LỜI MỞ ĐẦU
Bảo đảm pháp chế trong quản lý hành chính Nhà nước có nghĩa là bằng
những cơ chế và hoạt động pháp lý làm cho pháp luật được thực hiện có hiệu
quả trong thực tế và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước phải thực sự vì
dân, khơi dậy trí tuệ và tinh thần, ý chí tự lực tự cường của nhân dân, đem lại
những tiện ích và thủ tục thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân theo một
trật tự nhất định. Vì thế chúng ta cần phải bảo đảm pháp chế thông qua các biện
pháp pháp lý trong quản lý Nhà nước. Đó là các biện pháp: Hoạt động giám sát
của cơ quan quyền lực nhà nước; Hoạt động kiểm tra của các cơ quan hành
chính nhà nước; Hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân; Hoạt động của thanh tra
Nhà nước và thanh tra nhân dân; Hoạt động kiểm tra của các tổ chức xã hội
(kiểm tra xã hội) và hoạt động khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Trong những biện pháp pháp lý trên, hoạt động giám sát của cơ quan
quyền lực nhà nước có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong bộ máy Nhà nước.
Hoạt động của các cơ quan này tác động tích cực và chi phối rất lớn hoạt động
của các cơ quan nhà nước khác, trong đó có cơ quan hành chính nhà nước. Vậy
vai trò hoạt động giám sát của cơ quan quyền lực Nhà nước đối với việc bảo
đảm pháp chế trong quản lý hành chính Nhà nước như thế nào? chúng ta sẽ cùng
tìm hiểu và làm rõ qua nội dung sau.
NỘI DUNG
I. Một số khái niệm:
1. Pháp chế:
Pháp chế là một thuật ngữ được nhắc đến khá thường xuyên ở Việt Nam,
trong các văn kiện của Đảng, của nhà nước, trên các phương tiện thông tin đại
chúng, trong các tác phẩm luật học...hiện nay có rất nhiều quan niệm khác nhau
về vấn đề này. Mặc dù được diễn đạt khác nhau song giữa các định nghĩa đó có
một điểm cốt lõi tương tự nhau, đó là các tác giả của chúng đều đề cập đến yêu
cầu hay đòi hỏi pháp luật phải được tôn trọng và thực hiện bởi các chủ thể trong
xã hội, từ nhà nước đến các chủ thể khác. Khái niệm pháp chế có thể diễn đạt
một cách đơn giản như sau: “Pháp chế là sự đòi hỏi mọi tổ chức và cá nhân
trong xã hội đều phải tôn trọng và thực hiện pháp luật hiện hành một cách

để Nhà nước pháp quyền Việt Nam hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình và
nhân dân lao động được bảo vệ và có đủ điều kiện thực hiện các quyền tự do
chân chính của họ.
- Xây dựng một bộ máy tổ chức điều hành tinh gọn, đủ năng lực.
- Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có trình độ và năng lực đáp ứng
yêu cầu của việc thực hiện nhiệm vụ và công vụ được giao.
- Có nguồn kinh phí đáp ứng đầy đủ nhu cầu của công cuộc đổi mới để
thực hiện pháp luật, để xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
- Nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của công dân, coi đó là
điều kiện tiên quyết để đưa pháp luật vào cuộc sống và người lao động có đủ
điều kiện để tự bảo vệ mình.
- Xử lý nghiêm minh mọi trường hợp vi phạm pháp luật bất kể họ là ai, ở
cấp nào để khẳng định pháp luật là công bằng, bất kỳ cơ quan, tổ chức và cá
nhân nào cũng chịu sự điều chỉnh của pháp luật, hoạt động trong khuôn khổ
pháp luật.
- Tiến hành nhiều hình thức, phương pháp và biện pháp khác nhau tạo nên
sức mạnh tổng hợp để thực hiện pháp luật trong phạm vi cả nước hay ở từng địa
phương.
Căn cứ vào nội dung và tính chất của các biện pháp tổ chức - pháp lý,
chúng ta có thể phân biệt các biện pháp bảo đảm pháp chế cơ bản gồm hoạt
động giám sát của cơ quan quyền lực Nhà nước, hoạt động kiểm tra, giám sát
của tổ chức xã hội và công dân. Những biện pháp này tuy xét về tính chất có
khác nhau nhưng nội dung chúng đều thể hiện quyền lực của nhân dân lao động
dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam.
3. Giám sát:
Giám sát tức là theo dõi, xem xét kiểm tra và nhân định về một việc làm
nào đó đúng hay sai với những điều đã quy định.
Giám sát luôn gắn với một chủ thể nhất định. Giám sát luôn gắn với đối
tượng cụ thể (giám sát ai và giám sát cái gì).
Giám sát được tiến hành trên cơ sở những quy định cụ thể.

Trên kỳ họp Quốc hội nghe báo cáo của Chính phủ, các cơ quan của
Chính phủ, thảo luận cac báo cáo đó và đặc biệt là thông qua quyền chất vấn của
đại biểu Quốc hội đối với Chính phủ và các thành viên chính phủ.
Ủy ban thường vụ Quốc hội là tổ chức quan trọng nhất không những có
nhiệm vụ giúp Quốc hội, mà còn trực tiếp thực hiện quyền giám sát đối với quản
lý Nhà nước và hiệu lực của quyền này được bảo đảm bằng nhiều quyền hạn cụ
thể, trong đó tiêu biểu là quyền đình chỉ hoặc bãi bỏ quyết định của Chính phủ.
Các ủy ban, Hội đồng dân tộc của Quốc hội giúp Quốc hội thực hiện
quyền giám sát đối với quản lý nhà nước và trên các kỳ họp báo cáo trước Quốc
hội về kết quả hoạt động giám sát của mình thể hiện bằng các báo cáo thẩm tra,
thuyết trình...
Các đoàn đại biểu và từng đại biểu không những có nhiệm vụ giúp Quốc
hội giám sát hoạt động của Chính phủ, mà còn có quyền trực tiếp giám sát hoạt
động của các cơ quan và người có thẩm quyền trong quản lý nhà nước, có quyền
yêu cầu các cơ quan và người có thẩm quyền trong quản lý nhà nước trực tiếp và
áp dụng các biện pháp để khắc phục việc làm vi phạm pháp luật, vi phạm chủ
trương, đường lối của Đảng và Nhà nước.
Hoạt động giám sát của Quốc hội đối với các cơ quan nhà nước được thực
hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau: Nghe, xem xét và đánh giá công khai
các báo cáo của chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ và các
bộ về hoạt động của mình, thông qua việc chất vấn của các đoàn đại biểu Quốc