BÀI TẬP LỚN HỌC KÌ
MÔN: Luật Hành Chính Việt Nam
ĐỀ SỐ 7:
Phân tích vai trò của cơ quan hành chính trong việc xây
dựng và thực hiện quy phạm pháp luật hành chính.
1
Mở Bài
Cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận hợp thành của bộ máy nhà nước, có
vai trò vô cùng to lớn quan trọng việc quản lí hành chính Nhà nước, được thành lập để
thực hiện chức năng quản lí hành chính nhà nước. Nhờ có hệ thống các cơ quan hành
chính nhà nước này mà các hoạt động quản lí hành chính nhà nước đang được thực hiện,
diễn ra hàng giờ, hàng ngày trên toàn đất nước. Bài làm của em xin được trình bày vấn
đề: “ Phân tích vai trò của các cơ quan hành chính Nhà nước trong việc xây dựng và
thực hiện quy phạm pháp luật hành chính”.
I. Cơ sở lý luận
1, Cơ quan hành chính nhà nước là bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước, trực
thuộc trực tiếp hoặc gián tiếp cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp, có phương tiện
hoạt động chủ yếu là hoạt động chấp hành – điều hành, có cơ cấu tổ chức và phạm vi
thẩm quyền do pháp luật quy định.
- Các cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan có chức năng quản lí hành chính nhà
nước. Nhân danh Nhà nước tham gia vào quan hệ pháp luật.
- Hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước được thành lập từ trung ương tới địa
phương, đứng đầu là chính phủ.
- Thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước được pháp luật quy định. Mỗi cơ
quan hành chính Nhà nước có phạm vi thẩm quyền quản lý hành chính Nhà nước nhất
định. Các cơ quan hành chính nhà nước đều trực tiếp hoặc gián tiếp trực thuộc cơ quan
quyền lực nhà nước cùng cấp.
- Nguồn nhân lực, hoạt động của cơ quan Hành chính Nhà nước được đảm bảo bằng
đội ngũ công chức, và mỗi cơ quan Nhà nước đều có cơ cấu tổ chức phù hợp với chức
năng, nhiệm vụ quyền hạn của cơ quan Nhà nước đó.
- Các cơ quan hành chính nhà nước có hệ thống đơn vị cơ sở trực thuộc.
Quốc hội và Ủy ban thường vụ Quốc hội. Đóng vai trò trong việc xây dựng các văn bản
quy phạm pháp luật là luật và pháp lệnh thì pháp luật quy định. (căn cứ theo Điều 18 luật
tổ chức chính phủ năm 2001) Chính phủ trình các dự án luật trước Quốc hội, dự án pháp
lệnh trước Uỷ ban thường vụ Quốc hội và chương trình của Chính phủ về xây dựng luật,
pháp lệnh với Uỷ ban thường vụ Quốc hội. Căn cứ theo quy định tại khoản b điểm 1 điều
20 Luật tổ chức chính phủ thì Thủ tướng chính phủ có vai trò chỉ đạo việc xây dựng các
dự án luật trình Quốc hội, các dự án pháp lệnh trình Uỷ ban thường vụ Quốc hội, và theo
quy định tại khoản 2 điều 23 Luật tổ chức chính phủ thì bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan
ngang bộ có vai trò chuẩn bị các dự án luật, pháp lệnh và các dự án khác theo sự phân
công của Chính phủ. Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 là môt căn cứ
pháp lí quy định chi tiết và cụ thể các vai trò trên của cơ quan hành chính nhà nước. Tại
khoản 2 điều 30 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 quy định“Trường
hợp dự án luật, pháp lệnh, dự thảo nghị quyết do Chính phủ trình thì Chính phủ giao cho
một bộ hoặc cơ quan ngang bộ chủ trì soạn thảo; cơ quan được giao chủ trì soạn thảo
có trách nhiệm thành lập Ban soạn thảo”. Việc tham gia xây dựng luật và pháp lệnh của
chính phủ thể hiện vai trò của các cơ quan hành chính nhà nước trong việc xây dựng các
quy phạm pháp luật hành chính, những vấn đề có liên quan đến thẩm quyền quản lí của
các cơ quan hành chính nhà nước thể hiện sự đóng góp của các cơ quan hành chính nhà
nước, để khi ra đời thì các văn bản quy phạm pháp luật này thật sự được chính các cơ
quan này áp dụng một cách có hiệu quả và khao học.
Thứ hai: Các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền sẽ có vai trò ban hành
các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền để thi hành Hiến pháp, luật, nghị
4
quyết, pháp lệnh của các cơ quan quyền lực nhà nước, quyết định của Chủ tịch nước và
các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan hành chính nhà nước cấp trên và thực hiện
chức năng nhiệm vụ của mình. Thực tế thì các văn bản quy phạm pháp luật hành chính có
số lượng lớn là chính từ việc các cơ quan hành chính nhà nước trong lúc thực hiện chức
năng, nhiệm vụ của mình đã ban hành để cụ thể hóa các văn bản quy phạm pháp luật của
cơ quan quyền lực nhà nước, các quyết định của Chủ tich nước và văn bản dưới luật của
cơ quan hành chính nhà nước cấp trên. Theo quy định tại điều 2 của Luật ban hành văn