A. MỞ ĐẦU:
Đại biểu quốc hội (ĐBQH) là thành viên của cơ quan quyền lực nhà nước cao
nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam – Quốc hội, được cử tri Việt Nam
trực tiếp bầu ra theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Các
đại biểu được bầu chịu trách nhiệm trước cử tri bầu ra mình và trước cử tri cả nước.
Thông qua các đại biểu và thông qua Quốc hội, nhân dân Việt Nam sử dụng quyền lực
của mình để định đoạt các vấn đề của đất nước. Nhận thức rõ được trầm quan trọng của
đại biểu Quốc hội, bài viết dưới đây sẽ phân tích vấn đề “Nâng cao hiệu quả hoạt động
của đại biểu Quốc hội trong giai đoạn hiện nay”.
B. NỘI DUNG:
I .Khái quát về đại biểu Quốc hội:
Đại biểu Quốc hội là những công dân ưu tú trong các lĩnh vực hoạt động của
Nhà nước và xã hội được nhân dân cả nước tín nhiệm bầu ra
Địa vị pháp lý đặc biệt của ĐBQH được quy định trong Hiến pháp 1992, Luật tổ
chức Quốc hội, Quy chế hoạt động của đại biểu Quốc hội. ĐBQH là nhân tố quan trọng
tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong việc thực hiện các chức năng của Quốc hội.
1. Nhiệm vụ của đại biểu Quốc hội:
ĐBQH phải chịu trách nhiệm trước cử tri và Quốc hội về việc thực hiện nhiệm vụ
đại biểu của mình, phải liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát cử tri. Để cử tri
thực hiện được việc đó thì ĐBQH phải thường xuyên tiếp xúc, tìm hiểu tâm tư, nguyện
vọng của cử tri. ĐBQH có nhiệm vụ tham gia các kì họp Quốc hội, tham gia quyết định
các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội. Để việc làm này có hiệu quả thì
trước kì họp Quốc hội, ĐBQH phải tiếp xúc với nhân dân, lắng nghe nhân dân đóng
góp ý kiến.
ĐBQH phải gương mẫu trong việc chấp hành Hiến pháp, pháp luật, bảo vệ quyền
và lợi ích của công dân.... ĐBQH là cầu nối giữa nhân dân và nhà nước.
2. Quyền hạn của đại biểu Quốc hội:
Quyền hạn quan trọng nhất của ĐBQH là tham gia thảo luận, tranh luận, đóng góp ý
kiến về các vấn đề trong kì họp QH, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
ĐBQH có quyền sáng kiến lập pháp, chất vấn Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ
và các thành viên khác của Chính phủ…ĐBQH có quyền yêu cầu cá nhân, tổ chức, đơn

chức năng, nhiệm vụ của mình.

2. Hoàn thiện các quy định của pháp luật về bầu cử đại biểu Quốc hội.
2
Để có được một ĐBQH đủ tiêu chuẩn, xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân,
làm tròn nhiệm vụ ĐBQH trong giai đoạn cách mạng mới, vấn đề hoàn thiện các quy
định của pháp luật bầu cử ĐBQH để đảm bảo yêu cầu “đầu vào” của người đại biểu có
ý nghĩa rất quan trọng và cần thiết. Theo hướng đó, cần hoàn thiện các quy định của
pháp luật về bầu cử theo hướng sau:
Thứ nhất: Mở rộng phạm vi lựa chọn của cử tri bằng cách tăng số người ứng cử
cho một đơn vị bầu cử; quy định cụ thể trình tự thủ tục tự ứng cử để tạo điều kiện cho
công dân thực hiện quyền tự ra ứng cử.
Thứ hai: Phân bổ hợp lý cơ cấu, thành phần, số lượng ĐBQH phù hợp với đặc
thù của mỗi địa phương và vùng lãnh thổ kết hợp với cơ cấu theo ngành, lĩnh vực hoạt
động, bảo đảm phát huy sức mạnh ý chí đại diện cho toàn dân.
Thứ ba: Hoàn thiện chế định bầu cử ở đơn vị bầu cử, xác định rõ tiêu chí cơ bản
để ấn định số đại biểu được bầu của mỗi tỉnh, thành phố và của mỗi đơn vị bầu cử là số
dân, trên nguyên tắc đảm bảo ngang bằng tính đại diện; nghiên cứu để cho phép một số
địa phương, nhóm xã hội đặc thù có tỷ lệ đại biểu cao hơn; cần thiết khôi phục lại
quyền chọn nơi ứng cử; bỏ những quy định “quá trói” trong hiệp thương cho phép
nhiều người tham gia tranh cử theo đúng tư tưởng của Hồ Chí Minh khi kêu gọi người
tài giỏi ra gánh vác việc nước.
Thứ tư: Hoàn thiện phương thức xác định kết quả bầu cử theo hướng người trúng
cử phải được quá nửa số phiếu bầu; sửa đổi, bổ sung một số chế định về bầu thêm, bầu
lại, bầu bổ sung ĐBQH; làm rõ cách tính tỷ lệ phiếu để xác định kết quả bầu cử; danh
sách người ứng cử trong cuộc bầu cử thêm, bầu cử lại ĐBQH, bầu cử bổ sung ĐBQH.
Nếu thực hiện được các điều kiện trên thì sẽ đảm bảo cho đội ngũ ĐBQH và kì
họp Quốc hội hoạt động có hiệu quả nhất có thể. Ví dụ về trường hợp hoạt động có hiệu
quả tốt như sự kiện Ngài Alexander Tschaeppaet, Thị trưởng TP.Bern (Thụy Sỹ) sẽ trao
giải thưởng cho ĐBQH Nguyễn Đình Xuân nhằm ghi nhận những đóng góp của ông

cho việc thảo luận, thông qua các dự án luật tại kỳ họp có hiệu quả, chất lượng
3.2.Trong hoạt động giám sát.
Hình thức thực hiện quyền giám sát của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội
rất đa dạng và phong phú, thông qua hoạt động xem xét báo cáo công tác giữa năm và
hàng năm của các đối tượng bị giám sát; xem xét việc ban hành văn bản quy phạm
pháp luật của các đối tượng chịu sự giám sát; việc tổ chức các đoàn giám sát thực tế và
thông qua việc xem xét trả lời chất vấn.
Để tạo điều kiện, bảo đảm cho ĐBQH, Đoàn ĐBQH thực hiện tốt quyền giám
sát của mình, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội,
cần quan tâm một số vấn đề sau:
4
Thứ nhất: Cần tăng cường hoạt động giám sát của các cơ quan của Quốc hội, các
ĐBQH và Đoàn ĐBQH. Để các cơ quan của Quốc hội thực hiện tốt, hiệu quả hoạt động
giám sát, cần tăng cường các cơ quan này về mọi mặt (cán bộ và cơ sở vật chất); đồng
thời, bằng mọi cách nâng cao chất lượng ĐBQH, bảo đảm cho ĐBQH có điều kiện và
khả năng để đảm nhiệm và hoàn thành nhiệm vụ của mình. Mặt khác, phải củng cố,
tăng cường hoạt động của các Đoàn ĐBQH với tính chất là tổ chức hoạt động của các
Đoàn ĐBQH với tính chất là tổ chức hoạt động của ĐBQH ở địa phương.
Thứ hai: Trong điều kiện của nước ta, để bảo đảm cho hoạt động chất vấn của
ĐBQH đạt được kết quả, qua đó tăng cường vai trò giám sát của Quốc hội đối với hoạt
động của Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, có thể
kết hợp chế định tín nhiệm với chế định chất vấn. Theo đó, sau khi nghe các quan chức
của Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao trả lời chất
vấn, căn cứ vào mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người bị chất vấn, Quốc hội có thể
tiến hành biểu quyết tín nhiệm đối với cá nhân đó. Để trả lời chất vấn tức là ĐBQH
phải có kĩ năng đối thoại.
Thực tế hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn của ĐBQH vẫn tồn tại nhiều
khuyết điểm, trong hai ngày 17 và 18/3/2010 tại Chương trình tập huấn cho ĐBQH, GS
- TS Nguyễn Lân Dũng, ĐBQH tỉnh Đăk Lăk có nói: “ Nhiều ĐBQH phát biểu mất
nhiều thì giờ quá, nói những chuyện không phải tầm quốc gia. Đó là chưa nói đến