Bài tập học kỳ Luật Hành chính
A. LỜI MỞ ĐẦU
Trong kỳ họp thứ tám Quốc hội khóa XII vừa qua, vấn đề khiếu nại, tố cáo
được đề cập đến như một vấn đề vô cùng nổi cộm và bức thiết. Quốc hội đã cho ý
kiển về dự thảo luật khiếu nại, tố cáo và tách hai luật này thành Luật khiếu nại và Luật
Tố cáo. Tại phiên thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật tố cáo, các vấn đề như quy
định chủ thể quyền tố cáo; Các hình thức tố cáo và các quy định bảo vệ người tố cáo
là những nội dung trọng tâm được nhiều đại biểu Quốc hội thảo luận và đóng góp ý
kiến. Tại sao Khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại tố cáo lại được quan tâm đến
vậy, lý do chính là vì vai trò quan trọng của hoạt động này trong bảo đảm pháp chế xã
hội chủ nghĩa. Bài viết của em nội dung chính chính là xoay quanh vấn đề này : vai
trò của khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với việc bảo đảm pháp chế
trong quản lí hành chính nhà nước.
B. NỘI DUNG
I. Bảo đảm pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước.
Pháp chế là một phạm trù rộng lớn, không chỉ chứa đựng nội dung pháp luật mà
còn chứa đựng những nội dung chính trị, xã hội, con người. Nói đến pháp chế trong
quản lí hành chính nhà nước là nhấn mạnh đến trật tự pháp luật nhằm bảo vệ và phát
triển quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, củng cố và duy trì địa vị pháp lí hành
chính của các cơ quan nhà nước và tổ chức xã hội.
Nội dung cơ bản nhất của pháp chế là : sự triệt để tôn trọng pháp luật của các cơ
quan nhà nước, tổ chức xã hội và công dân. Vì vậy, bảo đảm pháp chế chính là phải
củng cố việc xây dựng cơ chế, phương tiện, phương pháp và cách thức nhằm làm cho
pháp luật được thực hiện hiệu quả trong thực tế, đem lại lợi ích cho Nhà nước, cho xã
hội và cho người lao động.
Bảo đảm pháp chế là tổng thể các biện pháp, phương tiện tổ chức pháp lý do các
cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và công dân áp dụng nhằm thực hiện chức năng,
quyền hạn, nhiệm vụ của các cơ quan Nhà nước và các tổ chức ấy cũng như việc thực
hiện quyền và nghĩa vụ của công dân.
Một trong những quyền và nghĩa vụ nhằm đảm bảo pháp chế chính là quyền
khiếu nại, tố cáo của công dân được quy định trong Điều 74 Hiến pháp năm 1992 :

nhân, tổ chức nước ngoài cũng được quyền khiếu nại, tuy nhiên công dân Việt Nam là
chủ thể sử dụng quyền khiếu nại thường xuyên và tích cực nhất. Chủ thể thực hiện
quyền khiếu nại phải là người có năng lực hành vi đầy đủ và phải tự mình thực hiện
quyền khiếu nại. Quá trình các chủ thể thực hiện quyền khiếu nại chính là quá trình
cung cấp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền các tài liệu, chứng cứ về sự vi phạm
quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể từ phía cơ quan và người có thẩm quyền
trong cơ quan hành chính nhà nước.
Đoàn Thị Thu Hiền - 341219
2
Bài tập học kỳ Luật Hành chính
Về đối tượng của khiếu nại, theo Luật khiếu nại, tố cáo sửa đổi, bổ sung năm
2005 bao gồm: quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật cán bộ,
công chức.
b. Tố cáo
Dưới góc độ pháp lý, tố cáo là : việc công dân theo thủ tục do Luật này quy
định, báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật
của bất cứ cơ quan, tổ chức cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích
của Nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức” (khoản 2 Điều
2Luật Khiếu nại tố cáo 1998, sửa đổi bổ sung năm 2005). Như vậy, công dân dù bị ảnh
hưởng trực tiếp hay không bị ảnh hưởng bởi hành vi vi phạm pháp luật là đối tượng của
việc tố cáo đều có quyền thực hiện việc tố cáo khi biết được có hành vi vi phạm pháp
luật xảy ra trong đời sống xã hội. Công dân có thể cung cấp các thông tin về hành vi vi
phạm pháp luật cho các cơ quan nhà nước, nhưng khác với khiếu nại, tố cáo luôn được
gửi tới cơ quan nhà nước có thẩm quyền, theo một trình tự thủ tục do pháp luật quy
định và người tố cáo luôn là chủ thể xác định, có những quyền, nghĩa vụ được quy định
trong Luật khiếu nại, tố cáo.
Thực hiện quyền tố cáo chính là việc tỏ rõ trách nhiệm của công dân không chỉ
trong việc giám sát hoạt động quản lý của Nhà nước để xây dựng bộ máy nhà nước
ngày càng trong sạch, vững mạnh mà còn đối với cả việc xây dựng đội ngũ cán bộ,
công chức nhà nước để đây thực sự là những “người đại biểu của nhân dân”, góp phần

quan chặt chẽ với các quyền tự do khác của công dân trong mối quan hệ tổng hòa của
sự thống nhất các quyền và nghĩa vụ của công dân. Vì thế, việc thực hiện quyền khiếu
nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân có vai trò to lớn trong việc mở
rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, góp phần tích cự
vào việc tăng cường và bảo đảm pháp chế. Thông qua hoạt động khiếu nại, tố cáo của
công dân mà nhiều hành vi tham nhũng, lãng phí, vi phạm dân chủ được làm sáng tỏ,
góp phần làm cho bộ máy nhà nước thêm trong sạch, củng cố lòng tin của nhân dân lao
động đối với Đảng và Nhà nước ta. Cụ thể, vai trò của khiếu nại, tố cáo và giải quyết
khiếu nại, tố cáo đối với việc đảm bảo pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước
được thể hiện như sau:
- Trong mối quan hệ giữa chủ thế quản lý – Nhà nước và đối tượng quản lý – công
dân thì khiếu nại, tố cáo là kênh “thông tin ngược” từ đối tượng quản lý đến chủ thể
quản lý về những tồn tại, khiếm khuyết của quản lý nhà nước.
Thông qua khiếu nại và giải quyết khiếu nại, nhà nước kiểm tra, giám sát hoạt
động của bộ máy và hoàn thiện hoạt động quản lý của mình. Khiếu nại là một kênh
thông tin có giá trị chân thực, khách quan phản ánh hoạt động của quyền lực nhà nước,
do đó khiếu nại còn được coi là công cụ để công dân giám sát việc thực thi quyền lực
nhà nước.
Tố cáo phản ánh hoạt động tiêu cực, bất ổn của bộ máy nhà nước và đội ngũ
Đoàn Thị Thu Hiền - 341219
4
Bài tập học kỳ Luật Hành chính
cán bộ, nhân viên nhà nước, là nguồn thông tin quan trọng được cơ quan nhà nước tiếp
nhận, xử lý, góp phần tích cực vào việc tăng cường và bảo đảm pháp chế. Do đó, tố cáo
là phương thức để công dân giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước và bảo vệ lợi ích
của Nhà nước, của xã hội và của công dân.
- Quyền khiếu nại, quyền tố cáo là một trong những quyền cơ bản, quyền tự do dân
chủ quan trọng của công dân được Hiến pháp ghi nhận và bảo đảm thực hiện. Quyền
khiếu nại, tố cáo của công dân không tồn tại độc lập mà liên quan chặt chẽ với các
quyền tự do khác của công dân trong mối quan hệ tổng hòa của sự thống nhất các quyền