Yêu cầu tiểu luận
Căn cứ vào các bài viết, bài nói và các tài liệu khác của CT
Hồ Chí Minh về báo chí, anh – chị hãy trình bày và làm rõ nhận
thức của mình về những tư tưởng, quan điểm của Người về vai trò,
chức năng, nhiệm vụ, tầm quan trọng của báo chí trong đời sống
nói chung và trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, dân tộc ta nói
riêng
NỘI DUNG
Với hơn 50 năm hoạt động sáng tạo không ngừng, Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã để lại di sản báo chí vô cùng to lớn và phong phú,
trong đó thể hiện sinh động những quan điểm, tư tưởng của Người
về cách mạng, về thời đại, về nhân dân, về kinh tế, chính trị, văn
hóa, an ninh, quốc phòng và các lĩnh vực của đời sống xã hội. Di
sản đó cũng thể hiện bản lĩnh tuyệt vời của một nhân cách lớn, nhà
báo cách mạng lớn. Đó chính là “tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí
cách mạng Việt Nam”.
Chủ tịch Hồ chí Minh luôn coi báo chí và những người làm
báo là một bộ phận của sự nghiệp cách mạng, là vũ khí sắc bén
trong công cuộc đấu tranh giành độc lập cho dân tộc và xây dựng
cuộc sống mới cho nhân dân. Và cuộc đời hoạt động của Người
không tách rời hoạt động báo chí.
Báo chí là kênh thông tin quan trọng phản ánh tâm tư,
nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân; phát hiện và phản ánh
những vấn đề bức xúc trong đời sống xã hội, giúp các cơ quan lãnh
đạo nắm bắt và giải quyết kịp thời những vấn đề bức xúc trong xã
hội. Muốn vậy, báo chí cách mạng phải bảo đảm giữ vững và
phát huy các nguyên tắc của báo chí.
Nguyên tắc hàng đầu của báo chí cách mạng là tính Đảng
Cộng sản, nghĩa là mọi hoạt động của báo chí đều phục vụ cho sự
nghiệp của Đảng và đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng. Việc này được
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra như một vấn đề cốt tử và vẫn đang là

chức năng, nhiệm vụ của báo chí trong sự nghiệp cách mạng; Về
các tính chất cơ bản của báo chí mà chúng ta thường nói đến như
tính chính trị, tính tư tưởng, tính chiến đấu, tính Đảng, tính nhân
dân (hay tính quần chúng), tính chân thật và tính khoa học…; Về
nghĩa vụ và trách nhiệm của người làm báo với tư cách là chiến sĩ
trên mặt trận báo chí cách mạng; Về đạo đức báo chí và phong
cách làm báo, viết báo v.v…
Trong thư gửi lớp báo chí Huỳnh Thúc Kháng (tháng 5-1949)
Hồ Chủ tịch viết: “Nhiệm vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ động,
huấn luyện, giáo dục và tổ chức dân chúng để đưa dân chúng đến
mục đích chung”. Đó chính là sự phát triển cụ thể hơn quan điểm
của Lênin về 3 chức năng của báo chí là: Tuyên truyền tập thể, cổ
động tập thể và tổ chức tập thể. Nói cách khác, theo Bác Hồ,
nhiệm vụ của báo chí chính là tác động vào nhận thức xã hội nhằm
thay đổi nhận thức theo hướng tích cực để đưa quần chúng vào
hoạt động thực tiễn cách mạng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định nhiệm vụ của báo chí cách
mạng trên cơ sở hiểu rõ vai trò vô cùng to lớn của báo chí cách
mạng trong đời sống xã hội. Trong bài xã luận báo Việt Nam Độc
lập năm 1941, Bác viết: Tây cốt làm cho ta ngu hèn. Báo Việt Nam
Độc lập “cốt làm cho dân ta biết, biết các việc, biết đoàn kết, đặng
đánh Tây, đánh Nhật, làm cho Việt Nam độc lập, bình đẳng, tự
do”.
Vai trò, vị trí của báo chí cách mạng trước khi cách mạng
thành công là hết sức to lớn và sau cách mạng đã thành công thì lại
càng có ý nghĩa to lớn hơn. Đó là điều tất cả chúng ta có thể nhận
thức được qua hoạt động báo chí và qua những lời dạy bảo ân cần
của Bác Hồ về báo chí cách mạng. Trong điện mừng Hội Nhà báo
Á - Phi 1969, Người khẳng định: “Đối với những người viết báo
chúng ta, cái bút là vũ khí sắc bén - bài báo là tờ hịch cách mạng

Bác Hồ với nhà báo, nhà văn khi viết về người tốt việc tốt, các
gương chiến sĩ anh dũng, tại buổi lễ bế mạc Đại hội liên hoan anh
hùng, chiến sĩ thi đua toàn quốc lần III, tháng 5-1962.
Thực hiện lời dạy của Người, hơn 85 năm qua, báo chí cách
mạng nước ta đã thể hiện là công cụ sắc bén của Đảng và Nhà
nước trong công tác tuyên truyền, giáo dục, cổ vũ, động viên toàn
Đảng, toàn quân, toàn dân ta đoàn kết, vượt qua mọi khó khăn, thử
thách, đưa sự nghiệp cách mạng nước ta không ngừng tiến lên và
giành được những thành tựu to lớn. Lớp lớp đội ngũ nhà báo Việt
Nam luôn trung thành với lý tưởng của Đảng, kiên định vững vàng
trong những biến động của lịch sử; có những đóng góp xứng đáng
vào sự nghiệp giành độc lập dân tộc, đấu tranh thống nhất đất
nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Không ngừng ra sức phấn đấu rèn luyện “trí sáng, tâm trong, bút
sắc”, thực hiện sứ mệnh cao quý của người cầm bút, sáng tạo nhiều
tác phẩm báo chí có chất lượng cao hơn.
Vấn đề đặt ra cho nhà báo cách mạng là sự ý thức tự giác đầy
đủ vai trò trách nhiệm của mình trên cơ sở nhận thức rõ ràng về
bản chất chế độ, bản chất nền báo chí cách mạng. Chỉ có một niềm
tin vững chắc trên cơ sở đó mới giúp các nhà báo hành nghề một
cách tự do. Mà tự do theo Bác Hồ thì cũng chính là quyền phục
tùng chân lý. Và chân lý là cái gì có lợi cho Tổ quốc, cho nhân
dân Ra sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân tức là phục tùng
chân lý. Chân lý đó là rất cụ thể. Phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân
dân là một yêu cầu rất rõ ràng, một điều kiện nhân văn không thể
chối cãi để đạt đến tự do.
Những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, lãnh
đạo báo chí, do đó, báo chí đã phát triển khá nhanh về số lượng,
đến nay cả nước có hơn 706 cơ quan báo chí in; 528 tạp chí; trên
500 đài truyền thanh, truyền hình cấp huyện, 05 báo điện tử lớn,

đạo đức nghề nghiệp.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng là tài sản tinh
thần to lớn và quan trọng của báo chí cách mạng Việt Nam, là cơ
sở phương pháp luận cho hoạt động báo chí nước ta trong suốt tiến
trình cách mạng. Việc học tập, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ
Chí Minh về báo chí cách mạng trong điều kiện hiện nay là một
nhân tố quan trọng hàng đầu bảo đảm cho sự phát triển vững vàng,
tích cực của nền báo chí cách mạng Việt Nam trong thời kỳ mới.