Website: Email : Tel : 0918.775.368
Thị trường hàng điện tử Việt Nam,thực trạng và giải pháp trong hội nhập kinh
tế quốc tế
LỜI MỞ ĐẦU
*Lý do chọn đề tài:
Trong những năm đổi mới,các mặt hàng điên tử dần trở nên phổ biến trên thị
trường Việt Nam,phong phú về chủng loại:chúng ta có thể thấy trên các dãy phố
chuyên kinh doanh ngành hàng này ở Hà Nội như Hai Bà Trưng,Hàng Bài…
bày bán rất nhiều mặt hàng các loại,thiết bị nghe nhìn,giải trí,phục vụ thông tin
liên lạc,phục vụ công việc hay hàng điện tử gia dụng.Sự đa dạng về hình
thức,chất lượng sản phẩm,nguồn gốc xuất sứ,giá cả của các sản phẩm này đem
đến cho người tiêu dùng cơ hội lớn để lựa chọn,thỏa mãn nhu cầu sử dụng của
mình.Trong những năm gần đây,đời sống kinh tế của đại bộ phận người dân
được cải thiện rõ rệt,khiến khả năng tiếp cận với các sản phẩm công nghệ cao
không còn là điều qua xa xỉ,bên cạnh đó thì sự ra đời của các công nghệ mới
khiến đời sống của các sản phẩm càng ngày càng rút ngắn,giá của các sản phẩm
công nghệ cao ngày càng có xu hướng giảm nhanh nên sức mua của người dân
khá cao.Điều này được minh chứng rất rõ rang bằng tốc độ phát triển khá cao
của thị trường hàng điện tử Việt Nam trong những năm gần đây năm 2007 tăng
29.2% đạt 3.1 tỷ USD.Với dân số trên 84 triệu người,đồng nghĩa với 1 thị
trường tiêu thụ rộng lớn có tốc độ tăng trưởng cao,Việt Nam là một trong
những thị trường hàng điện tử hấp dẫn đối với các nhà sản suất trong và ngoài
nước,và cả các nhà phân phối bán lẻ các sản phẩm này.Vài năm trở lại
đây,chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy sự xuất hiện và tăng nhanh số lượng các
trung tâm mua sắm hàng điện máy như Nguyễn Kim,Carings,Việt Long,Pico
Plaza…điều này chứng tỏ rằng,thị trường hàng điện tử Việt Nam đang là mảnh
đất màu mỡ của các nhà sản xuất,phân phối và nó đã phát triển đến giai đoạn
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
chuyên nghiệp,khi mà các nhà phân phối lớn vào cuộc và sự cạnh tranh không
còn chỉ diễn ra bằng giá cả mà bằng dịch vụ. Ở tầm vĩ mô thì ngành công
*Nội dung nghiên cứu:
Trình bày,phân tích những vấn đề lý luận cơ bản về thị trường hàng điện tử,cơ cấu
của thị trường hàng điện tử.Phân tích thục trạng thị trường các mặt hàng điện tử ở
Việt Nam trong những năm gần đây,xu hướng biến động của thị trường do tác
động của các yếu tố như công nghệ,kênh phân phối và sự chuyển hướng thị hiếu
của người tiêu dùng có tác động như thế nào đến thị trường và các hoạt động nhằm
phát triển thị trường các mặt hàng điện tử Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh
tế quốc tê.
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
CHƯƠNG I
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THỊ TRƯỜNG HÀNG
ĐIỆN TỬ
I. KHÁI QUÁT VỀ HÀNG ĐIỆN TỬ
1. Một số khái niệm cơ bản
a. Hàng điện tử
Hàng điện tử là toàn bộ các mặt hàng máy móc điện tử như: các loại đài, ti vi,
thiết bị âm thanh, máy tính, các linh kiện bán dẫn, mạch tích hợp.
b. Ngành công nghiệp điện tử
Là ngành kinh doanh của chế tạo, thiết kế,sản xuất và bán các thiết bị như: các loại
đài, ti vi, thiết bị âm thanh, máy tính, các linh kiện bán dẫn, mạch tích hợp
c. Giao dịch hàng điện tử
Giao dịch hàng điện tử là loại hình giao dịch lấy hàng điện tử làm đối tượng tức
là việc mua, bán, trao đổi, tặng, cho... máy móc hay vật dụng điện tử.
d. Thị trường hàng điện tử
Thị trường hàng điện tử là tổng thể toàn bộ các giao dịch hàng điện tử
2. Nguồn gốc phát triển của ngành công nghiệp điện tử
Tiền đề phát triển công nghệ của ngành
Ngành hàng điện tử đã xuất hiện từ những năm đầu thế kỉ 20 với sự kiện đầu
tiên là việc phát minh ra ống electron 2 nguyên tố của John Ambrose Flemming
-Thiết bị quang điện:
-Thiết bị analog:
-MOS Logic:
-Thiết bị vi xử lý:
-Thiết bị vi điều khiển:
-DRAM:
-Flash:
II. CƠ CẤU CỦA THỊ TRƯỜNG HÀNG ĐIỆN TỬ
Thị trường hàng điện tử thế giới đang phát triển với nhịp độ nhanh và thường
hay biến động. Mỗi mặt hàng, nhóm hàng cũng như mỗi khu vực thị trường có
những đặc trưng khác biệt, có thể nêu lên một số đặc trưng chủ yếu của thị trường
hàng điện tử thế giới như sau:
1. Cơ cấu về thị trường
Thị trường hàng điện tử thế giới đã có sự phân công sản xuất và phân chia thị
trường ở mức độ rất sâu và rất cao. Với ưu thế về vốn và công nghệ, các nước công
nghiệp phát triển - Mỹ, Nhật Bản - đang chi phối thị trường hàng điện tử thế giới
thông qua việc khống chế sản xuất và xuất khẩu linh kiện điện tử cũng như nghiên
cứu triển khai các sản phẩm mới. Các nước đang phát triển nhập khẩu linh kiện và
nhận chuyển giao công nghệ, đồng thời sản xuất, xuất khẩu lại các sản phẩm điện
tử thành phẩm.
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Vào những năm 60 của thế kỉ trước thì người tiêu dùng chuyển hướng sang dùng
hàng điện tử của Nhật Bản như Sony, Hitachi vì lý do hàng điện tử trong nước của
Mỹ không thể cạnh tranh nỗi với hàng Nhật về cả chất lượng và giá thành. Tuy
nhiên, đến đầu những năm 80 thì những nhà sãn xuất của Mỹ vươn lên dẫn đầu thế
giới về phát triển và sản xuất phụ kiện bán dẫn. Đến những năm 90 thì linh kiện
bán dẫn trở thành loại linh kiện cơ bản của máy tính cá nhân và hầu hết mọi sản
phẩm điện tử khác như: điện thoại, ti vi, thiết bị y tế, và các thiết bị ứng dụng
thông minh khác. Nhưng trong khi các công ty Mỹ nắm giữ phần lớn thị phần của
+năm 2005 tăng 38,316,4%, từ 88,8 triệu USD năm 2004 lên 103,3 triệu
USD năm 2005.
+tăng 11,4% trong năm 2006, lên 115,1 tỷ USD;
+tăng 12,4% năm 2007, lên 129,4 tỷ USD
+tăng 16,2% trong năm 2008, lên 150,4 tỷ USD.
2. Cơ cấu về mặt hàng
Tiêu thụ thiết bị điện tử chuyên dụng, thiết bị tin học trong cơ cấu tiêu thụ hàng
điện tử có xu hướng tăng trong khi tiêu thụ thiết bị điện tử dân dụng giảm đi, đặc
biệt là ở các nước phát triển. Các nước đang phát triển vẫn có tốc độ tăng tiêu thụ
thiết bị điện tử dân dụng cao, chủ yếu là các sản phẩm thế hệ thứ hai với giá rẻ.
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Các linh kiện bán dẫn là nền tảng của công nghiệp điện tử có tỉ trọng ngày
càng tăng trong tổng giá trị thiết bị điện tử (khoảng 50% trị giá linh kiện nói
chung). Nhật Bản và Mỹ là những nước đứng đầu về cung cấp các sản phẩm bán
dẫn.
Sự phát triển của khoa học và công nghệ đã, đang và sẽ dẫn đến những thay
đổi nhanh chóng của các sản phẩm điện tử và tạo ra sự kết hợp đan xen giữa lĩnh
vực sản xuất thiết bị xử lý dữ liệu với thiết bị điện tử dân dụng và thiết bị điện tử
công nghiệp. Tuy nhiên, thị trường hàng điện tử vẫn tiếp tục chịu sự chi phối của
thị trường trường linh kiện. Các yếu tố cung - cầu về linh kiện điện tử đóng vai trò
quan trọng trong việc hình thành động thái thị trường hàng điện tử trong những
năm tới.
*Phân chia theo các nhóm sản phẩm chính
-Các thiết bị rời: Doanh thu các thiết bị rời
+năm 2005 giảm 2,6%, từ 15,8 tỷ USD năm 2004 xuống còn 15,4 tỷ USD,
+tăng 3,7%, lên 15,9 tỷ USD trong năm 2006.
+Trong năm 2007, thị trường tăng 8,9%, lên 17,3 tỷ USD
+tăng 8,7% trong năm 2008, lên 18,9 tỷ USD.
-Thiết bị quang điện: Doanh thu thiết bị quang điện
+tăng 17,2% trong năm 2006, lên 9,1 tỷ USD.
+tăng 19,3% trong năm 2007, lên 10,9 tỷ USD và
+tăng 20,2% trong năm 2008, lên 13,1 tỷ USD.
-DRAM: Doanh thu DRAM
+năm 2005 giảm 4,8%, từ 26,8 tỷ USD năm 2004 xuống còn 25,6 tỷ USD
+giảm 10,1% trong năm 2006, xuống còn 23 tỷ USD.
10
Website: Email : Tel : 0918.775.368
+năm 2007, thị trường DRAM hồi phục lại với tốc độ tăng 13,1%, đạt 26,0
tỷ USD
+tăng 20% trong năm 2008, lên 31,2 tỷ USD.
-Flash: Doanh thu flash memory
+tăng 16,1% trong năm 2005, từ 15,6 tỷ USD năm 2004 lên 18,1 tỷ USD
+tăng 15,9% trong năm 2006, lên 21,0 tỷ USD.
+tăng 4,7% trong năm 2007, lên 22,0 tỷ USD
+tăng 13,7% trong năm 2008, lên 25,0 tỷ USD.
III. CÁC NHÂN TỐ CƠ BẢN ẢNH HƯỞNG TỚI THỊ TRƯỜNG HÀNG ĐIỆN
TỬ
1. Công nghệ và tốc độ thay đổi công nghệ
Công nghệ là yếu tố hàng đầu tác động đến thị trường hàng điện tử toàn cầu hiện
nay. Không giống như cách đây một thế kỉ, khi mà nền công nghiệp điện tử còn ở
thời kì sơ khai,tốc độ phát triển,nghiên cứu đưa ra các ứng dụng chậm chạp thì
hiện nay tốc độ này nhanh đến đáng ngạc nhiên,và nó tạo ra những khoảng cách về
công nghệ giữa các nước làm cho các nước thực hiện phân công lao động quốc tế
,rút ngắn chu kì sống của sản phẩm điện tử,mở ra nhiều mặt hàng mới qua đó thay
đổi dần cơ cấu của các mặt hàng điện tử.
*Thực hiện chuyên môn hóa giữa các nước
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Các nước đã có lịch sử phát triển ngành công nghiệp điện tử lâu đời như Mỹ và
phẩm,chính sách thị trường,chính sách giá sao cho phù hợp với thị trường và thu
được lợi ích lớn nhất.
Ví dụ,vào những năm cuối thế kỉ 20 thì những thiết bị nghe điện tử cầm tay vẫn
rất hạn chế về tính năng và chủng loại và đặc biệt có giá thành rất cao,những thiết
bị điện tử hỗ trợ cá nhân PDA (personal digital assistant) hay máy nghe nhạc chỉ
có rất ít loại với giá thành lên đến hàng ngàn $/chiếc, thì hiện nay trên thị trường
thế giới có rất nhiều nhà sản xuất cung cấp các sản phẩm này với giá thành cạnh
tranh.
Các chủng loại mặt hàng mới ra đời cũng kéo theo những thay đổi trong chiến
lược bán hàng của các nhà cung ứng. Nhà cung ứng đóng một vai trò mới trên thị
trường đó là làm người hướng dãn tiêu dùng,cách đây 5 năm,khi sản phẩm Ipod
đầu tiên của Apple ra đời,trên thị trường chưa hề có loại sản phẩm nào tương tự và
nhà sản xuất và phân phối vào cuộc,hướng dẫn người tiêu dùng sử dụng sản phẩm
mới của họ,đến nay thì khái niệm Ipod đã trở nên thông dụng trên toàn cầu.
Chiến lược sản phẩm cũng đã thay đổi theo sự bùng nổ của công nghệ,ngày nay
các sản phẩm công nghệ không còn quá chú trọng đến độ bền như trước kia nữa,do
tốc độ thay thế sản phẩm ngày càng nhanh nên các nhà sản xuất đề nghị những sản
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
phẩm mới với độ bền tương đối nhưng hình thức thiết kế đẹo và đa tính năng tạo
điều kiện thuận lơi cho người tiêu dùng thay đổi,lựa chọn.
Hay khá gần gũi với với đại bộ phận người dân là chiếc ti vi đã thay đổi đáng kể
trong vòng khoảng 20 năm trở lại đây với sự ứng dụng công nghệ mới vào sản
xuất,cho ra đời những chiếc ti vi Plasma,hay LCD,tích hợp thêm nhiều tinh năng
nữa như đầu đọc thẻ, tích hợp đầu đọc đĩa. Công nghệ mới mở ra cơ hội kinh
doanh với những chủng loại mặt hàng mới và là nguy cơ nghiêm trọng với những
mặt hàng theo công nghệ cũ.Các loại ti vi theo công nghệ cũ đang mất dần chỗ
đứng trên thị trường,các nhà sản xuất thì thu hẹp sản lượng,tìm cách chuyển dần
sang loại mặt hàng cáo cấp hơn,ứng dụng công nghệ mới hơn.
Chính sách giá của các nhà sản xuất cũng thay đổi phù hợp theo sự biến đổi của
thâm nhập được vào các thị trường này thì ngoài đáp ứng được các tiêu chuẩn nhà
nước còn phải đáp ứng đúng nhu cầu của các nhóm khách hàng trong nước.Ở các
nước đang phát triển thì nhu cầu đơn giản hơn và các tiêu chuẩn cũng không khắt
khe như thị trường các nước phát triển,điều này tạo điều kiện để các nhà sản xuất
nhỏ có cơ hội phát triển thị trường.
Yếu tố tâm lý tiêu dùng và thị hiếu thị trường cần phải được nghiên cứu kỹ khi
quyết định đưa ra sản phẩm,hay tiến hành các chiến dịch marketing, không có một
chuẩn sản phẩm hay chuẩn marketing nào cho thị trường toàn cầu vì mỗi thị trường
có tập quán tiêu dùng (văn hóa tiêu dùng) khác nhau. Lấy ví dụ như Nokia,một
15