Thị trường hàng điện tử Việt Nam,thực trạng và giải pháp trong hội nhập
kinh tế quốc tế
LỜI MỞ ĐẦU
*Lý do chọn đề tài:
Trong những năm đổi mới,các mặt hàng điên tử dần trở nên phổ biến
trên thị trường Việt Nam,phong phú về chủng loại:chúng ta có thể thấy trên
các dãy phố chuyên kinh doanh ngành hàng này ở Hà Nội như Hai Bà
Trưng,Hàng Bài… bày bán rất nhiều mặt hàng các loại,thiết bị nghe nhìn,giải
trí,phục vụ thông tin liên lạc,phục vụ công việc hay hàng điện tử gia dụng.Sự
đa dạng về hình thức,chất lượng sản phẩm,nguồn gốc xuất sứ,giá cả của các
sản phẩm này đem đến cho người tiêu dùng cơ hội lớn để lựa chọn,thỏa mãn
nhu cầu sử dụng của mình.Trong những năm gần đây,đời sống kinh tế của đại
bộ phận người dân được cải thiện rõ rệt,khiến khả năng tiếp cận với các sản
phẩm công nghệ cao không còn là điều qua xa xỉ,bên cạnh đó thì sự ra đời của
các công nghệ mới khiến đời sống của các sản phẩm càng ngày càng rút
ngắn,giá của các sản phẩm công nghệ cao ngày càng có xu hướng giảm nhanh
nên sức mua của người dân khá cao.Điều này được minh chứng rất rõ rang
bằng tốc độ phát triển khá cao của thị trường hàng điện tử Việt Nam trong
những năm gần đây năm 2007 tăng 29.2% đạt 3.1 tỷ USD.Với dân số trên 84
triệu người,đồng nghĩa với 1 thị trường tiêu thụ rộng lớn có tốc độ tăng
trưởng cao,Việt Nam là một trong những thị trường hàng điện tử hấp dẫn đối
với các nhà sản suất trong và ngoài nước,và cả các nhà phân phối bán lẻ các
sản phẩm này.Vài năm trở lại đây,chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy sự xuất
hiện và tăng nhanh số lượng các trung tâm mua sắm hàng điện máy như
Nguyễn Kim,Carings,Việt Long,Pico Plaza…điều này chứng tỏ rằng,thị
trường hàng điện tử Việt Nam đang là mảnh đất màu mỡ của các nhà sản
xuất,phân phối và nó đã phát triển đến giai đoạn chuyên nghiệp,khi mà các
nhà phân phối lớn vào cuộc và sự cạnh tranh không còn chỉ diễn ra bằng giá
1
cả mà bằng dịch vụ. Ở tầm vĩ mô thì ngành công nghiệp điện tử đã được
Chính Phủ phê duyệt chiến lược phát triển định hướng xuất khẩu với vai trò là

Trình bày,phân tích những vấn đề lý luận cơ bản về thị trường hàng điện
tử,cơ cấu của thị trường hàng điện tử.Phân tích thục trạng thị trường các mặt
hàng điện tử ở Việt Nam trong những năm gần đây,xu hướng biến động của
thị trường do tác động của các yếu tố như công nghệ,kênh phân phối và sự
chuyển hướng thị hiếu của người tiêu dùng có tác động như thế nào đến thị
trường và các hoạt động nhằm phát triển thị trường các mặt hàng điện tử Việt
Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tê.
3
CHƯƠNG I
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THỊ TRƯỜNG HÀNG
ĐIỆN TỬ
I. KHÁI QUÁT VỀ HÀNG ĐIỆN TỬ
1. Một số khái niệm cơ bản
a. Hàng điện tử
Hàng điện tử là toàn bộ các mặt hàng máy móc điện tử như: các loại đài, ti
vi, thiết bị âm thanh, máy tính, các linh kiện bán dẫn, mạch tích hợp.
b. Ngành công nghiệp điện tử
Là ngành kinh doanh của chế tạo, thiết kế,sản xuất và bán các thiết bị như:
các loại đài, ti vi, thiết bị âm thanh, máy tính, các linh kiện bán dẫn, mạch tích
hợp
c. Giao dịch hàng điện tử
Giao dịch hàng điện tử là loại hình giao dịch lấy hàng điện tử làm đối tượng
tức là việc mua, bán, trao đổi, tặng, cho... máy móc hay vật dụng điện tử.
d. Thị trường hàng điện tử
Thị trường hàng điện tử là tổng thể toàn bộ các giao dịch hàng điện tử
2. Nguồn gốc phát triển của ngành công nghiệp điện tử
Tiền đề phát triển công nghệ của ngành
Ngành hàng điện tử đã xuất hiện từ những năm đầu thế kỉ 20 với sự kiện
đầu tiên là việc phát minh ra ống electron 2 nguyên tố của John Ambrose
Flemming vào năm 1904. Hai năm sau thì Lee De Forest phát minh ra ống

-Thiết bị analog:
-MOS Logic:
-Thiết bị vi xử lý:
-Thiết bị vi điều khiển:
-DRAM:
-Flash:
II. CƠ CẤU CỦA THỊ TRƯỜNG HÀNG ĐIỆN TỬ
Thị trường hàng điện tử thế giới đang phát triển với nhịp độ nhanh và
thường hay biến động. Mỗi mặt hàng, nhóm hàng cũng như mỗi khu vực thị
trường có những đặc trưng khác biệt, có thể nêu lên một số đặc trưng chủ yếu
của thị trường hàng điện tử thế giới như sau:
1. Cơ cấu về thị trường
Thị trường hàng điện tử thế giới đã có sự phân công sản xuất và phân
chia thị trường ở mức độ rất sâu và rất cao. Với ưu thế về vốn và công nghệ,
các nước công nghiệp phát triển - Mỹ, Nhật Bản - đang chi phối thị trường
hàng điện tử thế giới thông qua việc khống chế sản xuất và xuất khẩu linh
kiện điện tử cũng như nghiên cứu triển khai các sản phẩm mới. Các nước
đang phát triển nhập khẩu linh kiện và nhận chuyển giao công nghệ, đồng thời
sản xuất, xuất khẩu lại các sản phẩm điện tử thành phẩm.
Vào những năm 60 của thế kỉ trước thì người tiêu dùng chuyển hướng sang
dùng hàng điện tử của Nhật Bản như Sony, Hitachi vì lý do hàng điện tử trong
6
nước của Mỹ không thể cạnh tranh nỗi với hàng Nhật về cả chất lượng và giá
thành. Tuy nhiên, đến đầu những năm 80 thì những nhà sãn xuất của Mỹ
vươn lên dẫn đầu thế giới về phát triển và sản xuất phụ kiện bán dẫn. Đến
những năm 90 thì linh kiện bán dẫn trở thành loại linh kiện cơ bản của máy
tính cá nhân và hầu hết mọi sản phẩm điện tử khác như: điện thoại, ti vi, thiết
bị y tế, và các thiết bị ứng dụng thông minh khác. Nhưng trong khi các công
ty Mỹ nắm giữ phần lớn thị phần của ngành công nghiệp bán dẫn thì hầu hết
các mặt hàng điện tử tiêu dùng lại đến từ những nước khác, những nước đang

triệu USD năm 2005.
+tăng 11,4% trong năm 2006, lên 115,1 tỷ USD;
+tăng 12,4% năm 2007, lên 129,4 tỷ USD
+tăng 16,2% trong năm 2008, lên 150,4 tỷ USD.
2. Cơ cấu về mặt hàng
Tiêu thụ thiết bị điện tử chuyên dụng, thiết bị tin học trong cơ cấu tiêu thụ
hàng điện tử có xu hướng tăng trong khi tiêu thụ thiết bị điện tử dân dụng
giảm đi, đặc biệt là ở các nước phát triển. Các nước đang phát triển vẫn có tốc
độ tăng tiêu thụ thiết bị điện tử dân dụng cao, chủ yếu là các sản phẩm thế hệ
thứ hai với giá rẻ.
Các linh kiện bán dẫn là nền tảng của công nghiệp điện tử có tỉ trọng
ngày càng tăng trong tổng giá trị thiết bị điện tử (khoảng 50% trị giá linh kiện
nói chung). Nhật Bản và Mỹ là những nước đứng đầu về cung cấp các sản
phẩm bán dẫn.
8
Sự phát triển của khoa học và công nghệ đã, đang và sẽ dẫn đến những
thay đổi nhanh chóng của các sản phẩm điện tử và tạo ra sự kết hợp đan xen
giữa lĩnh vực sản xuất thiết bị xử lý dữ liệu với thiết bị điện tử dân dụng và
thiết bị điện tử công nghiệp. Tuy nhiên, thị trường hàng điện tử vẫn tiếp tục
chịu sự chi phối của thị trường trường linh kiện. Các yếu tố cung - cầu về linh
kiện điện tử đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành động thái thị
trường hàng điện tử trong những năm tới.
*Phân chia theo các nhóm sản phẩm chính
-Các thiết bị rời: Doanh thu các thiết bị rời
+năm 2005 giảm 2,6%, từ 15,8 tỷ USD năm 2004 xuống còn 15,4 tỷ
USD,
+tăng 3,7%, lên 15,9 tỷ USD trong năm 2006.
+Trong năm 2007, thị trường tăng 8,9%, lên 17,3 tỷ USD
+tăng 8,7% trong năm 2008, lên 18,9 tỷ USD.
-Thiết bị quang điện: Doanh thu thiết bị quang điện

+năm 2005 duy trì ở mức 7,8 tỷ USD, tương đương với năm 2004
+tăng 17,2% trong năm 2006, lên 9,1 tỷ USD.
+tăng 19,3% trong năm 2007, lên 10,9 tỷ USD và
+tăng 20,2% trong năm 2008, lên 13,1 tỷ USD.
-DRAM: Doanh thu DRAM
+năm 2005 giảm 4,8%, từ 26,8 tỷ USD năm 2004 xuống còn 25,6 tỷ
USD
+giảm 10,1% trong năm 2006, xuống còn 23 tỷ USD.
+năm 2007, thị trường DRAM hồi phục lại với tốc độ tăng 13,1%, đạt
26,0 tỷ USD
+tăng 20% trong năm 2008, lên 31,2 tỷ USD.
-Flash: Doanh thu flash memory
10
+tăng 16,1% trong năm 2005, từ 15,6 tỷ USD năm 2004 lên 18,1 tỷ
USD
+tăng 15,9% trong năm 2006, lên 21,0 tỷ USD.
+tăng 4,7% trong năm 2007, lên 22,0 tỷ USD
+tăng 13,7% trong năm 2008, lên 25,0 tỷ USD.
III. CÁC NHÂN TỐ CƠ BẢN ẢNH HƯỞNG TỚI THỊ TRƯỜNG HÀNG
ĐIỆN TỬ
1. Công nghệ và tốc độ thay đổi công nghệ
Công nghệ là yếu tố hàng đầu tác động đến thị trường hàng điện tử toàn cầu
hiện nay. Không giống như cách đây một thế kỉ, khi mà nền công nghiệp điện
tử còn ở thời kì sơ khai,tốc độ phát triển,nghiên cứu đưa ra các ứng dụng
chậm chạp thì hiện nay tốc độ này nhanh đến đáng ngạc nhiên,và nó tạo ra
những khoảng cách về công nghệ giữa các nước làm cho các nước thực hiện
phân công lao động quốc tế ,rút ngắn chu kì sống của sản phẩm điện tử,mở ra
nhiều mặt hàng mới qua đó thay đổi dần cơ cấu của các mặt hàng điện tử.
*Thực hiện chuyên môn hóa giữa các nước
Các nước đã có lịch sử phát triển ngành công nghiệp điện tử lâu đời như Mỹ

cho phù hợp với thị trường và thu được lợi ích lớn nhất.
12
Ví dụ,vào những năm cuối thế kỉ 20 thì những thiết bị nghe điện tử cầm tay
vẫn rất hạn chế về tính năng và chủng loại và đặc biệt có giá thành rất
cao,những thiết bị điện tử hỗ trợ cá nhân PDA (personal digital assistant) hay
máy nghe nhạc chỉ có rất ít loại với giá thành lên đến hàng ngàn $/chiếc, thì
hiện nay trên thị trường thế giới có rất nhiều nhà sản xuất cung cấp các sản
phẩm này với giá thành cạnh tranh.
Các chủng loại mặt hàng mới ra đời cũng kéo theo những thay đổi trong
chiến lược bán hàng của các nhà cung ứng. Nhà cung ứng đóng một vai trò
mới trên thị trường đó là làm người hướng dãn tiêu dùng,cách đây 5 năm,khi
sản phẩm Ipod đầu tiên của Apple ra đời,trên thị trường chưa hề có loại sản
phẩm nào tương tự và nhà sản xuất và phân phối vào cuộc,hướng dẫn người
tiêu dùng sử dụng sản phẩm mới của họ,đến nay thì khái niệm Ipod đã trở nên
thông dụng trên toàn cầu.
Chiến lược sản phẩm cũng đã thay đổi theo sự bùng nổ của công nghệ,ngày
nay các sản phẩm công nghệ không còn quá chú trọng đến độ bền như trước
kia nữa,do tốc độ thay thế sản phẩm ngày càng nhanh nên các nhà sản xuất đề
nghị những sản phẩm mới với độ bền tương đối nhưng hình thức thiết kế đẹo
và đa tính năng tạo điều kiện thuận lơi cho người tiêu dùng thay đổi,lựa chọn.
Hay khá gần gũi với với đại bộ phận người dân là chiếc ti vi đã thay đổi
đáng kể trong vòng khoảng 20 năm trở lại đây với sự ứng dụng công nghệ
mới vào sản xuất,cho ra đời những chiếc ti vi Plasma,hay LCD,tích hợp thêm
nhiều tinh năng nữa như đầu đọc thẻ, tích hợp đầu đọc đĩa. Công nghệ mới
mở ra cơ hội kinh doanh với những chủng loại mặt hàng mới và là nguy cơ
nghiêm trọng với những mặt hàng theo công nghệ cũ.Các loại ti vi theo công
nghệ cũ đang mất dần chỗ đứng trên thị trường,các nhà sản xuất thì thu hẹp
sản lượng,tìm cách chuyển dần sang loại mặt hàng cáo cấp hơn,ứng dụng
công nghệ mới hơn.
13