LỜI NÓI ĐẦU
Nhà nước ta là “nhà nước của dân, do dân và vì dân”, tất cả quyền lực thuộc về nhân
dân. Nhân dân sử dụng quyền lực nhà nước thông qua người đại diện, các cơ quan đại biểu
do mình bầu ra. Nghiên cứu hoạt động của đại biểu Quốc hội theo pháp luật hiện hành
cũng như thực tiễn sẽ giúp chúng ta nhìn nhận ra được những mặt tích cực và phát huy,
những mặt hạn chế và khắc phục đối với hoạt động thực tiễn của Đại biểu Quốc hội. Từ
đó, rút ra những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội nói chung và của các
Đại biểu nói riêng, góp phần hoàn thiện vai trò là người Đại biểu của nhân dân. Bài viết xin
làm rõ đề tài “ Hiệu quả hoạt động của Đại biểu quốc hội trong giai đoạn hiện nay, thực
trạng và giải pháp”.
NỘI DUNG
1. Đại biểu quốc hội
Đại biểu quốc hội là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, thay mặt
cho nhân dân thực hiện hiện quyền lực Nhà nước trong Quốc hội. ĐBQH là những người đang
làm việc tại các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, thuộc nhiều tầng lớp cư dân khác nhau
trên phạm vi cả nước, được cử tri bầu và tín nhiệm vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Đại biểu Quốc hội chịu trách nhiệm trước cử tri và trước cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất
trong khi thực hiện nhiệm vụ. Vì vật khi làm nhiệm vụ, đại biểu Quốc hội phải xuất phát từ
lợi ích chung của cả nước, đồng thời phải chú ý quan tâm đúng mức lợi ích của địa phương đã
bầu ra mình, phải căn cứ vào pháp luật và thực tế địa phương; theo tinh thần của Lenin là
những người: “Tự mình công tác, tự mình áp dụng những luật pháp của mình, tự mình kiểm
tra lấy những tác dụng của luật pháp ấy, tự mình chịu trách nhiệm trước cử tri của mình”.
2. Nhiệm vụ, quyền hạn của Đại biểu quốc hội
a, Nhiệm vụ:
Thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước trong cơ quan quyền lực nhà nước
cao nhất, liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri, phải thường xuyên tiếp xúc
với cử tri, thu thập và phản ánh trung thực ý kiếm của cử tri đối với các cơ quan nhà nước, với
Quốc hội; báo cáo với cử tri hoạt động của bản thân với tư cách đại biểu và báo cáo hoạt động
1
của Quốc hội; tiếp xúc cử tri đại biểu Quốc hội có trách nhiệm trả lời nnhững yêu cầu kiến
nghị của cử tri; đôn đốc, giám sát các cơ quan giải quyết những yêu cầu, kiến nghị của cử tri. (

những người giữ các chức vụ do QH bầu hoặc phê chuẩn (điều 50, 55 LTCQH)
Quyền bất khả xâm phạm và miễn tố ( Điều 58 luật tổ chức Quốc hội và điều 99 hiến
pháp 1992).
3. Thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của ĐBQH
a. Hoạt động tiếp công dân
Điều 24 Quy chế hoạt động của ĐBQH và Đoàn ĐBQH nêu rõ: “Đoàn đại biểu QH
có nhiệm vụ tổ chức việc tiếp công dân của ĐBQH, tiếp nhận, chuyển đơn, theo dõi đôn
đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân mà ĐBQH, đoàn ĐBQH đã chuyển đến
cơ quan tổ chức có thẩm quyền giải quyết; mời đại diện HĐND, UBND ở địa phương
tham dự các buỏi họp tiếp dân của ĐBQH; trong trường hợp cần thiết thì mời đại diện cơ
quan hữu quan ở địa phương cùng tham dự để tiếp thu xử lí những vấn đề liên quan”.
Qua nghiên cứu, tìm hiểu nhận thấy các ĐBQH trong cả nước đã rất quan tâm đến
hoạt động tiếp công dân. Từ thực tiễn hoạt động tiếp công dân của ĐBQH, cử tri có niềm
tin sâu sắc vào các vị ĐBQH- người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
Chính vì vậy, trong các buổi tiếp công dân của ĐBQH, có nhiều công dân đăng kí để gặp
và trình bày nội dung liên quan với các vị ĐBQH. Thông qua hoạt động tiếp công dân, các
ĐBQH không chỉ lắng nghe công dân trình bày ý kiến, kiến nghị của mình và tiếp thu một
cách thụ động mà ĐBQH đã đành thời gian để tuyên truyền, giải thích về đường lối chủ
trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, phối hợp với các cơ quan chức năng
của địa phương để làm rõ nội dung về tâm tư, nguyện vọng ý kiến cũng như khiếu nại, tố
cáo của công dân.
Một số công dân đến trụ sở tiếp công dân gửi đơn, thư khiếu nại, tố cáo đến các vị
ĐB lại chưa hiểu đúng vai trò, chức năng nhiệm vụ của ĐBQH. Chính vì công dân tố cáo
khiếu nại không đạt được như ý muốn chủ quan của mình, nên đã biểu thị thái độ không
3
đúng mực, có lúc gay gắt và cho rằng ĐBQH chỉ nhận đơn thư khiếu nại tố cáo nghiên
cứu rồi lưu lại văn phòng.
Có nhiều hạn chế đó là do nguyên nhân chủ quan và khách quan, nhưng chủ yếu là
do công dân đi khiếu nại, tố cáo chưa hiểu chính xác về chức năng nhiệm vụ quyền hạn của
ĐBQH trong lĩnh vực tiếp nhận đơn thư khiếu nại tố cáo của công dân; do công tác giáo

tỉnh, thành phố về các lĩnh vực hoạt động, trong đó có lĩnh vực tiếp công dân và giám sát
việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.
- Xây dựng hệ thống mạng vi tính về hoạt động dân nguyện để phục vụ các Đoàn
ĐBQH, cung cấp trang bị, phần mềm theo dõi nội dung đơn thư khiếu nại, tố cáo cho các
Văn phòng phục vụ Đoàn ĐBQH các tỉnh thành phố để thống nhất theo dõi một mẫu
chung trong cả nước.
-Tăng cường sự phối hợp giữ các Đoàn ĐBQH và thường trực HĐND, UBND, thanh
tra, công an, Đài phát thanh và truyền hình tỉnh trong tổ chức tiếp công dân.
-Các văn phòng phục vụ Đoàn ĐBQH cần tổ chức bộ phận riêng rẽ phục vụ hoạt
động dân nguyện nói chung và đặc biệt là tiếp nhận, nghiên cứu, phân loại và tham mưu
cho ĐBQH cách thức giải quyết đơn thư, khiếu nại tố cáo của công dân.
b. Về vấn đề chất vấn
Với vai trò là thành viên của Quốc hội, ĐBQH giám sát thông qua hoạt động chất
vấn. Gần đây, hoạt động chất vấn của ĐBQH đã có những tiến bộ đáng kể. Tại mỗi kỳ họp,
các ĐBQH đã thực hiện hàng trăm chất vấn đối với UBTVQH, chính phủ, Chánh án
TANDTC, Viện trưởng VKSNDTC và các nhân sự cấp cao khác giữ trọng trách trong bộ
máy nhà nước. Quá trình thực hiện chất vấn đã có sự phát triển mới về chất, đã có sự đan
xen đối thoại, tranh luận trực tiếp tạo không khí cởi mở giữa người chất và người trả lời
chất vấn tác động tích cực tới hoạt động lập pháp và cũng tạo cơ sở cho ĐBQH quyết định
những vấn đề quan trọng của đất nước. Nhiều văn bản pháp luật quan trọng liên quan đến
đời sống thiết yếu của nhân dân thông qua hoạt động này đã được triển khai thực hiện kịp
thời góp phần không nhỏ vào việc thực hiện các đường lối chính sách của Đảng ở các lĩnh
vực khác nhau. Trên cơ sở đó Đảng có sự sửa đổi bổ sung cho phù hợp với yêu cầu thực tế.
Thực hiện quyền chất vấn và trả lời chất vấn của ĐBQH đã trở thành nếp sống sinh hoạt
thường xuyên, dân chủ trong các kì họp quốc hội được cử tri cả nước quan tâm theo dõi và
5