Trudc bet, quyet dinh bd nhiem Bd trudng
Tai chinh, Phd thit tudng Thir nhat
M.Kasyanov vao giir chirc vu

Lien bang, Luat ve Cac co quan ty quan dia
phuang va dy
luat
tudng chimg kh6 khan
nhat - Nhiing nguyen tac chung ve viec Td
chiic cac co quan lap phap va hanh phap
ciia
chinh quyen nha nudc d cac chit the Lien
bang, theo dd se
dijng
cham tryc tiep den
50
NGHIEN
CCfU
CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW
N°3 (114).2010
nhirng ngudi nam quyen lyc d cac
chii
the
Lien bang (cd the bi truat quyen thugng
nghi sy duong nhien) van dugc Duma Qudc
gia thdng qua vdi sd phieu ap dao. Ngay ca
viec quyet djnh
ciia
Tdng thdng ve Qudc ca
Lien bang Nga ma phan nhac la Qudc ca
Lien Xd trudc
day
va
phan

cau
cac nudc cdng hoa, cac viing, cac
lanh
thd phai chap hanh nghiem tuc quy
dinh
ciia
Lien bang. Theo sac
lenh
nay,
Tdng thdng da thiet lap he thdng quyen
lyc
Lien bang theo chieu dgc,
lanh
dao tryc
tuyln. Lanh thd LB Nga dugc md rdng ban
17
trieu
km^
vdi 89 chu the, bao gdm
21
nudc cdng hoa, 49 tinh, 6 viing,
1
tinh ty tri,
10
khu tu
trj
va 2 thanh phd tryc
thude
trung
uong. Tdng thdng chia Lien bang thanh 7

cd ban 3.000 td chiic chinh trj - xa hpi dang
ky boat ddng, trong dd cd 95 dang va 154
phong trao chinh trj, nhung nhieu dang
mang tinh tu phat, sd lugng dang vien it,
mdt sd dang chi phuc vu cho viec tranh cir
ciia
quan chirc Trudc tinh hinh dd, nham
dn dinh tinh hinh chinh trj trong nudc, Tong
thdng V.Putin da chu truang giam bdt so
lugng cac dang phai tren
lanh
thd Nga, tien
tdi chi cd vai dang cd nen tang
quan
chitng
cd djnh, tang cudng quan ly nha nudc ve
cac chinh dang, xay dyng mdt he thong
chinh tri da dang, vdi mdt, hai hoac ba
dang
lam
ndng cdt. Thang 7/2001, Tong
thdng V.Putin da phe
chuan
Luat "Chinh
ddng Lien bang Nga". Mdt sd ndi dung
quan trgng cua Luat nay
la:
Chinh dang phai
cd it nhat
10

Sau khi Luat "Chinh ddng" dugc ban
CTJfw
hieu
nqjiifen
nitdn
51
hanh, cac chinh dang trung dung thyc hien
hgp nhat, trd thanh dang Idn nhat trong
Duma, td chiic thanh mdt phe
iing
hd Chinh
phit. Ngay 12/7/2001, Dang "Dodn ket" va
Phong trao "To qudc" hgp nhat thanh "Lien
minh Dodn ket - Td qudc " va tien hanh xay
dung thanh mdt dang thdng nhat. Thang
4/2002, Dang "Dodn kit vd Td qudc" td
chirc Dai hdi dai bieu toan Nga
lan thii
nhat
va doi ten thanh Dang "Nuac Nga thdng
nhdt". Theo ket qua
bau
cir Duma qudc gia
Nga nam
2003,
Dang "Nuac Nga thdng
nhdt" chiem 226 ghe tren tdng sd 450 ghe
trong Duma, trd thanh
lyc
lugng chinh trj

ciia
chinh sach cirng ran
ciia T6ng
thdng va Chinh phit doi vdi cac
thi
lyc tai phiet d LB Nga. Sy xuat hien cac
thi
lyc tai phiet
gSn liln
vdi cdng cudc cai
each
thj trudng ty do d LB Nga trong thap
nien 90
thi
ky XX vdi hang loat ten
tu6i
dirge
bao chi Nga va phuang
Tay
nhac tdi
nhu: B.Berezovsky, V.Gusinsky, hay
M.Khodorkovsky la nhirng the lyc tai
phiet nam giir tai san
ciia
cac cdng ty
Idn
trong cac nganh cdng nghiep luyen kim,
khai khdang, truyen thdng,
dau
md Nhdm

cac the
lyc
tai phiet nay ma trudc bet la
B.Berezovsky, V.Gusinsky rdi den
M.Khodorkovsky. Ket qua
ciia
cupc
tan
cong nay la B.Berezovsky, V.Gusinsky phai
trin
ra nudc ngoai sdng luu vong con M.
Khodorkovsky -
Chii
tjch tap doan
dau
lira
Idn
nhat nudc Nga
'iuki :\
bj bat vdi 7 tdi
danh trong do cd trdn thue va lira dao. Doi
mat bdi tinh hinh can thiep chinh trj,
xam
pham
Igi
ich quoc gia
ciia
cac ong tritm kinh
tl,
T6ng

hung LB Nga.
Tir nhirng ban che va yeu td tich cyc
trong chinh sach ddi ngoai
ciia
LB Nga
trong thap nien 90, Tdng thdng V.Putin da
ke thira va dieu chinh de dua ra dudng ldi
ddi ngoai mdi mang tinh thuc
diing,
nham
phuc
vu
cho cdng cudc cai
each
trong nudc.
Cac hoat ddng ngoai giao deu nham vao
muc tieu phuc hdi sy phat trien kinh te va
dam bao
Igi
ich qudc gia.
Tong thdng V.Putin
la
ngudi kien
quyet phan ddi ap dung md hinh
ciia
cac
nudc phuang
Tay
vao nudc Nga mot
each

tam
cua chinh sach ddi ngoai Nga
la
tao ra
nhiing dieu kien ben ngoai tdi uu de tiep tuc
bien ddi trong nudc, cd the lam chinh
phii
manh hon, cai thien kinh te va tang phuc
Igi
cho dan Nga. Trong giai doan trudc
11/9/2001,
LB Nga thyc hien dudng ldi doi
ngoai da phuang hda ket hgp tdi uu cac no
lyc theo
tat
ca cac hudng, xay dyng nhieu
mdi quan he ddng thdi vdi My.
chau
Au,
Trung Qudc, Nhat Ban, ben canh
im
tien
md rdng quan he vdi cac nudc SNG. vdi
trgng
tam
dac biet la phat trien mdi quan he
kinh te. Tat ca cac chuyen tham
ciia
V.Putin
den cac nudc sau khi dac cir Tdng thdng

dl trung
tam
''^m
hieu
ngjiij.eu
nhdn
53
la
van
de nang lupng va ng
chii
khong phai
la he thing phdng
thii
ten lira qu6c gia.
.
Tir sau su kien
11/9/2001,
chii
nghTa
khitng bo xuat hien va trd thanh nguy co
loan
cau.
Tir chd dang cang thang vdi My
do chinh sach cirng ran cita chinh quyen
G.Bush vdi LB Nga, Tong thdng V.Putin da
c6 dieu chinh vdi thai do
iing
hd va tham
gia Lien minh qudc te Chdng khitng bd do

trong dd cd My khdng thira
nhan
each
giai quyet bang bao lyc ddi vdi
van de Chesnia cita chinh quyen LB Nga,
tham chi nhieu the lyc cdn tim
each
dung
titng, cung
cap
tai chinh, vii khi va dao tao
lyc lugng dua vao Chesnia. Vi vay,
van
de
ly khai Chesnia tdn tai dai dang va khong
dugc giai quyet hon mdt thap ky qua. Sy
thay ddi thai do
ciia
My va cac nudc
phuang
Tay
ve van de Chesnia la co hpi de
LB Nga giai quyet van de nay. Ddng thdi,
tham gia Lien minh qudc te Chdng khiing
bo,
LB Nga cd dieu kien cai thien ve chat
quan he vdi My va phuang
Tay nbSm
tan
dung tdi da

LB Nga md rdng quan he kinh te thuang
mai vdi hai ddi tac nay ma con dat co sd
cho quy trinh dam phan gia nhap WTO -
mdt muc tieu kinh te quan trgng cita LB
Nga.
Cd the noi, dudng loi doi ngoai thyc
dung cita LB Nga trong nhirng nam
dau
the
ky XXI chit trgng tinh hieu qua nham vao
myc tieu phat trien kinh te, on djnh xa hpi,
nang
cao vj the qudc te cita LB Nga thyc sy
CO vai trd quan trpng trong viec thitc
day
kinh te ddi ngoai
ciia
LB Nga - mpt
ITnh
vyc
c6 dong gop quan trpng cho sy tang trudng
nen kinh te quoc dan. dong thdi tao moi
trudng thuan
Igi
dua nen kinh te LB Nga
hdi nhap vao xu the phat trien chung cita
nen kinh te the gidi.
Thic tu; gid ddu the gidi Idng cao ket
hap vai viec phd gid ddng Rup dd tgo dieu
54

thi
ky XXI (2000 - 2004), gia ddu
tang
gap
4
lan,
lap
ky lyc 147
USD/thiing
vao giiia nam 2008. Viec gia
dau
tang cao
lam tang
Igi
nhuan tir xuat
khau
dau:
nam
2000
la
20 ty USD, 2001 la 30 ty USD,
2002 la 48 ty USD, 2003 la 73 ty va ddu
nam 2004 la 60 ty USD. Tinh
din
thang
9/2006, rieng Gazprom da tang
lai
rdng
76,5%,
dat 235,8 ty USD. Do vay, ngudn

va san lugng xuat
khau khi ddt len 290 ty m /nam
Ciing vdi viec tang ngudn thu tir
dau
khi,
ddng Rup bj pha gia cung cd tac dpng
tich cyc den ngoai thuong. tao thuan
Igi
cho
xuat
khau, ddng thdi kich thich cac san
pham che tao trong nudc, thay the cho cac
san pham nhap
khau
bj dat len. Ddng Rup
dang trd thanh mdt ngoai te manh va co kha
nang trao ddi.
Thu ndm, mpt nguyen nhdn vo citng
quan trpng nda khong the khong ndi den, do
chinh la "Bdn
linh
V.Putin".
Vdi ban ITnh chinh trj virng vang dugc
tdi luyen trong nhiing thang nam lam viec
tai KGB ciing nhu trong chinh trudng d giai
doan sdng gid nhat cua LB Nga thap nien
1990.
dng da cd nhiing quyet doan dung dan
trong nhiing chinh sach quan trgng
ciia

tiep dd la cai td Chinh phu va dua nhiing
ngudi than can
ciia
minh, nhiing ngudi
thude
""Nhom St Peterburg", trd thanh trp
thil than tin. Ong ban hanh cac
luat
le nhdm
CJini
hieu
utfjiqen
nhdn
55
tang quyen lyc cita Tdng thdng, Hdi ddng
Lien bang;
tan
cdng quyet liet cac dng triim
tai phiet hay sir dung bien phap quan sy
cirng ran ddi vdi
van
de
chii
nghTa khiing
bo,
ly khai d Chesnia
Tat
ca nhirng chinh sach, bien phap
cirng ran dd
ciia

dja - chinh trj
ciia
LB Nga trong bdi canh
quoc te vdi nhirng dien bien phirc tap. Mac
dit van con nhirng ban che, song nhd nhiing
yeu td tren ma nen kinh te LB Nga da thyc
sy phuc hdi va khdi sac.
TAI LIEU THAM KHAO
1.
Dai sir quan Lien bang Nga tai Viet
Nam (2004), Tinh hinh kinh te - xd hpi Lien
hang Nga ddu the ky XXI, Ha Ndi.
2.
Nguyen An Ha (2008), Lien bang
Nga tren con dudng phdt trien nhung nam
ddu the ky
XXI,
Nxb Khoa bpc xa
hpi.
Ha
Noi.
3.
Duong Minh Hao, Trieu Anh Ba
(2008),
Bdn
linh
Putin, Nxb Thanh
nien.
Ha
Ndi.